ലിങ്ഗപുരാണമ്

അസ്പര്ശം തദരൂപം ച രസഗന്ധവിവര്ജിതമ് അവ്യയം ചാപ്രതിഷ്ഠം ച തന്നിത്യം സര്വഗം വിഭുമ്

അത് സ്പർശമില്ലാത്തതും രൂപമില്ലാത്തതും രുചിയും ഗന്ധവും ഇല്ലാത്തതും നശിക്കാത്തതും അടിസ്ഥാനം ഇല്ലാത്തതും ശാശ്വതവും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതും പരമാധിപതിയുമാണ്.

മഹാന്തം തദ് ബൃഹന്തം ച തദജം ചിന്മയം ദ്വിജാഃ അപ്രാണമമനസ്കം ച തദസ്നിഗ്ധമലോഹിതമ്

അത് മഹത്തായതും വിശാലമായതും ജനനമില്ലാത്തതും ജ്ഞാനസ്വരൂപമായതും, ശ്വാസമില്ലാത്തതും മനസ്സില്ലാത്തതും ഈർപ്പം ഇല്ലാത്തതും ചുവപ്പില്ലാത്തതുമാണ്, ദ്വിജന്മാരേ.

അപ്രമേയം തദസ്ഥൂലമ് അദീര്ഘം തദനുല്ബണമ് അഹ്രസ്വം തദപാരം ച തദാനന്ദം തദച്യുതമ്

അത് അളക്കാനാവാത്തതും സ്ഥൂലമല്ലാത്തതും നീളമില്ലാത്തതും അതിരില്ലാത്തതും ചുരുങ്ങിയതല്ലാത്തതും അപ്പാരമായതും ആനന്ദസ്വരൂപമായതും അച്യുതവുമാണ്.

അനപാവൃതമദ്വൈതം തദനന്തമഗോചരമ് അസംവൃതം തദാത്മൈകം പരാ വിദ്യാ ന ചാന്യഥാ

അത് തടസ്സമില്ലാത്തതും ദ്വൈതമില്ലാത്തതും അനന്തമായതും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് അപ്പുറമായതും മറവില്ലാത്തതും ഏകാത്മാവുമായതും പരംവിദ്യയുമാണ്; ഇതിന് മറ്റൊന്നുമില്ല.

പരാപരേതി കഥിതേ നൈവേഹ പരമാര്ഥതഃ അഹമേവ ജഗത്സര്വം മയ്യേവ സകലം ജഗത്

പരവും അപരവും എന്നു പറയപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും, യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇവിടെ അങ്ങനെ വേർതിരിവില്ല; ഞാനാണ് ഈ സർവ്വജഗത്, എല്ലാം എനിക്ക് ഉള്ളിലാണ്.

മത്ത ഉത്പദ്യതേ തിഷ്ഠന് മയി മയ്യേവ ലീയതേ മത്തോ നാന്യദിതീക്ഷേത മനോവാക്പാണിഭിസ് തഥാ

എന്നിൽ നിന്നാണ് എല്ലാം ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, എന്നിൽ തന്നെയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്, പിന്നെ എന്നിൽ തന്നെ ലയിക്കുന്നു; മനസ്സിനാലോ വാക്കിനാലോ കൈകളാലോ എന്നിൽ നിന്ന് വേറെയൊന്നും കാണാനാവില്ല.

സര്വമാത്മനി സംപശ്യേത് സച്ചാസച്ച സമാഹിതഃ സര്വം ഹ്യാത്മനി സംപശ്യന് ന ബാഹ്യേ കുരുതേ മനഃ

യഥാർത്ഥവും മിഥ്യയും സമാധാനത്തോടെ ആത്മാവിൽ കാണണം; എല്ലാം ആത്മാവിൽ കാണുന്നവൻ മനസ്സിനെ പുറത്തേക്ക് തിരിക്കാറില്ല.

അധോദൃഷ്ട്യാ വിതസ്ത്യാം തു നാഭ്യാമുപരിതിഷ്ഠതി ഹൃദയം തദ്വിജാനീയാദ് വിശ്വസ്യായതനം മഹത്

കണ്ണ് താഴേക്ക് നോക്കി, നാഭിയിൽ നിന്ന് പന്ത്രണ്ട് വിരൽ അളവ് മുകളിലേക്ക്, അവിടെ ഹൃദയം ഈ മഹാവിശ്വത്തിന്റെ ആലയം എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.

ഹൃദയസ്യാസ്യ മധ്യേ തു പുണ്ഡരീകമവസ്ഥിതമ് ധര്മകന്ദസമുദ്ഭൂതം ജ്ഞാനനാലം സുശോഭനമ്

ആ ഹൃദയത്തിന്റെ നടുവിൽ ഒരു കമലം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അതു ധർമ്മത്തിന്റെ വേരിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചതും ജ്ഞാനത്തിന്റെ ദണ്ഡംകൊണ്ടു ഭംഗിയുള്ളതുമാണ്.

ഐശ്വര്യാഷ്ടദലം ശ്വേതം പരം വൈരാഗ്യകര്ണികമ് ഛിദ്രാണി ച ദിശോ യസ്യ പ്രാണാദ്യാശ് ച പ്രതിഷ്ഠിതാഃ

അത് എട്ടു വെള്ളയുള്ളപതികളാണ് ഐശ്വര്യത്തിന്റെ അടയാളം; അതിന്റെ മധ്യഭാഗം പരമവൈരാഗ്യമാണ്. അതിന്റെ തുറവുകൾ ദിശകളാണ്; അവയിൽ പ്രാണൻ തുടങ്ങിയവ സ്ഥാപിതമാണ്.

പ്രാണാദ്യൈശ്ചൈവ സംയുക്തഃ പശ്യതേ ബഹുധാ ക്രമാത് ദശപ്രാണവഹാ നാഡ്യഃ പ്രത്യേകം മുനിപുങ്ഗവാഃ

പ്രാണൻ മുതലായവയുമായി ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നവൻ ക്രമമായി പലവിധത്തിൽ കാണുന്നു; ഓരോന്നിലും പത്ത് പ്രാണവാഹിനികൾ ഓരോന്നായി, മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.

ദ്വിസപ്തതിസഹസ്രാണി നാഡ്യഃ സമ്പരികീര്തിതാഃ നേത്രസ്ഥം ജാഗ്രതം വിദ്യാത് കണ്ഠേ സ്വപ്നം സമാദിശേത്

എഴുപത്തിരണ്ടായിരം നാഡികൾ ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു. ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോൾ കണ്ണുകളിലാണ് അവ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് എന്ന് അറിയണം; സ്വപ്നാവസ്ഥ കണ്ഠത്തിൽ ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു.

സുഷുപ്തം ഹൃദയസ്ഥം തു തുരീയം മൂര്ധനി സ്ഥിതമ് ജാഗ്രേ ബ്രഹ്മാ ച വിഷ്ണുശ് ച സ്വപ്നേ ചൈവ യഥാക്രമാത്

ഗഹനമായ ഉറക്കം ഹൃദയത്തിലാണ്, നാലാമത്താവസ്ഥ തലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോൾ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ഉണ്ടെന്നും, അതുപോലെ സ്വപ്നാവസ്ഥയിലും ക്രമത്തിൽ ഉണ്ടെന്നും പറയുന്നു.

ഈശ്വരസ്തു സുഷുപ്തേ തു തുരീയേ ച മഹേശ്വരഃ വദന്ത്യ് ഏവമ് അഥാന്യേ ഽപി സമസ്തകരണൈഃ പുമാന്

ഉറക്കത്തിൽ ഈശ്വരനും, നാലാമത്താവസ്ഥയിൽ മഹേശ്വരനും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇതെല്ലാം ഇങ്ങനെ തന്നെ മറ്റു ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങളോടും കൂടിയുള്ള പുരുഷനെക്കുറിച്ച് മറ്റുള്ളവരും പറയുന്നു.

വര്തമാനസ്തദാ തസ്യ ജാഗ്രദിത്യഭിധീയതേ മനോബുദ്ധിര് അഹങ്കാരം ചിത്തം ചേതി ചതുഷ്ടയമ്

ഈ നിലകളിൽ ഒരാൾ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ അതാണ് ഉണർന്നിരിപ്പ് എന്ന് പറയുന്നു. മനസ്സ്, ബുദ്ധി, അഹംഭാവം, ചിത്തം—ഇവയാണ് ആ നാലു ഘടകങ്ങൾ.

യദാ വ്യവസ്ഥിതസ്ത്വേതൈഃ സ്വപ്ന ഇത്യഭിധീയതേ കരണാനി വിലീനാനി യദാ സ്വാത്മനി സുവ്രതാഃ

ഈ ഘടകങ്ങളിൽ ഒരാൾ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ അതാണ് സ്വപ്നാവസ്ഥ എന്ന് പറയുന്നു. ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങൾ സ്വയം അകത്തേക്ക് ലയിച്ചാൽ, ധർമ്മശീലികളേ,

സുഷുപ്തഃ കരണൈര്ഭിന്നസ് തുരീയഃ പരികീര്ത്യതേ പരസ്തുരീയാതീതോ ഽസൌ ശിവഃ പരമകാരണമ്

അത് ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഗഹന ഉറക്കമാണ്; നാലാമത്താവസ്ഥയെന്നു പറയുന്നു. അതിനപ്പുറം, അതിനെ അതിജീവിച്ച്, ശിവനാണ് പരമകാരണം.

ജാഗ്രത്സ്വപ്നസുഷുപ്തിശ് ച തുരീയം ചാധിഭൌതികമ് ആധ്യാത്മികം ച വിപ്രേന്ദ്രാശ് ചാധിദൈവികമുച്യതേ

ഉണർന്നിരിപ്പ്, സ്വപ്നം, ഗഹന ഉറക്കം, നാലാമത്താവസ്ഥ—ഇവയെ അദ്ഭൗതികം എന്നും, മഹർഷികളേ, ആത്മീയവും ദൈവികവുമാണ് എന്നും പറയുന്നു.

തത്സര്വമഹമ് ഏവേതി വേദിതവ്യം വിജാനതാ ബുദ്ധീന്ദ്രിയാണി വിപ്രേന്ദ്രാസ് തഥാ കര്മേന്ദ്രിയാണി ച

ഇതെല്ലാം 'ഞാനാണ് അതു' എന്ന് അറിയുന്നവൻ മനസ്സിലാക്കണം; ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങളും, മഹർഷികളേ, അതുപോലെ കർമേന്ദ്രിയങ്ങളും.

മനോബുദ്ധിര് അഹങ്കാരശ് ചിത്തം ചേതി ചതുഷ്ടയമ് അധ്യാത്മം പൃഥഗേവേദം ചതുര്ദശവിധം സ്മൃതമ്

മനസ്സ്, ബുദ്ധി, അഹംഭാവം, ചിത്തം—ഈ നാലും വേറിട്ടുള്ള ആത്മീയ ഘടകങ്ങളാണ്; ഇതെല്ലാം പതിനാലായി ഓർത്തിരിക്കുന്നു.

ദ്രഷ്ടവ്യം ചൈവ ശ്രോതവ്യം ഘ്രാതവ്യം ച യഥാക്രമമ് രസിതവ്യം മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ സ്പര്ശിതവ്യം തഥൈവ ച

കാണേണ്ടത്, കേൾക്കേണ്ടത്, മണക്കേണ്ടത്, ക്രമത്തിൽ രുചിക്കേണ്ടത്, മഹർഷികളേ, സ്പർശിക്കേണ്ടതും അതുപോലെ തന്നെ.

മന്തവ്യം ചൈവ ബോദ്ധവ്യമ് അഹംകര്തവ്യമേവ ച തഥാ ചേതയിതവ്യം ച വക്തവ്യം മുനിപുങ്ഗവാഃ

ചിന്തിക്കേണ്ടത്, മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്, അഹംഭാവം വരുത്തേണ്ടത്, അതുപോലെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്, സംസാരിക്കേണ്ടതും മഹർഷികളേ.

ആദാതവ്യം ച ഗന്തവ്യം വിസര്ഗായിതമേവ ച ആനന്ദിതവ്യമിത്യേതേ ഹ്യ് അധിഭൂതമനുക്രമാത്

എടുക്കേണ്ടത്, പോകേണ്ടത്, വിട്ടുകളയേണ്ടത്, ആസ്വദിക്കേണ്ടതും—ഇവയാണ് അദ്ഭൗതിക ഘടകങ്ങൾ.

ആദിത്യോ ഽപി ദിശശ്ചൈവ പൃഥിവീ വരുണസ് തഥാ വായുശ്ചന്ദ്രസ് തഥാ ബ്രഹ്മാ രുദ്രഃ ക്ഷേത്രജ്ഞ ഏവ ച

സൂര്യനും, ദിശകളും, ഭൂമി, അതുപോലെ വരുണൻ, വായു, ചന്ദ്രൻ, ബ്രഹ്മാവ്, രുദ്രൻ, ക്ഷേത്രജ്ഞൻ—ഇവയും.

അഗ്നിരിന്ദ്രസ് തഥാ വിഷ്ണുര് മിത്രോ ദേവഃ പ്രജാപതിഃ ആധിദൈവികമേവം ഹി ചതുര്ദശവിധം ക്രമാത്

അഗ്നി, ഇന്ദ്രൻ, വിഷ്ണു, മിത്രൻ, പ്രജാപതി—ഇങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ ദൈവിക ഘടകങ്ങൾ പതിനാലാണ് എന്ന് പറയുന്നു.

രാജ്ഞീ സുദര്ശനാ ചൈവ ജിതാ സൌമ്യാ യഥാക്രമമ് മോഘാ രുദ്രാമൃതാ സത്യാ മധ്യമാ ച ദ്വിജോത്തമാഃ

സുദർശന, ജിതാ, സൗമ്യാ എന്നിങ്ങനെ രാജ്ഞിമാർ ക്രമത്തിൽ; മോഘാ, രുദ്രാമൃത, സത്യാ, മധ്യമായും മഹർഷികളേ.

നാഡീ രാശിശുകാ ചൈവ അസുരാ ചൈവ കൃത്തികാ ഭാസ്വതീ നാഡയശ്ചൈതാശ് ചതുര്ദശനിബന്ധനാഃ

നാഡികൾ, രാശി, ശുക, അസുര, കൃതിക, ഭാസ്വതി—ഇവ പതിനാലു വിധത്തിൽ ബന്ധിതമായിരിക്കുന്നു.

വായവോ നാഡിമധ്യസ്ഥാ വാഹകാശ് ച ചതുര്ദശ പ്രാണോ വ്യാനസ്ത്വപാനശ് ച ഉദാനശ് ച സമാനകഃ

നാഡികളുടെ നടുവിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വായുക്കളും, വഹിക്കുന്നവരും പതിനാലാണ്: പ്രാണൻ, വ്യാനൻ, അപാനൻ, ഉദാനൻ, സമാനൻ.

വൈരമ്ഭശ് ച തഥാ മുഖ്യോ ഹ്യ് അന്തര്യാമഃ പ്രഭഞ്ജനഃ കൂര്മകശ് ച തഥാ ശ്യേനഃ ശ്വേതഃ കൃഷ്ണസ് തഥാനിലഃ

വൈരംഭൻ, മുഖ്യൻ, അന്തര്യാമൻ, പ്രഭഞ്ജനൻ, കൂർമകൻ, ശ്യേനൻ, ശ്വേതൻ, കൃഷ്ണൻ, അനിലൻ—ഇവയും.