സ്നാനാത്സംസേവനാദ്വാപി ന മോക്ഷഃ പ്രാപ്യതേ യതഃ ഇഹ സമ്പ്രാപ്യതേ യേന തത ഏതദ്വിശിഷ്യതേ
അവിടങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്യുകയോ സേവനം ചെയ്യുകയോ ചെയ്താലും മോക്ഷം ലഭിക്കില്ല; എന്നാൽ ഇവിടെ ലഭിക്കുന്നതുകൊണ്ട് ഈ സ്ഥലം അവയെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമാണ്.
പ്രയാഗേ വാ ഭവേന്മോക്ഷ ഇഹ വാ മത്പരിഗ്രഹാത് പ്രയാഗാദപി തീര്ഥാഗ്ര്യാദ് അവിമുക്തമിദം ശുഭമ്
പ്രയാഗത്തിലും അല്ലെങ്കിൽ ഇവിടെ എന്റെ അനുഗ്രഹത്തോടെ മോക്ഷം ലഭിക്കാം; എങ്കിലും തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനമായ പ്രയാഗത്തേക്കാൾ പോലും ഈ ശുഭമായ അവിമുക്തം ഉന്നതമാണ്.
ധര്മസ്യോപനിഷത് സത്യം മോക്ഷസ്യോപനിഷച് ഛമഃ ക്ഷേത്രതീര്ഥോപനിഷദം ന വിദുര്ബുധസത്തമാഃ
ധർമ്മത്തിന് സത്യം ഉപനിഷത്താണ്; മോക്ഷത്തിന് ശമം ഉപനിഷത്താണ്; എന്നാൽ ഈ സ്ഥലം, തീർത്ഥം എന്നിവയുടെ ഉപനിഷത്ത് മഹാന്മാർക്കും അറിയില്ല.
കാമം ഭുഞ്ജന് സ്വപന് ക്രീഡന് കുര്വന് ഹി വിവിധാഃ ക്രിയാഃ അവിമുക്തേ ത്യജേത്പ്രാണാന് ജന്തുര്മോക്ഷായ കല്പതേ
ആസ്വദിക്കുമ്പോഴും, ഉറങ്ങുമ്പോഴും, കളിക്കുമ്പോഴും, വിവിധ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുമ്പോഴും, അവിമുക്തത്തിൽ ജീവൻ വിട്ടാൽ ആ ജീവിക്ക് മോക്ഷം ഉറപ്പാണ്.
കൃത്വാ പാപസഹസ്രാണി പിശാചത്വം വരം നൃണാമ് ന തു ശക്രസഹസ്രത്വം സ്വര്ഗേ കാശീപുരീം വിനാ
ആയിരം പാപങ്ങൾ ചെയ്താലും, കാശി നഗരമില്ലാതെ സ്വർഗത്തിൽ ആയിരം ഇന്ദ്രന്മാരുടെ സ്ഥാനമുണ്ടാകുന്നതിനെക്കാൾ ഭൂതനാകുന്നത് പോലും മനുഷ്യർക്കു നല്ലതാണ്.
തസ്മാത്സംസേവനീയം ഹി അവിമുക്തം ഹി മുക്തയേ ജൈഗീഷവ്യഃ പരാം സിദ്ധിം ഗതോ യത്ര മഹാതപാഃ
അതുകൊണ്ട് മോക്ഷത്തിനായി അവിമുക്തം നിർബന്ധമായും സേവിക്കണം; ഇവിടെ മഹാതപസ്വിയായ ജൈഗീഷവ്യൻ പരമസിദ്ധി നേടി.
അസ്യ ക്ഷേത്രസ്യ മാഹാത്മ്യാദ് ഭക്ത്യാ ച മമ ഭാവിതഃ ജൈഗീഷവ്യഗുഹാ ശ്രേഷ്ഠാ യോഗിനാം സ്ഥാനമിഷ്യതേ
ഈ സ്ഥലത്തിന്റെ മഹത്വവും എന്റെ ഭക്തിയും കൊണ്ടാണ് ജൈഗീഷവ്യന്റെ ഗുഹയെ യോഗികൾക്ക് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ സ്ഥാനമായി കണക്കാക്കുന്നത്.
ധ്യായന്തസ്തത്ര മാം നിത്യം യോഗാഗ്നിര്ദീപ്യതേ ഭൃശമ് കൈവല്യം പരമം യാതി ദേവാനാമപി ദുര്ലഭമ്
അവിടെ എപ്പോഴും എന്നെ ധ്യാനിച്ചാൽ യോഗാഗ്നി ശക്തിയായി ജ്വലിക്കുന്നു; ദേവന്മാർക്കും ദുർലഭമായ പരമമായ മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു.
അവ്യക്തലിങ്ഗൈര്മുനിഭിഃ സര്വസിദ്ധാന്തവേദിഭിഃ ഇഹ സമ്പ്രാപ്യതേ മോക്ഷോ ദുര്ലഭോ ഽന്യത്ര കര്ഹിചിത്
ഇവിടെ എല്ലാ സിദ്ധാന്തങ്ങളും അറിയുന്ന മഹർഷിമാർ ലിംഗത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മലക്ഷണങ്ങൾ വഴി മോക്ഷം നേടുന്നു; മറ്റിടങ്ങളിൽ അതു വളരെ അപൂർവം മാത്രമേ സാധിക്കൂ.
തേഭ്യശ്ചാഹം പ്രവക്ഷ്യാമി യോഗൈശ്വര്യമനുത്തമമ് ആത്മനശ്ചൈവ സായുജ്യമ് ഈപ്സിതം സ്ഥാനമേവ ച
അവർക്കായി ഞാൻ യോഗത്തിന്റെ പരമശക്തിയും, ആത്മാവുമായി ഐക്യവും, ആഗ്രഹിച്ച സ്ഥാനം തന്നെയും വെളിപ്പെടുത്താം.
കുബേരോ ഽത്ര മമ ക്ഷേത്രേ മയി സര്വാര്പിതക്രിയഃ ക്ഷേത്രസംസേവനാദേവ ഗണേശത്വമവാപ ഹ
ഇവിടെ എന്റെ ദേശത്ത്, കുബേരൻ തന്റെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളും എനിക്ക് സമർപ്പിച്ച് ഈ സ്ഥലത്തെ സേവനം ചെയ്തതുകൊണ്ട് ഗണങ്ങളുടെ അധിപതിത്വം നേടി.
സംവര്തോ ഭവിതാ യശ് ച സോ ഽപി ഭക്തോ മമൈവ തു ഇഹൈവാരാധ്യ മാം ദേവി സിദ്ധിം യാസ്യത്യനുത്തമാമ്
ഭാവിയിൽ സംവർത്തൻ എന്ന ഭക്തനും, ദേവി, ഇവിടെ എന്നെ ആരാധിച്ചാൽ അതുല്യമായ സിദ്ധി നേടും.
പരാശരസുതൌ യോഗീ ഋഷിര്വ്യാസോ മഹാതപാഃ മമ ഭക്തോ ഭവിഷ്യശ് ച വേദസംസ്ഥാപ്രവര്തകഃ
പരാശരന്റെ പുത്രനായ മഹാതപസ്വിയായ യോഗി വ്യാസനും, ഭാവിയിൽ എന്റെ ഭക്തനായി, വേദങ്ങളുടെ സ്ഥാപകനായി നിലകൊള്ളും.
രംസ്യതേ സോ ഽപി പദ്മാക്ഷി ക്ഷേത്രേ ഽസ്മിന്മുനിപുങ്ഗവഃ ബ്രഹ്മാ ദേവര്ഷിഭിഃ സാര്ദ്ധം വിഷ്ണുര്വാപി ദിവാകരഃ
കമലനേത്രളേ, ആ മഹർഷിയും ബ്രഹ്മാവിനോടും ദേവർഷിമാരോടും വിഷ്ണുവിനോടോ സൂര്യനോടോ കൂടെ ഈ പുണ്യസ്ഥലത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ വസിക്കും.
ദേവരാജസ്തഥാ ശക്രോ യേ ഽപി ചാന്യേ ദിവൌകസഃ ഉപാസതേ മഹാത്മാനഃ സര്വേ മാമിഹ സുവ്രതേ
ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രനും സ്വർഗ്ഗവാസികളായ മറ്റുള്ളവരും, ഈ മഹാത്മാക്കൾ എല്ലാം, സുദർശനേ, ഇവിടെ എന്നെ ആരാധിക്കുന്നു.
അന്യേ ഽപി യോഗിനോ ദിവ്യാശ് ഛന്നരൂപാ മഹാത്മനഃ അനന്യമനസോ ഭൂത്വാ മാമിഹോപാസതേ സദാ
മറ്റു ദിവ്യയോഗികളും, രഹസ്യരൂപമുള്ള മഹാത്മാക്കളും, മനസ്സിൽ മറ്റൊന്നും ഇല്ലാതെ എല്ലായ്പ്പോഴും ഇവിടെ എന്നെ ആരാധിക്കുന്നു.
വിഷയാസക്തചിത്തോ ഽപി ത്യക്തധര്മരതിര്നരഃ ഇഹ ക്ഷേത്രേ മൃതഃ സോ ഽപി സംസാരേ ന പുനര്ഭവേത്
ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ ആസ്വാദനമുള്ളവനും, ധർമ്മത്തിൽ ആസ്വാദനം വിട്ടവനും, ഈ സ്ഥലത്ത് മരിച്ചാൽ, അവൻ വീണ്ടും ജന്മമെടുക്കുന്നില്ല.
യേ പുനര്നിര്മമാ ധീരാഃ സത്ത്വസ്ഥാ വിജിതേന്ദ്രിയാഃ വ്രതിനശ് ച നിരാരമ്ഭാഃ സര്വേ തേ മയി ഭാവിതാഃ
പക്ഷേ, അഹങ്കാരമില്ലാത്ത, ധൈര്യശാലിയായ, സത്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച, വ്രതപാലനക്കാരായ, പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ആസക്തിയില്ലാത്ത എല്ലാവരും എന്നിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നു.
ദേവദേവം സമാസാദ്യ ധീമന്തഃ സംഗവര്ജിതാഃ ഗതാ ഇഹ പരം മോക്ഷം പ്രസാദാന്മമ സുവ്രതേ
ദേവദേവനോടു ചേർന്ന്, ബുദ്ധിമാന്മാർ ആസക്തിയില്ലാതെ, സുദർശനേ, എന്റെ കൃപയാൽ ഇവിടെയെല്ലാം പരമമോക്ഷം നേടുന്നു.
ജന്മാന്തരസഹസ്രേഷു യം ന യോഗീ സമാപ്നുയാത് തമിഹൈവ പരം മോക്ഷം പ്രസാദാന്മമ സുവ്രതേ
ആയിരം ജന്മങ്ങളിൽ പോലും ഒരു യോഗിക്ക് ലഭിക്കാത്ത പരമമോക്ഷം എന്റെ കൃപയാൽ ഇവിടെയെല്ലാം ലഭിക്കും, സുദർശനേ.
ഗോപ്രേക്ഷകമ് ഇദം ക്ഷേത്രം ബ്രഹ്മണാ സ്ഥാപിതം പുരാ കൈലാസഭവനം ചാത്ര പശ്യ ദിവ്യം വരാനനേ
ഗോപ്രീക്ഷകം എന്ന ഈ സ്ഥലം ബ്രഹ്മാവു പുരാതനകാലത്ത് സ്ഥാപിച്ചു; ദിവ്യവദനേ, ഇവിടെ കൈലാസം എന്ന ദിവ്യഭവനവും കാണാം.
ഗോപ്രേക്ഷകമ് അഥാഗമ്യ ദൃഷ്ട്വാ മാമത്ര മാനവഃ ന ദുര്ഗതിമവാപ്നോതി കല്മഷൈശ് ച വിമുച്യതേ
ഗോപ്രീക്ഷകത്തേക്ക് വന്ന് എന്നെ ഇവിടെ ദർശിച്ച മനുഷ്യൻ ദുർഗതിയിലാവുന്നില്ല; പാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകും.
കപിലാഹ്രദമ് ഇത്യേവം തഥാ വൈ ബ്രഹ്മണാ കൃതമ് ഗവാം സ്തന്യജതോയേന തീര്ഥം പുണ്യതമം മഹത്
ഇത് കപിലാഹ്രദം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു; ബ്രഹ്മാവു തന്നെ പശുക്കളുടെ പാൽകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ മഹാപുണ്യമായ തീർത്ഥമാണിത്.
അത്രാപി സ്വയമേവാഹം വൃഷധ്വജ ഇതി സ്മൃതഃ സാന്നിധ്യം കൃതവാന് ദേവി സദാഹം ദൃശ്യതേ ത്വയാ
ഇവിടെയും ഞാൻ വൃഷധ്വജൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; ദേവി, ഞാൻ സ്വയം സാന്നിധ്യം സ്ഥാപിച്ചു, നീ എന്നെ എപ്പോഴും കാണാം.
ഭദ്രതോയം ച പശ്യേഹ ബ്രഹ്മണാ ച കൃതം ഹ്രദമ് സര്വൈര്ദേവൈരഹം ദേവി അസ്മിന്ദേശേ പ്രസാദിതഃ
ഇവിടെ ബ്രഹ്മാവു നിർമ്മിച്ച ഭദ്രതോയം എന്ന പുണ്യഹ്രദവും കാണുക; ദേവി, ഈ ദേശത്ത് എല്ലാ ദേവന്മാരും എന്നെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
ഗച്ഛോപശമമ് ഈശേതി ഉപശാന്തഃ ശിവസ് തഥാ അത്രാഹം ബ്രഹ്മണാനീയ സ്ഥാപിതഃ പരമേഷ്ഠിനാ
ശാന്തസ്ഥലത്തിലേക്ക് പോവൂ, ഇശ്വരാ—എന്നപോലെ ശിവൻ ശാന്തനായി, പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവാൽ ഇവിടെയായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
ബ്രഹ്മണാ ചാപി സംഗൃഹ്യ വിഷ്ണുനാ സ്ഥാപിതഃ പുനഃ ബ്രഹ്മണാപി തതോ വിഷ്ണുഃ പ്രോക്തഃ സംവിഗ്നചേതസാ
ബ്രഹ്മാവു ചേർത്ത് ശേഖരിച്ചതു വീണ്ടും വിഷ്ണു സ്ഥാപിച്ചു. പിന്നെ വിഷ്ണുവിനെ, മനസ്സിൽ ആശങ്കയോടെ, ബ്രഹ്മാവ് ചോദിച്ചു.
മയാനീതമിദം ലിങ്ഗം കസ്മാത് സ്ഥാപിതവാന് അസി തമുവാച പുനര് വിഷ്ണുര് ബ്രഹ്മാണം കുപിതാനനമ്
നാൻ കൊണ്ടുവന്ന ഈ ലിംഗം നീ എന്തിനാണ് ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചത് എന്ന് ബ്രഹ്മാവ് ചോദിച്ചു. വിഷ്ണു, കോപം നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടെ, ബ്രഹ്മാവിനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
രുദ്രേ ദേവേ മമാത്യന്തം പരാ ഭക്തിര്മഹത്തരാ മയൈവ സ്ഥാപിതം ലിങ്ഗം തവ നാമ്നാ ഭവിഷ്യതി
ദേവന്മാരിൽ ശിവനോടുള്ള എന്റെ ഭക്തി അത്യന്തം ഉയർന്നതും അതിശയവുമാണ്. ഈ ലിംഗം ഞാൻ തന്നെയാണ് സ്ഥാപിച്ചത്; അത് നിന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടും.
ഹിരണ്യഗര്ഭ ഇത്യേവം തതോ ഽത്രാഹം സമാസ്ഥിതഃ ദൃഷ്ട്വൈനമപി ദേവേശം മമ ലോകം വ്രജേന്നരഃ
അങ്ങനെ ഹിരണ്യഗർഭനായി ഞാൻ ഇവിടെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഈ ദേവന്മാരുടെ നാഥനെ ആരെങ്കിലും കാണുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ എന്റെ ലോകത്തേക്ക് എത്തും.