ലിങ്ഗപുരാണമ്

പ്രാണാദ്യൈശ്ചൈവ സംയുക്തഃ പശ്യതേ ബഹുധാ ക്രമാത് ദശപ്രാണവഹാ നാഡ്യഃ പ്രത്യേകം മുനിപുങ്ഗവാഃ

പ്രാണൻ മുതലായവയുമായി ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നവൻ ക്രമമായി പലവിധത്തിൽ കാണുന്നു; ഓരോന്നിലും പത്ത് പ്രാണവാഹിനികൾ ഓരോന്നായി, മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.

ദ്വിസപ്തതിസഹസ്രാണി നാഡ്യഃ സമ്പരികീര്തിതാഃ നേത്രസ്ഥം ജാഗ്രതം വിദ്യാത് കണ്ഠേ സ്വപ്നം സമാദിശേത്

എഴുപത്തിരണ്ടായിരം നാഡികൾ ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു. ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോൾ കണ്ണുകളിലാണ് അവ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് എന്ന് അറിയണം; സ്വപ്നാവസ്ഥ കണ്ഠത്തിൽ ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു.

സുഷുപ്തം ഹൃദയസ്ഥം തു തുരീയം മൂര്ധനി സ്ഥിതമ് ജാഗ്രേ ബ്രഹ്മാ ച വിഷ്ണുശ് ച സ്വപ്നേ ചൈവ യഥാക്രമാത്

ഗഹനമായ ഉറക്കം ഹൃദയത്തിലാണ്, നാലാമത്താവസ്ഥ തലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോൾ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ഉണ്ടെന്നും, അതുപോലെ സ്വപ്നാവസ്ഥയിലും ക്രമത്തിൽ ഉണ്ടെന്നും പറയുന്നു.

ഈശ്വരസ്തു സുഷുപ്തേ തു തുരീയേ ച മഹേശ്വരഃ വദന്ത്യ് ഏവമ് അഥാന്യേ ഽപി സമസ്തകരണൈഃ പുമാന്

ഉറക്കത്തിൽ ഈശ്വരനും, നാലാമത്താവസ്ഥയിൽ മഹേശ്വരനും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇതെല്ലാം ഇങ്ങനെ തന്നെ മറ്റു ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങളോടും കൂടിയുള്ള പുരുഷനെക്കുറിച്ച് മറ്റുള്ളവരും പറയുന്നു.

വര്തമാനസ്തദാ തസ്യ ജാഗ്രദിത്യഭിധീയതേ മനോബുദ്ധിര് അഹങ്കാരം ചിത്തം ചേതി ചതുഷ്ടയമ്

ഈ നിലകളിൽ ഒരാൾ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ അതാണ് ഉണർന്നിരിപ്പ് എന്ന് പറയുന്നു. മനസ്സ്, ബുദ്ധി, അഹംഭാവം, ചിത്തം—ഇവയാണ് ആ നാലു ഘടകങ്ങൾ.

യദാ വ്യവസ്ഥിതസ്ത്വേതൈഃ സ്വപ്ന ഇത്യഭിധീയതേ കരണാനി വിലീനാനി യദാ സ്വാത്മനി സുവ്രതാഃ

ഈ ഘടകങ്ങളിൽ ഒരാൾ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ അതാണ് സ്വപ്നാവസ്ഥ എന്ന് പറയുന്നു. ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങൾ സ്വയം അകത്തേക്ക് ലയിച്ചാൽ, ധർമ്മശീലികളേ,

സുഷുപ്തഃ കരണൈര്ഭിന്നസ് തുരീയഃ പരികീര്ത്യതേ പരസ്തുരീയാതീതോ ഽസൌ ശിവഃ പരമകാരണമ്

അത് ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഗഹന ഉറക്കമാണ്; നാലാമത്താവസ്ഥയെന്നു പറയുന്നു. അതിനപ്പുറം, അതിനെ അതിജീവിച്ച്, ശിവനാണ് പരമകാരണം.

ജാഗ്രത്സ്വപ്നസുഷുപ്തിശ് ച തുരീയം ചാധിഭൌതികമ് ആധ്യാത്മികം ച വിപ്രേന്ദ്രാശ് ചാധിദൈവികമുച്യതേ

ഉണർന്നിരിപ്പ്, സ്വപ്നം, ഗഹന ഉറക്കം, നാലാമത്താവസ്ഥ—ഇവയെ അദ്ഭൗതികം എന്നും, മഹർഷികളേ, ആത്മീയവും ദൈവികവുമാണ് എന്നും പറയുന്നു.

തത്സര്വമഹമ് ഏവേതി വേദിതവ്യം വിജാനതാ ബുദ്ധീന്ദ്രിയാണി വിപ്രേന്ദ്രാസ് തഥാ കര്മേന്ദ്രിയാണി ച

ഇതെല്ലാം 'ഞാനാണ് അതു' എന്ന് അറിയുന്നവൻ മനസ്സിലാക്കണം; ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങളും, മഹർഷികളേ, അതുപോലെ കർമേന്ദ്രിയങ്ങളും.

മനോബുദ്ധിര് അഹങ്കാരശ് ചിത്തം ചേതി ചതുഷ്ടയമ് അധ്യാത്മം പൃഥഗേവേദം ചതുര്ദശവിധം സ്മൃതമ്

മനസ്സ്, ബുദ്ധി, അഹംഭാവം, ചിത്തം—ഈ നാലും വേറിട്ടുള്ള ആത്മീയ ഘടകങ്ങളാണ്; ഇതെല്ലാം പതിനാലായി ഓർത്തിരിക്കുന്നു.

ദ്രഷ്ടവ്യം ചൈവ ശ്രോതവ്യം ഘ്രാതവ്യം ച യഥാക്രമമ് രസിതവ്യം മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ സ്പര്ശിതവ്യം തഥൈവ ച

കാണേണ്ടത്, കേൾക്കേണ്ടത്, മണക്കേണ്ടത്, ക്രമത്തിൽ രുചിക്കേണ്ടത്, മഹർഷികളേ, സ്പർശിക്കേണ്ടതും അതുപോലെ തന്നെ.

മന്തവ്യം ചൈവ ബോദ്ധവ്യമ് അഹംകര്തവ്യമേവ ച തഥാ ചേതയിതവ്യം ച വക്തവ്യം മുനിപുങ്ഗവാഃ

ചിന്തിക്കേണ്ടത്, മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്, അഹംഭാവം വരുത്തേണ്ടത്, അതുപോലെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്, സംസാരിക്കേണ്ടതും മഹർഷികളേ.

ആദാതവ്യം ച ഗന്തവ്യം വിസര്ഗായിതമേവ ച ആനന്ദിതവ്യമിത്യേതേ ഹ്യ് അധിഭൂതമനുക്രമാത്

എടുക്കേണ്ടത്, പോകേണ്ടത്, വിട്ടുകളയേണ്ടത്, ആസ്വദിക്കേണ്ടതും—ഇവയാണ് അദ്ഭൗതിക ഘടകങ്ങൾ.

ആദിത്യോ ഽപി ദിശശ്ചൈവ പൃഥിവീ വരുണസ് തഥാ വായുശ്ചന്ദ്രസ് തഥാ ബ്രഹ്മാ രുദ്രഃ ക്ഷേത്രജ്ഞ ഏവ ച

സൂര്യനും, ദിശകളും, ഭൂമി, അതുപോലെ വരുണൻ, വായു, ചന്ദ്രൻ, ബ്രഹ്മാവ്, രുദ്രൻ, ക്ഷേത്രജ്ഞൻ—ഇവയും.

അഗ്നിരിന്ദ്രസ് തഥാ വിഷ്ണുര് മിത്രോ ദേവഃ പ്രജാപതിഃ ആധിദൈവികമേവം ഹി ചതുര്ദശവിധം ക്രമാത്

അഗ്നി, ഇന്ദ്രൻ, വിഷ്ണു, മിത്രൻ, പ്രജാപതി—ഇങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ ദൈവിക ഘടകങ്ങൾ പതിനാലാണ് എന്ന് പറയുന്നു.

രാജ്ഞീ സുദര്ശനാ ചൈവ ജിതാ സൌമ്യാ യഥാക്രമമ് മോഘാ രുദ്രാമൃതാ സത്യാ മധ്യമാ ച ദ്വിജോത്തമാഃ

സുദർശന, ജിതാ, സൗമ്യാ എന്നിങ്ങനെ രാജ്ഞിമാർ ക്രമത്തിൽ; മോഘാ, രുദ്രാമൃത, സത്യാ, മധ്യമായും മഹർഷികളേ.

നാഡീ രാശിശുകാ ചൈവ അസുരാ ചൈവ കൃത്തികാ ഭാസ്വതീ നാഡയശ്ചൈതാശ് ചതുര്ദശനിബന്ധനാഃ

നാഡികൾ, രാശി, ശുക, അസുര, കൃതിക, ഭാസ്വതി—ഇവ പതിനാലു വിധത്തിൽ ബന്ധിതമായിരിക്കുന്നു.

വായവോ നാഡിമധ്യസ്ഥാ വാഹകാശ് ച ചതുര്ദശ പ്രാണോ വ്യാനസ്ത്വപാനശ് ച ഉദാനശ് ച സമാനകഃ

നാഡികളുടെ നടുവിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വായുക്കളും, വഹിക്കുന്നവരും പതിനാലാണ്: പ്രാണൻ, വ്യാനൻ, അപാനൻ, ഉദാനൻ, സമാനൻ.

വൈരമ്ഭശ് ച തഥാ മുഖ്യോ ഹ്യ് അന്തര്യാമഃ പ്രഭഞ്ജനഃ കൂര്മകശ് ച തഥാ ശ്യേനഃ ശ്വേതഃ കൃഷ്ണസ് തഥാനിലഃ

വൈരംഭൻ, മുഖ്യൻ, അന്തര്യാമൻ, പ്രഭഞ്ജനൻ, കൂർമകൻ, ശ്യേനൻ, ശ്വേതൻ, കൃഷ്ണൻ, അനിലൻ—ഇവയും.

നാഗ ഇത്യേവ കഥിതാ വായവശ് ച ചതുര്ദശ യശ്ചക്ഷുഃഷ്വഥ ദ്രഷ്ടവ്യേ തഥാദിത്യേ ച സുവ്രതാഃ

നാഗങ്ങൾ എന്നും പറയുന്നവയും പതിനാലു വാതുകളും, കാഴ്ചയും കാണേണ്ടതും, അതുപോലെ സൂര്യനും, ധർമ്മശീലികളേ,

നാഡ്യാം പ്രാണേ ച വിജ്ഞാനേ ത്വ് ആനന്ദേ ച യഥാക്രമമ് ഹൃദ്യാകാശേ യ ഏതസ്മിന് സര്വസ്മിന്നന്തരേ പരഃ

നാഡിയിൽ, ശ്വാസത്തിൽ, അറിവിൽ, ആനന്ദത്തിൽ, ഓരോന്നിലും, ഹൃദയത്തിലെ ആകാശത്തിൽ — ഇവയൊക്കെയിലും പരമാത്മാവ് എല്ലായിടത്തും ഉള്ളിൽ വസിക്കുന്നു.

ആത്മാ ഏകശ് ച ചരതി തമുപാസീത മാം പ്രഭുമ് അജരം തമനന്തം ച അശോകമമൃതം ധ്രുവമ്

ആത്മാവ് ഒരുവൻ ആയിട്ടും ഇവയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; എന്നെ, പ്രഭുവായ, വൃദ്ധിയില്ലാത്ത, അനന്തമായ, ദുഃഖരഹിതമായ, അമൃതസ്വരൂപിയായ, അചഞ്ചലനായവനെ, ധ്യാനിക്കുക.

ചതുര്ദശവിധേഷ്വേവ സംചരത്യേക ഏവ സഃ ലീയന്തേ താനി തത്രൈവ യദന്യം നാസ്തി വൈ ദ്വിജാഃ

അവൻ മാത്രം ഈ പതിനാലു രൂപങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവയെല്ലാം അവിടത്തുതന്നെ ലയിക്കുന്നു, മറ്റൊന്നുമില്ല, ദ്വിജന്മാരേ.

ഏക ഏവ ഹി സര്വജ്ഞഃ സര്വേശസ്ത്വേക ഏവ സഃ ഏഷ സര്വാധിപോ ദേവസ് ത്വ് അന്തര്യാമീ മഹാദ്യുതിഃ

അവൻ മാത്രം എല്ലാം അറിയുന്നവനും എല്ലാറ്റിനും അധിപതിയും; അവൻ മാത്രം സർവ്വാധിപതിയായ ദേവനും, ഉള്ളിൽ വസിക്കുന്നവനും, മഹത്തായ പ്രകാശമുള്ളവനും ആണു.

ഉപാസ്യമാനഃ സര്വസ്യ സര്വസൌഖ്യഃ സനാതനഃ ഉപാസ്യതി ന ചൈവേഹ സര്വസൌഖ്യം ദ്വിജോത്തമാഃ

എല്ലാവരും ആരാധിക്കുന്നവൻ, അവൻ തന്നെയാണ് എല്ലായ്പ്പോഴും സന്തോഷത്തിന്റെ ഉറവിടം; എന്നാലും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, എല്ലാവർക്കും അവനെ ആരാധിച്ചാൽ മുഴുവൻ സന്തോഷം ലഭിക്കുമെന്നില്ല.

ഉപാസ്യമാനോ വേദൈശ് ച ശാസ്ത്രൈര്നാനാവിധൈരപി ന വൈഷ വേദശാസ്ത്രാണി സര്വജ്ഞോ യാസ്യതി പ്രഭുഃ

വേദങ്ങളാൽ, വിവിധ ശാസ്ത്രങ്ങളാൽ ആരാധിച്ചാലും, ഈ സർവ്വജ്ഞനായ പ്രഭു വേദങ്ങളിലും ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പ്രവേശിക്കുന്നില്ല.

അസ്യൈവാന്നമിദം സര്വം ന സോ ഽന്നം ഭവതി സ്വയമ് സ്വാത്മനാ രക്ഷിതം ചാദ്യാദ് അന്നഭൂതം ന കുത്രചിത്

ഇവയെല്ലാം അവന്റെ ആഹാരമാണ്, എന്നാൽ അവൻ സ്വയം ആഹാരമാകുന്നില്ല; ആത്മാവാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടത് ഭക്ഷിക്കാം, പക്ഷേ അവൻ എവിടെയും ആഹാരമാവുന്നില്ല.

സര്വത്ര പ്രാണിനാമന്നം പ്രാണിനാം ഗ്രന്ഥിരസ്മ്യഹമ് പ്രശാസ്താ നയനശ്ചൈവ പഞ്ചാത്മാ സ വിഭാഗശഃ

എവിടെയും ഞാൻ ജീവികളുടെ ആഹാരവും, ബന്ധവും, നിയന്ത്രകനും, നയിക്കുന്നവനും, അഞ്ചു സ്വരൂപങ്ങളായ ആത്മാവും ആകുന്നു.

അന്നമയോ ഽസൌ ഭൂതാത്മാ ചാദ്യതേ ഹ്യന്നമുച്യതേ പ്രാണമയശ്ചേന്ദ്രിയാത്മാ സംകല്പാത്മാ മനോമയഃ

ഭൂതാത്മാവ് അന്നം കൊണ്ടുള്ളവനാണ്, അതുകൊണ്ടാണ് അന്നംഭോജൻ എന്നു പറയുന്നത്; പ്രാണം കൊണ്ടുള്ള ആത്മാവ്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള ആത്മാവ്, സംകൽപ്പമുള്ള ആത്മാവ്, മനസ്സായ ആത്മാവ് — ഇവയും ഉണ്ട്.