ലിങ്ഗപുരാണമ്

ന ശക്യോ വിസ്തരോ വക്തും വര്ഷാണാമയുതൈരപി യോഗേ പാശുപതേ നിഷ്ഠാ സ്ഥാതവ്യം ച മുനീശ്വരാഃ

പതിനായിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷവും ഇതിന്റെ മുഴുവൻ വിശദീകരണം പറയാൻ കഴിയില്ല; മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, പാശുപതയോഗത്തിൽ സ്ഥിരതയോടെ നിലകൊള്ളണം.

സതാം ജിതാത്മനാം സാക്ഷാദ് ദ്വിജാതീനാം ദ്വിജോത്തമാഃ ധര്മജ്ഞാനാം ച സാധൂനാമ് ആചാര്യാണാം ശിവാത്മനാമ്

സദാചാരമുള്ളവരും ആത്മസംയമനം നേടിയവരും, ധർമ്മജ്ഞന്മാരും, സത്യസന്ധരായ ഗുരുക്കന്മാരും ശിവസ്വഭാവമുള്ളവരും തമ്മിൽ,

ദയാവതാം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാസ് തഥാ ചൈവ തപസ്വിനാമ് സംന്യാസിനാം വിരക്താനാം ജ്ഞാനിനാം വശഗാത്മനാമ്

ദയയുള്ളവരും, തപസ്സുകാരും, സന്ന്യാസികളും, വൈരാഗ്യമുള്ളവരും, ജ്ഞാനികളും, ആത്മസംയമനം നേടിയവരും തമ്മിൽ,

ദാനിനാം ചൈവ ദാന്താനാം ത്രയാണാം സത്യവാദിനാമ് അലുബ്ധാനാം സയോഗാനാം ശ്രുതിസ്മൃതിവിദാം ദ്വിജാഃ

ദാനശീലരും, ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവരും, സത്യവാദികളും, ലോഭരഹിതരും, യോഗത്തിൽ ഏകാഗ്രരായവരും, വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും പഠിച്ചവരുമായ ദ്വിജന്മാരിൽ,

ശ്രൌതസ്മാര്താവിരുദ്ധാനാം പ്രസീദതി മഹേശ്വരഃ സദിതി ബ്രഹ്മണഃ ശബ്ദസ് തദന്തേ യേ ലഭന്ത്യുത

വേദനിയമങ്ങൾക്കും ആചാരങ്ങൾക്കും വിരുദ്ധമല്ലാത്തവരുടെ മേൽ മഹേശ്വരൻ പ്രസന്നനാകുന്നു; ഇതാണ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്ക്, അങ്ങനെ ആ最后യിൽ അവർ അതിനെ പ്രാപിക്കുന്നു.

സായുജ്യം ബ്രഹ്മണോ യാതി തേന സന്തഃ പ്രചക്ഷതേ ദശാത്മകേ യേ വിഷയേ സാധനേ ചാഷ്ടലക്ഷണേ

ബ്രഹ്മാവുമായി ഐക്യമായിത്തീരുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് പത്തുവിധ ഗുണങ്ങളും എട്ടുവിധ മാർഗങ്ങളും ഉള്ളവരെ സത്സംഗങ്ങൾ അങ്ങനെ പറയുന്നു.

ന ക്രുധ്യന്തി ന ഹൃഷ്യന്തി ജിതാത്മാനസ്തു തേ സ്മൃതാഃ സാമാന്യേഷു ച ദ്രവ്യേഷു തഥാ വൈശേഷികേഷു ച

അവർ കോപിക്കുകയോ അതിയായി സന്തോഷിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; ആത്മസംയമനം നേടിയവരെ ഇങ്ങനെ ഓർക്കുന്നു, സാധാരണ വസ്തുക്കളിലും പ്രത്യേക വസ്തുക്കളിലും.

ബ്രഹ്മക്ഷത്രവിശോ യസ്മാദ് യുക്താസ്തസ്മാദ്ദ്വിജാതയഃ വര്ണാശ്രമേഷു യുക്തസ്യ സ്വര്ഗാദിസുഖകാരിണഃ

ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ—ഇവരൊക്കെയും ഒന്നിച്ചുള്ളതിനാലാണ് ദ്വിജന്മാർ എന്നു വിളിക്കുന്നത്; വർണ്ണാശ്രമ ധർമ്മങ്ങളിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവർക്ക് സ്വർഗാദി സുഖങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു.

ശ്രൌതസ്മാര്തസ്യ ധര്മസ്യ ജ്ഞാനാദ്ധര്മജ്ഞ ഉച്യതേ വിദ്യായാഃ സാധനാത്സാധുബ്രഹ്മചാരീ ഗുരോര്ഹിതഃ

വേദങ്ങളും ആചാരങ്ങളും അറിഞ്ഞ് ധർമ്മം മനസ്സിലാക്കുന്നവനാണ് ധർമ്മജ്ഞൻ എന്നു പറയുന്നത്; വിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടുന്ന നല്ല ബ്രഹ്മചാരിയാണ് ഗുരുവിന് പ്രിയൻ.

ക്രിയാണാം സാധനാച്ചൈവ ഗൃഹസ്ഥഃ സാധുരുച്യതേ സാധനാത്തപസോ ഽരണ്യേ സാധുര്വൈഖാനസഃ സ്മൃതഃ

കർമ്മങ്ങൾ ശരിയായി നിർവഹിക്കുന്ന ഗൃഹസ്ഥനാണ് സദാചാരിയെന്ന് പറയുന്നത്; വനത്തിൽ തപസ്സിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവനാണ് വൈഖാനസൻ എന്നു ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

യതമാനോ യതിഃ സാധുഃ സ്മൃതോ യോഗസ്യ സാധനാത് ഏവമാശ്രമധര്മാണാം സാധനാത്സാധവഃ സ്മൃതാഃ

സംയമനത്തിൽ പരിശ്രമിക്കുന്ന യതിയാണ് സദാചാരി എന്നു ഓർക്കപ്പെടുന്നത്; അങ്ങനെ, ആശ്രമധർമ്മങ്ങൾ പാലിക്കുന്നവരാണ് സദാചാരികൾ എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

ഗൃഹസ്ഥോ ബ്രഹ്മചാരീ ച വാനപ്രസ്ഥോ യതിസ് തഥാ ധര്മാധര്മാവിഹ പ്രോക്തൌ ശബ്ദാവേതൌ ക്രിയാത്മകൌ

ഗൃഹസ്ഥൻ, ബ്രഹ്മചാരി, വനപ്രസ്ഥൻ, യതി—ഇങ്ങനെ ധർമ്മവും അധർമ്മവും ഇവിടെ പറയപ്പെടുന്നു; ഈ രണ്ട് വാക്കുകളും പ്രവർത്തനത്തിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.

കുശലാകുശലം കര്മ ധര്മാധര്മാവിതി സ്മൃതൌ ധാരണാര്ഥേ മഹാന് ഹ്യ് ഏഷ ധര്മശബ്ദഃ പ്രകീര്തിതഃ

നല്ലതും ചീത്തയുമായ കർമ്മങ്ങളാണ് ധർമ്മവും അധർമ്മവും എന്നു ഓർക്കപ്പെടുന്നത്; നിലനിൽപ്പിനായി 'ധർമ്മം' എന്ന മഹത്തായ വാക്ക് പ്രസിദ്ധമാണ്.

അധാരണേ മഹത്ത്വേ ച അധര്മ ഇതി ചോച്യതേ അത്രേഷ്ടപ്രാപകോ ധര്മ ആചാര്യൈരുപദിശ്യതേ

നിലനിൽപ്പും മഹത്വവും ഇല്ലാത്തപ്പോൾ അതിനെ അധർമ്മം എന്നു പറയുന്നു; ഇവിടെ ഇഷ്ടഫലം നേടാൻ ധർമ്മം ഗുരുക്കന്മാർ ഉപദേശിക്കുന്നു.

അധര്മശ്ചാനിഷ്ടഫലോ ഹ്യ് ആചാര്യൈരുപദിശ്യതേ വൃദ്ധാശ്ചാലോലുപാശ്ചൈവ ആത്മവന്തോ ഹ്യദാമ്ഭികാഃ

അനിഷ്ടഫലം നൽകുന്ന അധർമ്മവും ഗുരുക്കന്മാർ ഉപദേശിക്കുന്നു; മൂപ്പന്മാർക്ക് ലോഭവും ചഞ്ചലതയും ഇല്ല, ആത്മസംയമനവും കപടതയും ഇല്ലാത്തവരാണ് അവർ.

സമ്യഗ്വിനീതാ ഋജവസ് താനാചാര്യാന് പ്രചക്ഷതേ സ്വയമാചരതേ യസ്മാദ് ആചാരേ സ്ഥാപയത്യപി

ശരിയായ രീതിയിൽ വിനീതരും നേരുള്ളവരുമായ ഗുരുക്കന്മാരാണ് അവർ; അവർ സ്വയം ആചരണം ചെയ്യുന്നതിനാൽ, മറ്റുള്ളവരെയും ആചാരത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു.

ആചിനോതി ച ശാസ്ത്രാര്ഥാന് ആചാര്യസ്തേന ചോച്യതേ വിജ്ഞേയം ശ്രവണാച്ഛ്രൌതം സ്മരണാത്സ്മാര്തമുച്യതേ

ശാസ്ത്രാർത്ഥങ്ങൾ സമാഹരിക്കുന്നതിനാൽ അവനെ ഗുരു എന്നു വിളിക്കുന്നു; കേൾവിയിലൂടെ ലഭിച്ചതാണ് ശ്രൗതം, ഓർമ്മയിലൂടെ ലഭിച്ചതാണ് സ്മാർതം എന്നു അറിയണം.

ഇജ്യാ വേദാത്മകം ശ്രൌതം സ്മാര്തം വര്ണാശ്രമാത്മകമ് ദൃഷ്ട്വാനുരൂപമര്ഥം യഃ പൃഷ്ടോ നൈവാപി ഗൂഹതി

വേദം അടിസ്ഥാനമാക്കിയ യജ്ഞമാണ് ശ്രൗതം; വർണ്ണാശ്രമം അടിസ്ഥാനമാക്കിയതാണ് സ്മാർതം; യഥായുക്തമായ അർത്ഥം കണ്ടു, ചോദിക്കുമ്പോൾ മറയ്ക്കാത്തവനാണ്,

യഥാദൃഷ്ടപ്രവാദസ്തു സത്യം ലൈങ്ഗേ ഽത്ര പഠ്യതേ ബ്രഹ്മചര്യം തഥാ മൌനം നിരാഹാരത്വമേവ ച

കാണുന്നപോലെ പറയുന്നതുപോലെയാണ് സത്യം ഇവിടെ ലിംഗത്തിൽ പറയുന്നത്; അതുപോലെ ബ്രഹ്മചര്യവും മൗനവും ഉപവാസവും.

അഹിംസാ സര്വതഃ ശാന്തിസ് തപ ഇത്യഭിധീയതേ ആത്മവത് സര്വഭൂതേഷു യോ ഹിതായാഹിതായ ച

അഹിംസ, സമ്പൂർണ്ണ ശാന്തി, തപസ്—ഇവയാണ് ഇവിടെ പറയുന്നത്; എല്ലാ ജീവികളോടും സ്വയംപോലെ ഉപകാരത്തിനും അനുപകാരത്തിനും പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ,

വര്തതേ ത്വസകൃദ്വൃത്തിഃ കൃത്സ്നാ ഹ്യേഷാ ദയാ സ്മൃതാ യദ്യദിഷ്ടതമം ദ്രവ്യം ന്യായേനൈവാഗതം ക്രമാത്

ഇങ്ങനെ വീണ്ടും വീണ്ടും പെരുമാറുന്നവന്റെ ഈ മുഴുവൻ പെരുമാറ്റവും കാരുണ്യമായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു; ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ട വസ്തു നീതിപൂർവ്വം ക്രമത്തിൽ ലഭിച്ചാൽ,

തത്തദ്ഗുണവതേ ദേയം ദാതുസ്തദ്ദാനലക്ഷണമ് ദാനം ത്രിവിധമിത്യേതത് കനിഷ്ഠജ്യേഷ്ഠമധ്യമമ്

സ്വീകർത്താവിന്റെ ഗുണങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ദാനം നൽകണം; ദാനത്തിന്റെ സ്വഭാവവും ദാനിയുടെ മനസ്സും കൂടി പരിഗണിക്കണം. അങ്ങനെ ദാനം മൂന്നു വിധമാണ്: ഏറ്റവും താഴ്ന്നത്, നടുവിലുള്ളത്, ഏറ്റവും ഉന്നതം.

കാരുണ്യാത്സര്വഭൂതേഭ്യഃ സംവിഭാഗസ്തു മധ്യമഃ ശ്രുതിസ്മൃതിഭ്യാം വിഹിതോ ധര്മോ വര്ണാശ്രമാത്മകഃ

എല്ലാ ജീവികൾക്കും കാരുണ്യത്തോടെ പങ്കിടുന്നത് നടുവിലുള്ള ദാനമാണ്; വേദങ്ങളും സ്മൃതികളും നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന ധർമ്മം വർണ്ണാശ്രമങ്ങളാൽ രൂപപ്പെട്ടതാണ്.

ശിഷ്ടാചാരാവിരുദ്ധശ് ച സ ധര്മഃ സാധുരുച്യതേ മായാകര്മഫലത്യാഗീ ശിവാത്മാ പരികീര്തിതഃ

സദാചാരത്തിന് വിരുദ്ധമല്ലാത്ത ധർമ്മം നല്ലതാണെന്ന് പറയുന്നു; മായയും ഫലാശയും വിട്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ ശിവസ്വഭാവം ഉള്ളവനാണ്.

നിവൃത്തഃ സര്വസങ്ഗേഭ്യോ യുക്തോ യോഗീ പ്രകീര്തിതഃ അസക്തോ ഭയതോ യസ്തു വിഷയേഷു വിചാര്യ ച

എല്ലാ ബന്ധങ്ങളിൽ നിന്നും വിട്ടുനിൽക്കുന്നവനും ആത്മസംയമനം പാലിക്കുന്നവനുമാണ് യോജി എന്ന് പറയുന്നത്; ഭയത്താൽ ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നവൻ, ആലോചിച്ചശേഷം—

അലുബ്ധഃ സംയമീ പ്രോക്തഃ പ്രാര്ഥിതോ ഽപി സമന്തതഃ ആത്മാര്ഥം വാ പരാര്ഥം വാ ഇന്ദ്രിയാണീഹ യസ്യ വൈ

ലോഭം ഇല്ലാത്തവനും, ആത്മസംയമനം ഉള്ളവനും, എത്രയൊക്കെ അപേക്ഷിച്ചാലും സ്വാർത്ഥത്തിനോ പരാർത്ഥത്തിനോ വേണ്ടി ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ—

ന മിഥ്യാ സമ്പ്രവര്തന്തേ ശമസ്യൈവ തു ലക്ഷണമ് അനുദ്വിഗ്നോ ഹ്യനിഷ്ടേഷു തഥേഷ്ടാന്നാഭിനന്ദതി

അവിടെ കപടത ഇല്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ, ഇതാണ് മനസ്സിന്റെ ശാന്തിയുടെ ലക്ഷണം; അവൻ അനിഷ്ടം വന്നാലും വിഷമിക്കില്ല, ഇഷ്ടം ലഭിച്ചാലും അതിൽ ആഹ്ലാദിക്കില്ല.

പ്രീതിതാപവിഷാദേഭ്യോ വിനിവൃത്തിര്വിരക്തതാ സംന്യാസഃ കര്മണാം ന്യാസഃ കൃതാനാമകൃതൈഃ സഹ

സന്തോഷം, ദുഃഖം, വിഷാദം എന്നിവയിൽ നിന്ന് പിന്മാറുന്നതാണ് വിരക്തി; ചെയ്തതും ചെയ്യാത്തതുമായ പ്രവർത്തികൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതാണ് സന്ന്യാസം.

കുശലാകുശലാനാം തു പ്രഹാണം ന്യാസ ഉച്യതേ അവ്യക്താദ്യവിശേഷാന്തേ വികാരേ ഽസ്മിന്നചേതനേ

നല്ലതും ചീത്തയുമായ പ്രവർത്തികൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിനെ സന്ന്യാസം എന്നാണ് പറയുന്നത്; അവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യാസമില്ലാത്ത അവസാനം വരെ ഈ ജഡമായ രൂപാന്തരങ്ങളിൽ—