ലിങ്ഗപുരാണമ്

അനിരുധ്യ വിചേഷ്ടേദ്യഃ സോ ഽപ്യേവം ഹി സുഖീ ഭവേത് ക്വചിദ്ഭൂമിം പരിത്യജ്യ ഹ്യ് ആകാശേ ക്രീഡതേ ശ്രിയാ

യാരെങ്കിലും നിയന്ത്രണമില്ലാതെ പ്രവർത്തിച്ചാലും അങ്ങനെ തന്നെ സന്തോഷം ലഭിക്കും; ചിലപ്പോൾ ഭൂമിയെ വിട്ട് ആകാശത്ത് മഹത്വത്തോടെ കളിക്കും.

ഉദ്ഗിരേച്ച ക്വചിദ്വേദാന് സൂക്ഷ്മാനര്ഥാന് സമാസതഃ ക്വചിച്ഛ്രുതേ തദര്ഥേന ശ്ലോകബന്ധം കരോതി സഃ

ചിലപ്പോൾ വേദങ്ങൾ സംക്ഷിപ്തമായി അതിന്റെ സൂക്ഷ്മാർത്ഥങ്ങൾ പറഞ്ഞുപോകും; ചിലപ്പോൾ അതിന്റെ അർത്ഥത്തിൽ ശ്ലോകങ്ങൾ രചിക്കും.

ക്വചിദ്ദണ്ഡകബന്ധം തു കുര്യാദ്ബന്ധം സഹസ്രശഃ മൃഗപക്ഷിസമൂഹസ്യ രുതജ്ഞാനം ച വിന്ദതി

ചിലപ്പോൾ ആയിരക്കണക്കിന് ഗദ്യരചനകളും ഉണ്ടാക്കും; മൃഗങ്ങളുടെയും പക്ഷികളുടെയും കൂട്ടങ്ങളുടെ ശബ്ദം മനസ്സിലാക്കാനും കഴിയും.

ബ്രഹ്മാദ്യം സ്ഥാവരാന്തം ച ഹസ്താമലകവദ്ഭവേത് ബഹുനാത്ര കിമുക്തേന വിജ്ഞാനാനി സഹസ്രശഃ

ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് അചഞ്ചലജന്തുക്കളുവരെ എല്ലാം കൈയിലെ നെല്ലിക്കപഴം പോലെ വ്യക്തമായി കാണുന്നു; ഇതിൽ കൂടുതൽ പറയേണ്ടതില്ല, ആയിരക്കണക്കിന് വിജ്ഞാനങ്ങൾ അവനുണ്ട്.

ഉത്പദ്യന്തേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ മുനേസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ അഭ്യാസേനൈവ വിജ്ഞാനം വിശുദ്ധം ച സ്ഥിരം ഭവേത്

മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ആ മഹാത്മാവിൽ അഭ്യാസംകൊണ്ടു മാത്രം വിശുദ്ധവും സ്ഥിരവുമായ വിജ്ഞാനം ഉദിക്കുന്നു.

തേജോരൂപാണി സര്വാണി സര്വം പശ്യതി യോഗവിത് ദേവബിമ്ബാന്യനേകാനി വിമാനാനി സഹസ്രശഃ

യോഗം അറിയുന്നവൻ എല്ലാ പ്രകാശരൂപങ്ങളും, എല്ലാം, അനേകം ദൈവരൂപങ്ങളും ആയിരക്കണക്കിന് ദിവ്യവിമാനങ്ങളും കാണുന്നു.

പശ്യതി ബ്രഹ്മവിഷ്ണ്വിന്ദ്രയമാഗ്നിവരുണാദികാന് ഗ്രഹനക്ഷത്രതാരാശ് ച ഭുവനാനി സഹസ്രശഃ

ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ഇന്ദ്രനും യമനും അഗ്നിയും വരുണനും മറ്റും, ഗ്രഹങ്ങൾ, നക്ഷത്രങ്ങൾ, ആയിരക്കണക്കിന് ലോകങ്ങൾ എന്നിവയും അവൻ കാണുന്നു.

പാതാലതലസംസ്ഥാശ് ച സമാധിസ്ഥഃ സ പശ്യതി ആത്മവിദ്യാപ്രദീപേന സ്വസ്ഥേനാചലനേന തു

സമാധിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ പാതാളത്തിലെ ജീവികൾ പോലും കാണുന്നു; ആത്മവിദ്യയുടെ പ്രകാശത്താൽ, അചഞ്ചലമായ മനസ്സോടെ അവൻ അവയെ ഗ്രഹിക്കുന്നു.

പ്രസാദാമൃതപൂര്ണേന സത്ത്വപാത്രസ്ഥിതേന തു തമോ നിഹത്യ പുരുഷഃ പശ്യതി ഹ്യാത്മനീശ്വരമ്

കൃപയുടെ അമൃതം നിറഞ്ഞ സത്ത്വപാത്രത്തിൽ ഇരുന്ന്, അന്ധകാരം നീക്കി, മനുഷ്യൻ ആത്മാവിൽ ഭഗവാനെ കാണുന്നു.

തസ്യ പ്രസാദാദ്ധര്മശ് ച ഐശ്വര്യം ജ്ഞാനമേവ ച വൈരാഗ്യമപവര്ഗശ് ച നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ

അവന്റെ കൃപകൊണ്ടു ധർമ്മം, ഐശ്വര്യം, ജ്ഞാനം, വൈരാഗ്യം, മോക്ഷം എന്നിവ ഉദിക്കുന്നു; ഇതിൽ കൂടുതൽ അന്വേഷിക്കേണ്ടതില്ല.

ന ശക്യോ വിസ്തരോ വക്തും വര്ഷാണാമയുതൈരപി യോഗേ പാശുപതേ നിഷ്ഠാ സ്ഥാതവ്യം ച മുനീശ്വരാഃ

പതിനായിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷവും ഇതിന്റെ മുഴുവൻ വിശദീകരണം പറയാൻ കഴിയില്ല; മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, പാശുപതയോഗത്തിൽ സ്ഥിരതയോടെ നിലകൊള്ളണം.

സതാം ജിതാത്മനാം സാക്ഷാദ് ദ്വിജാതീനാം ദ്വിജോത്തമാഃ ധര്മജ്ഞാനാം ച സാധൂനാമ് ആചാര്യാണാം ശിവാത്മനാമ്

സദാചാരമുള്ളവരും ആത്മസംയമനം നേടിയവരും, ധർമ്മജ്ഞന്മാരും, സത്യസന്ധരായ ഗുരുക്കന്മാരും ശിവസ്വഭാവമുള്ളവരും തമ്മിൽ,

ദയാവതാം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാസ് തഥാ ചൈവ തപസ്വിനാമ് സംന്യാസിനാം വിരക്താനാം ജ്ഞാനിനാം വശഗാത്മനാമ്

ദയയുള്ളവരും, തപസ്സുകാരും, സന്ന്യാസികളും, വൈരാഗ്യമുള്ളവരും, ജ്ഞാനികളും, ആത്മസംയമനം നേടിയവരും തമ്മിൽ,

ദാനിനാം ചൈവ ദാന്താനാം ത്രയാണാം സത്യവാദിനാമ് അലുബ്ധാനാം സയോഗാനാം ശ്രുതിസ്മൃതിവിദാം ദ്വിജാഃ

ദാനശീലരും, ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവരും, സത്യവാദികളും, ലോഭരഹിതരും, യോഗത്തിൽ ഏകാഗ്രരായവരും, വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും പഠിച്ചവരുമായ ദ്വിജന്മാരിൽ,

ശ്രൌതസ്മാര്താവിരുദ്ധാനാം പ്രസീദതി മഹേശ്വരഃ സദിതി ബ്രഹ്മണഃ ശബ്ദസ് തദന്തേ യേ ലഭന്ത്യുത

വേദനിയമങ്ങൾക്കും ആചാരങ്ങൾക്കും വിരുദ്ധമല്ലാത്തവരുടെ മേൽ മഹേശ്വരൻ പ്രസന്നനാകുന്നു; ഇതാണ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്ക്, അങ്ങനെ ആ最后യിൽ അവർ അതിനെ പ്രാപിക്കുന്നു.

സായുജ്യം ബ്രഹ്മണോ യാതി തേന സന്തഃ പ്രചക്ഷതേ ദശാത്മകേ യേ വിഷയേ സാധനേ ചാഷ്ടലക്ഷണേ

ബ്രഹ്മാവുമായി ഐക്യമായിത്തീരുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് പത്തുവിധ ഗുണങ്ങളും എട്ടുവിധ മാർഗങ്ങളും ഉള്ളവരെ സത്സംഗങ്ങൾ അങ്ങനെ പറയുന്നു.

ന ക്രുധ്യന്തി ന ഹൃഷ്യന്തി ജിതാത്മാനസ്തു തേ സ്മൃതാഃ സാമാന്യേഷു ച ദ്രവ്യേഷു തഥാ വൈശേഷികേഷു ച

അവർ കോപിക്കുകയോ അതിയായി സന്തോഷിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; ആത്മസംയമനം നേടിയവരെ ഇങ്ങനെ ഓർക്കുന്നു, സാധാരണ വസ്തുക്കളിലും പ്രത്യേക വസ്തുക്കളിലും.

ബ്രഹ്മക്ഷത്രവിശോ യസ്മാദ് യുക്താസ്തസ്മാദ്ദ്വിജാതയഃ വര്ണാശ്രമേഷു യുക്തസ്യ സ്വര്ഗാദിസുഖകാരിണഃ

ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ—ഇവരൊക്കെയും ഒന്നിച്ചുള്ളതിനാലാണ് ദ്വിജന്മാർ എന്നു വിളിക്കുന്നത്; വർണ്ണാശ്രമ ധർമ്മങ്ങളിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവർക്ക് സ്വർഗാദി സുഖങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു.

ശ്രൌതസ്മാര്തസ്യ ധര്മസ്യ ജ്ഞാനാദ്ധര്മജ്ഞ ഉച്യതേ വിദ്യായാഃ സാധനാത്സാധുബ്രഹ്മചാരീ ഗുരോര്ഹിതഃ

വേദങ്ങളും ആചാരങ്ങളും അറിഞ്ഞ് ധർമ്മം മനസ്സിലാക്കുന്നവനാണ് ധർമ്മജ്ഞൻ എന്നു പറയുന്നത്; വിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടുന്ന നല്ല ബ്രഹ്മചാരിയാണ് ഗുരുവിന് പ്രിയൻ.

ക്രിയാണാം സാധനാച്ചൈവ ഗൃഹസ്ഥഃ സാധുരുച്യതേ സാധനാത്തപസോ ഽരണ്യേ സാധുര്വൈഖാനസഃ സ്മൃതഃ

കർമ്മങ്ങൾ ശരിയായി നിർവഹിക്കുന്ന ഗൃഹസ്ഥനാണ് സദാചാരിയെന്ന് പറയുന്നത്; വനത്തിൽ തപസ്സിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവനാണ് വൈഖാനസൻ എന്നു ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

യതമാനോ യതിഃ സാധുഃ സ്മൃതോ യോഗസ്യ സാധനാത് ഏവമാശ്രമധര്മാണാം സാധനാത്സാധവഃ സ്മൃതാഃ

സംയമനത്തിൽ പരിശ്രമിക്കുന്ന യതിയാണ് സദാചാരി എന്നു ഓർക്കപ്പെടുന്നത്; അങ്ങനെ, ആശ്രമധർമ്മങ്ങൾ പാലിക്കുന്നവരാണ് സദാചാരികൾ എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

ഗൃഹസ്ഥോ ബ്രഹ്മചാരീ ച വാനപ്രസ്ഥോ യതിസ് തഥാ ധര്മാധര്മാവിഹ പ്രോക്തൌ ശബ്ദാവേതൌ ക്രിയാത്മകൌ

ഗൃഹസ്ഥൻ, ബ്രഹ്മചാരി, വനപ്രസ്ഥൻ, യതി—ഇങ്ങനെ ധർമ്മവും അധർമ്മവും ഇവിടെ പറയപ്പെടുന്നു; ഈ രണ്ട് വാക്കുകളും പ്രവർത്തനത്തിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.

കുശലാകുശലം കര്മ ധര്മാധര്മാവിതി സ്മൃതൌ ധാരണാര്ഥേ മഹാന് ഹ്യ് ഏഷ ധര്മശബ്ദഃ പ്രകീര്തിതഃ

നല്ലതും ചീത്തയുമായ കർമ്മങ്ങളാണ് ധർമ്മവും അധർമ്മവും എന്നു ഓർക്കപ്പെടുന്നത്; നിലനിൽപ്പിനായി 'ധർമ്മം' എന്ന മഹത്തായ വാക്ക് പ്രസിദ്ധമാണ്.

അധാരണേ മഹത്ത്വേ ച അധര്മ ഇതി ചോച്യതേ അത്രേഷ്ടപ്രാപകോ ധര്മ ആചാര്യൈരുപദിശ്യതേ

നിലനിൽപ്പും മഹത്വവും ഇല്ലാത്തപ്പോൾ അതിനെ അധർമ്മം എന്നു പറയുന്നു; ഇവിടെ ഇഷ്ടഫലം നേടാൻ ധർമ്മം ഗുരുക്കന്മാർ ഉപദേശിക്കുന്നു.

അധര്മശ്ചാനിഷ്ടഫലോ ഹ്യ് ആചാര്യൈരുപദിശ്യതേ വൃദ്ധാശ്ചാലോലുപാശ്ചൈവ ആത്മവന്തോ ഹ്യദാമ്ഭികാഃ

അനിഷ്ടഫലം നൽകുന്ന അധർമ്മവും ഗുരുക്കന്മാർ ഉപദേശിക്കുന്നു; മൂപ്പന്മാർക്ക് ലോഭവും ചഞ്ചലതയും ഇല്ല, ആത്മസംയമനവും കപടതയും ഇല്ലാത്തവരാണ് അവർ.

സമ്യഗ്വിനീതാ ഋജവസ് താനാചാര്യാന് പ്രചക്ഷതേ സ്വയമാചരതേ യസ്മാദ് ആചാരേ സ്ഥാപയത്യപി

ശരിയായ രീതിയിൽ വിനീതരും നേരുള്ളവരുമായ ഗുരുക്കന്മാരാണ് അവർ; അവർ സ്വയം ആചരണം ചെയ്യുന്നതിനാൽ, മറ്റുള്ളവരെയും ആചാരത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു.

ആചിനോതി ച ശാസ്ത്രാര്ഥാന് ആചാര്യസ്തേന ചോച്യതേ വിജ്ഞേയം ശ്രവണാച്ഛ്രൌതം സ്മരണാത്സ്മാര്തമുച്യതേ

ശാസ്ത്രാർത്ഥങ്ങൾ സമാഹരിക്കുന്നതിനാൽ അവനെ ഗുരു എന്നു വിളിക്കുന്നു; കേൾവിയിലൂടെ ലഭിച്ചതാണ് ശ്രൗതം, ഓർമ്മയിലൂടെ ലഭിച്ചതാണ് സ്മാർതം എന്നു അറിയണം.

ഇജ്യാ വേദാത്മകം ശ്രൌതം സ്മാര്തം വര്ണാശ്രമാത്മകമ് ദൃഷ്ട്വാനുരൂപമര്ഥം യഃ പൃഷ്ടോ നൈവാപി ഗൂഹതി

വേദം അടിസ്ഥാനമാക്കിയ യജ്ഞമാണ് ശ്രൗതം; വർണ്ണാശ്രമം അടിസ്ഥാനമാക്കിയതാണ് സ്മാർതം; യഥായുക്തമായ അർത്ഥം കണ്ടു, ചോദിക്കുമ്പോൾ മറയ്ക്കാത്തവനാണ്,

യഥാദൃഷ്ടപ്രവാദസ്തു സത്യം ലൈങ്ഗേ ഽത്ര പഠ്യതേ ബ്രഹ്മചര്യം തഥാ മൌനം നിരാഹാരത്വമേവ ച

കാണുന്നപോലെ പറയുന്നതുപോലെയാണ് സത്യം ഇവിടെ ലിംഗത്തിൽ പറയുന്നത്; അതുപോലെ ബ്രഹ്മചര്യവും മൗനവും ഉപവാസവും.