ലിങ്ഗപുരാണമ്

പശ്യ പുണ്യാനി ലിങ്ഗാനി സര്വകാമപ്രദാനി തു ഏവമേതാനി പുണ്യാനി മന്നിവാസാനി പാര്വതി

ഇവ കാണൂ, എല്ലാ ഇഷ്ടങ്ങളും നൽകുന്ന പുണ്യലിംഗങ്ങൾ. ഇതുപോലെ, പാർവതി, ഇവിടങ്ങളൊക്കെയും എന്റെ വാസസ്ഥലങ്ങളാണ്.

കഥിതാനി മമ ക്ഷേത്രേ ഗുഹ്യം ചാന്യദിദം ശൃണു ചതുഃക്രോശം ചതുര്ദിക്ഷു ക്ഷേത്രമേതത്പ്രകീര്തിതമ്

എന്റെ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഇവയെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു. ഇനി മറ്റൊരു രഹസ്യം കേൾക്കൂ: ഈ ക്ഷേത്രം നാലു ദിക്കിലും നാല് ക്രോഷം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

യോജനം വിദ്ധി ചാര്വങ്ഗി മൃത്യുകാലേ ഽമൃതപ്രദമ് മഹാലയഗിരിസ്ഥം മാം കേദാരേ ച വ്യവസ്ഥിതമ്

അറിയണം, സുന്ദരിയേ, ഇതിന് ഒരു യോജന ദൈർഘ്യമുണ്ട്. മരണസമയത്ത് ഇത് അമൃതം നൽകുന്നു. മഹാലയപർവതത്തിലും കേദാരത്തിലും ഞാൻ നിലകൊള്ളുന്നു.

ഗണത്വം ലഭതേ ദൃഷ്ട്വാ ഹ്യ് അസ്മിന്മോക്ഷോ ഹ്യവാപ്യതേ ഗാണപത്യം ലഭേദ്യസ്മാദ് യതഃ സാ മുക്തിരുത്തമാ

ഇതിനെ കണ്ടാൽ ഗണപദവിയും മോക്ഷവും ലഭിക്കും. ഇതിൽ നിന്ന് ഗാണപത്യസ്ഥിതിയും, അതാണ് ഏറ്റവും ഉന്നതമായ മോക്ഷവും, നേടാം.

തതോ മഹാലയാത് തസ്മാത് കേദാരാന്മധ്യമാദപി സ്മൃതം പുണ്യതമം ക്ഷേത്രമ് അവിമുക്തം വരാനനേ

അതിനാൽ, മനോഹരമുഖിയേ, മഹാലയം, കേദാരം, മധ്യമം എന്നിവയിൽ ഏറ്റവും പുണ്യമായത് അവിമുക്തം എന്നാണു ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

കേദാരം മധ്യമം ക്ഷേത്രം സ്ഥാനം ചൈവ മഹാലയമ് മമ പുണ്യാനി ഭൂര്ലോകേ തേഭ്യഃ ശ്രേഷ്ഠതമം ത്വിദമ്

കേദാരം, മധ്യകേന്ദ്രം, മഹാലയം എന്നിങ്ങനെ ഭൂമിയിൽ എന്റെ പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ ഇവയാണ്. എന്നാൽ ഇവയിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം ഇതാണ്.

യതഃ സൃഷ്ടാസ്ത്വിമേ ലോകാസ് തതഃ ക്ഷേത്രമിദം ശുഭമ് കദാചിന്ന മയാ മുക്തമ് അവിമുക്തം തതോ ഽഭവത്

ഇവിടെ നിന്നാണ് ഈ ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്. അതുകൊണ്ട് ഈ സ്ഥലം ശുഭകരമാണ്. ഞാൻ ഒരിക്കലും ഇത് ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടില്ല, അതിനാൽ അവിമുക്തം എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്.

അവിമുക്തേശ്വരം ലിങ്ഗം മമ ദൃഷ്ട്വേഹ മാനവഃ സദ്യഃ പാപവിനിര്മുക്തഃ പശുപാശൈര്വിമുച്യതേ

ഇവിടെ അവിമുക്തേശ്വരമെന്ന എന്റെ ലിംഗം കാണുന്ന മനുഷ്യൻ ഉടൻ തന്നെ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും, പാശബന്ധത്തിൽ നിന്ന് വിടുതൽ ലഭിക്കും.

ശൈലേശം സംഗമേശം ച സ്വര്ലീനം മധ്യമേശ്വരമ് ഹിരണ്യഗര്ഭമ് ഈശാനം ഗോപ്രേക്ഷം വൃഷഭധ്വജമ്

ശൈലേശൻ, സംഗമേശൻ, സ്വർളീനൻ, മധ്യമായേശ്വരൻ, ഹിരണ്യഗർഭൻ, ഈശാനൻ, ഗോപരീക്ഷൻ, വൃഷഭധ്വജൻ—

ഉപശാന്തം ശിവം ചൈവ ജ്യേഷ്ഠസ്ഥാനനിവാസിനമ് ശുക്രേശ്വരം ച വിഖ്യാതം വ്യാഘ്രേശം ജമ്ബുകേശ്വരമ്

ഉപശാന്തൻ, ശിവൻ, പ്രാചീനസ്ഥലവാസി, പ്രശസ്തനായ ശുക്രേശ്വരൻ, വ്യാഘ്രേശൻ, ജംബൂകേശ്വരൻ—

ദൃഷ്ട്വാ ന ജായതേ മര്ത്യഃ സംസാരേ ദുഃഖസാഗരേ ഏവമ് ഉക്ത്വാ മഹാദേവോ ദിശഃ സര്വാ വ്യലോകയത്

ഇവയെല്ലാം കണ്ടാൽ മനുഷ്യൻ വീണ്ടും ജന്മസമുദ്രത്തിലെ ദുഃഖത്തിൽ പെടാറില്ല. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം മഹാദേവൻ എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും നോക്കി.

വിലോക്യ സംസ്ഥിതേ പശ്ചാദ് ദേവദേവേ മഹേശ്വരേ അകസ്മാദഭവത്സര്വഃ സ ദേശോജ്ജ്വലിതോ യഥാ

ദേവദേവനായ മഹേശ്വരനെ അവിടെ സ്തിരമായി കാണുമ്പോൾ, അപ്രതീക്ഷിതമായി ആ പ്രദേശം മുഴുവൻ പ്രകാശത്തോടെ തിളങ്ങി.

തതഃ പാശുപതാഃ സിദ്ധാ ഭസ്മാഭ്യങ്ഗസിതപ്രഭാഃ മാഹേശ്വരാ മഹാത്മാനസ് തഥാ വൈ നിയതവ്രതാഃ

അപ്പോൾ പാശുപതന്മാരായ സിദ്ധന്മാർ, വിശുദ്ധഭസ്മം പുരട്ടിയ വെളുത്ത ദേഹങ്ങളോടെ, മഹേശ്വരഭക്തരായ മഹാത്മാക്കളും വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവരുമായവർ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

ബഹവഃ ശതശോ ഽഭ്യേത്യ നമശ്ചക്രുര്മഹേശ്വരമ് പുനര്നിരീക്ഷ്യ യോഗേശം ധ്യാനയോഗം ച കൃത്സ്നശഃ

നൂറുകണക്കിന് ആളുകൾ അവിടെ എത്തി മഹേശ്വരനോട് നമസ്കരിച്ചു, വീണ്ടും യോഗേശ്വരനായ അവനെ മുഴുവൻ ധ്യാനയോഗത്തിൽ ലീനനായി നോക്കി നിന്നു.

തസ്ഥുരാത്മാനമാസ്ഥായ ലീയമാനാ ഇവേശ്വരേ സ്ഥിതാനാം സ തദാ തേഷാം ദേവദേവ ഉമാപതിഃ

അവർ സ്വയം ആത്മാവിൽ നിലകൊണ്ടു, ഈശ്വരനിൽ ലയിച്ചുപോകുന്നതുപോലെ. അപ്പോൾ ഉമാപതിയായ ദേവദേവൻ അവരോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.

സ ബിഭ്രത്പരമാം മൂര്തിം ബഭൂവ പുരുഷഃ പ്രഭുഃ കൃത്സ്നം ജഗദിഹൈകസ്ഥം കര്തുമ് അന്ത ഇവ സ്ഥിതഃ

അവൻ പരമമായ രൂപം ധരിച്ച്, ലോകം മുഴുവൻ ഒറ്റയാൾക്കുള്ളിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുപോലെ, പ്രഭുവായി അവിടെ നിലകൊണ്ടു.

തസ്യ താം പരമാം മൂര്തിമ് ആസ്ഥിതസ്യ ജഗത്പ്രഭോഃ ന ശശാക പുനര്ദ്രഷ്ടും ഹൃഷ്ടരോമാ ഗിരീന്ദ്രജാ

ലോകനാഥൻ ആ പരമരൂപം സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ, പർവതപുത്രിയായ അവൾക്ക്, സന്തോഷത്തിൽ രോമാഞ്ചം നിറഞ്ഞ അവൾക്ക്, വീണ്ടും അവനെ നോക്കാൻ കഴിയാതെ പോയി.

തതസ്ത്വദൃഷ്ടമാകാരം ബുദ്ധ്വാ സാ പ്രകൃതിസ്ഥിതമ് പ്രകൃതേര്മൂര്തിമാസ്ഥായ യോഗേന പരമേശ്വരീ

അപ്പോൾ, ആ രൂപം നിനക്ക് കാണാൻ കഴിയാത്തതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, പ്രകൃതിയിൽ നിലകൊണ്ട്, പരമേശ്വരിയായ അവൾ യോഗശക്തിയാൽ പ്രകൃതിരൂപം സ്വീകരിച്ചു.

തം ശശാക പുനര്ദ്രഷ്ടും ഹരസ്യ ച മഹാത്മനഃ തതസ്തേ ലയമാധായ യോഗിനഃ പുരുഷസ്യ തു

അതിനുശേഷം അവൾക്ക് വീണ്ടും അവനെയും മഹാത്മാവായ ഹരനെയും കാണാൻ സാധിച്ചു; യോഗികൾ ലയാവസ്ഥയിൽ പുരുഷനെ ദർശിച്ചു.

വിവിശുര്ഹൃദയം സര്വേ ദഗ്ധസംസാരബീജിനഃ പഞ്ചാക്ഷരസ്യ വൈ ബീജം സംസ്മരന്തഃ സുശോഭനമ്

അവർ എല്ലാവരും, സാംസാരിക ബീജങ്ങൾ ദഹിപ്പിച്ചവരായി, മനസ്സിൽ അമ്പതക്ഷരമന്ത്രം മനസ്സിലാക്കി മനോഹരമായി ഹൃദയത്തിൽ ലയിച്ചു.

സര്വപാപഹരം ദിവ്യം പുരാ ചൈവ പ്രകാശിതമ് നീലലോഹിതമൂര്തിസ്ഥം പുനശ്ചക്രേ വപുഃ ശുഭമ്

സകലപാപങ്ങൾ നീക്കംചെയ്യുന്ന, മുമ്പ് പ്രത്യക്ഷമായിരുന്ന ദിവ്യരൂപം, വീണ്ടും നീലചുവപ്പു നിറമുള്ള ശുഭരൂപം എടുത്തു.

തം ദൃഷ്ട്വാ ശൈലജാ പ്രാഹ ഹൃഷ്ടസര്വതനൂരുഹാ സ്തുവതീ ചരണൌ നത്വാ ക ഇമേ ഭഗവന്നിതി

അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, പർവതപുത്രിയായ അവൾ, സന്തോഷത്തിൽ ശരീരമൊട്ടും രോമാഞ്ചം നിറഞ്ഞു, അവന്റെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിച്ച് സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് ചോദിച്ചു: 'ഭഗവൻ, ഇവർ ആരാണ്?'

താമുവാച സുരശ്രേഷ്ഠസ് തദാ ദേവീം ഗിരീന്ദ്രജാമ് മദീയം വ്രതമാശ്രിത്യ ഭക്തിമദ്ഭിര് ദ്വിജോത്തമൈഃ

അപ്പോൾ ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, പർവതപുത്രിയായ ദേവിയെ നോക്കി പറഞ്ഞു: 'എന്റെ വ്രതം അനുസരിച്ച്, ഭക്തിയോടെ ജീവിക്കുന്ന ഈ ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്വിജന്മാർ —'

യൈര്യൈര്യോഗാ ഇഹാഭ്യസ്താസ് തേഷാമ് ഏകേന ജന്മനാ ക്ഷേത്രസ്യാസ്യ പ്രഭാവേന ഭക്ത്യാ ച മമ ഭാമിനി

'ഇവിടെയുള്ളവർ ഏത് യോഗം അഭ്യസിച്ചാലും, ഈ സ്ഥലത്തിന്റെ മഹത്വത്താൽ, എന്റെ ഭക്തിയാൽ, ഒരു ജന്മത്തിൽ തന്നെ —'

അനുഗ്രഹോ മയാ ഹ്യേവം ക്രിയതേ മൂര്തിതഃ സ്വയമ് തസ്മാദ് ഏതന് മഹത് ക്ഷേത്രം ബ്രഹ്മാദ്യൈഃ സേവിതം തഥാ

'എന്റെ സ്വന്തം രൂപത്തിൽ ഞാൻ അനുഗ്രഹം നൽകുന്നു; അതുകൊണ്ട്, ബ്രഹ്മാദിമാരും സേവിക്കുന്ന ഈ മഹാക്ഷേത്രം —'

ശ്രുതിമദ്ഭിശ് ച വിപ്രേന്ദ്രൈഃ സംസിദ്ധൈശ് ച തപസ്വിഭിഃ പ്രതിമാസം തഥാഷ്ടമ്യാം പ്രതിമാസം ചതുര്ദശീമ്

'വേദപാരായണ ബ്രാഹ്മണന്മാരും സിദ്ധരായ തപസ്വികളും, ഓരോ മാസവും അഷ്ടമി, ചതുര്ദശി ദിവസങ്ങളിൽ ഇവിടെ ആരാധിക്കുന്നു.'

ഉഭയോഃ പക്ഷയോര്ദേവി വാരാണസ്യാമുപാസ്യതേ ശശിഭാനൂപരാഗേ ച കാര്തിക്യാം ച വിശേഷതഃ

'രണ്ടു പക്ഷങ്ങളിലും, ദേവി, വാരാണസിയിൽ ആരാധന നടക്കുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച് ചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹണങ്ങളിലും കാർത്തികമാസത്തിലും.'

സര്വപര്വസു പുണ്യേഷു വിഷുവേഷ്വയനേഷു ച പൃഥിവ്യാം സര്വതീര്ഥാനി വാരാണസ്യാം തു ജാഹ്നവീമ്

'എല്ലാ പുണ്യപർവങ്ങളിലും, വിഷുവിലും, അയനാന്തരങ്ങളിലും, ഭൂമിയിലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും വാരാണസിയിലുണ്ട്; അവിടെയുള്ള ജാഹ്നവിയും —'

ഉത്തരപ്രവഹാം പുണ്യാം മമ മൌലിവിനിഃസൃതാമ് പിതുസ്തേ ഗിരിരാജസ്യ ശുഭാം ഹിമവതഃ സുതാമ്

'ഉത്തരദിശയിലേക്കു ഒഴുകുന്ന, എന്റെ ജടയിൽ നിന്നു പുറപ്പെട്ട, നിന്റെ അച്ഛനായ പർവതരാജാവിന്റെ, ഹിമവാന്റെ പുത്രിയായ ശുഭയായ നദി.'