ലിങ്ഗപുരാണമ്

ദേവാനാം ചൈവ ദൈത്യാനാമ് അന്യോന്യവിജിഗീഷയാ ദുഃഖമേവ നൃപാണാം ച രാക്ഷസാനാം ജഗത്ത്രയേ

ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും പരസ്പര മത്സരത്തിൽ ദു:ഖം മാത്രമാണ്; രാജാക്കന്മാർക്കും, രാക്ഷസന്മാർക്കും, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അതേ ദു:ഖം കാണാം.

ശ്രമാര്ഥമാശ്രമശ്ചാപി വര്ണാനാം പരമാര്ഥതഃ ആശ്രമൈര്ന ച ദേവൈശ് ച യജ്ഞൈഃ സാംഖ്യൈര്വ്രതൈസ് തഥാ

വർണ്ണജാതികൾക്ക്, ജീവിതത്തിലെ നാലു ആശ്രമങ്ങൾ പരിശ്രമത്തിനായാണ്; എന്നാൽ ആശ്രമങ്ങൾകൊണ്ടും, ദേവന്മാർകൊണ്ടും, യജ്ഞങ്ങൾകൊണ്ടും, സംഖ്യയാലും, വ്രതങ്ങളാലും മോക്ഷം ലഭിക്കില്ല.

ഉഗ്രൈസ്തപോഭിര് വിവിധൈര് ദാനൈര്നാനാവിധൈരപി ന ലഭന്തേ തഥാത്മാനം ലഭന്തേ ജ്ഞാനിനഃ സ്വയമ്

വിവിധ കഠിനതപസ്സുകളാലും, പലവിധ ദാനങ്ങളാലും ആത്മാവിനെ നേടാൻ കഴിയില്ല; ജ്ഞാനികൾക്ക് മാത്രമാണ് അത് സ്വയം നേടാൻ കഴിയുന്നത്.

തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന ചരേത്പാശുപതവ്രതമ് ഭസ്മശായീ ഭവേന്നിത്യം വ്രതേ പാശുപതേ ബുധഃ

അതുകൊണ്ട്, എല്ലാ ശ്രമവുംകൊണ്ട് പാശുപതവ്രതം ആചരിക്കണം. പാശുപതവ്രതത്തിൽ സ്ഥിരതയോടെ, ജ്ഞാനികൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ചിതാഭസ്മത്തിൽ ഉറങ്ങണം.

പഞ്ചാര്ഥജ്ഞാനസമ്പന്നഃ ശിവതത്ത്വേ സമാഹിതഃ കൈവല്യകരണം യോഗവിധികര്മച്ഛിദം ബുധഃ

അഞ്ച് തത്ത്വങ്ങളുടെ ജ്ഞാനം ലഭിച്ചവനും ശിവതത്ത്വത്തിൽ ലയിച്ചവനും ആയ ജ്ഞാനി യോഗമാർഗ്ഗം ഉപയോഗിച്ച് കര്‍മബന്ധങ്ങൾ തുരന്ന് മോക്ഷം നേടുന്നു.

പഞ്ചാര്ഥയോഗസമ്പന്നോ ദുഃഖാന്തം വ്രജതേ സുധീഃ പരയാ വിദ്യയാ വേദ്യം വിദന്ത്യപരയാ ന ഹി

അഞ്ച് തത്ത്വങ്ങളുമായി യുക്തനായ ജ്ഞാനി ദുഃഖത്തിന്റെ അവസാനം എത്തുന്നു; പരംവിദ്യയാൽ അറിയേണ്ടത് അപരംവിദ്യയാൽ അറിയാൻ കഴിയില്ല.

ദ്വേ വിദ്യേ വേദിതവ്യേ ഹി പരാ ചൈവാപരാ തഥാ അപരാ തത്ര ഋഗ്വേദോ യജുര്വേദോ ദ്വിജോത്തമാഃ

രണ്ടു വിദ്യകൾ അറിയേണ്ടതുണ്ട് — പരംവിദ്യയും അപരംവിദ്യയും. ഇതിൽ അപരംവിദ്യയാണ് ഋഗ്വേദവും യജുര്‍വേദവും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.

സാമവേദസ്തഥാഥര്വോ വേദഃ സര്വാര്ഥസാധകഃ ശിക്ഷാ കല്പോ വ്യാകരണം നിരുക്തം ഛന്ദ ഏവ ച

സാമവേദവും അതർവ്വവേദവും, എല്ലാ കാര്യങ്ങൾക്കും ഫലപ്രദമായ വേദവും, ശിക്ഷ, കല്പം, വ്യാകരണം, നിരുക്തം, ഛന്ദസ്സും ഉൾപ്പെടുന്നു.

ജ്യോതിഷം ചാപരാ വിദ്യാ പരാക്ഷരമിതി സ്ഥിതമ് തദദൃശ്യം തദഗ്രാഹ്യമ് അഗോത്രം തദവര്ണകമ്

ജ്യോതിഷവും അപരംവിദ്യയിലാണ്. പരംവിദ്യയോ അക്ഷരമായിരിക്കുന്നു — അതു കാണാനാവാത്തതും പിടിക്കാനാവാത്തതും വംശമില്ലാത്തതും ലക്ഷണങ്ങളില്ലാത്തതുമാണ്.

തദചക്ഷുസ്തദശ്രോത്രം തദപാണി അപാദകമ് തദജാതമഭൂതം ച തദശബ്ദം ദ്വിജോത്തമാഃ

അത് കണ്ണില്ലാത്തതും ചെവിയില്ലാത്തതും കൈകാലുകളില്ലാത്തതും ജനിച്ചിട്ടില്ലാത്തതും ഭാവമില്ലാത്തതും ശബ്ദരഹിതവുമാണ്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.

അസ്പര്ശം തദരൂപം ച രസഗന്ധവിവര്ജിതമ് അവ്യയം ചാപ്രതിഷ്ഠം ച തന്നിത്യം സര്വഗം വിഭുമ്

അത് സ്പർശമില്ലാത്തതും രൂപമില്ലാത്തതും രുചിയും ഗന്ധവും ഇല്ലാത്തതും നശിക്കാത്തതും അടിസ്ഥാനം ഇല്ലാത്തതും ശാശ്വതവും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതും പരമാധിപതിയുമാണ്.

മഹാന്തം തദ് ബൃഹന്തം ച തദജം ചിന്മയം ദ്വിജാഃ അപ്രാണമമനസ്കം ച തദസ്നിഗ്ധമലോഹിതമ്

അത് മഹത്തായതും വിശാലമായതും ജനനമില്ലാത്തതും ജ്ഞാനസ്വരൂപമായതും, ശ്വാസമില്ലാത്തതും മനസ്സില്ലാത്തതും ഈർപ്പം ഇല്ലാത്തതും ചുവപ്പില്ലാത്തതുമാണ്, ദ്വിജന്മാരേ.

അപ്രമേയം തദസ്ഥൂലമ് അദീര്ഘം തദനുല്ബണമ് അഹ്രസ്വം തദപാരം ച തദാനന്ദം തദച്യുതമ്

അത് അളക്കാനാവാത്തതും സ്ഥൂലമല്ലാത്തതും നീളമില്ലാത്തതും അതിരില്ലാത്തതും ചുരുങ്ങിയതല്ലാത്തതും അപ്പാരമായതും ആനന്ദസ്വരൂപമായതും അച്യുതവുമാണ്.

അനപാവൃതമദ്വൈതം തദനന്തമഗോചരമ് അസംവൃതം തദാത്മൈകം പരാ വിദ്യാ ന ചാന്യഥാ

അത് തടസ്സമില്ലാത്തതും ദ്വൈതമില്ലാത്തതും അനന്തമായതും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് അപ്പുറമായതും മറവില്ലാത്തതും ഏകാത്മാവുമായതും പരംവിദ്യയുമാണ്; ഇതിന് മറ്റൊന്നുമില്ല.

പരാപരേതി കഥിതേ നൈവേഹ പരമാര്ഥതഃ അഹമേവ ജഗത്സര്വം മയ്യേവ സകലം ജഗത്

പരവും അപരവും എന്നു പറയപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും, യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇവിടെ അങ്ങനെ വേർതിരിവില്ല; ഞാനാണ് ഈ സർവ്വജഗത്, എല്ലാം എനിക്ക് ഉള്ളിലാണ്.

മത്ത ഉത്പദ്യതേ തിഷ്ഠന് മയി മയ്യേവ ലീയതേ മത്തോ നാന്യദിതീക്ഷേത മനോവാക്പാണിഭിസ് തഥാ

എന്നിൽ നിന്നാണ് എല്ലാം ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, എന്നിൽ തന്നെയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്, പിന്നെ എന്നിൽ തന്നെ ലയിക്കുന്നു; മനസ്സിനാലോ വാക്കിനാലോ കൈകളാലോ എന്നിൽ നിന്ന് വേറെയൊന്നും കാണാനാവില്ല.

സര്വമാത്മനി സംപശ്യേത് സച്ചാസച്ച സമാഹിതഃ സര്വം ഹ്യാത്മനി സംപശ്യന് ന ബാഹ്യേ കുരുതേ മനഃ

യഥാർത്ഥവും മിഥ്യയും സമാധാനത്തോടെ ആത്മാവിൽ കാണണം; എല്ലാം ആത്മാവിൽ കാണുന്നവൻ മനസ്സിനെ പുറത്തേക്ക് തിരിക്കാറില്ല.

അധോദൃഷ്ട്യാ വിതസ്ത്യാം തു നാഭ്യാമുപരിതിഷ്ഠതി ഹൃദയം തദ്വിജാനീയാദ് വിശ്വസ്യായതനം മഹത്

കണ്ണ് താഴേക്ക് നോക്കി, നാഭിയിൽ നിന്ന് പന്ത്രണ്ട് വിരൽ അളവ് മുകളിലേക്ക്, അവിടെ ഹൃദയം ഈ മഹാവിശ്വത്തിന്റെ ആലയം എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.

ഹൃദയസ്യാസ്യ മധ്യേ തു പുണ്ഡരീകമവസ്ഥിതമ് ധര്മകന്ദസമുദ്ഭൂതം ജ്ഞാനനാലം സുശോഭനമ്

ആ ഹൃദയത്തിന്റെ നടുവിൽ ഒരു കമലം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അതു ധർമ്മത്തിന്റെ വേരിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചതും ജ്ഞാനത്തിന്റെ ദണ്ഡംകൊണ്ടു ഭംഗിയുള്ളതുമാണ്.

ഐശ്വര്യാഷ്ടദലം ശ്വേതം പരം വൈരാഗ്യകര്ണികമ് ഛിദ്രാണി ച ദിശോ യസ്യ പ്രാണാദ്യാശ് ച പ്രതിഷ്ഠിതാഃ

അത് എട്ടു വെള്ളയുള്ളപതികളാണ് ഐശ്വര്യത്തിന്റെ അടയാളം; അതിന്റെ മധ്യഭാഗം പരമവൈരാഗ്യമാണ്. അതിന്റെ തുറവുകൾ ദിശകളാണ്; അവയിൽ പ്രാണൻ തുടങ്ങിയവ സ്ഥാപിതമാണ്.

പ്രാണാദ്യൈശ്ചൈവ സംയുക്തഃ പശ്യതേ ബഹുധാ ക്രമാത് ദശപ്രാണവഹാ നാഡ്യഃ പ്രത്യേകം മുനിപുങ്ഗവാഃ

പ്രാണൻ മുതലായവയുമായി ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നവൻ ക്രമമായി പലവിധത്തിൽ കാണുന്നു; ഓരോന്നിലും പത്ത് പ്രാണവാഹിനികൾ ഓരോന്നായി, മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.

ദ്വിസപ്തതിസഹസ്രാണി നാഡ്യഃ സമ്പരികീര്തിതാഃ നേത്രസ്ഥം ജാഗ്രതം വിദ്യാത് കണ്ഠേ സ്വപ്നം സമാദിശേത്

എഴുപത്തിരണ്ടായിരം നാഡികൾ ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു. ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോൾ കണ്ണുകളിലാണ് അവ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് എന്ന് അറിയണം; സ്വപ്നാവസ്ഥ കണ്ഠത്തിൽ ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു.

സുഷുപ്തം ഹൃദയസ്ഥം തു തുരീയം മൂര്ധനി സ്ഥിതമ് ജാഗ്രേ ബ്രഹ്മാ ച വിഷ്ണുശ് ച സ്വപ്നേ ചൈവ യഥാക്രമാത്

ഗഹനമായ ഉറക്കം ഹൃദയത്തിലാണ്, നാലാമത്താവസ്ഥ തലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോൾ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ഉണ്ടെന്നും, അതുപോലെ സ്വപ്നാവസ്ഥയിലും ക്രമത്തിൽ ഉണ്ടെന്നും പറയുന്നു.

ഈശ്വരസ്തു സുഷുപ്തേ തു തുരീയേ ച മഹേശ്വരഃ വദന്ത്യ് ഏവമ് അഥാന്യേ ഽപി സമസ്തകരണൈഃ പുമാന്

ഉറക്കത്തിൽ ഈശ്വരനും, നാലാമത്താവസ്ഥയിൽ മഹേശ്വരനും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇതെല്ലാം ഇങ്ങനെ തന്നെ മറ്റു ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങളോടും കൂടിയുള്ള പുരുഷനെക്കുറിച്ച് മറ്റുള്ളവരും പറയുന്നു.

വര്തമാനസ്തദാ തസ്യ ജാഗ്രദിത്യഭിധീയതേ മനോബുദ്ധിര് അഹങ്കാരം ചിത്തം ചേതി ചതുഷ്ടയമ്

ഈ നിലകളിൽ ഒരാൾ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ അതാണ് ഉണർന്നിരിപ്പ് എന്ന് പറയുന്നു. മനസ്സ്, ബുദ്ധി, അഹംഭാവം, ചിത്തം—ഇവയാണ് ആ നാലു ഘടകങ്ങൾ.

യദാ വ്യവസ്ഥിതസ്ത്വേതൈഃ സ്വപ്ന ഇത്യഭിധീയതേ കരണാനി വിലീനാനി യദാ സ്വാത്മനി സുവ്രതാഃ

ഈ ഘടകങ്ങളിൽ ഒരാൾ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ അതാണ് സ്വപ്നാവസ്ഥ എന്ന് പറയുന്നു. ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങൾ സ്വയം അകത്തേക്ക് ലയിച്ചാൽ, ധർമ്മശീലികളേ,

സുഷുപ്തഃ കരണൈര്ഭിന്നസ് തുരീയഃ പരികീര്ത്യതേ പരസ്തുരീയാതീതോ ഽസൌ ശിവഃ പരമകാരണമ്

അത് ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഗഹന ഉറക്കമാണ്; നാലാമത്താവസ്ഥയെന്നു പറയുന്നു. അതിനപ്പുറം, അതിനെ അതിജീവിച്ച്, ശിവനാണ് പരമകാരണം.

ജാഗ്രത്സ്വപ്നസുഷുപ്തിശ് ച തുരീയം ചാധിഭൌതികമ് ആധ്യാത്മികം ച വിപ്രേന്ദ്രാശ് ചാധിദൈവികമുച്യതേ

ഉണർന്നിരിപ്പ്, സ്വപ്നം, ഗഹന ഉറക്കം, നാലാമത്താവസ്ഥ—ഇവയെ അദ്ഭൗതികം എന്നും, മഹർഷികളേ, ആത്മീയവും ദൈവികവുമാണ് എന്നും പറയുന്നു.

തത്സര്വമഹമ് ഏവേതി വേദിതവ്യം വിജാനതാ ബുദ്ധീന്ദ്രിയാണി വിപ്രേന്ദ്രാസ് തഥാ കര്മേന്ദ്രിയാണി ച

ഇതെല്ലാം 'ഞാനാണ് അതു' എന്ന് അറിയുന്നവൻ മനസ്സിലാക്കണം; ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങളും, മഹർഷികളേ, അതുപോലെ കർമേന്ദ്രിയങ്ങളും.