ലിങ്ഗപുരാണമ്

മുനയഃ സംശിതാത്മാനഃ പ്രണേമുസ്തം ഗുഹാശ്രയമ് അസ്തുവംശ് ച തതഃ സര്വേ നീലകണ്ഠമുമാപതിമ്

ആ മഹർഷിമാർ മനസ്സു നിയന്ത്രിച്ചവരായി, ഗുഹയിൽ വസിക്കുന്ന അവനോട് നമസ്കരിച്ചു; പിന്നെ എല്ലാവരും നീലകണ്ഠനെയും ഉമാപതിയെയും സ്തുതിച്ചു.

അത്യുഗ്രം കാലകൂടാഖ്യം സംഹൃതം ഭഗവംസ്ത്വയാ അതഃ പ്രതിഷ്ഠിതം സര്വം ത്വയാ ദേവ വൃഷധ്വജ

ഭഗവാനേ, അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ കാലകൂടം എന്ന വിഷം നിങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ടു; അതുകൊണ്ട്, ദേവാ, വൃഷധ്വജനായ നിങ്ങൾ എല്ലാം നിലനിറുത്തുന്നു.

തേഷാം തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ഭഗവാന്നീലലോഹിതഃ പ്രഹസന്പ്രാഹ വിശ്വാത്മാ സനന്ദനപുരോഗമാന്

അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, നീല-ചുവപ്പു നിറമുള്ള, വിശ്വാത്മാവായ ഭഗവാൻ, സന്തോഷത്തോടെ സനന്ദനനും മറ്റുള്ളവർക്കും പറഞ്ഞു.

കിമനേന ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ വിഷം വക്ഷ്യേ സുദാരുണമ് സംഹരേത്തദ്വിഷം യസ്തു സ സമര്ഥോ ഹ്യനേന കിമ്

ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഈ വിഷത്തിൽ എന്ത് പ്രയോജനമുണ്ട്? ഞാൻ നിങ്ങളോട് മറ്റൊരു അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ വിഷം പറയുന്നു; അതു ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയുന്നവൻ മാത്രമാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ശക്തൻ—ഇതിൽ എന്ത് വലിയതുണ്ട്?

ന വിഷം കാലകൂടാഖ്യം സംസാരോ വിഷമുച്യതേ തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന സംഹരേത സുദാരുണമ്

കാലകൂടം എന്ന വിഷം യഥാർത്ഥ വിഷമല്ല; ഈ ലോകചക്രം തന്നെയാണ് വിഷം എന്നു പറയുന്നു. അതിനാൽ, അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ ആ വിഷം അകറ്റാൻ എല്ലാവിധ ശ്രമവും വേണം.

സംസാരോ ദ്വിവിധഃ പ്രോക്തഃ സ്വാധികാരാനുരൂപതഃ പുംസാം സംമൂഢചിത്താനാമ് അസംക്ഷീണഃ സുദാരുണഃ

ലോകചക്രം രണ്ടു വിധമാണ്, ഓരോരുത്തരുടെയും യോഗ്യത അനുസരിച്ച്; മനസ്സു മൂടിയവർക്കു അത് തീരാ ദു:ഖവും അത്യന്തം ഭയങ്കരവുമാണ്.

ഈഷണാരാഗദോഷേണ സര്ഗോ ജ്ഞാനേന സുവ്രതാഃ തദ്വശാദേവ സര്വേഷാം ധര്മാധര്മൌ ന സംശയഃ

ആഗ്രഹവും ആസക്തിയും മൂലം സൃഷ്ടി ഉണ്ടാകുന്നു; ജ്ഞാനത്തിലൂടെ, ധാർമ്മികവും അധാർമ്മികവുമായ കാര്യങ്ങൾ എല്ലാം അതിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

അസന്നികൃഷ്ടേ ത്വര്ഥേ ഽപി ശാസ്ത്രം തച്ഛ്രവണാത്സതാമ് ബുദ്ധിമുത്പാദയത്യേവ സംസാരേ വിദുഷാം ദ്വിജാഃ

പ്രിയപ്പെട്ട ദ്വിജന്മാരേ, അതിന്റെ വിഷയം അതിവിശേഷമായില്ലെങ്കിലും, ആ ശാസ്ത്രം കേൾക്കുമ്പോൾ ജ്ഞാനികൾക്ക് ഈ ജനനമരണചക്രത്തിൽ അറിവ് ഉണരുന്നു.

തസ്മാദ്ദൃഷ്ടാനുശ്രവികം ദുഷ്ടമിത്യുഭയാത്മകമ് സംത്യജേത്സര്വയത്നേന വിരക്തഃ സോ ഽഭിധീയതേ

അതിനാൽ, അശുദ്ധമായതും ഇരട്ടസ്വഭാവമുള്ളതുമായ ദൃഷ്ടവും അനുശ്രുതവുമായ കാര്യങ്ങൾ, ഒരാൾക്ക് വൈരാഗ്യം ഉണ്ടെങ്കിൽ, എല്ലാ ശ്രമത്തോടും കൂടി ഉപേക്ഷിക്കണം എന്നാണ് ഉപദേശിക്കുന്നത്.

ശാസ്ത്രമിത്യുച്യതേ ഭാഗം ശ്രുതേഃ കര്മസു തദ്ദ്വിജാഃ മൂര്ധാനം ബ്രഹ്മണഃ സാരമ് ഋഷീണാം കര്മണഃ ഫലമ്

ശാസ്ത്രം എന്ന് പറയുന്നത്, കര്‍മ്മങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വേദത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗമാണ്, പ്രിയപ്പെട്ട ദ്വിജന്മാരേ. അത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ മുടിയിലാണ്, സാരവും ഋഷിമാരുടെ കര്‍മ്മഫലവുമാണ്.

നനു സ്വഭാവഃ സര്വേഷാം കാമോ ദൃഷ്ടോ ന ചാന്യഥാ ശ്രുതിഃ പ്രവര്തികാ തേഷാമ് ഇതി കര്മണ്യതദ്വിദഃ

എല്ലാവർക്കും ആഗ്രഹം സ്വാഭാവികമായാണ് കാണുന്നത്, അതിന് വിപരീതമൊന്നുമില്ല. അതിനാൽ, വേദം അവർക്കായി കര്‍മ്മങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇതറിയുന്നവർ കര്‍മ്മത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നു.

നിവൃത്തിലക്ഷണോ ധര്മഃ സമര്ഥാനാമ് ഇഹോച്യതേ തസ്മാദജ്ഞാനമൂലോ ഹി സംസാരഃ സര്വദേഹിനാമ്

ഇവിടെ, യോഗ്യരായവർക്കുള്ള ധർമ്മം വേര്പെടുത്തലാണ് എന്ന് പറയുന്നു. അതിനാൽ, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഈ സംസാരത്തിന്റെ മൂലകാരണമായത് അജ്ഞാനമാണ്.

കലാ സംശോഷമായാതി കര്മണാന്യസ്വഭാവതഃ സകലസ്ത്രിവിധോ ജീവോ ജ്ഞാനഹീനസ്ത്വവിദ്യയാ

സ്വഭാവത്തിന് വിരുദ്ധമായ കര്‍മ്മങ്ങൾ ചെയ്താൽ, ശക്തി ക്ഷയിക്കുന്നു. ജ്ഞാനം ഇല്ലാത്തപ്പോൾ, ഈ മൂന്നുവിധമായ പൂർണ്ണമായ ജീവൻ അജ്ഞാനത്തിൽ കുടുങ്ങുന്നു.

നാരകീ പാപകൃത്സ്വര്ഗീ പുണ്യകൃത് പുണ്യഗൌരവാത് വ്യതിമിശ്രേണ വൈ ജീവശ് ചതുര്ധാ സംവ്യവസ്ഥിതഃ

പാപത്തിന്റെ ഭാരത്തിൽ നരകവാസം, പുണ്യത്തിന്റെ ഭാരത്തിൽ സ്വർഗ്ഗവാസം, ഇരട്ട സ്വഭാവം ഉള്ളവർക്കു മിശ്രമായ നില, ഇങ്ങനെ ജീവൻ നാലു വിധത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

ഉദ്ഭിജ്ജഃ സ്വേദജശ്ചൈവ അണ്ഡജോ വൈ ജരായുജഃ ഏവം വ്യവസ്ഥിതോ ദേഹീ കര്മണാജ്ഞോ ഹ്യനിര്വൃതഃ

വിത്തിൽ നിന്ന്, ചുവപ്പിൽ നിന്ന്, മുട്ടയിൽ നിന്ന്, ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് എന്നിങ്ങനെ ജീവി ജനിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ കര്‍മ്മം കൊണ്ടും അജ്ഞാനത്താലും തൃപ്തിയില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു.

പ്രജയാ കര്മണാ മുക്തിര് ധനേന ച സതാം ന ഹി ത്യാഗേനൈകേന മുക്തിഃ സ്യാത് തദഭാവാദ്ഭ്രമത്യസൌ

മക്കളാൽ, കര്‍മ്മങ്ങൾകൊണ്ടും, ധനത്താലും മോക്ഷം ലഭിക്കില്ല, പ്രിയപ്പെട്ടവർേ. ഒറ്റവഴിയായ വേര്പ്പെടുത്തലാൽ പോലും മോക്ഷം ഉണ്ടാകില്ല. ഇവ ഇല്ലെങ്കിൽ ജീവൻ ഇവിടെ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നു.

ഏവമജ്ഞാനദോഷേണ നാനാകര്മവശേന ച ഷട്കൌശികം സമുദ്ഭൂതം ഭജത്യേഷ കലേവരമ്

ഇങ്ങനെ, അജ്ഞാനത്തിന്റെ ദോഷത്താലും വിവിധ കര്‍മ്മങ്ങളുടെ ബലത്താലും, ഈ ശരീരധാരി ആറു വിധത്തിലുള്ള അവസ്ഥകൾ ഏറ്റെടുക്കുന്നു.

ഗര്ഭേ ദുഃഖാന്യനേകാനി യോനിമാര്ഗേ ച ഭൂതലേ കൌമാരേ യൌവനേ ചൈവ വാര്ദ്ധകേ മരണേ ഽപി വാ

ഗർഭത്തിൽ അനേകം ദുഃഖങ്ങൾ അനുഭവപ്പെടുന്നു; ജനനമാർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും ബാല്യത്തിലും യൗവനത്തിലും വൃദ്ധാവസ്ഥയിലും മരണത്തിലും പോലും ദുഃഖങ്ങൾ ഉണ്ടാകും.

വിചാരതഃ സതാം ദുഃഖം സ്ത്രീസംസര്ഗാദിഭിര് ദ്വിജാഃ ദുഃഖേനൈകേന വൈ ദുഃഖം പ്രശാമ്യതീഹ ദുഃഖിനഃ

പ്രിയപ്പെട്ട ദ്വിജന്മാരേ, ചിന്തിക്കുന്ന ജ്ഞാനികൾക്ക് സ്ത്രീസംഗം മുതലായവയാൽ ദുഃഖം ഉണ്ടാകുന്നു. ദുഃഖമുള്ളവർക്ക് ഒരു ദുഃഖം മറ്റൊരു ദുഃഖം കൊണ്ടാണ് ശമിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്.

ന ജാതു കാമഃ കാമാനാമ് ഉപഭോഗേന ശാമ്യതി ഹവിഷാ കൃഷ്ണവര്ത്മേവ ഭൂയ ഏവാഭിവര്ധതേ

ആശകൾ അനുഭവങ്ങൾകൊണ്ടു ഒരിക്കലും തീരുന്നില്ല; clarified butter അഗ്നിയിൽ ഒഴിക്കുന്നപോലെ, ആഗ്രഹം കൂടുതൽ വളരുന്നു.

തസ്മാദ്വിചാരതോ നാസ്തി സംയോഗാദപി വൈ നൃണാമ് അര്ഥാനാമ് അര്ജനേ ഽപ്യേവം പാലനേ ച വ്യയേ തഥാ

അതിനാൽ, ആലോചിച്ചാൽ, മനുഷ്യർക്കു വസ്തുക്കളുമായി സംയോജനത്തിലോ, അവ സമ്പാദിക്കുമ്പോഴോ, സംരക്ഷിക്കുമ്പോഴോ, ചെലവഴിക്കുമ്പോഴോ തൃപ്തി ഉണ്ടാകുന്നില്ല.

പൈശാചേ രാക്ഷസേ ദുഃഖം യാക്ഷേ ചൈവ വിചാരതഃ ഗാന്ധര്വേ ച തഥാ ചാന്ദ്രേ സൌമ്യലോകേ ദ്വിജോത്തമാഃ

പ്രിയപ്പെട്ട ദ്വിജന്മാരേ, ആലോചിച്ചാൽ, പൈശാച, രാക്ഷസ, യക്ഷ, ഗാന്ധർവ, ചന്ദ്രലോകങ്ങളിൽ പോലും ദുഃഖം ഉണ്ടെന്ന് കാണാം.

പ്രാജാപത്യേ തഥാ ബ്രാഹ്മേ പ്രാകൃതേ പൌരുഷേ തഥാ ക്ഷയസാതിശയാദ്യൈസ്തു ദുഃഖൈര്ദുഃഖാനി സുവ്രതാഃ

പ്രജാപതി, ബ്രഹ്മ, പ്രകൃതിജ, മാനുഷലോകങ്ങളിലും, ക്ഷയം, അതിരുകടക്കൽ തുടങ്ങിയ കാരണങ്ങളാൽ ദുഃഖങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു, ധർമ്മനിഷ്ഠരേ.

താനി ഭാഗ്യാന്യശുദ്ധാനി സംത്യജേച്ച ധനാനി ച തസ്മാദഷ്ടഗുണം ഭോഗം തഥാ ഷോഡശധാ സ്ഥിതമ്

അവ ഭാഗ്യങ്ങൾ ശുദ്ധമല്ല, അതുപോലെ ധനവും ഉപേക്ഷിക്കണം. അതിനാൽ, എട്ടുവിധമായ അനുഭവവും പതിനാറുവിധമായ നിലയും ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതാണ്.

ചതുര്വിംശത്പ്രകാരേണ സംസ്ഥിതം ചാപി സുവ്രതാഃ ദ്വാത്രിംശദ്ഭേദമനഘാശ് ചത്വാരിംശദ്ഗുണം പുനഃ

ധർമ്മനിഷ്ഠരേ, അത് ഇരുപത്തിനാലു രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; പാപരഹിതരേ, അതുപോലെ മുപ്പത്തിരണ്ടു ഭേദത്തിലും നാല്പതു ഗുണത്തിലും നിലകൊള്ളുന്നു.

തഥാഷ്ടചത്വാരിംശച്ച ഷട്പഞ്ചാശത്പ്രകാരതഃ ചതുഃഷഷ്ടിവിധം ചൈവ ദുഃഖമേവ വിവേകിനഃ

അതിനുപോലെ, വിവേകമുള്ളവർക്ക് നാല്പത്തിയെട്ട്, അൻപത്താറ്, അറുപത്തിനാലു ഇങ്ങനെ പലവിധ ദു:ഖങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.

പാര്ഥിവം ച തഥാപ്യം ച തൈജസം ച വിചാരതഃ വായവ്യം ച തഥാ വ്യൌമ[ം] മാനസം ച യഥാക്രമമ്

ഭൂതലത്തിൽ, വെള്ളത്തിൽ, അഗ്നിയിൽ, വായുവിൽ, ആകാശത്തിൽ, മനസ്സിൽ — ഓരോന്നിലും പ്രത്യേകം പ്രത്യേകം പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ആഭിമാനികമപ്യേവം ബൌദ്ധം പ്രാകൃതമേവ ച ദുഃഖമേവ ന സംദേഹോ യോഗിനാം ബ്രഹ്മവാദിനാമ്

അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്നുള്ളതും, ബുദ്ധിയിൽ നിന്നുള്ളതും, പ്രകൃതിയിൽ നിന്നുള്ളതും — യോഗികളും ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളും സംശയമില്ലാതെ ദു:ഖമായതാണെന്ന് അറിയുന്നു.

ഗൌണം ഗണേശ്വരാണാം ച ദുഃഖമേവ വിചാരതഃ ആദൌ മധ്യേ തഥാ ചാന്തേ സര്വലോകേഷു സര്വദാ

ദേവഗണങ്ങളുടെ നേതാക്കൾക്കു പോലും ദു:ഖം അൽപ്പം കുറവാണെങ്കിലും ഉണ്ടാകും; ആദിയിൽ, നടുവിൽ, അവസാനം, എല്ലായിടങ്ങളിലും, എല്ലായപ്പോഴും.