ലിങ്ഗപുരാണമ്

നാഡ്യാം പ്രാണേ ച വിജ്ഞാനേ ത്വ് ആനന്ദേ ച യഥാക്രമമ് ഹൃദ്യാകാശേ യ ഏതസ്മിന് സര്വസ്മിന്നന്തരേ പരഃ

നാഡിയിൽ, ശ്വാസത്തിൽ, അറിവിൽ, ആനന്ദത്തിൽ, ഓരോന്നിലും, ഹൃദയത്തിലെ ആകാശത്തിൽ — ഇവയൊക്കെയിലും പരമാത്മാവ് എല്ലായിടത്തും ഉള്ളിൽ വസിക്കുന്നു.

ആത്മാ ഏകശ് ച ചരതി തമുപാസീത മാം പ്രഭുമ് അജരം തമനന്തം ച അശോകമമൃതം ധ്രുവമ്

ആത്മാവ് ഒരുവൻ ആയിട്ടും ഇവയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; എന്നെ, പ്രഭുവായ, വൃദ്ധിയില്ലാത്ത, അനന്തമായ, ദുഃഖരഹിതമായ, അമൃതസ്വരൂപിയായ, അചഞ്ചലനായവനെ, ധ്യാനിക്കുക.

ചതുര്ദശവിധേഷ്വേവ സംചരത്യേക ഏവ സഃ ലീയന്തേ താനി തത്രൈവ യദന്യം നാസ്തി വൈ ദ്വിജാഃ

അവൻ മാത്രം ഈ പതിനാലു രൂപങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവയെല്ലാം അവിടത്തുതന്നെ ലയിക്കുന്നു, മറ്റൊന്നുമില്ല, ദ്വിജന്മാരേ.

ഏക ഏവ ഹി സര്വജ്ഞഃ സര്വേശസ്ത്വേക ഏവ സഃ ഏഷ സര്വാധിപോ ദേവസ് ത്വ് അന്തര്യാമീ മഹാദ്യുതിഃ

അവൻ മാത്രം എല്ലാം അറിയുന്നവനും എല്ലാറ്റിനും അധിപതിയും; അവൻ മാത്രം സർവ്വാധിപതിയായ ദേവനും, ഉള്ളിൽ വസിക്കുന്നവനും, മഹത്തായ പ്രകാശമുള്ളവനും ആണു.

ഉപാസ്യമാനഃ സര്വസ്യ സര്വസൌഖ്യഃ സനാതനഃ ഉപാസ്യതി ന ചൈവേഹ സര്വസൌഖ്യം ദ്വിജോത്തമാഃ

എല്ലാവരും ആരാധിക്കുന്നവൻ, അവൻ തന്നെയാണ് എല്ലായ്പ്പോഴും സന്തോഷത്തിന്റെ ഉറവിടം; എന്നാലും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, എല്ലാവർക്കും അവനെ ആരാധിച്ചാൽ മുഴുവൻ സന്തോഷം ലഭിക്കുമെന്നില്ല.

ഉപാസ്യമാനോ വേദൈശ് ച ശാസ്ത്രൈര്നാനാവിധൈരപി ന വൈഷ വേദശാസ്ത്രാണി സര്വജ്ഞോ യാസ്യതി പ്രഭുഃ

വേദങ്ങളാൽ, വിവിധ ശാസ്ത്രങ്ങളാൽ ആരാധിച്ചാലും, ഈ സർവ്വജ്ഞനായ പ്രഭു വേദങ്ങളിലും ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പ്രവേശിക്കുന്നില്ല.

അസ്യൈവാന്നമിദം സര്വം ന സോ ഽന്നം ഭവതി സ്വയമ് സ്വാത്മനാ രക്ഷിതം ചാദ്യാദ് അന്നഭൂതം ന കുത്രചിത്

ഇവയെല്ലാം അവന്റെ ആഹാരമാണ്, എന്നാൽ അവൻ സ്വയം ആഹാരമാകുന്നില്ല; ആത്മാവാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടത് ഭക്ഷിക്കാം, പക്ഷേ അവൻ എവിടെയും ആഹാരമാവുന്നില്ല.

സര്വത്ര പ്രാണിനാമന്നം പ്രാണിനാം ഗ്രന്ഥിരസ്മ്യഹമ് പ്രശാസ്താ നയനശ്ചൈവ പഞ്ചാത്മാ സ വിഭാഗശഃ

എവിടെയും ഞാൻ ജീവികളുടെ ആഹാരവും, ബന്ധവും, നിയന്ത്രകനും, നയിക്കുന്നവനും, അഞ്ചു സ്വരൂപങ്ങളായ ആത്മാവും ആകുന്നു.

അന്നമയോ ഽസൌ ഭൂതാത്മാ ചാദ്യതേ ഹ്യന്നമുച്യതേ പ്രാണമയശ്ചേന്ദ്രിയാത്മാ സംകല്പാത്മാ മനോമയഃ

ഭൂതാത്മാവ് അന്നം കൊണ്ടുള്ളവനാണ്, അതുകൊണ്ടാണ് അന്നംഭോജൻ എന്നു പറയുന്നത്; പ്രാണം കൊണ്ടുള്ള ആത്മാവ്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള ആത്മാവ്, സംകൽപ്പമുള്ള ആത്മാവ്, മനസ്സായ ആത്മാവ് — ഇവയും ഉണ്ട്.

കാലാത്മാ സോമ ഏവേഹ വിജ്ഞാനമയ ഉച്യതേ സദാനന്ദമയോ ഭൂത്വാ മഹേശഃ പരമേശ്വരഃ

ഇവിടെ സോമൻ കാലാത്മാവാണ്, അറിവ് കൊണ്ടുള്ള ആത്മാവ് എന്നും പറയപ്പെടുന്നു; സദാ ആനന്ദസ്വരൂപനായ മഹേശ്വരൻ, പരമേശ്വരൻ ആകുന്നു.

സോ ഽഹമ് ഏവം ജഗത്സര്വം മയ്യേവ സകലം സ്ഥിതമ് പരതന്ത്രം സ്വതന്ത്രേ ഽപി തദഭാവാദ്വിചാരതഃ

ഞാനാണ് ഈ ലോകം മുഴുവൻ; എല്ലാം എന്നിലാണു നിലകൊള്ളുന്നത്. സ്വതന്ത്രനാണെങ്കിലും, മറ്റൊന്നുമില്ലാത്തതിനാൽ, എല്ലാം എന്നിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഏകത്വമപി നാസ്ത്യേവ ദ്വൈതം തത്ര കുതസ്ത്വഹോ ഏവം നാസ്ത്യഥ മര്ത്യം ച കുതോ ഽമൃതമജോദ്ഭവഃ

ഒന്നായിരിക്കൽ പോലും ഇല്ല, എങ്കിൽ ഇരട്ടത്വം എങ്ങനെയുണ്ടാകും? അങ്ങനെ, മരണമോ, അമൃതത്വമോ, ജനനമില്ലായ്മയോ ഇല്ല.

നാന്തഃപ്രജ്ഞോ ബഹിഃപ്രജ്ഞോ ന ചോഭയഗതസ് തഥാ ന പ്രജ്ഞാനഘനസ്ത്വേവം ന പ്രാജ്ഞോ ജ്ഞാനപൂര്വകഃ

അവൻ അകത്തുള്ള ബോധമുള്ളവനല്ല, പുറത്തുള്ള ബോധമുള്ളവനല്ല, ഇരുവശത്തുമുള്ള ബോധമുള്ളവനുമല്ല; ബോധത്തിന്റെ കൂട്ടമായതുമല്ല, സാധാരണ ബോധമുള്ളവനുമല്ല, അറിവ് മുൻപുള്ളവനുമല്ല.

വിദിതം നാസ്തി വേദ്യം ച നിര്വാണം പരമാര്ഥതഃ നിര്വാണം ചൈവ കൈവല്യം നിഃശ്രേയസമനാമയമ്

ഇവിടെ അറിയപ്പെടുന്നതോ അറിയേണ്ടതോ ഒന്നുമില്ല; മോക്ഷം തന്നെയാണ് പരമാർത്ഥം. മോക്ഷം അകത്വം, പരമമായ മംഗളം, രോഗരഹിതം.

അമൃതം ചാക്ഷരം ബ്രഹ്മ പരമാത്മാ പരാപരമ് നിര്വികല്പം നിരാഭാസം ജ്ഞാനം പര്യായവാചകമ്

അമൃതവും, അക്ഷരമായ ബ്രഹ്മവും, പരമാത്മാവും, ഉന്നതവും താഴ്ന്നതുമായതും, ഭേദമില്ലാത്തതും, പ്രത്യക്ഷതയില്ലാത്തതും, അറിവ് തന്നെയാണ് — പല പേരിൽ വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.

പ്രസന്നം ച യദേകാഗ്രം തദാ ജ്ഞാനമിതി സ്മൃതമ് അജ്ഞാനമിതരത്സര്വം നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ

ശുദ്ധവും ഏകാഗ്രവുമായതാണ് അറിവ് എന്നു പറയുന്നത്; അതല്ലാത്തതെല്ലാം അജ്ഞാനം — ഇതിൽ കൂടുതൽ അന്വേഷിക്കേണ്ടതില്ല.

ഇത്ഥം പ്രസന്നം വിജ്ഞാനം ഗുരുസംപര്കജം ധ്രുവമ് രാഗദ്വേഷാനൃതക്രോധം കാമതൃഷ്ണാദിഭിഃ സദാ

ഇങ്ങനെ ഗുരുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ജനിക്കുന്ന ശുദ്ധമായ വിജ്ഞാനം സ്ഥിരമായിരിക്കും; അതിൽ രാഗം, ദ്വേഷം, അസത്യവും, ക്രോധവും, കാമം, തൃഷ്ണ എന്നിവയും ഇല്ല.

അപരാമൃഷ്ടമദ്യൈവ വിജ്ഞേയം മുക്തിദം ത്വിദമ് അജ്ഞാനമലപൂര്വത്വാത് പുരുഷോ മലിനഃ സ്മൃതഃ

മദ്യത്തിന്റെ സ്പർശം ഇല്ലാത്തതും മോക്ഷം നൽകുന്നതുമായ ഇതിനെ ഇന്ന് മനസ്സിലാക്കണം. അജ്ഞാനം തന്നെയാണ് ആദിമ അശുദ്ധി, അതുകൊണ്ടു മനുഷ്യൻ അശുദ്ധനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

തത്ക്ഷയാദ്ധി ഭവേന്മുക്തിര് നാന്യഥാ ജന്മകോടിഭിഃ ജ്ഞാനമേകം വിനാ നാസ്തി പുണ്യപാപപരിക്ഷയഃ

അജ്ഞാനം നശിച്ചാൽ മാത്രമേ മോക്ഷം ലഭിക്കൂ, ലക്ഷക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങൾക്കു ശേഷവും വേറെ വഴിയില്ല. ജ്ഞാനം ഇല്ലാതെ പുണ്യവും പാപവും തീരുകയില്ല.

ജ്ഞാനമ് ഏവാഭ്യസേത് തസ്മാന് മുക്ത്യര്ഥം ബ്രഹ്മവിത്തമാഃ ജ്ഞാനാഭ്യാസാദ്ധി വൈ പുംസാം ബുദ്ധിര്ഭവതി നിര്മലാ

അതുകൊണ്ട് മോക്ഷത്തിനായി ജ്ഞാനത്തെ മാത്രം അഭ്യസിക്കണം, ബ്രഹ്മം അറിയുന്നവരേ. ജ്ഞാന അഭ്യാസം കൊണ്ടാണ് മനുഷ്യന്റെ ബുദ്ധി ശുദ്ധമായിത്തീരുന്നത്.

തസ്മാത്സദാഭ്യസേജ്ജ്ഞാനം തന്നിഷ്ഠസ്തത്പരായണഃ ജ്ഞാനേനൈകേന തൃപ്തസ്യ ത്യക്തസംഗസ്യ യോഗിനഃ

അതുകൊണ്ട് എപ്പോഴും ജ്ഞാന അഭ്യാസം ചെയ്യണം, അതിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുകയും അതിൽ മുഴുകുകയും വേണം. ജ്ഞാനത്തിൽ മാത്രം തൃപ്തനായും ബന്ധങ്ങൾ വിട്ടയച്ച യോഗിക്ക് ചെയ്യാനുള്ളത് ഒന്നുമില്ല.

കര്തവ്യം നാസ്തി വിപ്രേന്ദ്രാ അസ്തി ചേത്തത്ത്വവിന്ന ച ഇഹ ലോകേ പരേ ചാപി കര്തവ്യം നാസ്തി തസ്യ വൈ

ബ്രാഹ്മണരിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ, അവനു ചെയ്യേണ്ടത് ഒന്നുമില്ല; എന്തെങ്കിലും ബാക്കി ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതു സത്യത്തെ അറിഞ്ഞവർക്കല്ല. ഈ ലോകത്തും അപ്പുറത്തും അവനു ചെയ്യേണ്ടത് ഒന്നുമില്ല.

ജീവന്മുക്തോ യതസ് തസ്മാദ് ബ്രഹ്മവിത് പരമാര്ഥതഃ ജ്ഞാനാഭ്യാസരതോ നിത്യം ജ്ഞാനതത്ത്വാര്ഥവിത് സ്വയമ്

അവൻ ജീവന്നിരിക്കെ മോക്ഷം നേടിയവനാണ്, അതുകൊണ്ടു അവൻ സത്യത്തിൽ ബ്രഹ്മം അറിയുന്നവനാണ്. ജ്ഞാന അഭ്യാസത്തിൽ എപ്പോഴും ലീനനായവൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ സത്യം സ്വയം അറിയുന്നു.

കര്തവ്യാഭ്യാസമുത്സൃജ്യ ജ്ഞാനമേവാധിഗച്ഛതി വര്ണാശ്രമാഭിമാനീ യസ് ത്യക്തക്രോധോ ദ്വിജോത്തമാഃ

കർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ജ്ഞാനം മാത്രം നേടുന്നു; ബ്രാഹ്മണരിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ, വർണ്ണാശ്രമത്തിൽ അഭിമാനമുള്ളവൻ കോപം വിട്ട് ജീവിക്കണം.

അന്യത്ര രമതേ മൂഢഃ സോ ഽജ്ഞാനീ നാത്ര സംശയഃ സംസാരഹേതുരജ്ഞാനം സംസാരസ്തനുസംഗ്രഹഃ

മൂഢൻ മറ്റൊന്നിൽ ആസ്വദിക്കുന്നു — അവൻ അജ്ഞാനിയാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല. അജ്ഞാനമാണ് സംസാരത്തിന്റെ കാരണം, സംസാരമെന്നത് ശരീരങ്ങളുടെ കൂട്ടം തന്നെയാണ്.

മോക്ഷഹേതുസ് തഥാ ജ്ഞാനം മുക്തഃ സ്വാത്മന്യവസ്ഥിതഃ അജ്ഞാനേ സതി വിപ്രേന്ദ്രാഃ ക്രോധാദ്യാ നാത്ര സംശയഃ

അതു പോലെ തന്നെ ജ്ഞാനമാണ് മോക്ഷത്തിന് കാരണം; മോക്ഷം നേടിയവൻ സ്വയം ആത്മാവിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. അജ്ഞാനം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണരിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ, കോപം മുതലായവ ഉണ്ടാകും — ഇതിൽ സംശയമില്ല.

ക്രോധോ ഹര്ഷസ് തഥാ ലോഭോ മോഹോ ദമ്ഭോ ദ്വിജോത്തമാഃ ധര്മാധര്മൌ ഹി തേഷാം ച തദ്വശാത്തനുസംഗ്രഹഃ

കോപം, ആനന്ദം, ലോഭം, മോഹം, കപടം, ബ്രാഹ്മണരിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ, ധർമ്മവും അധർമ്മവും — ഇതെല്ലാം ശരീരങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിനാണ് കാരണം.

ശരീരേ സതി വൈ ക്ലേശഃ സോ ഽവിദ്യാം സംത്യജേദ്ബുധഃ അവിദ്യാം വിദ്യയാ ഹിത്വാ സ്ഥിതസ്യൈവ ച യോഗിനഃ

ശരീരം നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം ദു:ഖം ഉണ്ടാകും; ജ്ഞാനി അജ്ഞാനം ഉപേക്ഷിക്കണം. ജ്ഞാനത്താൽ അജ്ഞാനം വിട്ട് യോഗി സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ക്രോധാദ്യാ നാശമായാന്തി ധര്മാധര്മൌ ച വൈ ദ്വിജാഃ തത്ക്ഷയാച്ച ശരീരേണ ന പുനഃ സമ്പ്രയുജ്യതേ

കോപം മുതലായവയും ധർമ്മവും അധർമ്മവും നശിക്കുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ; അവ നശിച്ചാൽ ശരീരത്തോടെ വീണ്ടും ബന്ധം ഉണ്ടാവില്ല.