ഇച്ഛയാ തസ്യ രൂപാണി ഭവന്തി ന ഭവന്തി ച യത്ര കാമാവസായിത്വം ത്രൈലോക്യേ സചരാചരേ
അവന്റെ ഇച്ഛയാൽ രൂപങ്ങൾ ഉണ്ടാകുകയും ഇല്ലാതാകുകയും ചെയ്യുന്നു. മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലെയും ചലനശീലികളും അചലങ്ങളുമായ എല്ലാ ജീവികളിലും ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റപ്പെടുന്നു.
ശബ്ദഃ സ്പര്ശോ രസോ ഗന്ധോ രൂപം ചൈവ മനസ് തഥാ പ്രവര്തന്തേ ഽസ്യ ചേച്ഛാതോ ന ഭവന്തി യഥേച്ഛയാ
ശബ്ദം, സ്പർശം, രുചി, ഗന്ധം, രൂപം, മനസ്സ് ഇവ അവന്റെ ഇച്ഛയനുസരിച്ച് ഉണ്ടാകുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ അവൻ ആഗ്രഹിച്ചില്ലെങ്കിൽ ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
ന ജായതേ ന മ്രിയതേ ഛിദ്യതേ ന ച ഭിദ്യതേ ന ദഹ്യതേ ന മുഹ്യേത ലീയതേ ന ച ലിപ്യതേ
അവൻ ജനിക്കുന്നില്ല, മരിക്കുന്നില്ല, മുറിക്കപ്പെടുന്നില്ല, പിളരുന്നില്ല, കത്തുന്നില്ല, ഭ്രമിക്കുന്നില്ല, ലയിക്കുന്നില്ല, മങ്ങുന്നില്ല.
ന ക്ഷീയതേ ന ക്ഷരതി ഖിദ്യതേ ന കദാചന ക്രിയതേ വാ ന സര്വത്ര തഥാ വിക്രിയതേ ന ച
അവൻ ക്ഷയിക്കുന്നില്ല, നശിക്കുന്നില്ല, ഒരിക്കലും ദു:ഖിക്കുന്നില്ല, ഉണ്ടാക്കപ്പെടുന്നില്ല, എല്ലായിടത്തും മാറ്റം സംഭവിക്കുന്നില്ല.
അഗന്ധരസരൂപസ്തു അസ്പര്ശഃ ശബ്ദവര്ജിതഃ അവര്ണോ ഹ്യസ്വരശ് ചൈവ അസവര്ണസ്തു കര്ഹിചിത്
അവനു ഗന്ധമില്ല, രുചിയില്ല, രൂപമില്ല, സ്പർശമില്ല, ശബ്ദമില്ല, വർണ്ണമില്ല, സ്വരമില്ല, ചിലപ്പോൾ ഒരു ലക്ഷണവും ഇല്ല.
സ ഭുങ്ക്തേ വിഷയാംശ്ചൈവ വിഷയൈര്ന ച യുജ്യതേ അണുത്വാത്തു പരഃ സൂക്ഷ്മഃ സൂക്ഷ്മത്വാദ് അപവര്ഗികഃ
അവൻ വിഷയങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു, പക്ഷേ അവയിൽ കുടുങ്ങുന്നില്ല. അത്യന്തം സൂക്ഷ്മത്വം കൊണ്ടു അവൻ പരമനും മോക്ഷം നൽകുന്നവനുമാണ്.
വ്യാപകസ്ത്വപവര്ഗാച്ച വ്യാപകാത്പുരുഷഃ സ്മൃതഃ പുരുഷഃ സൂക്ഷ്മഭാവാത്തു ഐശ്വര്യേ പരമേ സ്ഥിതഃ
എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതും മോക്ഷത്തിലേക്കു നയിക്കുന്നതുമായതുകൊണ്ടു, വ്യാപകനെ പുരുഷൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു. അതിന്റെ സൂക്ഷ്മസ്വഭാവം മൂലം, പുരുഷൻ പരമമായ ഐശ്വര്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഗുണോത്തരമഥൈശ്വര്യേ സര്വതഃ സൂക്ഷ്മമുച്യതേ ഐശ്വര്യം ചാപ്രതീഘാതം പ്രാപ്യ യോഗമനുത്തമമ്
ഗുണങ്ങളെ അതിക്രമിച്ചും ഐശ്വര്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതിനാലും, എല്ലായിടത്തും അതിനെ ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മം എന്നു പറയുന്നു. തടസ്സമില്ലാത്ത ഐശ്വര്യം പ്രാപിച്ചാൽ, അത്യുത്തമമായ യോഗം ലഭിക്കും.
അപവര്ഗം തതോ ഗച്ഛേത് സൂക്ഷ്മം തത്പരമം പദമ് ഏവം പാശുപതം യോഗം ജ്ഞാതവ്യം മുനിപുങ്ഗവാഃ
അവിടെ നിന്ന് മോക്ഷത്തിലേക്കും, ആ സൂക്ഷ്മമായ പരമപദത്തിലേക്കും എത്തുന്നു. മഹർഷികളേ, ഇങ്ങനെ പാശുപതയോഗം മനസ്സിലാക്കേണ്ടതാണ്.
സ്വര്ഗാപവര്ഗഫലദം ശിവസായുജ്യകാരണമ് അഥവാ ഗതവിജ്ഞാനോ രാഗാത്കര്മ സമാചരേത്
അത് സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും ഫലമായി തരുന്നു; ശിവനോടു ഐക്യപ്പെടുന്നതിനും കാരണമാകുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ, മാർഗ്ഗം അറിഞ്ഞ ശേഷം, ആസക്തിയാൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു.
രാജസം താമസം വാപി ഭുക്ത്വാ തത്രൈവ മുച്യതേ തഥാ സുകൃതകര്മാ തു ഫലം സ്വര്ഗേ സമശ്നുതേ
രാജസവും താമസവുമായ കർമ്മങ്ങൾ അനുഭവിച്ചാൽ, അവിടെത്തന്നെ മോചനം ലഭിക്കും. അതുപോലെ, നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്തവർക്ക് ഫലം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ അനുഭവിക്കാം.
തസ്മാത്സ്ഥാനാത്പുനഃ ശ്രേഷ്ഠോ മാനുഷ്യമുപപദ്യതേ തസ്മാദ്ബ്രഹ്മ പരം സൌഖ്യം ബ്രഹ്മ ശാശ്വതമ് ഉത്തമമ്
അവിടുത്തെ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠൻ വീണ്ടും മനുഷ്യരൂപത്തിൽ ജനിക്കുന്നു. അവിടെ നിന്ന് ബ്രഹ്മത്തിന്റെ പരമാനന്ദവും, ശാശ്വതമായ ഉത്തമ ബ്രഹ്മവും പ്രാപിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മ ഏവ ഹി സേവേത ബ്രഹ്മൈവ ഹി പരം സുഖമ് പരിശ്രമോ ഹി യജ്ഞാനാം മഹതാര്ഥേന വര്തതേ
ബ്രഹ്മത്തെ മാത്രം സേവിക്കണം, കാരണം ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ് പരമാനന്ദം. മഹത്തായ യജ്ഞങ്ങളുടെ പരിശ്രമം ഇതിന് വേണ്ടിയാണു നടക്കുന്നത്.
ഭൂയോ മൃത്യുവശം യാതി തസ്മാന്മോക്ഷഃ പരം സുഖമ് അഥവാ ധ്യാനസംയുക്തോ ബ്രഹ്മതത്ത്വപരായണഃ
വീണ്ടും മരണത്തിന്റെ അധീനതയിലാകും; അതുകൊണ്ട് മോക്ഷം തന്നെയാണ് പരമാനന്ദം. അല്ലെങ്കിൽ, ധ്യാനത്തിൽ ലയിച്ചും ബ്രഹ്മതത്ത്വത്തിൽ ഏകാഗ്രനായി—
ന തു ച്യാവയിതും ശക്യോ മന്വന്തരശതൈരപി ദൃഷ്ട്വാ തു പുരുഷം ദിവ്യം വിശ്വാഖ്യം വിശ്വതോമുഖമ്
നൂറുകണക്കിന് മന്വന്തരങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും അവനെ അകറ്റാൻ കഴിയില്ല. ദിവ്യനായ, വിശ്വം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന, എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും മുഖമുള്ള പുരുഷനെ കണ്ടാൽ—
വിശ്വപാദശിരോഗ്രീവം വിശ്വേശം വിശ്വരൂപിണമ് വിശ്വഗന്ധം വിശ്വമാല്യം വിശ്വാംബരധരം പ്രഭുമ്
വിശ്വം തന്നെ കാലും തലയും കഴുത്തും ആയിരിക്കുന്ന, വിശ്വേശ്വരനായ, വിശ്വരൂപനായ, വിശ്വഗന്ധം, വിശ്വമാല്യം, വിശ്വാംബരം ധരിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രഭുവിനെ—
ഗോഭിര് മഹീം സംപതതേ പതത്രിണോ നൈവം ഭൂയോ ജനയത്യേവമേവ കവിം പുരാണമ് അനുശാസിതാരം സൂക്ഷ്മാച്ച സൂക്ഷ്മം മഹതോ മഹാന്തമ്
പശുക്കളാൽ ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നു; പക്ഷികൾ ഇങ്ങനെ വീണ്ടും ജനിക്കാറില്ല. ഇങ്ങനെ, അതി പുരാതനനായ കവി, ഭരണാധികാരി, സൂക്ഷ്മത്തിൽ സൂക്ഷ്മനും മഹത്തിൽ മഹത്തനും ആകുന്നു.
യോഗേന പശ്യേന്ന ച ചക്ഷുഷാ പുനര് നിരിന്ദ്രിയം പുരുഷം രുക്മവര്ണമ് അലിങ്ഗിനം നിര്ഗുണം ചേതനം ച നിത്യം സദാ സര്വഗം സര്വസാരമ്
യോഗംകൊണ്ടാണ് അവനെ കാണാൻ കഴിയുക, കണ്ണുകൊണ്ടല്ല. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കപ്പുറമുള്ള, പൊന്നുപോലെയുള്ള, ലിംഗമില്ലാത്ത, ഗുണരഹിതമായ, ചൈതന്യമുള്ള, ശാശ്വതമായ, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന, എല്ലായിടത്തും സാരമായ പുരുഷൻ.
അപാണിപാദോദരപാര്ശ്വജിഹ്വോ ഹ്യതീന്ദ്രിയോ വാപി സുസൂക്ഷ്മ ഏകഃ
കൈകളില്ല, കാലുകളില്ല, വയറില്ല, വശങ്ങളില്ല, നാവില്ല, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കപ്പുറമാണ്, അത്യന്തം സൂക്ഷ്മനും ഏകനായവനും ആകുന്നു.
സ വേദ സര്വം ന ച സര്വവേദ്യം തമാഹുരഗ്ര്യം പുരുഷം മഹാന്തമ്
അവൻ എല്ലാം അറിയുന്നു, പക്ഷേ എല്ലാവർക്കും അവനെ അറിയാൻ കഴിയില്ല. അവനെ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനും മഹാപുരുഷനും എന്നു വിളിക്കുന്നു.
അചേതനാം സര്വഗതാം സൂക്ഷ്മാം പ്രസവധര്മിണീമ് പ്രകൃതിം സര്വഭൂതാനാം യുക്താഃ പശ്യന്തി യോഗിനഃ
യോഗികൾ, ചൈതന്യമില്ലാത്ത, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന, സൂക്ഷ്മമായ, സൃഷ്ടിയുടെ കാരണമായ പ്രകൃതിയെ, എല്ലാ ജീവികളോടും ബന്ധപ്പെട്ടു കാണുന്നു.
സര്വതഃ പാണിപാദം തത് സര്വതോ ഽക്ഷിശിരോമുഖമ് സര്വതഃ ശ്രുതിമല് ലോകേ സര്വമാവൃത്യ തിഷ്ഠതി
അവനു എല്ലായിടത്തും കൈകളും കാലുകളും, മുഖങ്ങളും തലകളും ഉണ്ട്; ലോകത്തിൽ എല്ലായിടത്തും ചെവികൾ ഉണ്ട്; എല്ലാം വ്യാപിച്ച് അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
യുക്തോ യോഗേന ചേശാനം സര്വതശ് ച സനാതനമ് പുരുഷം സര്വഭൂതാനാം തം വിദ്വാന്ന വിമുഹ്യതി
യോഗത്തിൽ ലയിച്ച ജ്ഞാനി, എല്ലായിടത്തും സന്നിഹിതനായ, ശാശ്വതനായ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും പുരുഷനായ ഈശ്വരനെ sp അറിയുമ്പോൾ, അവൻ ഭ്രമിക്കുന്നില്ല.
ഭൂതാത്മാനം മഹാത്മാനം പരമാത്മാനമവ്യയമ് സര്വാത്മാനം പരം ബ്രഹ്മ തദ്വൈ ധ്യാതാ ന മുഹ്യതി
എല്ലാ ജീവികളുടെയും ആത്മാവായ, മഹത്തായ, അക്ഷരമായ പരമാത്മാവായ, സർവാത്മാവായ പരബ്രഹ്മത്തെ ധ്യാനിക്കുന്നവൻ ഭ്രമിക്കുന്നില്ല.
പവനോ ഹി യഥാ ഗ്രാഹ്യോ വിചരന്സര്വമൂര്തിഷു പുരി ശേതേ സുദുര്ഗ്രാഹ്യസ് തസ്മാത്പുരുഷ ഉച്യതേ
എങ്ങനെ കാറ്റ് എല്ലായിടത്തും ഉണ്ടെങ്കിലും പിടികൂടാൻ പ്രയാസമാണ്, അങ്ങനെ തന്നെ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ വസിക്കുന്ന, മനസ്സിലാക്കാൻ അത്യന്തം കഷ്ടമായ ആ മനുഷ്യനെയാണ് 'പുരുഷൻ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
അഥ ചേല്ലുപ്തധര്മാ തു സാവശേഷൈഃ സ്വകര്മഭിഃ തതസ്തു ബ്രഹ്മഗര്ഭേ വൈ ശുക്രശോണിതസംയുതേ
ആൾക്ക് ചെയ്ത കാര്യങ്ങൾക്കു ശേഷിപ്പുണ്ടെങ്കിൽ, അവൻ ശുക്ലവും രക്തവും ചേർന്ന് ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഗർഭത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു.
സ്ത്രീപുംസോഃ സംപ്രയോഗേ ഹി ജായതേ ഹി തതഃ പ്രഭുഃ തതസ്തു ഗര്ഭകാലേന കലലം നാമ ജായതേ
പുരുഷനും സ്ത്രീയും ഒന്നിക്കുന്നതിൽ നിന്നാണ് അത്രയും വലിയ പ്രഭു ജനിക്കുന്നത്; പിന്നീട്, സമയമാകുമ്പോൾ 'കലലം' എന്ന പേരിൽ ഒരു ഭ്രൂണം രൂപപ്പെടുന്നു.
കാലേന കലലം ചാപി ബുദ്ബുദം സമ്പ്രജായതേ മൃത്പിണ്ഡസ്തു യഥാ ചക്രേ ചക്രാവര്തേന പീഡിതഃ
സമയത്തിനനുസരിച്ച് ആ കലലം ഒരു കുഞ്ചികയായി മാറുന്നു, ഒരു മണ്ണ് കഷ്ണം ചക്രത്തിൽ ചുറ്റുമ്പോൾ രൂപം എടുക്കുന്നതുപോലെ.
ഹസ്താഭ്യാം ക്രിയമാണസ്തു ബിംബത്വമനുഗച്ഛതി ഏവമാധ്യാത്മികൈര്യുക്താ വായുനാ സംപ്രപൂരിതഃ
കൈകളാൽ ആ രൂപം ചുറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, അത് ഒരു ഗോളത്തിന്റെ ആകാരം എടുക്കുന്നു; അങ്ങനെ, അകത്തുള്ള ശക്തികളാൽ നിറഞ്ഞു, ജീവശ്വാസം അതിൽ കയറി വളരുന്നു.
യദി യോനിം വിമുഞ്ചാമി തത്പ്രപദ്യേ മഹേശ്വരമ് യാവദ്ധി വൈഷ്ണവോ വായുര് ജാതമാത്രം ന സംസ്പൃശേത്
ഞാൻ ഗർഭം വിട്ട് പുറത്ത് വന്നാൽ, മഹാദേവനിൽ അഭയം തേടും; വൈഷ്ണവൻ എന്ന ശ്വാസം പിറന്നവനെ സ്പർശിക്കുന്നതുവരെ, മഹാദേവനെ ആരാധിക്കണമെന്ന് ചിന്തിക്കണം.