മുനീനാം വംശവിസ്താരോ രാജ്ഞാം ശക്തേര്വിനാശനമ് ദൌരാത്മ്യം കൌശികസ്യാഥ സുരഭേര്ബന്ധനം തഥാ
മുനിമാരുടെ വംശവിസ്താരം, രാജാക്കന്മാരുടെ ശക്തിയുടെ നാശം, കൗശികന്റെ ദുഷ്ടത, സുരഭിയുടെ ബന്ധനം എന്നിവ പറയുന്നു.
സുതശോകോ വസിഷ്ഠസ്യ അരുന്ധത്യാഃ പ്രലാപനമ് സ്നുഷായാഃ പ്രേഷണം ചൈവ ഗര്ഭസ്ഥസ്യ വചസ് തഥാ
വസിഷ്ഠന്റെ മകനു വേണ്ടി അനുഭവിച്ച ദുഃഖം, അരുന്ധതിയുടെ വിലാപം, മരുമകളെ അയച്ചത്, ഗർഭസ്ഥനായവന്റെ വാക്കുകൾ എന്നിവ വിവരിക്കുന്നു.
പരാശരസ്യാവതാരോ വ്യാസസ്യ ച ശുകസ്യ ച വിനാശോ രാക്ഷസാനാം ച കൃതോ വൈ ശക്തിസൂനുനാ
പരാശരന്റെ അവതാരം, വ്യാസന്റെയും ശുകന്റെയും അവതാരം, ശക്തിയുടെ മകനാൽ രാക്ഷസന്മാർ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടത് എന്നിവ ഇവിടെ പറയുന്നു.
ദേവതാപരമാര്ഥം തു വിജ്ഞാനം ച പ്രസാദതഃ പുരാണകരണം ചൈവ പുലസ്ത്യസ്യാജ്ഞയാ ഗുരോഃ
ദേവതകളുടെ പരമാർത്ഥം, അനുഗ്രഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ജ്ഞാനം, ഗുരുവായ പുലസ്ത്യന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം പുരാണം രചിച്ചത് എന്നിവ വിശദീകരിക്കുന്നു.
ഭുവനാനാം പ്രമാണം ച ഗ്രഹാണാം ജ്യോതിഷാം ഗതിഃ ജീവച്ഛ്രാദ്ധവിധാനം ച ശ്രാദ്ധാര്ഹാഃ ശ്രാദ്ധമേവ ച
ലോകങ്ങളുടെ അളവ്, ഗ്രഹങ്ങളുടെയും നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും ചലനം, ജ്യോതിശ്ചിഹ്നങ്ങളുടെ ഗതി, ജീവനുള്ളവരുടെ ശ്രാദ്ധവിധി, ശ്രാദ്ധത്തിന് യോഗ്യരായവർ, ശ്രാദ്ധം എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയും,
നാന്ദീശ്രാദ്ധവിധാനം ച തഥാധ്യയനലക്ഷണമ് പഞ്ചയജ്ഞപ്രഭാവശ് ച പഞ്ചയജ്ഞവിധിസ് തഥാ
നാന്ദീശ്രാദ്ധത്തിന്റെ വിധി, പഠനത്തിന്റെ സ്വഭാവം, അഞ്ചു യജ്ഞങ്ങളുടെ ശക്തി, അതുപോലെ അഞ്ചു യജ്ഞങ്ങളുടെ ക്രമവും,
രജസ്വലാനാം വൃത്തിശ് ച വൃത്ത്യാ പുത്രവിശിഷ്ടതാ മൈഥുനസ്യ വിധിശ്ചൈവ പ്രതിവര്ണമനുക്രമാത്
രജസ്രാവിണികളുടെ പെരുമാറ്റം, നല്ല പെരുമാറ്റത്തിലൂടെ പുത്രന്മാർക്ക് ലഭിക്കുന്ന മേന്മ, ഓരോ വർണ്ണത്തിനും അനുയോജ്യമായ ലൈംഗികചടങ്ങുകളുടെ നിയമങ്ങൾ,
ഭോജ്യാഭോജ്യവിധാനം ച സര്വേഷാമേവ വര്ണിനാമ് പ്രായശ്ചിത്തമ് അശേഷസ്യ പ്രത്യേകം ചൈവ വിസ്തരാത്
എല്ലാ വർണ്ണക്കാരുടെയും ഭക്ഷ്യവും അഭക്ഷ്യവുമായുള്ള നിയമങ്ങൾ, ഓരോ വിധം പാപത്തിനും വേണ്ട പ്രായശ്ചിത്തങ്ങൾ, വിശദമായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
നരകാണാം സ്വരൂപം ച ദണ്ഡഃ കര്മാനുരൂപതഃ സ്വര്ഗിനാരകിണാം പുംസാം ചിഹ്നം ജന്മാന്തരേഷു ച
നരകങ്ങളുടെ സ്വഭാവം, കർമ്മത്തിന് അനുസരിച്ച് ലഭിക്കുന്ന ശിക്ഷ, സ്വർഗ്ഗത്തേക്കോ നരകത്തേക്കോ പോകുന്നവരുടെ പുനർജന്മത്തിലെ ലക്ഷണങ്ങൾ,
നാനാവിധാനി ദാനാനി പ്രേതരാജപുരം തഥാ കല്പം പഞ്ചാക്ഷരസ്യാഥ രുദ്രമാഹാത്മ്യമേവ ച
നാനാവിധമായ ദാനങ്ങൾ, പ്രേതരാജാവിന്റെ നഗരം, അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രത്തിന്റെ വിധി, രുദ്രന്റെ മഹത്വം,
വൃത്രേന്ദ്രയോര്മഹായുദ്ധം വിശ്വരൂപവിമര്ദനമ് ശ്വേതസ്യ മൃത്യോഃ സംവാദഃ ശ്വേതാര്ഥേ കാലനാശനമ്
വൃത്രനും ഇന്ദ്രനും തമ്മിലുള്ള മഹായുദ്ധം, വിശ്വരൂപന്റെ സംഹാരം, ശ്വേതനും മരണനും തമ്മിലുള്ള സംവാദം, ശ്വേതന്റെ കാരണത്താൽ കാലത്തിന്റെ നാശം,
ദേവദാരുവനേ ശമ്ഭോഃ പ്രവേശഃ ശംകരസ്യ തു സുദര്ശനസ്യ ചാഖ്യാനം ക്രമസംന്യാസലക്ഷണമ്
ദേവദാരുവനത്തിൽ ശംഭുവിന്റെ പ്രവേശനം, ശങ്കരന്റെ കഥ, സുദർശനന്റെ കഥ, സന്യാസത്തിന്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളുടെ സ്വഭാവം,
ശ്രദ്ധാസാധ്യോ ഽഥ രുദ്രസ്തു കഥിതം ബ്രഹ്മണാ തദാ മധുനാ കൈടഭേനൈവ പുരാ ഹൃതഗതേര്വിഭോഃ
ശ്രദ്ധയാൽ സിദ്ധിയാകുന്ന രുദ്രനെ അന്നു ബ്രഹ്മാവു വിവരിച്ചു, അപ്പോൾ മഹാത്മാവിന്റെ ചലനം മധുവും കൈടഭനും അകറ്റിയിരുന്നു.
ബ്രഹ്മണഃ പരമം ജ്ഞാനമ് ആദാതും മീനതാ ഹരേഃ സര്വാവസ്ഥാസു വിഷ്ണോശ് ച ജനനം ലീലയൈവ തു
ബ്രഹ്മാവിന്റെ പരമജ്ഞാനം നേടേണ്ടത്, ഹരിയുടെ മീനാവതാരം, എല്ലാ അവസ്ഥകളിലും വിഷ്ണുവിന്റെ ജനനം ദൈവികക്രീഡയായി,
രുദ്രപ്രസാദാദ്വിഷ്ണോശ് ച ജിഷ്ണോശ്ചൈവ തു സമ്ഭവഃ മന്ഥാനധാരണാര്ഥായ ഹരേഃ കൂര്മത്വമേവച
രുദ്രന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ വിഷ്ണുവിന്റെയും ജിഷ്ണുവിന്റെയും ഉത്ഭവം, മന്ഥാനദണ്ഡം താങ്ങാൻ ഹരി കൂർമ്മരൂപം ധരിച്ചത്,
സംകര്ഷണസ്യ ചോത്പത്തിഃ കൌശിക്യാശ് ച പുനര്ഭവഃ യദൂനാം ചൈവ സമ്ഭൂതിര് യാദവത്വം ഹരേഃ സ്വയമ്
സങ്കർഷണന്റെ ജനനം, കൗശികിയുടെ പുനർജനനം, യദുക്കളുടെ ഉത്ഭവം, ഹരിയുടെ യാദവരൂപം സ്വീകരിച്ചത്,
ഭോജരാജസ്യ ദൌരാത്മ്യം മാതുലസ്യ ഹരേര്വിഭോഃ ബാലഭാവേ ഹരേഃ ക്രീഡാ പുത്രാര്ഥം ശംകരാര്ചനമ്
ഭോജരാജാവിന്റെ ദുഷ്ടത, മഹാത്മാവായ ഹരിയുടെ മാമൻ, ബാല്യകാലത്ത് ഹരിയുടെ ക്രീഡകൾ, പുത്രലാഭത്തിനായി ശങ്കരാരാധന,
നാരസ്യ ച തഥോത്പത്തിഃ കപാലേ വൈഷ്ണവാദ്ധരാത് ഭൂഭാരനിഗ്രഹാര്ഥേ തു രുദ്രസ്യാരാധനം ഹരേഃ
വൈഷ്ണവകപാലിൽ നിന്ന് നാരന്റെ ഉത്ഭവം, ഭൂഭാരനിവാരണത്തിനായി ഹരി രുദ്രനെ ആരാധിച്ചത്,
വൈന്യേന പൃഥുനാ ഭൂമേഃ പുരാ ദോഹപ്രവര്തനമ് ദേവാസുരേ പുരാ ലബ്ധോ ഭൃഗുശാപശ് ച വിഷ്ണുനാ
വൈന്യനായ പൃഥു ഭൂമിയെ പൂർവ്വം ഉണർത്തിയത്, ദേവാസുരസമരത്തിൽ വിഷ്ണു ഭൃഗുവിൽ നിന്ന് ശാപം ലഭിച്ചത്,
കൃഷ്ണത്വേ ദ്വാരകായാം തു നിലയോ മാധവസ്യ തു ലബ്ധോ ഹിതായ ശാപസ്തു ദുര്വാസസ്യാനനാദ്ധരേഃ
കൃഷ്ണാവതാരത്തിൽ ദ്വാരകയിൽ മാധവന്റെ വാസം, ഹരിക്ക് ദുർവാസസിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച ശാപം, അത് ഹരിയുടെ ഹിതത്തിനായാണ്,
വൃഷ്ണ്യന്ധകവിനാശായ ശാപഃ പിണ്ഡാരവാസിനാമ് ഏരകസ്യ തഥോത്പത്തിസ് തോമരസ്യോദ്ഭവസ് തഥാ
വൃഷ്ണ്യൻധകന്മാരുടെ നാശത്തിനായുള്ള ശാപം, എരകന്റെ ഉത്ഭവം, തൊമരത്തിന്റെ ജനനം,
ഏരകാലാഭതോ ഽന്യോന്യം വിവാദേ വൃഷ്ണിവിഗ്രഹഃ ലീലയാ ചൈവ കൃഷ്ണേന സ്വകുലസ്യ ച സംഹൃതിഃ
എരകാ പുല്ല് ലഭിച്ചതിനാൽ പരസ്പരവൈരാഗ്യം, വൃഷ്ണികൾ തമ്മിലുള്ള കലഹം, കൃഷ്ണൻ തന്റെ വംശം ദൈവികലീലയായി സംഹരിച്ചത്,
ഏരകാസ്ത്രബലേനൈവ ഗമനം സ്വേച്ഛയൈവ തു ബ്രഹ്മണശ്ചൈവ മോക്ഷസ്യ വിജ്ഞാനം തു സുവിസ്തരമ്
ഏറകാപുല്ലിന്റെ ശക്തിയാൽ മാത്രം, മനസ്സിനിഷ്ടം പോലെ സഞ്ചാരം നടക്കുന്നു. മോക്ഷവും ബ്രഹ്മാവിനെയും കുറിച്ചുള്ള അറിവ് വിശദമായി വിവരിക്കുന്നു.
പുരാന്ധകാഗ്നിദക്ഷാണാം ശക്രേഭമൃഗരൂപിണാമ് മദനസ്യാദിദേവസ്യ ബ്രഹ്മണശ് ചാമരാരിണാമ്
പഴയ അന്ധകൻ, അഗ്നി, ദക്ഷൻ, ഇന്ദ്രൻ, ആന, മാൻ തുടങ്ങിയ രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നവർ, ആദിദേവനായ മദനൻ, ബ്രഹ്മാവ്, അമരന്മാരുടെ ശത്രു— ഇവരെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു.
ഹലാഹലസ്യ ദൈത്യസ്യ കൃതാവജ്ഞാ പിനാകിനാ ജാലംധരവധശ്ചൈവ സുദര്ശനസമുദ്ഭവഃ
ഹലാഹലൻ എന്ന അസുരൻ, പിനാകധാരിയായ ശിവൻ അവനെ അപമാനിച്ചത്, ജാലന്ധരന്റെ വധം, സുദർശനം എങ്ങനെ ഉദിച്ചുവന്നത്— ഇവയും വിവരിക്കുന്നു.
വിഷ്ണോര്വരായുധാവാപ്തിസ് തഥാ രുദ്രസ്യ ചേഷ്ടിതമ് തഥാന്യാനി ച രുദ്രസ്യ ചരിതാനി സഹസ്രശഃ
വിഷ്ണു വരായുധം ലഭിച്ചത്, രുദ്രന്റെ പ്രവർത്തികൾ, അങ്ങനെ രുദ്രന്റെ അനവധി കഥകളും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ഹരേഃ പിതാമഹസ്യാഥ ശക്രസ്യ ച മഹാത്മനഃ പ്രഭാവാനുഭവശ്ചൈവ ശിവലോകസ്യ വര്ണനമ്
ഹരിയുടെ, പിതാമഹന്റെ, മഹാത്മാവായ ഇന്ദ്രന്റെ ശക്തിയും അനുഭവവും, ശിവലോകത്തിന്റെ വിവരണവും ഇവിടെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
ഭൂമൌ രുദ്രസ്യ ലോകം ച പാതാലേ ഹാടകേശ്വരമ് തപസാം ലക്ഷണം ചൈവ ദ്വിജാനാം വൈഭവം തഥാ
ഭൂമിയിൽ രുദ്രന്റെ ലോകം, പാതാളത്തിൽ ഹാടകേശ്വരം, തപസ്സിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ, ദ്വിജന്മാരുടെ മഹത്വം എന്നിവയും വിവരിക്കുന്നു.
ആധിക്യം സര്വമൂര്തീനാം ലിങ്ഗമൂര്തേര്വിശേഷതഃ ലിങ്ഗേ ഽസ്മിന്നാനുപൂര്വ്യേണ വിസ്തരേണാനുകീര്ത്യതേ
എല്ലാ രൂപങ്ങളിലും, പ്രത്യേകിച്ച് ലിംഗരൂപത്തിൽ, പരമാധിക്യം ക്രമമായി വിശദമായി ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു.
ഏതജ്ജ്ഞാത്വാ പുരാണസ്യ സംക്ഷേപം കീര്തയേത്തു യഃ സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ ബ്രഹ്മലോകം സ ഗച്ഛതി
ഇതിന്റെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി, പുരാണത്തിന്റെ സംക്ഷേപം പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കും.