പുണ്യസ്ഥാനസ്ഥിതാം പുണ്യാം പുണ്യദിക്പ്രവഹാം സദാ ഭജന്തേ സര്വതോ ഽഭ്യേത്യ യേ താഞ്ഛൃണു വരാനനേ
സുന്ദരമുഖിയായവളേ, എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമുള്ളവർ എന്നും പുണ്യപ്രദേശത്തുള്ള ഈ വിശുദ്ധസ്ഥലത്തെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കുന്നവരുടെ ഗുണങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം, നീ കേൾക്കു.
സംനിഹത്യ കുരുക്ഷേത്രം സാര്ധം തീര്ഥശതൈസ് തഥാ പുഷ്കരം നിമിഷം ചൈവ പ്രയാഗം ച പൃഥൂദകമ്
കുരുക്ഷേത്രവും അനേകം തിരുത്തുകളും, പുഷ്കരം, നിമിഷം, പ്രയാഗം, പൃഥൂദകം എന്നിവയും എല്ലാം അവിടെ ഒന്നിച്ചു കൂടുന്നു.
ദ്രുമക്ഷേത്രം കുരുക്ഷേത്രം നൈമിഷം തീര്ഥസംയുതമ് ക്ഷേത്രാണി സര്വതോ ദേവി ദേവതാ ഋഷയസ് തഥാ
ദ്രുമക്ഷേത്രം, കുരുക്ഷേത്രം, തിരുത്തുകളോടുകൂടിയ നൈമിഷം, ദേവതകളും ഋഷികളും സഹിതം എല്ലായിടങ്ങളിലെയും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും അവിടെ സന്നിഹിതമാണ്, ദേവീ.
സംധ്യാ ച ഋതവശ്ചൈവ സര്വാ നദ്യഃ സരാംസി ച സമുദ്രാഃ സപ്ത ചൈവാത്ര ദേവതീര്ഥാനി കൃത്സ്നശഃ
സന്ധ്യകൾ, ঋതുക്കൾ, എല്ലാ നദികൾ, സർവസരസ്സുകൾ, ഏഴു സമുദ്രങ്ങൾ, ദൈവിക തിരുത്തുകൾ എന്നിവയും മുഴുവനായി അവിടെ സാന്നിധ്യമുണ്ട്.
ഭാഗീരഥീം സമേഷ്യന്തി സര്വപര്വസു സുവ്രതേ അവിമുക്തേശ്വരം ദൃഷ്ട്വാ ദൃഷ്ട്വാ ചൈവ ത്രിവിഷ്ടപമ്
ധർമ്മനിഷ്ഠയായവളേ, എല്ലാ ഉത്സവങ്ങളിലും ഭാഗീരഥി അവിടെ എത്തുന്നു; അവിമുക്തേശ്വരനെയും സ്വർഗ്ഗത്തെയും കാണുന്നു.
കാലഭൈരവമാസാദ്യ ധൂതപാപാനി സര്വശഃ ഭവന്തി ഹി സുരേശാനി സര്വപര്വസു പര്വസു
കാലഭൈരവനെ സമീപിച്ചാൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും പൂർണ്ണമായും നശിക്കുന്നു; എല്ലാ ഉത്സവങ്ങളിലും ദേവതാപ്രഭുക്കൾ ശുദ്ധരാകുന്നു.
പൃഥിവ്യാം യാനി പുണ്യാനി മഹാന്ത്യായതനാനി ച പ്രവിശന്തി സദാഭ്യേത്യ പുണ്യം പര്വസു പര്വസു അവിമുക്തം ക്ഷേത്രവരം മഹാപാപനിബര്ഹണമ്
ഭൂമിയിലെ മഹാപുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ എല്ലാം എന്നും ഉത്സവകാലങ്ങളിൽ മഹാപാപങ്ങൾ നീക്കുന്ന അവിമുക്തം എന്ന ഉത്തമക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
കേദാരേ ചൈവ യല്ലിങ്ഗം യച്ച ലിങ്ഗം മഹാലയേ
കേദാരത്തിൽ ഉള്ള ലിംഗവും മഹാലയത്തിലെ ലിംഗവും,
മധ്യമേശ്വരസംജ്ഞം ച തഥാ പാശുപതേശ്വരമ് ശങ്കുകര്ണേശ്വരം ചൈവ ഗോകര്ണൌ ച തഥാ ഹ്യുഭൌ
മധ്യമേശ്വരമെന്ന പേരിലുള്ളത്, പാശുപതേശ്വരം, ശങ്കുകർണേശ്വരം, കൂടാതെ ഇരുവശത്തുള്ള ഗോകർണക്ഷേത്രങ്ങൾ,
ദ്രുമചണ്ഡേശ്വരം നാമ ഭദ്രേശ്വരമ് അനുത്തമമ് സ്ഥാനേശ്വരം തഥൈകാഗ്രം കാലേശ്വരമ് അജേശ്വരമ്
ദ്രുമചണ്ഡേശ്വരം എന്ന പേരിലുള്ളത്, ഉത്തമമായ ഭദ്രേശ്വരം, സ്ഥാനേശ്വരം, ഏകാഗ്രം, കാലേശ്വരം, അജേശ്വരം,
ഭൈരവേശ്വരമ് ഈശാനം തഥൌംകാരകസംജ്ഞിതമ് അമരേശം മഹാകാലം ജ്യോതിഷം ഭസ്മഗാത്രകമ്
ഭൈരവേശ്വരം, ഈശാനം, ഓംകാരമെന്ന പേരിലുള്ളത്, അമരേശ്വരം, മഹാകാലം, ജ്യോതിഷം, ഭസ്മഗാത്രകം,
യാനി ചാന്യാനി പുണ്യാനി സ്ഥാനാനി മമ ഭൂതലേ അഷ്ടഷഷ്ടിസമാഖ്യാനി രൂഢാന്യന്യാനി കൃത്സ്നശഃ
ഭൂമിയിൽ എന്റെ മറ്റു വിശുദ്ധസ്ഥലങ്ങൾ, അറുപത്തിയെട്ട് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവയും, മറ്റു സ്ഥാപിതമായവയും,
താനി സര്വാണ്യശേഷാണി വാരാണസ്യാം വിശന്തി മാമ് സര്വപര്വസു പുണ്യേഷു ഗുഹ്യം ചൈതദുദാഹൃതമ്
ഇവയെല്ലാം, ഒറ്റയുമില്ലാതെ, എല്ലാ ഉത്സവങ്ങളിലും വാരാണസിയിൽ എന്നിലേക്കു പ്രവേശിക്കുന്നു; ഈ രഹസ്യം ഇങ്ങനെ വെളിപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
തേനേഹ ലഭതേ ജന്തുര് മൃതോ ദിവ്യാമൃതം പദമ് സ്നാതസ്യ ചൈവ ഗങ്ഗായാം ദൃഷ്ടേന ച മയാ ശുഭേ
അതിനാൽ, ഇവിടെ ഗംഗയിൽ സ്നാനം ചെയ്തു എന്നെ കണ്ടു മരിക്കുന്നവൻ ദിവ്യമായ അമൃതപദം പ്രാപിക്കുന്നു, ഭദ്രയായവളേ.
സര്വയജ്ഞഫലൈസ്തുല്യമ് ഇഷ്ടൈഃ ശതസഹസ്രശഃ സദ്യ ഏവ സമാപ്നോതി കിം തതഃ പരമാദ്ഭുതമ്
നൂറുകണക്കിന് ഇഷ്ടയാഗഫലങ്ങൾക്കും തുല്യമായ എല്ലാ യാഗഫലങ്ങളും ഉടനെ ലഭിക്കുന്നു; ഇതിനേക്കാൾ അത്ഭുതം എന്തുണ്ട്?
സര്വായതനമുഖ്യാനി ദിവി ഭൂമൌ ഗിരിഷ്വ് അപി പരാത്പരതരം ദേവീ ബുധ്യസ്വേതി മയോദിതമ്
സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും പർവതങ്ങളിലും ഉള്ള എല്ലാ പ്രധാനക്ഷേത്രങ്ങളും ഇതിൽക്കാൾ ഉന്നതമാണെന്ന് നീ അറിഞ്ഞിരിക്കണം, ദേവീ, ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ.
അവിശബ്ദേന പാപസ്തു വേദോക്തഃ കഥ്യതേ ദ്വിജൈഃ തേന മുക്തം മയാ ജുഷ്ടമ് അവിമുക്തമ് അത ഉച്യതേ
‘അവി’ എന്ന പദം പാപരഹിതം എന്നർത്ഥത്തിൽ ദ്വിജന്മാർ വേദപ്രകാരമുള്ളതായി പറയുന്നു; അതിനാൽ ഞാൻ അതിനെ ശുദ്ധമായി അംഗീകരിച്ചതിനാൽ അവിമുക്തം എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
ഇത്യുക്ത്വാ ഭഗവാന് രുദ്രഃ സര്വലോകമഹേശ്വരഃ സുദൃഷ്ടം കുരു ദേവേശി അവിമുക്തം ഗൃഹം മമ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം സർവ്വലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരനായ ഭഗവാൻ രുദ്രൻ പറഞ്ഞു: ദേവതകളുടെ ഇശ്വരിയായവളേ, എന്റെ അവിമുക്തം എന്ന ഗൃഹം എല്ലാവരും കാണുന്നവിധം കാണിക്കണം.
ഇത്യുക്ത്വാ ഭഗവാന് ദേവസ് തയാ സാര്ധമ് ഉമാപതിഃ ദര്ശയാമാസ ഭഗവാന് ശ്രീപര്വതമനുത്തമമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ഉമാദേവിയോടൊപ്പം ഭഗവാൻ ശ്രീപർവതം എന്ന അത്യുത്തമമായ പർവതം അവളെ കാണിച്ചു.
അവിമുക്തേശ്വരേ നിത്യമ് അവസച്ച സദാ തയാ സര്വഗത്വാച്ച സര്വത്വാത് സര്വാത്മാ സദസന്മയഃ
അവിമുക്തേശ്വരനിൽ ഭഗവാൻ ഉമയോടൊപ്പം എപ്പോഴും പാർത്തു. എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുകൊണ്ടും, എല്ലാം ആകുന്നതുകൊണ്ടും, സതും അസതും ആയ ആത്മാവായാണ് അദ്ദേഹം.
ശ്രീപര്വതമനുപ്രാപ്യ ദേവ്യാ ദേവേശ്വരോ ഹരഃ ക്ഷേത്രാണി ദര്ശയാമാസ സര്വഭൂതപതിര്ഭവഃ
ശ്രീപർവതത്തിലെത്തിയശേഷം, ദേവതകളുടെ നാഥനും എല്ലാ ജീവികളുടെയും അധിപനുമായ ഹരൻ, ഉമാദേവിയ്ക്ക് ആ പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ കാണിച്ചു.
കുണ്ഡീപ്രഭം ച പരമം ദിവ്യം വൈശ്രവണേശ്വരമ് ആശാലിങ്ഗം ച ദേവേശം ദിവ്യം യച്ച ബിലേശ്വരമ്
അവൻ ഉമയോട് കുണ്ടീപ്രഭം എന്ന അത്യുത്തമമായ ദൈവികക്ഷേത്രവും, വൈശ്രവണേശ്വരവും, ആശാലിംഗവും, ദൈവികമായ ദേവേശ്വരവും, ദൈവികമായ ബിലേശ്വരവും കാണിച്ചു.
രാമേശ്വരം ച പരമം വിഷ്ണുനാ യത്പ്രതിഷ്ഠിതമ് ദക്ഷിണദ്വാരപാര്ശ്വേ തു കുണ്ഡലേശ്വരമീശ്വരമ്
വിഷ്ണു സ്ഥാപിച്ച പരമമായ രാമേശ്വരവും, തെക്കേ വാതിലിന്റെ പക്കൽ കുണ്ടലേശ്വരനെയും അവൻ കാണിച്ചു.
പൂര്വദ്വാരസമീപസ്ഥം ത്രിപുരാന്തകമുത്തമമ് വിവൃദ്ധം ഗിരിണാ സാര്ധം ദേവദേവനമസ്കൃതമ്
കിഴക്കേ വാതിലിനടുത്ത്, പർവതത്തോടൊപ്പം വളർന്നിരിക്കുന്ന ഉത്തമനായ ത്രിപുരാന്തകനെ, ദേവദേവൻ ആരാധിച്ചിരിക്കുന്നതും അവൾക്ക് കാണിച്ചു.
മധ്യമേശ്വരമിത്യുക്തം ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതമ് അമരേശ്വരം ച വരദം ദേവൈഃ പൂര്വം പ്രതിഷ്ഠിതമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ മധ്യമേശ്വരവും, ദേവന്മാർ മുമ്പ് സ്ഥാപിച്ച, വരദാനങ്ങൾ നൽകുന്ന അമരേശ്വരനെയും അവൻ കാണിച്ചു.
ഗോചര്മേശ്വരമ് ഈശാനം തഥേന്ദ്രേശ്വരമ് അദ്ഭുതമ് കര്മേശ്വരം ച വിപുലം കാര്യാര്ഥം ബ്രഹ്മണാ കൃതമ്
ഗോചർമേശ്വരനെയും, ഈശാനനെയും, അത്ഭുതമായ ഇന്ദ്രേശ്വരനെയും, ബ്രഹ്മാവു പ്രവർത്തനാർത്ഥം സൃഷ്ടിച്ച വലിയ കർമേശ്വരനെയും അവൻ കാണിച്ചു.
ശ്രീമത്സിദ്ധവടം ചൈവ സദാവാസോ മമാവ്യയേ അജേന നിര്മിതം ദിവ്യം സാക്ഷാദജബിലം ശുഭമ്
പുണ്യമായ സിദ്ധവടയും, എപ്പോഴും എന്റെ ശാശ്വതവാസസ്ഥലമായ അജബിലം എന്ന ദൈവികക്ഷേത്രവും, അജൻ നേരിട്ട് സൃഷ്ടിച്ച ശുഭമായതും അവൾക്ക് കാണിച്ചു.
തത്രൈവ പാദുകേ ദിവ്യേ മദീയേ ച ബിലേശ്വരേ തത്ര ശൃങ്ഗാടകാകാരം ശൃങ്ഗാടാചലമധ്യമേ
അവിടെ, ദൈവികമായ പാദുകയിലും എന്റെ സ്വന്തം ബിലേശ്വരനിലും, ശൃംഗാടകാചലത്തിന്റെ മദ്ധ്യഭാഗത്തും,
ശൃങ്ഗാടകേശ്വരം നാമ ശ്രീദേവ്യാ തു പ്രതിഷ്ഠിതമ് മല്ലികാര്ജുനകം ചൈവ മമ വാസമിദം ശുഭമ്
ശൃംഗാടകേശ്വരൻ എന്ന പേരിൽ, ശ്രീദേവി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നതും, മല്ലികാർജുനകവും, ഈ ശുഭമായ എന്റെ വാസസ്ഥലവുമാണ് അവൾക്ക് കാണിച്ചു.
രജേശ്വരം ച പര്യായേ രജസാ സുപ്രതിഷ്ഠിതമ് ഗജേശ്വരം ച വൈശാഖം കപോതേശ്വരമവ്യയമ്
പലവട്ടം പൊടിയാൽ സ്ഥാപിച്ച രാജേശ്വരനെയും, വൈശാഖത്തിൽ ഗജേശ്വരനെയും, അക്ഷയമായ കപോതേശ്വരനെയും അവൻ കാണിച്ചു.