ചതുര്ദശാനാം സ്ഥാനാനാം മധ്യേ വിഷ്ടമ്ഭകം രജഃ മര്മസു ഛിദ്യമാനേഷു വേദനാര്തസ്യ ദേഹിനഃ
പതിനാലു നിലകളിൽ രാജോഗുണം ആണ് ആധാരം. ജീവിയുടെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ വേദനയിൽ മുറിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അതിനാൽ വേദന അനുഭവിക്കുന്നു.
തതസ്തത്പരമം ബ്രഹ്മ കഥം വിപ്രഃ സ്മരിഷ്യതി സംസാരഃ പൂര്വധര്മസ്യ ഭാവനാഭിഃ പ്രണോദിതഃ
അപ്പോൾ, മഹർഷേ, പരബ്രഹ്മത്തെ എങ്ങനെ ഓർക്കാൻ കഴിയും? മുമ്പത്തെ കർമ്മങ്ങളുടെ സ്വഭാവം ഈ സംസാരചക്രം മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു.
മാനുഷം ഭജതേ നിത്യം തസ്മാദ്ധ്യാനം സമാചരേത് ചതുര്ദശവിധം ഹ്യേതദ് ബുദ്ധ്വാ സംസാരമണ്ഡലമ്
മനുഷ്യജന്മം എപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ഈ പതിനാലു വിധമുള്ള സംസാരചക്രം മനസ്സിലാക്കി, ധ്യാനത്തിൽ ഏർപ്പെടണം.
നിത്യം സമാരഭേദ്ധര്മം സംസാരഭയപീഡിതഃ തതസ്തരതി സംസാരം ക്രമേണ പരിവര്തിതഃ
സംസാരഭയത്തിൽ വേദനിക്കുന്നവൻ എപ്പോഴും ധർമ്മം ആചരിക്കണം. അങ്ങനെ, ക്രമമായി മാറി, സംസാരചക്രം കടന്ന് പോവാൻ കഴിയും.
തസ്മാച്ച സതതം യുക്തോ ധ്യാനതത്പരയുഞ്ജകഃ തഥാ സമാരഭേദ്യോഗം യഥാത്മാനം സ പശ്യതി
അതിനാൽ, എപ്പോഴും ഏകാഗ്രതയോടെ ധ്യാനത്തിൽ ശ്രദ്ധയോടെ യോഗം അഭ്യസിക്കണം, അങ്ങനെ ആത്മാവിനെ നേരിട്ട് കാണാം.
ഏഷ ആപഃ പരം ജ്യോതിര് ഏഷ സേതുരനുത്തമഃ വിവൃത്യാ ഹ്യേഷ സംഭേദാദ് ഭൂതാനാം ചൈവ ശാശ്വതഃ
ഇതാണ് പരമജലം, ഉത്തമപ്രകാശം, അതുല്യമായ പാലം. അതിന്റെ വികാസത്തിലും ഐക്യത്തിലും എല്ലാ ജീവികളുടെയും ശാശ്വതമായ സാരമാണ്.
തദേനം സേതുമാത്മാനമ് അഗ്നിം വൈ വിശ്വതോമുഖമ് ഹൃദിസ്ഥം സര്വഭൂതാനാമ് ഉപാസീത മഹേശ്വരമ്
ആ പാലമായ ആത്മാവിനെയും, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും മുഖമുള്ള അഗ്നിയെയും, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്ന മഹേശ്വരനെയും ആരാധിക്കണം.
തഥാന്തഃ സംസ്ഥിതം ദേവം സ്വശക്ത്യാ പരിമണ്ഡിതമ് അഷ്ടധാ ചാഷ്ടധാ ചൈവ തഥാ ചാഷ്ടവിധേന ച
അങ്ങനെ, അകത്തുള്ള ദൈവത്തെ, തന്റെ ശക്തിയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവനായി, എട്ടുവിധത്തിലും വീണ്ടും എട്ടുവിധത്തിലും, അങ്ങനെ എട്ടു രീതികളിലുമാണ് ധ്യാനിക്കേണ്ടത്.
സൃഷ്ട്യര്ഥം സംസ്ഥിതം വഹ്നിം സംക്ഷിപ്യ ച ഹൃദി സ്ഥിതമ് ധ്യാത്വാ യഥാവദ്ദേവേശം രുദ്രം ഭുവനനായകമ്
സൃഷ്ടിക്കായി അഗ്നിയെ സ്ഥാപിച്ച്, പിന്നെ ഹൃദയത്തിൽ ആഗോളിപ്പിച്ച്, ലോകങ്ങളുടെ അധിപനായ രുദ്രനെ യഥാവിധി ധ്യാനിക്കണം.
ഹുത്വാ പഞ്ചാഹുതീഃ സമ്യക് തച്ചിന്താഗതമാനസഃ വൈശ്വാനരം ഹൃദിസ്ഥം തു യഥാവദനുപൂര്വശഃ
അഞ്ചു ഹോമങ്ങൾ ശരിയായി നടത്തി, ആ ധ്യാനത്തിൽ മനസ്സു മുഴുവൻ ആകൃതി ആക്കി, ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച വൈശ്വാനരാഗ്നിയെ ക്രമമായി യഥാവിധി ധ്യാനിക്കണം.
ആപഃ പൂതാഃ സകൃത്പ്രാശ്യ തൂഷ്ണീം ഹുത്വാ ഹ്യുപാവിശന് പ്രാണായേതി തതസ്തസ്യ പ്രഥമാ ഹ്യാഹുതിഃ സ്മൃതാ
ശുദ്ധമായ വെള്ളം ഒരിക്കൽ കുടിച്ച്, ശാന്തമായി ഇരുന്നു, ഹോമം കഴിച്ചശേഷം, ആദ്യം ജീവശ്വാസത്തിനായി അർപ്പണം ചെയ്തതായി കണക്കാക്കുന്നു.
അപാനായ ദ്വിതീയാ ച വ്യാനായേതി തഥാ പരാ ഉദാനായ ചതുര്ഥീ സ്യാത് സമാനായേതി പഞ്ചമീ
രണ്ടാമത്തേത് അപാനത്തിനായി, മൂന്നാമത്തേത് വ്യാനത്തിനായി, നാലാമത്തേത് ഉദാനത്തിനായി, അഞ്ചാമത്തേത് സമാനത്തിനായി അർപ്പണം ചെയ്യണം.
സ്വാഹാകാരൈഃ പൃഥഗ്ഘുത്വാ ശേഷം ഭുഞ്ജീത കാമതഃ അപഃ പുനഃ സകൃത്പ്രാശ്യ ആചമ്യ ഹൃദയം സ്പൃശേത്
ഓരോ അർപ്പണവും 'സ്വാഹാ' എന്ന ഉച്ചാരണത്തോടെ വേർതിരിച്ച് സമർപ്പിച്ച്, ശേഷിച്ച ഭക്ഷണം ഇഷ്ടം പോലെ കഴിക്കാം. വീണ്ടും ഒരിക്കൽ വെള്ളം കുടിച്ച്, വായ് കഴുകി, ഹൃദയം സ്പർശിക്കണം.
പ്രാണാനാം ഗ്രന്ഥിരസ്യാത്മാ രുദ്രോ ഹ്യാത്മാ വിശാന്തകഃ രുദ്രോ വൈ ഹ്യാത്മനഃ പ്രാണ ഏവമാപ്യായയേത്സ്വയമ്
ജീവശ്വാസങ്ങളുടെ ബന്ധം തന്നെയാണ് അവന്റെ ആത്മാവ്. രുദ്രൻ തന്നെയാണ് ആത്മാവ്, എല്ലാം ലയിപ്പിക്കുന്നവൻ. രുദ്രൻ ആത്മാവിന്റെ ജീവശ്വാസമാണ്; ഇങ്ങനെ അവൻ തന്നെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു.
പ്രാണേ നിവിഷ്ടോ വൈ രുദ്രസ് തസ്മാത്പ്രാണമയഃ സ്വയമ് പ്രാണായ ചൈവ രുദ്രായ ജുഹോത്യമൃതമുത്തമമ്
രുദ്രൻ ജീവശ്വാസത്തിൽ വസിക്കുന്നു, അതുകൊണ്ട് അവൻ തന്നെ ജീവശ്വാസം ആകുന്നു. ജീവശ്വാസത്തിനും രുദ്രനുമാണ് അത്യുത്തമമായ അമൃതം സമർപ്പിക്കുന്നത്.
ശിവാവിശേഹ മാമീശ സ്വാഹാ ബ്രഹ്മാത്മനേ സ്വയമ് ഏവം പഞ്ചാഹുതീശ്ചൈവ പ്രഭുഃ പ്രീണാതു ശാശ്വതഃ
ശിവനേ, അനുഗ്രഹത്തോടെ എന്നിൽ പ്രവേശിക്കണമേ—സ്വാഹാ—ബ്രഹ്മാത്മാവിനായി. ഇങ്ങനെ ഈ അഞ്ചു അർപ്പണങ്ങൾകൊണ്ട് ശാശ്വതനായ പ്രഭു തൃപ്തനാകട്ടെ.
പുരുഷോ ഽസി പുരേ ശേഷേ ത്വം അങ്ഗുഷ്ഠപ്രമാണതഃ ആശ്രിതശ്ചൈവ ചാങ്ഗുഷ്ഠമ് ഈശഃ പരമകാരണമ്
നഗരത്തിനകത്ത് thumb-നേത്രത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന പുരുഷൻ നീയാണു്; അങ്ങുശ്ഠത്തിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നതും പരമകാരണമാകുന്ന ഈശ്വരനും നീയാണു്.
സര്വസ്യ ജഗതശ്ചൈവ പ്രഭുഃ പ്രീണാതു ശാശ്വതഃ ത്വം ദേവാനാമസി ജ്യേഷ്ഠോ രുദ്രസ്ത്വം ച പുരോ വൃഷാ
സകല ലോകങ്ങളുടെയും ശാശ്വതനായ പ്രഭു തൃപ്തനാകട്ടെ; ദേവന്മാരിൽ പ്രായം കൂടിയവനും, രുദ്രനും, മുന്നിലുള്ള വൃഷഭനുമാണ് നീ.
മൃദുസ്ത്വമന്നമസ്മഭ്യമ് ഏതദസ്തു ഹുതം തവ ഇത്യേവം കഥിതം സര്വം ഗുണപ്രാപ്തിവിശേഷതഃ
നീ ദയയുള്ളവനാകട്ടെ, ഈ അർപ്പിതഭക്ഷണം ഞങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കട്ടെ; ഈ ഹോമം നിനക്കായിരിക്കട്ടെ—ഇങ്ങനെ ഗുണസമ്പാദനത്തെക്കുറിച്ച് എല്ലാം വിശദീകരിച്ചു.
യോഗാചാരഃ സ്വയം തേന ബ്രഹ്മണാ കഥിതഃ പുരാ ഏവം പാശുപതം ജ്ഞാനം ജ്ഞാതവ്യം ച പ്രയത്നതഃ
ഈ യോഗാചാരം ബ്രഹ്മാവു് നേരത്തെ ഉപദേശിച്ചതാണ്; അങ്ങനെ പാശുപതജ്ഞാനം ശ്രദ്ധയോടെ മനസ്സിലാക്കണം.
ഭസ്മസ്നായീ ഭവേന് നിത്യം ഭസ്മലിപ്തഃ സദാ ഭവേത് യഃ പഠേച്ഛൃണുയാദ്വാപി ശ്രാവയേദ്വാ ദ്വിജോത്തമാന്
എപ്പോഴും ഭസ്മയിൽ കുളിച്ച്, ഭസ്മം പുരട്ടി ഇരിക്കണം; ഈ ശ്ലോകം വായിക്കുന്നവനും, കേൾക്കുന്നവനും, മറ്റുള്ളവരെ കേൾപ്പിക്കുന്നവനും,
ദൈവേ കര്മണി പിത്ര്യേ വാ സ യാതി പരമാം ഗതിമ്
ദൈവികമായോ പിതൃകർമ്മങ്ങളിലോ ചെയ്താലും, അവൻ പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കും.
അത ഊര്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി ശൌചാചാരസ്യ ലക്ഷണമ് യദനുഷ്ഠായ ശുദ്ധാത്മാ പരേത്യ ഗതിമാപ്നുയാത്
ഇനി ഞാൻ ശുദ്ധമായ ആചാരത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ പറയും; അതു പാലിക്കുന്ന ശുദ്ധഹൃദയൻ മരണശേഷം പരമഗതിയെ നേടും.
ബ്രഹ്മണാ കഥിതം പൂര്വം സര്വഭൂതഹിതായ വൈ സംക്ഷേപാത്സര്വവേദാര്ഥം സംചയം ബ്രഹ്മവാദിനാമ്
ഇത് ബ്രഹ്മാവു് മുമ്പ് എല്ലാ ജീവികളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി പഠിപ്പിച്ചതാണ്; ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾക്കായി എല്ലാ വേദങ്ങളുടെയും സാരാംശം ചുരുക്കമായി സമാഹരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഉദയാര്ഥം തു ശൌചാനാം മുനീനാമുത്തമം പദമ് യസ്തത്രാഥാപ്രമത്തഃ സ്യാത് സ മുനിര്നാവസീദതി
ശുദ്ധിയുടെ പ്രാപ്തിക്കായി, ഇത് മുനികള്ക്ക് ഏറ്റവും ഉന്നതമായ സ്ഥിതിയാണ്; അവിടെ ശ്രദ്ധയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ മുനിസ്ഥിതിയിൽ നിന്ന് വീഴുകയില്ല.
മാനാവമാനൌ ദ്വാവേതൌ താവേവാഹുര് വിഷാമൃതേ അവമാനോ ഽമൃതം തത്ര സന്മാനോ വിഷമുച്യതേ
മാനവും അപമാനവും—ഇരണ്ടും അമൃതവും വിഷവും എന്നപോലെയാണ്; അവിടെ അപമാനം അമൃതം, സത്യമായ മാനം വിഷം എന്നു പറയുന്നു.
ഗുരോരപി ഹിതേ യുക്തഃ സ തു സംവത്സരം വസേത് നിയമേഷ്വപ്രമത്തസ്തു യമേഷു ച സദാ ഭവേത്
ഗുരുവിന്റെ ക്ഷേമത്തിനും തയാറായവൻ ഒരു വർഷം അവിടെ താമസിക്കണം; നിയന്ത്രണങ്ങളിൽ എപ്പോഴും ജാഗ്രതയോടെ, യമങ്ങളിൽ സ്ഥിരതയോടെ ഇരിക്കണം.
പ്രാപ്യാനുജ്ഞാം തതശ്ചൈവ ജ്ഞാനയോഗമനുത്തമമ് അവിരോധേന ധര്മസ്യ ചരേത പൃഥിവീമിമാമ്
അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം, അത്യുത്തമമായ ജ്ഞാനയോഗം അഭ്യസിക്കണം; ധർമ്മത്തെ ലംഘിക്കാതെ ഈ ഭൂമിയിൽ ജീവിക്കണം.
ചക്ഷുഃപൂതം ചരേന്മാര്ഗം വസ്ത്രപൂതം ജലം പിബേത് സത്യപൂതം വദേദ്വാക്യം മനഃപൂതം സമാചരേത്
ശുദ്ധമായ കാഴ്ചകൊണ്ടു വഴി നടക്കണം, വസ്ത്രംകൊണ്ടു വെള്ളം ചുരണ്ടി കുടിക്കണം, സത്യസന്ധമായ വാക്കുകൾ മാത്രം പറയണം, മനസ്സ് ശുദ്ധമാക്കി പ്രവർത്തിക്കണം.
മത്സ്യഗൃഹ്യസ്യ യത്പാപം ഷണ്മാസാഭ്യന്തരേ ഭവേത് ഏകാഹം തത്സമം ജ്ഞേയമ് അപൂതം യജ്ജലം ഭവേത്
ആറ് മാസത്തിനുള്ളിൽ മീൻ കഴിക്കുന്നതുകൊണ്ടു ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, ഒരു ദിവസം ശുദ്ധീകരിക്കാത്ത വെള്ളം കുടിച്ചാൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപത്തോടു തുല്യമാണ്.