ലിങ്ഗപുരാണമ്

ഗോപ്രേക്ഷകമ് അഥാഗമ്യ ദൃഷ്ട്വാ മാമത്ര മാനവഃ ന ദുര്ഗതിമവാപ്നോതി കല്മഷൈശ് ച വിമുച്യതേ

ഗോപ്രീക്ഷകത്തേക്ക് വന്ന് എന്നെ ഇവിടെ ദർശിച്ച മനുഷ്യൻ ദുർഗതിയിലാവുന്നില്ല; പാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകും.

കപിലാഹ്രദമ് ഇത്യേവം തഥാ വൈ ബ്രഹ്മണാ കൃതമ് ഗവാം സ്തന്യജതോയേന തീര്ഥം പുണ്യതമം മഹത്

ഇത് കപിലാഹ്രദം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു; ബ്രഹ്മാവു തന്നെ പശുക്കളുടെ പാൽകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ മഹാപുണ്യമായ തീർത്ഥമാണിത്.

അത്രാപി സ്വയമേവാഹം വൃഷധ്വജ ഇതി സ്മൃതഃ സാന്നിധ്യം കൃതവാന് ദേവി സദാഹം ദൃശ്യതേ ത്വയാ

ഇവിടെയും ഞാൻ വൃഷധ്വജൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; ദേവി, ഞാൻ സ്വയം സാന്നിധ്യം സ്ഥാപിച്ചു, നീ എന്നെ എപ്പോഴും കാണാം.

ഭദ്രതോയം ച പശ്യേഹ ബ്രഹ്മണാ ച കൃതം ഹ്രദമ് സര്വൈര്ദേവൈരഹം ദേവി അസ്മിന്ദേശേ പ്രസാദിതഃ

ഇവിടെ ബ്രഹ്മാവു നിർമ്മിച്ച ഭദ്രതോയം എന്ന പുണ്യഹ്രദവും കാണുക; ദേവി, ഈ ദേശത്ത് എല്ലാ ദേവന്മാരും എന്നെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.

ഗച്ഛോപശമമ് ഈശേതി ഉപശാന്തഃ ശിവസ് തഥാ അത്രാഹം ബ്രഹ്മണാനീയ സ്ഥാപിതഃ പരമേഷ്ഠിനാ

ശാന്തസ്ഥലത്തിലേക്ക് പോവൂ, ഇശ്വരാ—എന്നപോലെ ശിവൻ ശാന്തനായി, പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവാൽ ഇവിടെയായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.

ബ്രഹ്മണാ ചാപി സംഗൃഹ്യ വിഷ്ണുനാ സ്ഥാപിതഃ പുനഃ ബ്രഹ്മണാപി തതോ വിഷ്ണുഃ പ്രോക്തഃ സംവിഗ്നചേതസാ

ബ്രഹ്മാവു ചേർത്ത് ശേഖരിച്ചതു വീണ്ടും വിഷ്ണു സ്ഥാപിച്ചു. പിന്നെ വിഷ്ണുവിനെ, മനസ്സിൽ ആശങ്കയോടെ, ബ്രഹ്മാവ് ചോദിച്ചു.

മയാനീതമിദം ലിങ്ഗം കസ്മാത് സ്ഥാപിതവാന് അസി തമുവാച പുനര് വിഷ്ണുര് ബ്രഹ്മാണം കുപിതാനനമ്

നാൻ കൊണ്ടുവന്ന ഈ ലിംഗം നീ എന്തിനാണ് ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചത് എന്ന് ബ്രഹ്മാവ് ചോദിച്ചു. വിഷ്ണു, കോപം നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടെ, ബ്രഹ്മാവിനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.

രുദ്രേ ദേവേ മമാത്യന്തം പരാ ഭക്തിര്മഹത്തരാ മയൈവ സ്ഥാപിതം ലിങ്ഗം തവ നാമ്നാ ഭവിഷ്യതി

ദേവന്മാരിൽ ശിവനോടുള്ള എന്റെ ഭക്തി അത്യന്തം ഉയർന്നതും അതിശയവുമാണ്. ഈ ലിംഗം ഞാൻ തന്നെയാണ് സ്ഥാപിച്ചത്; അത് നിന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടും.

ഹിരണ്യഗര്ഭ ഇത്യേവം തതോ ഽത്രാഹം സമാസ്ഥിതഃ ദൃഷ്ട്വൈനമപി ദേവേശം മമ ലോകം വ്രജേന്നരഃ

അങ്ങനെ ഹിരണ്യഗർഭനായി ഞാൻ ഇവിടെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഈ ദേവന്മാരുടെ നാഥനെ ആരെങ്കിലും കാണുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ എന്റെ ലോകത്തേക്ക് എത്തും.

തതഃ പുനരപി ബ്രഹ്മാ മമ ലിങ്ഗമിദം ശുഭമ് സ്ഥാപയാമാസ വിധിവദ് ഭക്ത്യാ പരമയാ യുതഃ

പിന്നീട് വീണ്ടും ബ്രഹ്മാവ് എന്റെ ഈ പുണ്യമായ ലിംഗം എല്ലാ വിധികളും പാലിച്ച്, പരമഭക്തിയോടെ ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചു.

സ്വര്ലീനേശ്വര ഇത്യേവമ് അത്രാഹം സ്വയമാഗതഃ പ്രാണാന് ഇഹ നരസ്ത്യക്ത്വാ ന പുനര്ജായതേ ക്വചിത്

ഇവിടെ സ്വർളീനേശ്വരനായി ഞാൻ തന്നെ എത്തി. ആരെങ്കിലും ഇവിടെ ജീവൻ വിട്ടാൽ, അവൻ ഇനി എവിടെയും ജനിക്കേണ്ടതില്ല.

അനന്യാ സാ ഗതിസ്തസ്യ യോഗിനാം ചൈവ യാ സ്മൃതാ അസ്മിന്നപി മയാ ദേശേ ദൈത്യോ ദൈവതകണ്ടകഃ

അവനു അതാണ് ഏകമാർഗം; യോഗികൾക്കും അതു തന്നെയാണ് ഓർമിക്കപ്പെടുന്നത്. ഈ സ്ഥലത്തും ഞാൻ ദേവന്മാർക്ക് ശത്രുവായ അസുരനെ സംഹരിച്ചു.

വ്യാഘ്രരൂപം സമാസ്ഥായ നിഹതോ ദര്പിതോ ബലീ വ്യാഘ്രേശ്വര ഇതി ഖ്യാതോ നിത്യമത്രാഹമാസ്ഥിതഃ

പുലിയുടെ രൂപം ധരിച്ച്, അഹങ്കാരവും ശക്തിയും നിറഞ്ഞ അസുരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഞാൻ ഇവിടെ എന്നും നിലകൊള്ളുന്നു, പുലിയേശ്വരനെന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

ന പുനര്ദുര്ഗതിം യാതി ദൃഷ്ട്വൈനം വ്യാഘ്രമീശ്വരമ് ഉത്പലോ വിദലശ്ചൈവ യൌ ദൈത്യൌ ബ്രഹ്മണാ പുരാ

ഈ പുലിരൂപനായ ഈശ്വരനെ കാണുന്നവൻ വീണ്ടും ദുർഗതിയിൽ ആകില്ല. ഉത്പലനും വിദലനും, ആ രണ്ട് അസുരന്മാരെയും, ബ്രഹ്മാവ് മുമ്പ് സംഹരിച്ചു.

സ്ത്രീവധ്യൌ ദര്പിതൌ ദൃഷ്ട്വാ ത്വയൈവ നിഹതൌ രണേ സാവജ്ഞം കന്ദുകേനാത്ര തസ്യേദം ദേഹമാസ്ഥിതമ്

സ്ത്രീഹത്യ ചെയ്ത അഹങ്കാരികളായ ആ ഇരുവരെയും നീ യുദ്ധത്തിൽ സംഹരിച്ചു. അവരെ അവജ്ഞയോടെ, പന്തുകൊണ്ട്, ഈ ശരീരം ഇവിടെ സ്വീകരിച്ചു.

ആദാവത്രാഹമാഗമ്യ പ്രസ്ഥിതോ ഗണപൈഃ സഹ ജ്യേഷ്ഠസ്ഥാനമിദം തസ്മാദ് ഏതന്മേ പുണ്യദര്ശനമ്

ആദ്യത്തിൽ ഞാൻ ഗണങ്ങളോടൊപ്പം ഇവിടെ എത്തി, പിന്നെ പുറപ്പെട്ടു. ഇത് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥലം; അതുകൊണ്ടാണ് ഇത് എന്റെ പുണ്യദർശനം.

ദേവൈഃ സമന്താദ് ഏതാനി ലിങ്ഗാനി സ്ഥാപിതാന്യതഃ ദൃഷ്ട്വാപി നിയതോ മര്ത്യോ ദേഹഭേദേ ഗണോ ഭവേത്

ദേവന്മാർ ചുറ്റും ഈ ലിംഗങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു. അവയെ കാണുന്ന മനുഷ്യൻ, സ്ഥിരതയോടെ, ശരീരം വിട്ടാൽ ഗണനായി ഉയരും.

പിത്രാ തേ ശൈലരാജേന പുരാ ഹിമവതാ സ്വയമ് മമ പ്രിയഹിതം സ്ഥാനം ജ്ഞാത്വാ ലിങ്ഗം പ്രതിഷ്ഠിതമ്

നിന്റെ അച്ഛനായ പർവ്വതരാജാവായ ഹിമവാൻ, എന്റെ പ്രിയവും ഹിതകരവുമായ സ്ഥലം തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു.

ശൈലേശ്വരമിതി ഖ്യാതം ദൃശ്യതാമിഹ ചാദരാത് ദൃഷ്ട്വൈതന്മനുജോ ദേവി ന ദുര്ഗതിമതോ വ്രജേത്

ഇത് ശൈലേശ്വരൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ ഭക്തിയോടെ കാണണം; ഇതു കണ്ടാൽ, ദേവി, മനുഷ്യൻ ദുർഗതിയിൽ ആകില്ല.

നദ്യേഷാ വരുണാ ദേവി പുണ്യാ പാപപ്രമോചനീ ക്ഷേത്രമേതദ് അലംകൃത്യ ജാഹ്നവ്യാ സഹ സംഗതാ

ദേവി, ഈ നദി വരുണയാണ്, പുണ്യവും പാപം നീക്കം ചെയ്യുന്നതും. ഈ ക్షേത്രത്തെ അലങ്കരിച്ച്, ജാഹ്നവിയുമായി ചേർന്നിരിക്കുന്നു.

സ്ഥാപിതം ബ്രഹ്മണാ ചാപി സംഗമേ ലിങ്ഗമുത്തമമ് സംഗമേശ്വരമ് ഇത്യേവം ഖ്യാതം ജഗതി ദൃശ്യതാമ്

സംഗമത്തിൽ ബ്രഹ്മാവ് ഉത്തമമായ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു. ഇത് ലോകത്ത് സംഗമേശ്വരൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അതു കാണണം.

സംഗമേ ദേവനദ്യാ ഹി യഃ സ്നാത്വാ മനുജഃ ശുചിഃ അര്ചയേത് സംഗമേശ്വരം തസ്യ ജന്മഭയം കുതഃ

ദൈവിക നദികളുടെ സംഗമത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, സംഗമേശ്വരനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്ന ശുദ്ധനായ മനുഷ്യന് ജന്മഭയം എവിടെ?

ഇദം മന്യേ മഹാക്ഷേത്രം നിവാസോ യോഗിനാം പരമ് ക്ഷേത്രമധ്യേ ച യത്രാഹം സ്വയം ഭൂത്വാഗ്രമാസ്ഥിതഃ

ഞാൻ ഇതിനെ മഹാക്ഷേത്രമെന്നു കരുതുന്നു; യോഗികൾക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ വാസസ്ഥലവും. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നടുവിൽ ഞാൻ തന്നെ പ്രധാന സ്ഥാനത്ത് നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

മധ്യമേശ്വരമിത്യേവം ഖ്യാതഃ സര്വസുരാസുരൈഃ സിദ്ധാനാം സ്ഥാനമേതദ്ധി മദീയവ്രതധാരിണാമ്

മധ്യമായേശ്വരമെന്നു ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും എല്ലാവരും അറിയുന്നു. ഇതാണ് സിദ്ധന്മാരുടെയും എന്റെ വ്രതങ്ങൾ പാലിക്കുന്നവരുടെയും വാസസ്ഥലം.

യോഗിനാം മോക്ഷലിപ്സൂനാം ജ്ഞാനയോഗരതാത്മനാമ് ദൃഷ്ട്വൈനം മധ്യമേശാനം ജന്മ പ്രതി ന ശോചതി

മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്ന, ജ്ഞാനയോഗത്തിൽ ആസ്വാദനം ചെയ്യുന്ന യോഗികൾ ഈ മധ്യമായേശ്വരനെ കണ്ടാൽ ജനനത്തെക്കുറിച്ച് ദുഃഖിക്കാറില്ല.

സ്ഥാപിതം ലിങ്ഗമേതത്തു ശുക്രേണ ഭൃഗുസൂനുനാ നാമ്നാ ശുക്രേശ്വരം നാമ സര്വസിദ്ധാമരാര്ചിതമ്

ഭൃഗുവിന്റെ മകനായ ശുക്രൻ സ്ഥാപിച്ച ലിംഗമാണിത്. ശുക്രേശ്വരമെന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഇതിനെ സിദ്ധന്മാരും അമരന്മാരും ആരാധിക്കുന്നു.

ദൃഷ്ട്വൈനം നിയതഃ സദ്യോ മുച്യതേ സര്വകില്ബിഷൈഃ മൃതശ് ച ന പുനര്ജന്തുഃ സംസാരീ തു ഭവേന്നരഃ

ഇതിനെ ഭക്തിയോടെ കാണുന്നവൻ ഉടൻ തന്നെ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും. മരിച്ചാൽ വീണ്ടും ജന്മചക്രത്തിൽ കുടുങ്ങുന്നില്ല.

പുരാ ജമ്ബൂകരൂപേണ അസുരോ ദേവകണ്ടകഃ ബ്രഹ്മണോ ഹി വരം ലബ്ധ്വാ ഗോമായുര്ബന്ധശങ്കിതഃ

പണ്ടെ, ജംബൂവെന്ന രൂപത്തിൽ ദേവകണ്ടകനെന്ന അസുരൻ, ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് വരം നേടി, ബന്ധനത്തെ ഭയന്ന് ഗോമായുവായി മാറി.

നിഹതോ ഹിമവത്പുത്രി ജമ്ബൂകേശസ്തതോ ഹ്യഹമ് അദ്യാപി ജഗതി ഖ്യാതം സുരാസുരനമസ്കൃതമ്

അവനെ ഞാൻ, ഹിമവതിന്റെ മകളായ ജംബൂകേശ്വരിയായി, സംഹരിച്ചു. അതുകൊണ്ട് ഇന്നും ലോകത്ത് ഞാൻ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ആരാധിക്കുന്നവളായി പ്രശസ്തയാണ്.