ലിങ്ഗപുരാണമ്

തസ്മാദ്വിചാരതോ നാസ്തി സംയോഗാദപി വൈ നൃണാമ് അര്ഥാനാമ് അര്ജനേ ഽപ്യേവം പാലനേ ച വ്യയേ തഥാ

അതിനാൽ, ആലോചിച്ചാൽ, മനുഷ്യർക്കു വസ്തുക്കളുമായി സംയോജനത്തിലോ, അവ സമ്പാദിക്കുമ്പോഴോ, സംരക്ഷിക്കുമ്പോഴോ, ചെലവഴിക്കുമ്പോഴോ തൃപ്തി ഉണ്ടാകുന്നില്ല.

പൈശാചേ രാക്ഷസേ ദുഃഖം യാക്ഷേ ചൈവ വിചാരതഃ ഗാന്ധര്വേ ച തഥാ ചാന്ദ്രേ സൌമ്യലോകേ ദ്വിജോത്തമാഃ

പ്രിയപ്പെട്ട ദ്വിജന്മാരേ, ആലോചിച്ചാൽ, പൈശാച, രാക്ഷസ, യക്ഷ, ഗാന്ധർവ, ചന്ദ്രലോകങ്ങളിൽ പോലും ദുഃഖം ഉണ്ടെന്ന് കാണാം.

പ്രാജാപത്യേ തഥാ ബ്രാഹ്മേ പ്രാകൃതേ പൌരുഷേ തഥാ ക്ഷയസാതിശയാദ്യൈസ്തു ദുഃഖൈര്ദുഃഖാനി സുവ്രതാഃ

പ്രജാപതി, ബ്രഹ്മ, പ്രകൃതിജ, മാനുഷലോകങ്ങളിലും, ക്ഷയം, അതിരുകടക്കൽ തുടങ്ങിയ കാരണങ്ങളാൽ ദുഃഖങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു, ധർമ്മനിഷ്ഠരേ.

താനി ഭാഗ്യാന്യശുദ്ധാനി സംത്യജേച്ച ധനാനി ച തസ്മാദഷ്ടഗുണം ഭോഗം തഥാ ഷോഡശധാ സ്ഥിതമ്

അവ ഭാഗ്യങ്ങൾ ശുദ്ധമല്ല, അതുപോലെ ധനവും ഉപേക്ഷിക്കണം. അതിനാൽ, എട്ടുവിധമായ അനുഭവവും പതിനാറുവിധമായ നിലയും ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതാണ്.

ചതുര്വിംശത്പ്രകാരേണ സംസ്ഥിതം ചാപി സുവ്രതാഃ ദ്വാത്രിംശദ്ഭേദമനഘാശ് ചത്വാരിംശദ്ഗുണം പുനഃ

ധർമ്മനിഷ്ഠരേ, അത് ഇരുപത്തിനാലു രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; പാപരഹിതരേ, അതുപോലെ മുപ്പത്തിരണ്ടു ഭേദത്തിലും നാല്പതു ഗുണത്തിലും നിലകൊള്ളുന്നു.

തഥാഷ്ടചത്വാരിംശച്ച ഷട്പഞ്ചാശത്പ്രകാരതഃ ചതുഃഷഷ്ടിവിധം ചൈവ ദുഃഖമേവ വിവേകിനഃ

അതിനുപോലെ, വിവേകമുള്ളവർക്ക് നാല്പത്തിയെട്ട്, അൻപത്താറ്, അറുപത്തിനാലു ഇങ്ങനെ പലവിധ ദു:ഖങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.

പാര്ഥിവം ച തഥാപ്യം ച തൈജസം ച വിചാരതഃ വായവ്യം ച തഥാ വ്യൌമ[ം] മാനസം ച യഥാക്രമമ്

ഭൂതലത്തിൽ, വെള്ളത്തിൽ, അഗ്നിയിൽ, വായുവിൽ, ആകാശത്തിൽ, മനസ്സിൽ — ഓരോന്നിലും പ്രത്യേകം പ്രത്യേകം പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ആഭിമാനികമപ്യേവം ബൌദ്ധം പ്രാകൃതമേവ ച ദുഃഖമേവ ന സംദേഹോ യോഗിനാം ബ്രഹ്മവാദിനാമ്

അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്നുള്ളതും, ബുദ്ധിയിൽ നിന്നുള്ളതും, പ്രകൃതിയിൽ നിന്നുള്ളതും — യോഗികളും ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളും സംശയമില്ലാതെ ദു:ഖമായതാണെന്ന് അറിയുന്നു.

ഗൌണം ഗണേശ്വരാണാം ച ദുഃഖമേവ വിചാരതഃ ആദൌ മധ്യേ തഥാ ചാന്തേ സര്വലോകേഷു സര്വദാ

ദേവഗണങ്ങളുടെ നേതാക്കൾക്കു പോലും ദു:ഖം അൽപ്പം കുറവാണെങ്കിലും ഉണ്ടാകും; ആദിയിൽ, നടുവിൽ, അവസാനം, എല്ലായിടങ്ങളിലും, എല്ലായപ്പോഴും.

വര്തമാനാനി ദുഃഖാനി ഭവിഷ്യാണി യഥാതഥമ് ദോഷദുഷ്ടേഷു ദേശേഷു ദുഃഖാനി വിവിധാനി ച

ഇപ്പോൾ അനുഭവിക്കുന്ന ദു:ഖങ്ങളും, വരാനിരിക്കുന്നവയും, ദോഷം നിറഞ്ഞ സ്ഥലങ്ങളിൽ പലവിധ ദു:ഖങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നു.

ന ഭാവയന്ത്യതീതാനി ഹ്യ് അജ്ഞാനേ ജ്ഞാനമാനിനഃ ക്ഷുദ്വ്യാധേഃ പരിഹാരാര്ഥം ന സുഖായാന്നമുച്യതേ

അജ്ഞാനികൾ സ്വയം ജ്ഞാനികളാണെന്നു കരുതുന്നവർക്ക് കഴിഞ്ഞ ദു:ഖങ്ങൾ ഓർക്കാൻ മനസ്സില്ല; ഭക്ഷണം സന്തോഷത്തിനല്ല, വിശപ്പും രോഗവും മാറ്റാൻ മാത്രമാണ്.

യഥേതരേഷാം രോഗാണാമ് ഔഷധം ന സുഖായ തത് ശീതോഷ്ണവാതവര്ഷാദ്യൈസ് തത്തത്കാലേഷു ദേഹിനാമ്

മറ്റു രോഗങ്ങൾക്ക് മരുന്ന് സന്തോഷത്തിനല്ലാത്തതുപോലെ, തണുപ്പ്, ചൂട്, കാറ്റ്, മഴ തുടങ്ങിയവ ശരീരധാരികൾക്ക് ഓരോ സമയത്തും അനുഭവപ്പെടുന്നു.

ദുഃഖമേവ ന സംദേഹോ ന ജാനന്തി ഹ്യപണ്ഡിതാഃ സ്വര്ഗേ ഽപ്യേവം മുനിശ്രേഷ്ഠാ ഹ്യ് അവിശുദ്ധക്ഷയാദിഭിഃ

ഇത് ദു:ഖം തന്നെയാണെന്നതിൽ സംശയമില്ല; അജ്ഞാനികൾക്ക് ഇതറിയില്ല—even സ്വർഗ്ഗത്തിലും, അശുദ്ധിയും ക്ഷയവും കൊണ്ടു ദു:ഖം ഉണ്ടാകുന്നു, മഹാമുനികളേ.

രോഗൈര് നാനാവിധൈര് ഗ്രസ്താ രാഗദ്വേഷഭയാദിഭിഃ ഛിന്നമൂലതരുര്യദ്വദ് അവശഃ പതതി ക്ഷിതൌ

പലവിധ രോഗങ്ങൾ, മോഹം, ദ്വേഷം, ഭയം എന്നിവകൊണ്ട് ബാധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, വേരുമുറിഞ്ഞ വൃക്ഷം നിലത്ത് വീഴുന്നതുപോലെ മനുഷ്യൻ അശക്തനാകുന്നു.

പുണ്യവൃക്ഷക്ഷയാത്തദ്വദ് ഗാം പതന്തി ദിവൌകസഃ ദുഃഖാഭിലാഷനിഷ്ഠാനാം ദുഃഖഭോഗാദിസംപദാമ്

പുണ്യവൃക്ഷം നശിച്ചാൽ, സ്വർഗ്ഗവാസികൾ ഭൂമിയിലേക്ക് വീഴുന്നു; ദു:ഖം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കും, ദു:ഖാനുഭവം മാത്രമുള്ളവർക്കും അതേ വിധമാണ്.

അസ്മാത്തു പതതാം ദുഃഖം കഷ്ടം സ്വര്ഗാദ്ദിവൌകസാമ് നരകേ ദുഃഖമേവാത്ര നരകാണാം നിഷേവണാത്

ഇവിടെ നിന്ന് വീഴുന്നവർക്കു ദു:ഖം കഠിനമാണ്, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്നു വീഴുന്ന ദേവന്മാർക്കും; നരകത്തിൽ ദു:ഖം ഉറപ്പാണ്, കാരണം അവിടെ ദു:ഖം അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും.

വിഹിതാകരണാച്ചൈവ വര്ണിനാം മുനിപുങ്ഗവാഃ

നൽകിയിരിക്കുന്ന കര്‍മ്മങ്ങൾ ചെയ്യാതിരിക്കുന്നതുകൊണ്ട്, വർണ്ണജാതികൾക്കും ദു:ഖം ഉണ്ടാകുന്നു, മഹാമുനികളേ.

യഥാ മൃഗോ മൃത്യുഭയസ്യ ഭീത ഉച്ഛിന്നവാസോ ന ലഭേത നിദ്രാമ് ഏവം യതിര്ധ്യാനപരോ മഹാത്മാ സംസാരഭീതോ ന ലഭേത നിദ്രാമ്

മൃഗം മരണഭയത്തിൽ ഭയന്ന്, താമസസ്ഥലം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ ഉറക്കം കിട്ടാത്തതുപോലെ, ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായ മഹാത്മാവും സംസാരഭയത്തിൽ ഉറങ്ങാൻ കഴിയില്ല.

കീടപക്ഷിമൃഗാണാം ച പശൂനാം ഗജവാജിനാമ് ദൃഷ്ടമ് ഏവാസുഖം തസ്മാത് ത്യജതഃ സുഖമുത്തമമ്

പുഴുക്കൾക്കും, പക്ഷികൾക്കും, കാട്ടുമൃഗങ്ങൾക്കും, പശുക്കൾക്കും, ആനകൾക്കും, കുതിരകൾക്കും ദു:ഖം വ്യക്തമായി കാണാം; അതുകൊണ്ട്, ഉപേക്ഷിക്കുന്നവർക്കാണ് പരമാനന്ദം.

വൈമാനികാനാമപ്യേവം ദുഃഖം കല്പാധികാരിണാമ് സ്ഥാനാഭിമാനിനാം ചൈവ മന്വാദീനാം ച സുവ്രതാഃ

അങ്ങനെ തന്നെ, ആകാശവാസികൾക്കും, കാലഘട്ടങ്ങളുടെ അധികാരികൾക്കും, സ്ഥാനത്തിൽ执ത്വമുള്ളവർക്കും, മനുക്കൾക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും ദു:ഖം ഉണ്ടാകും, ധർമ്മശീലന്മാരേ.

ദേവാനാം ചൈവ ദൈത്യാനാമ് അന്യോന്യവിജിഗീഷയാ ദുഃഖമേവ നൃപാണാം ച രാക്ഷസാനാം ജഗത്ത്രയേ

ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും പരസ്പര മത്സരത്തിൽ ദു:ഖം മാത്രമാണ്; രാജാക്കന്മാർക്കും, രാക്ഷസന്മാർക്കും, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അതേ ദു:ഖം കാണാം.

ശ്രമാര്ഥമാശ്രമശ്ചാപി വര്ണാനാം പരമാര്ഥതഃ ആശ്രമൈര്ന ച ദേവൈശ് ച യജ്ഞൈഃ സാംഖ്യൈര്വ്രതൈസ് തഥാ

വർണ്ണജാതികൾക്ക്, ജീവിതത്തിലെ നാലു ആശ്രമങ്ങൾ പരിശ്രമത്തിനായാണ്; എന്നാൽ ആശ്രമങ്ങൾകൊണ്ടും, ദേവന്മാർകൊണ്ടും, യജ്ഞങ്ങൾകൊണ്ടും, സംഖ്യയാലും, വ്രതങ്ങളാലും മോക്ഷം ലഭിക്കില്ല.

ഉഗ്രൈസ്തപോഭിര് വിവിധൈര് ദാനൈര്നാനാവിധൈരപി ന ലഭന്തേ തഥാത്മാനം ലഭന്തേ ജ്ഞാനിനഃ സ്വയമ്

വിവിധ കഠിനതപസ്സുകളാലും, പലവിധ ദാനങ്ങളാലും ആത്മാവിനെ നേടാൻ കഴിയില്ല; ജ്ഞാനികൾക്ക് മാത്രമാണ് അത് സ്വയം നേടാൻ കഴിയുന്നത്.

തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന ചരേത്പാശുപതവ്രതമ് ഭസ്മശായീ ഭവേന്നിത്യം വ്രതേ പാശുപതേ ബുധഃ

അതുകൊണ്ട്, എല്ലാ ശ്രമവുംകൊണ്ട് പാശുപതവ്രതം ആചരിക്കണം. പാശുപതവ്രതത്തിൽ സ്ഥിരതയോടെ, ജ്ഞാനികൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ചിതാഭസ്മത്തിൽ ഉറങ്ങണം.

പഞ്ചാര്ഥജ്ഞാനസമ്പന്നഃ ശിവതത്ത്വേ സമാഹിതഃ കൈവല്യകരണം യോഗവിധികര്മച്ഛിദം ബുധഃ

അഞ്ച് തത്ത്വങ്ങളുടെ ജ്ഞാനം ലഭിച്ചവനും ശിവതത്ത്വത്തിൽ ലയിച്ചവനും ആയ ജ്ഞാനി യോഗമാർഗ്ഗം ഉപയോഗിച്ച് കര്‍മബന്ധങ്ങൾ തുരന്ന് മോക്ഷം നേടുന്നു.

പഞ്ചാര്ഥയോഗസമ്പന്നോ ദുഃഖാന്തം വ്രജതേ സുധീഃ പരയാ വിദ്യയാ വേദ്യം വിദന്ത്യപരയാ ന ഹി

അഞ്ച് തത്ത്വങ്ങളുമായി യുക്തനായ ജ്ഞാനി ദുഃഖത്തിന്റെ അവസാനം എത്തുന്നു; പരംവിദ്യയാൽ അറിയേണ്ടത് അപരംവിദ്യയാൽ അറിയാൻ കഴിയില്ല.

ദ്വേ വിദ്യേ വേദിതവ്യേ ഹി പരാ ചൈവാപരാ തഥാ അപരാ തത്ര ഋഗ്വേദോ യജുര്വേദോ ദ്വിജോത്തമാഃ

രണ്ടു വിദ്യകൾ അറിയേണ്ടതുണ്ട് — പരംവിദ്യയും അപരംവിദ്യയും. ഇതിൽ അപരംവിദ്യയാണ് ഋഗ്വേദവും യജുര്‍വേദവും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.

സാമവേദസ്തഥാഥര്വോ വേദഃ സര്വാര്ഥസാധകഃ ശിക്ഷാ കല്പോ വ്യാകരണം നിരുക്തം ഛന്ദ ഏവ ച

സാമവേദവും അതർവ്വവേദവും, എല്ലാ കാര്യങ്ങൾക്കും ഫലപ്രദമായ വേദവും, ശിക്ഷ, കല്പം, വ്യാകരണം, നിരുക്തം, ഛന്ദസ്സും ഉൾപ്പെടുന്നു.

ജ്യോതിഷം ചാപരാ വിദ്യാ പരാക്ഷരമിതി സ്ഥിതമ് തദദൃശ്യം തദഗ്രാഹ്യമ് അഗോത്രം തദവര്ണകമ്

ജ്യോതിഷവും അപരംവിദ്യയിലാണ്. പരംവിദ്യയോ അക്ഷരമായിരിക്കുന്നു — അതു കാണാനാവാത്തതും പിടിക്കാനാവാത്തതും വംശമില്ലാത്തതും ലക്ഷണങ്ങളില്ലാത്തതുമാണ്.