രാജസം താമസം വാപി ഭുക്ത്വാ തത്രൈവ മുച്യതേ തഥാ സുകൃതകര്മാ തു ഫലം സ്വര്ഗേ സമശ്നുതേ
രാജസവും താമസവുമായ കർമ്മങ്ങൾ അനുഭവിച്ചാൽ, അവിടെത്തന്നെ മോചനം ലഭിക്കും. അതുപോലെ, നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്തവർക്ക് ഫലം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ അനുഭവിക്കാം.
തസ്മാത്സ്ഥാനാത്പുനഃ ശ്രേഷ്ഠോ മാനുഷ്യമുപപദ്യതേ തസ്മാദ്ബ്രഹ്മ പരം സൌഖ്യം ബ്രഹ്മ ശാശ്വതമ് ഉത്തമമ്
അവിടുത്തെ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠൻ വീണ്ടും മനുഷ്യരൂപത്തിൽ ജനിക്കുന്നു. അവിടെ നിന്ന് ബ്രഹ്മത്തിന്റെ പരമാനന്ദവും, ശാശ്വതമായ ഉത്തമ ബ്രഹ്മവും പ്രാപിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മ ഏവ ഹി സേവേത ബ്രഹ്മൈവ ഹി പരം സുഖമ് പരിശ്രമോ ഹി യജ്ഞാനാം മഹതാര്ഥേന വര്തതേ
ബ്രഹ്മത്തെ മാത്രം സേവിക്കണം, കാരണം ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ് പരമാനന്ദം. മഹത്തായ യജ്ഞങ്ങളുടെ പരിശ്രമം ഇതിന് വേണ്ടിയാണു നടക്കുന്നത്.
ഭൂയോ മൃത്യുവശം യാതി തസ്മാന്മോക്ഷഃ പരം സുഖമ് അഥവാ ധ്യാനസംയുക്തോ ബ്രഹ്മതത്ത്വപരായണഃ
വീണ്ടും മരണത്തിന്റെ അധീനതയിലാകും; അതുകൊണ്ട് മോക്ഷം തന്നെയാണ് പരമാനന്ദം. അല്ലെങ്കിൽ, ധ്യാനത്തിൽ ലയിച്ചും ബ്രഹ്മതത്ത്വത്തിൽ ഏകാഗ്രനായി—
ന തു ച്യാവയിതും ശക്യോ മന്വന്തരശതൈരപി ദൃഷ്ട്വാ തു പുരുഷം ദിവ്യം വിശ്വാഖ്യം വിശ്വതോമുഖമ്
നൂറുകണക്കിന് മന്വന്തരങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും അവനെ അകറ്റാൻ കഴിയില്ല. ദിവ്യനായ, വിശ്വം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന, എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും മുഖമുള്ള പുരുഷനെ കണ്ടാൽ—
വിശ്വപാദശിരോഗ്രീവം വിശ്വേശം വിശ്വരൂപിണമ് വിശ്വഗന്ധം വിശ്വമാല്യം വിശ്വാംബരധരം പ്രഭുമ്
വിശ്വം തന്നെ കാലും തലയും കഴുത്തും ആയിരിക്കുന്ന, വിശ്വേശ്വരനായ, വിശ്വരൂപനായ, വിശ്വഗന്ധം, വിശ്വമാല്യം, വിശ്വാംബരം ധരിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രഭുവിനെ—
ഗോഭിര് മഹീം സംപതതേ പതത്രിണോ നൈവം ഭൂയോ ജനയത്യേവമേവ കവിം പുരാണമ് അനുശാസിതാരം സൂക്ഷ്മാച്ച സൂക്ഷ്മം മഹതോ മഹാന്തമ്
പശുക്കളാൽ ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നു; പക്ഷികൾ ഇങ്ങനെ വീണ്ടും ജനിക്കാറില്ല. ഇങ്ങനെ, അതി പുരാതനനായ കവി, ഭരണാധികാരി, സൂക്ഷ്മത്തിൽ സൂക്ഷ്മനും മഹത്തിൽ മഹത്തനും ആകുന്നു.
യോഗേന പശ്യേന്ന ച ചക്ഷുഷാ പുനര് നിരിന്ദ്രിയം പുരുഷം രുക്മവര്ണമ് അലിങ്ഗിനം നിര്ഗുണം ചേതനം ച നിത്യം സദാ സര്വഗം സര്വസാരമ്
യോഗംകൊണ്ടാണ് അവനെ കാണാൻ കഴിയുക, കണ്ണുകൊണ്ടല്ല. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കപ്പുറമുള്ള, പൊന്നുപോലെയുള്ള, ലിംഗമില്ലാത്ത, ഗുണരഹിതമായ, ചൈതന്യമുള്ള, ശാശ്വതമായ, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന, എല്ലായിടത്തും സാരമായ പുരുഷൻ.
അപാണിപാദോദരപാര്ശ്വജിഹ്വോ ഹ്യതീന്ദ്രിയോ വാപി സുസൂക്ഷ്മ ഏകഃ
കൈകളില്ല, കാലുകളില്ല, വയറില്ല, വശങ്ങളില്ല, നാവില്ല, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കപ്പുറമാണ്, അത്യന്തം സൂക്ഷ്മനും ഏകനായവനും ആകുന്നു.
സ വേദ സര്വം ന ച സര്വവേദ്യം തമാഹുരഗ്ര്യം പുരുഷം മഹാന്തമ്
അവൻ എല്ലാം അറിയുന്നു, പക്ഷേ എല്ലാവർക്കും അവനെ അറിയാൻ കഴിയില്ല. അവനെ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനും മഹാപുരുഷനും എന്നു വിളിക്കുന്നു.
അചേതനാം സര്വഗതാം സൂക്ഷ്മാം പ്രസവധര്മിണീമ് പ്രകൃതിം സര്വഭൂതാനാം യുക്താഃ പശ്യന്തി യോഗിനഃ
യോഗികൾ, ചൈതന്യമില്ലാത്ത, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന, സൂക്ഷ്മമായ, സൃഷ്ടിയുടെ കാരണമായ പ്രകൃതിയെ, എല്ലാ ജീവികളോടും ബന്ധപ്പെട്ടു കാണുന്നു.
സര്വതഃ പാണിപാദം തത് സര്വതോ ഽക്ഷിശിരോമുഖമ് സര്വതഃ ശ്രുതിമല് ലോകേ സര്വമാവൃത്യ തിഷ്ഠതി
അവനു എല്ലായിടത്തും കൈകളും കാലുകളും, മുഖങ്ങളും തലകളും ഉണ്ട്; ലോകത്തിൽ എല്ലായിടത്തും ചെവികൾ ഉണ്ട്; എല്ലാം വ്യാപിച്ച് അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
യുക്തോ യോഗേന ചേശാനം സര്വതശ് ച സനാതനമ് പുരുഷം സര്വഭൂതാനാം തം വിദ്വാന്ന വിമുഹ്യതി
യോഗത്തിൽ ലയിച്ച ജ്ഞാനി, എല്ലായിടത്തും സന്നിഹിതനായ, ശാശ്വതനായ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും പുരുഷനായ ഈശ്വരനെ sp അറിയുമ്പോൾ, അവൻ ഭ്രമിക്കുന്നില്ല.
ഭൂതാത്മാനം മഹാത്മാനം പരമാത്മാനമവ്യയമ് സര്വാത്മാനം പരം ബ്രഹ്മ തദ്വൈ ധ്യാതാ ന മുഹ്യതി
എല്ലാ ജീവികളുടെയും ആത്മാവായ, മഹത്തായ, അക്ഷരമായ പരമാത്മാവായ, സർവാത്മാവായ പരബ്രഹ്മത്തെ ധ്യാനിക്കുന്നവൻ ഭ്രമിക്കുന്നില്ല.
പവനോ ഹി യഥാ ഗ്രാഹ്യോ വിചരന്സര്വമൂര്തിഷു പുരി ശേതേ സുദുര്ഗ്രാഹ്യസ് തസ്മാത്പുരുഷ ഉച്യതേ
എങ്ങനെ കാറ്റ് എല്ലായിടത്തും ഉണ്ടെങ്കിലും പിടികൂടാൻ പ്രയാസമാണ്, അങ്ങനെ തന്നെ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ വസിക്കുന്ന, മനസ്സിലാക്കാൻ അത്യന്തം കഷ്ടമായ ആ മനുഷ്യനെയാണ് 'പുരുഷൻ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
അഥ ചേല്ലുപ്തധര്മാ തു സാവശേഷൈഃ സ്വകര്മഭിഃ തതസ്തു ബ്രഹ്മഗര്ഭേ വൈ ശുക്രശോണിതസംയുതേ
ആൾക്ക് ചെയ്ത കാര്യങ്ങൾക്കു ശേഷിപ്പുണ്ടെങ്കിൽ, അവൻ ശുക്ലവും രക്തവും ചേർന്ന് ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഗർഭത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു.
സ്ത്രീപുംസോഃ സംപ്രയോഗേ ഹി ജായതേ ഹി തതഃ പ്രഭുഃ തതസ്തു ഗര്ഭകാലേന കലലം നാമ ജായതേ
പുരുഷനും സ്ത്രീയും ഒന്നിക്കുന്നതിൽ നിന്നാണ് അത്രയും വലിയ പ്രഭു ജനിക്കുന്നത്; പിന്നീട്, സമയമാകുമ്പോൾ 'കലലം' എന്ന പേരിൽ ഒരു ഭ്രൂണം രൂപപ്പെടുന്നു.
കാലേന കലലം ചാപി ബുദ്ബുദം സമ്പ്രജായതേ മൃത്പിണ്ഡസ്തു യഥാ ചക്രേ ചക്രാവര്തേന പീഡിതഃ
സമയത്തിനനുസരിച്ച് ആ കലലം ഒരു കുഞ്ചികയായി മാറുന്നു, ഒരു മണ്ണ് കഷ്ണം ചക്രത്തിൽ ചുറ്റുമ്പോൾ രൂപം എടുക്കുന്നതുപോലെ.
ഹസ്താഭ്യാം ക്രിയമാണസ്തു ബിംബത്വമനുഗച്ഛതി ഏവമാധ്യാത്മികൈര്യുക്താ വായുനാ സംപ്രപൂരിതഃ
കൈകളാൽ ആ രൂപം ചുറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, അത് ഒരു ഗോളത്തിന്റെ ആകാരം എടുക്കുന്നു; അങ്ങനെ, അകത്തുള്ള ശക്തികളാൽ നിറഞ്ഞു, ജീവശ്വാസം അതിൽ കയറി വളരുന്നു.
യദി യോനിം വിമുഞ്ചാമി തത്പ്രപദ്യേ മഹേശ്വരമ് യാവദ്ധി വൈഷ്ണവോ വായുര് ജാതമാത്രം ന സംസ്പൃശേത്
ഞാൻ ഗർഭം വിട്ട് പുറത്ത് വന്നാൽ, മഹാദേവനിൽ അഭയം തേടും; വൈഷ്ണവൻ എന്ന ശ്വാസം പിറന്നവനെ സ്പർശിക്കുന്നതുവരെ, മഹാദേവനെ ആരാധിക്കണമെന്ന് ചിന്തിക്കണം.
താവത്കാലം മഹാദേവമ് അര്ചയാമീതി ചിന്തയേത് ജായതേ മാനുഷസ്തത്ര യഥാരൂപം യഥാവയഃ
അത്രയും സമയത്തേക്ക്, 'ഞാൻ മഹാദേവനെ ആരാധിക്കും' എന്ന് മനസ്സിൽ കരുതണം; അതിനുശേഷം, അവിടെ മനുഷ്യൻ അവന്റെ രൂപത്തിനും പ്രായത്തിനും അനുസരിച്ച് ജനിക്കുന്നു.
വായുഃ സംഭവതേ ഖാത്തു വാതാദ്ഭവതി വൈ ജലമ് ജലാത് സമ്ഭവതി പ്രാണഃ പ്രാണാച്ഛുക്രം വിവര്ധതേ
വായു ആകാശത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്, വെള്ളം വായുവിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്, ജീവൻ വെള്ളത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്, ജീവത്തിൽ നിന്നാണ് ശുക്ലം വർദ്ധിക്കുന്നത്.
രക്തഭാഗാസ് ത്രയസ്ത്രിംശദ് രേതോഭാഗാശ് ചതുര്ദശ ഭാഗതോ ഽര്ധഫലം കൃത്വാ തതോ ഗര്ഭോ നിഷിച്യതേ
മൂന്ന് പതിനൊന്ന് ഭാഗം രക്തവും പതിനാലു ഭാഗം ശുക്ലവും ചേർത്ത്, അതിന്റെ പകുതി എടുത്ത്, അതിനാൽ ഗർഭം രൂപപ്പെടുന്നു.
തതസ്തു ഗര്ഭസംയുക്തഃ പഞ്ചഭിര് വായുഭിര് വൃതഃ പിതുഃ ശരീരാത്പ്രത്യങ്ഗം രൂപമസ്യോപജായതേ
പിന്നീട്, ഗർഭത്തിൽ ചേർന്നതും അഞ്ചു വായുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതുമായ അവന്റെ ശരീരത്തിലെ ഓരോ അവയവവും പിതാവിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്.
തതോ ഽസ്യ മാതുരാഹാരാത് പീതലീഢപ്രവേശനാത് നാഭിദേശേന വൈ പ്രാണാസ് തേ ഹ്യ് ആധാരാ ഹി ദേഹിനാമ്
ശേഷം, അമ്മയുടെ ഭക്ഷണത്തിൽ നിന്നുള്ള പോഷകങ്ങൾ നാവിൽ വഴി ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, ജീവശ്വാസങ്ങൾ അവിടെ എത്തുന്നു; അവയാണ് ജീവികൾക്ക് അടിസ്ഥാനമായിരിക്കുന്നത്.
നവമാസാത് പരിക്ലിഷ്ടഃ സംവേഷ്ടിതശിരോധരഃ വേഷ്ടിതഃ സര്വഗാത്രൈശ് ച അപര്യാപ്തപ്രവേശനഃ
ഒമ്പതു മാസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, തലയും കഴുത്തും വളഞ്ഞ്, ശരീരത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളും ഒതുങ്ങി, സ്വതന്ത്രമായി ചലിക്കാനാവാതെ അവൻ കഷ്ടപ്പെടുന്നു.
നവമാസോഷിതശ്ചാപി യോനിച്ഛിദ്രാദവാങ്മുഖഃ തതഃ സ്വകര്മഭിഃ പാപൈര് നിരയം സമ്പ്രപദ്യതേ
ഒമ്പതു മാസം കഴിഞ്ഞ്, ഗർഭദ്വാരത്തിൽ തല താഴ്ത്തി കിടക്കുന്ന അവൻ, തന്റെ തന്നെ പാപഫലങ്ങൾ കൊണ്ടു നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
അസിപത്രവനം ചൈവ ശാല്മലിച്ഛേദനം തഥാ താഡനം ഭക്ഷണം ചൈവ പൂയശോണിതഭക്ഷണമ്
അവൻ കത്തിയിലയുള്ള കുരിശുകൾ, ശാൽമലി മരത്തിന്റെ മുറിക്കൽ, അടികൾ, പുഴു നിറഞ്ഞ രക്തം കഴിക്കൽ എന്നിവ അനുഭവിക്കുന്നു.
യഥാ ഹ്യാപസ്തു സംഛിന്നാഃ സംശ്ലേഷ്മമ് ഉപയാന്തി വൈ തഥാ ഛിന്നാശ് ച ഭിന്നാശ്ച യാതനാസ്ഥാനമ് ആഗതാഃ
ജലം വിഭജിക്കപ്പെട്ടാലും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നതുപോലെ, മുറിക്കപ്പെട്ടവരും തകർന്നവരും വീണ്ടും യാതനാസ്ഥലത്തിൽ എത്തുന്നു.
ഏവം ജീവാസ്തു തൈഃ പാപൈസ് തപ്യമാനാഃ സ്വയംകൃതൈഃ പ്രാപ്നുയുഃ കര്മഭിഃ ശേഷൈര് ദുഃഖം വാ യദി വേതരത്
അങ്ങനെ, സ്വയം ചെയ്ത പാപങ്ങളിൽ പെടുന്ന ജീവികൾ അവശേഷിക്കുന്ന കർമ്മഫലങ്ങൾ കൊണ്ട് ദു:ഖം അനുഭവിക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും അനുഭവിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു.