ലിങ്ഗപുരാണമ്

ദൃഷ്ട്വാ ന ജായതേ മര്ത്യഃ സംസാരേ ദുഃഖസാഗരേ ഏവമ് ഉക്ത്വാ മഹാദേവോ ദിശഃ സര്വാ വ്യലോകയത്

ഇവയെല്ലാം കണ്ടാൽ മനുഷ്യൻ വീണ്ടും ജന്മസമുദ്രത്തിലെ ദുഃഖത്തിൽ പെടാറില്ല. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം മഹാദേവൻ എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും നോക്കി.

വിലോക്യ സംസ്ഥിതേ പശ്ചാദ് ദേവദേവേ മഹേശ്വരേ അകസ്മാദഭവത്സര്വഃ സ ദേശോജ്ജ്വലിതോ യഥാ

ദേവദേവനായ മഹേശ്വരനെ അവിടെ സ്തിരമായി കാണുമ്പോൾ, അപ്രതീക്ഷിതമായി ആ പ്രദേശം മുഴുവൻ പ്രകാശത്തോടെ തിളങ്ങി.

തതഃ പാശുപതാഃ സിദ്ധാ ഭസ്മാഭ്യങ്ഗസിതപ്രഭാഃ മാഹേശ്വരാ മഹാത്മാനസ് തഥാ വൈ നിയതവ്രതാഃ

അപ്പോൾ പാശുപതന്മാരായ സിദ്ധന്മാർ, വിശുദ്ധഭസ്മം പുരട്ടിയ വെളുത്ത ദേഹങ്ങളോടെ, മഹേശ്വരഭക്തരായ മഹാത്മാക്കളും വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവരുമായവർ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

ബഹവഃ ശതശോ ഽഭ്യേത്യ നമശ്ചക്രുര്മഹേശ്വരമ് പുനര്നിരീക്ഷ്യ യോഗേശം ധ്യാനയോഗം ച കൃത്സ്നശഃ

നൂറുകണക്കിന് ആളുകൾ അവിടെ എത്തി മഹേശ്വരനോട് നമസ്കരിച്ചു, വീണ്ടും യോഗേശ്വരനായ അവനെ മുഴുവൻ ധ്യാനയോഗത്തിൽ ലീനനായി നോക്കി നിന്നു.

തസ്ഥുരാത്മാനമാസ്ഥായ ലീയമാനാ ഇവേശ്വരേ സ്ഥിതാനാം സ തദാ തേഷാം ദേവദേവ ഉമാപതിഃ

അവർ സ്വയം ആത്മാവിൽ നിലകൊണ്ടു, ഈശ്വരനിൽ ലയിച്ചുപോകുന്നതുപോലെ. അപ്പോൾ ഉമാപതിയായ ദേവദേവൻ അവരോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.

സ ബിഭ്രത്പരമാം മൂര്തിം ബഭൂവ പുരുഷഃ പ്രഭുഃ കൃത്സ്നം ജഗദിഹൈകസ്ഥം കര്തുമ് അന്ത ഇവ സ്ഥിതഃ

അവൻ പരമമായ രൂപം ധരിച്ച്, ലോകം മുഴുവൻ ഒറ്റയാൾക്കുള്ളിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുപോലെ, പ്രഭുവായി അവിടെ നിലകൊണ്ടു.

തസ്യ താം പരമാം മൂര്തിമ് ആസ്ഥിതസ്യ ജഗത്പ്രഭോഃ ന ശശാക പുനര്ദ്രഷ്ടും ഹൃഷ്ടരോമാ ഗിരീന്ദ്രജാ

ലോകനാഥൻ ആ പരമരൂപം സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ, പർവതപുത്രിയായ അവൾക്ക്, സന്തോഷത്തിൽ രോമാഞ്ചം നിറഞ്ഞ അവൾക്ക്, വീണ്ടും അവനെ നോക്കാൻ കഴിയാതെ പോയി.

തതസ്ത്വദൃഷ്ടമാകാരം ബുദ്ധ്വാ സാ പ്രകൃതിസ്ഥിതമ് പ്രകൃതേര്മൂര്തിമാസ്ഥായ യോഗേന പരമേശ്വരീ

അപ്പോൾ, ആ രൂപം നിനക്ക് കാണാൻ കഴിയാത്തതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, പ്രകൃതിയിൽ നിലകൊണ്ട്, പരമേശ്വരിയായ അവൾ യോഗശക്തിയാൽ പ്രകൃതിരൂപം സ്വീകരിച്ചു.

തം ശശാക പുനര്ദ്രഷ്ടും ഹരസ്യ ച മഹാത്മനഃ തതസ്തേ ലയമാധായ യോഗിനഃ പുരുഷസ്യ തു

അതിനുശേഷം അവൾക്ക് വീണ്ടും അവനെയും മഹാത്മാവായ ഹരനെയും കാണാൻ സാധിച്ചു; യോഗികൾ ലയാവസ്ഥയിൽ പുരുഷനെ ദർശിച്ചു.

വിവിശുര്ഹൃദയം സര്വേ ദഗ്ധസംസാരബീജിനഃ പഞ്ചാക്ഷരസ്യ വൈ ബീജം സംസ്മരന്തഃ സുശോഭനമ്

അവർ എല്ലാവരും, സാംസാരിക ബീജങ്ങൾ ദഹിപ്പിച്ചവരായി, മനസ്സിൽ അമ്പതക്ഷരമന്ത്രം മനസ്സിലാക്കി മനോഹരമായി ഹൃദയത്തിൽ ലയിച്ചു.

സര്വപാപഹരം ദിവ്യം പുരാ ചൈവ പ്രകാശിതമ് നീലലോഹിതമൂര്തിസ്ഥം പുനശ്ചക്രേ വപുഃ ശുഭമ്

സകലപാപങ്ങൾ നീക്കംചെയ്യുന്ന, മുമ്പ് പ്രത്യക്ഷമായിരുന്ന ദിവ്യരൂപം, വീണ്ടും നീലചുവപ്പു നിറമുള്ള ശുഭരൂപം എടുത്തു.

തം ദൃഷ്ട്വാ ശൈലജാ പ്രാഹ ഹൃഷ്ടസര്വതനൂരുഹാ സ്തുവതീ ചരണൌ നത്വാ ക ഇമേ ഭഗവന്നിതി

അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, പർവതപുത്രിയായ അവൾ, സന്തോഷത്തിൽ ശരീരമൊട്ടും രോമാഞ്ചം നിറഞ്ഞു, അവന്റെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിച്ച് സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് ചോദിച്ചു: 'ഭഗവൻ, ഇവർ ആരാണ്?'

താമുവാച സുരശ്രേഷ്ഠസ് തദാ ദേവീം ഗിരീന്ദ്രജാമ് മദീയം വ്രതമാശ്രിത്യ ഭക്തിമദ്ഭിര് ദ്വിജോത്തമൈഃ

അപ്പോൾ ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, പർവതപുത്രിയായ ദേവിയെ നോക്കി പറഞ്ഞു: 'എന്റെ വ്രതം അനുസരിച്ച്, ഭക്തിയോടെ ജീവിക്കുന്ന ഈ ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്വിജന്മാർ —'

യൈര്യൈര്യോഗാ ഇഹാഭ്യസ്താസ് തേഷാമ് ഏകേന ജന്മനാ ക്ഷേത്രസ്യാസ്യ പ്രഭാവേന ഭക്ത്യാ ച മമ ഭാമിനി

'ഇവിടെയുള്ളവർ ഏത് യോഗം അഭ്യസിച്ചാലും, ഈ സ്ഥലത്തിന്റെ മഹത്വത്താൽ, എന്റെ ഭക്തിയാൽ, ഒരു ജന്മത്തിൽ തന്നെ —'

അനുഗ്രഹോ മയാ ഹ്യേവം ക്രിയതേ മൂര്തിതഃ സ്വയമ് തസ്മാദ് ഏതന് മഹത് ക്ഷേത്രം ബ്രഹ്മാദ്യൈഃ സേവിതം തഥാ

'എന്റെ സ്വന്തം രൂപത്തിൽ ഞാൻ അനുഗ്രഹം നൽകുന്നു; അതുകൊണ്ട്, ബ്രഹ്മാദിമാരും സേവിക്കുന്ന ഈ മഹാക്ഷേത്രം —'

ശ്രുതിമദ്ഭിശ് ച വിപ്രേന്ദ്രൈഃ സംസിദ്ധൈശ് ച തപസ്വിഭിഃ പ്രതിമാസം തഥാഷ്ടമ്യാം പ്രതിമാസം ചതുര്ദശീമ്

'വേദപാരായണ ബ്രാഹ്മണന്മാരും സിദ്ധരായ തപസ്വികളും, ഓരോ മാസവും അഷ്ടമി, ചതുര്ദശി ദിവസങ്ങളിൽ ഇവിടെ ആരാധിക്കുന്നു.'

ഉഭയോഃ പക്ഷയോര്ദേവി വാരാണസ്യാമുപാസ്യതേ ശശിഭാനൂപരാഗേ ച കാര്തിക്യാം ച വിശേഷതഃ

'രണ്ടു പക്ഷങ്ങളിലും, ദേവി, വാരാണസിയിൽ ആരാധന നടക്കുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച് ചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹണങ്ങളിലും കാർത്തികമാസത്തിലും.'

സര്വപര്വസു പുണ്യേഷു വിഷുവേഷ്വയനേഷു ച പൃഥിവ്യാം സര്വതീര്ഥാനി വാരാണസ്യാം തു ജാഹ്നവീമ്

'എല്ലാ പുണ്യപർവങ്ങളിലും, വിഷുവിലും, അയനാന്തരങ്ങളിലും, ഭൂമിയിലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും വാരാണസിയിലുണ്ട്; അവിടെയുള്ള ജാഹ്നവിയും —'

ഉത്തരപ്രവഹാം പുണ്യാം മമ മൌലിവിനിഃസൃതാമ് പിതുസ്തേ ഗിരിരാജസ്യ ശുഭാം ഹിമവതഃ സുതാമ്

'ഉത്തരദിശയിലേക്കു ഒഴുകുന്ന, എന്റെ ജടയിൽ നിന്നു പുറപ്പെട്ട, നിന്റെ അച്ഛനായ പർവതരാജാവിന്റെ, ഹിമവാന്റെ പുത്രിയായ ശുഭയായ നദി.'

പുണ്യസ്ഥാനസ്ഥിതാം പുണ്യാം പുണ്യദിക്പ്രവഹാം സദാ ഭജന്തേ സര്വതോ ഽഭ്യേത്യ യേ താഞ്ഛൃണു വരാനനേ

സുന്ദരമുഖിയായവളേ, എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമുള്ളവർ എന്നും പുണ്യപ്രദേശത്തുള്ള ഈ വിശുദ്ധസ്ഥലത്തെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കുന്നവരുടെ ഗുണങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം, നീ കേൾക്കു.

സംനിഹത്യ കുരുക്ഷേത്രം സാര്ധം തീര്ഥശതൈസ് തഥാ പുഷ്കരം നിമിഷം ചൈവ പ്രയാഗം ച പൃഥൂദകമ്

കുരുക്ഷേത്രവും അനേകം തിരുത്തുകളും, പുഷ്കരം, നിമിഷം, പ്രയാഗം, പൃഥൂദകം എന്നിവയും എല്ലാം അവിടെ ഒന്നിച്ചു കൂടുന്നു.

ദ്രുമക്ഷേത്രം കുരുക്ഷേത്രം നൈമിഷം തീര്ഥസംയുതമ് ക്ഷേത്രാണി സര്വതോ ദേവി ദേവതാ ഋഷയസ് തഥാ

ദ്രുമക്ഷേത്രം, കുരുക്ഷേത്രം, തിരുത്തുകളോടുകൂടിയ നൈമിഷം, ദേവതകളും ഋഷികളും സഹിതം എല്ലായിടങ്ങളിലെയും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും അവിടെ സന്നിഹിതമാണ്, ദേവീ.

സംധ്യാ ച ഋതവശ്ചൈവ സര്വാ നദ്യഃ സരാംസി ച സമുദ്രാഃ സപ്ത ചൈവാത്ര ദേവതീര്ഥാനി കൃത്സ്നശഃ

സന്ധ്യകൾ, ঋതുക്കൾ, എല്ലാ നദികൾ, സർവസരസ്സുകൾ, ഏഴു സമുദ്രങ്ങൾ, ദൈവിക തിരുത്തുകൾ എന്നിവയും മുഴുവനായി അവിടെ സാന്നിധ്യമുണ്ട്.

ഭാഗീരഥീം സമേഷ്യന്തി സര്വപര്വസു സുവ്രതേ അവിമുക്തേശ്വരം ദൃഷ്ട്വാ ദൃഷ്ട്വാ ചൈവ ത്രിവിഷ്ടപമ്

ധർമ്മനിഷ്ഠയായവളേ, എല്ലാ ഉത്സവങ്ങളിലും ഭാഗീരഥി അവിടെ എത്തുന്നു; അവിമുക്തേശ്വരനെയും സ്വർഗ്ഗത്തെയും കാണുന്നു.

കാലഭൈരവമാസാദ്യ ധൂതപാപാനി സര്വശഃ ഭവന്തി ഹി സുരേശാനി സര്വപര്വസു പര്വസു

കാലഭൈരവനെ സമീപിച്ചാൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും പൂർണ്ണമായും നശിക്കുന്നു; എല്ലാ ഉത്സവങ്ങളിലും ദേവതാപ്രഭുക്കൾ ശുദ്ധരാകുന്നു.

പൃഥിവ്യാം യാനി പുണ്യാനി മഹാന്ത്യായതനാനി ച പ്രവിശന്തി സദാഭ്യേത്യ പുണ്യം പര്വസു പര്വസു അവിമുക്തം ക്ഷേത്രവരം മഹാപാപനിബര്ഹണമ്

ഭൂമിയിലെ മഹാപുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ എല്ലാം എന്നും ഉത്സവകാലങ്ങളിൽ മഹാപാപങ്ങൾ നീക്കുന്ന അവിമുക്തം എന്ന ഉത്തമക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.

കേദാരേ ചൈവ യല്ലിങ്ഗം യച്ച ലിങ്ഗം മഹാലയേ

കേദാരത്തിൽ ഉള്ള ലിംഗവും മഹാലയത്തിലെ ലിംഗവും,

മധ്യമേശ്വരസംജ്ഞം ച തഥാ പാശുപതേശ്വരമ് ശങ്കുകര്ണേശ്വരം ചൈവ ഗോകര്ണൌ ച തഥാ ഹ്യുഭൌ

മധ്യമേശ്വരമെന്ന പേരിലുള്ളത്, പാശുപതേശ്വരം, ശങ്കുകർണേശ്വരം, കൂടാതെ ഇരുവശത്തുള്ള ഗോകർണക്ഷേത്രങ്ങൾ,

ദ്രുമചണ്ഡേശ്വരം നാമ ഭദ്രേശ്വരമ് അനുത്തമമ് സ്ഥാനേശ്വരം തഥൈകാഗ്രം കാലേശ്വരമ് അജേശ്വരമ്

ദ്രുമചണ്ഡേശ്വരം എന്ന പേരിലുള്ളത്, ഉത്തമമായ ഭദ്രേശ്വരം, സ്ഥാനേശ്വരം, ഏകാഗ്രം, കാലേശ്വരം, അജേശ്വരം,