ദേഹാദഗ്നിവിനിര്മാണം തത്താപഭയവര്ജിതമ് ലോകം ദഗ്ധമപീഹാന്യദ് അദഗ്ധം സ്വവിധാനതഃ
ശരീരം അഗ്നിയിൽ നിന്നുണ്ടാകുമ്പോൾ, അതിന് ചുട്ടുപോകുമെന്ന ഭയം ഇല്ല. ലോകം മുഴുവൻ ചുട്ടുപോയാലും, അതിന്റെ സ്വഭാവം കൊണ്ടു മറ്റൊന്ന് അക്ഷതമായിരിക്കും.
ജലമധ്യേ ഹുതവഹം ചാധായ പരിരക്ഷണമ് അഗ്നിനിഗ്രഹണം ഹസ്തേ സ്മൃതിമാത്രേണ ചാഗമഃ
വെള്ളത്തിനുള്ളിൽ അഗ്നിയെ വെച്ചാൽ അത് സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. കൈകൊണ്ട് അഗ്നിയെ നിയന്ത്രിക്കുകയും, ഓർമ്മിച്ചാൽ തന്നെ അതിനെ വരുത്തുകയും ചെയ്യാമെന്നു പഠിപ്പിക്കുന്നു.
ഭസ്മീഭൂതവിനിര്മാണം യഥാപൂര്വം സകാമതഃ ദ്വാഭ്യാം രൂപവിനിഷ്പത്തിര് വിനാ തൈസ്ത്രിഭിര് ആത്മനഃ
മുന്പൊലെ തന്നെ, ആഗ്രഹപ്രകാരം ഭസ്മം സൃഷ്ടിക്കാം. രൂപം രണ്ടു ഘടകങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; അവ ഇല്ലെങ്കിൽ, മൂന്ന് ഘടകങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ആത്മാവിൽ നിന്ന് രൂപം ഉണ്ടാകുന്നത്.
ചതുര്വിംശാത്മകം ഹ്യേതത് തൈജസം മുനിപുങ്ഗവാഃ മനോഗതിത്വം ഭൂതാനാമ് അന്തര്നിവസനം തഥാ
ഇത് ഇരുപത്തി നാലു ഘടകങ്ങളാൽ രൂപപ്പെട്ട തേജസ്സാണ്, മഹർഷികളേ. ഇത് ഭാവങ്ങളുടെ മനസ്സിന്റെ സഞ്ചാരവും, അവയുടെ ഉള്ളിൽ വസിക്കുന്നതുമാണ്.
പര്വതാദിമഹാഭാരസ്കന്ധേനോദ്വഹനം പുനഃ ലഘുത്വം ച ഗുരുത്വം ച പാണിഭ്യാം വായുധാരണമ്
പർവതങ്ങളെയും വലിയ ഭാരങ്ങളെയും ഉയർത്തുകയും, ഭാരം കുറയാനും കൂടാനും കൈകൊണ്ട് വായു താങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്.
അങ്ഗുല്യഗ്രനിഘാതേന ഭൂമേഃ സര്വത്ര കംപനമ് ഏകേന ദേഹനിഷ്പത്തിര് വാതൈശ്വര്യം സ്മൃതം ബുധൈഃ
വിരലുകളുടെ അഗ്രം തട്ടി ഇടുമ്പോൾ ഭൂമിയിൽ എല്ലായിടത്തും കുലുക്കം ഉണ്ടാകും. ഒരൊറ്റതിൽ ശരീരം സൃഷ്ടിക്കാനും, വായുവിനെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള ശക്തി ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്നു.
ഛായാവിഹീനനിഷ്പത്തിര് ഇന്ദ്രിയാണാം ച ദര്ശനമ് ആകാശഗമനം നിത്യമ് ഇന്ദ്രിയാര്ഥൈഃ സമന്വിതമ്
നിഴൽ ഇല്ലാതെ സൃഷ്ടി ചെയ്യാനും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ കാണാനും, എപ്പോഴും ആകാശത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാനും, ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങൾക്കൊപ്പം ഇരിക്കാനും കഴിയും.
ദൂരേ ച ശബ്ദഗ്രഹണം സര്വശബ്ദാവഗാഹനമ് തന്മാത്രലിങ്ഗഗ്രഹണം സര്വപ്രാണിനിദര്ശനമ്
ദൂരത്തുനിന്നും ശബ്ദം കേൾക്കാനും, എല്ലാ ശബ്ദങ്ങളിലും ലയിക്കാനും, സൂക്ഷ്മലക്ഷണങ്ങൾ പിടികൂടാനും, എല്ലാ ജീവികളെയും കാണാനും കഴിയും.
ഐന്ദ്രമ് ഐശ്വര്യമ് ഇത്യുക്തമ് ഏതൈരുക്തഃ പുരാതനഃ യഥാകാമോപലബ്ധിശ് ച യഥാകാമവിനിര്ഗമഃ
ഇതാണ് ഐന്ദ്രം എന്ന ഐശ്വര്യം. ഇതാണ് പുരാതനനായവനെ വിവരിക്കുന്നത്; ഇഷ്ടപ്രകാരം ലഭ്യവും, ഇഷ്ടപ്രകാരം വിടുകയും ചെയ്യാവുന്നതുമാണ്.
സര്വത്രാഭിഭവശ്ചൈവ സര്വഗുഹ്യനിദര്ശനമ് കാമാനുരൂപനിര്മാണം വശിത്വം പ്രിയദര്ശനമ്
എവിടെയും ആധിപത്യം, എല്ലാ രഹസ്യങ്ങളും വെളിപ്പെടുത്തൽ, ഇഷ്ടപ്രകാരം സൃഷ്ടി, വശീകരണം, മനോഹരമായ രൂപം എന്നിവയാണ്.
സംസാരദര്ശനം ചൈവ മാനസം ഗുണലക്ഷണമ് ഛേദനം താഡനം ബന്ധം സംസാരപരിവര്തനമ്
സംസാരത്തെ കാണാനും, മനസ്സിലെ ഗുണങ്ങളുടെ സ്വഭാവം അറിയാനും, മുറിക്കാനും, അടിക്കാനും, ബന്ധിപ്പിക്കാനും, സംസാരത്തിന്റെ മാറ്റം കാണാനും കഴിയും.
സര്വഭൂതപ്രസാദശ് ച മൃത്യുകാലജയസ് തഥാ പ്രാജാപത്യമിദം പ്രോക്തമ് ആഹങ്കാരികമുത്തമമ്
എല്ലാ ജീവികളും സന്തോഷം പ്രാപിക്കുകയും, മരണസമയത്തെ ജയിക്കാനും കഴിയും. ഇതാണ് പ്രജാപതിയുടെ പരമമായ ഐശ്വര്യം, അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്നുള്ളത്.
അകാരണജഗത്സൃഷ്ടിസ് തഥാനുഗ്രഹ ഏവ ച പ്രലയശ്ചാധികാരശ് ച ലോകവൃത്തപ്രവര്തനമ്
കാരണമില്ലാതെ ലോകം സൃഷ്ടിക്കാനും, അനുഗ്രഹിക്കാനും, ലയിപ്പിക്കാനും, അധികാരം പുലർത്താനും, ലോകത്തിലെ പ്രവൃത്തി ആരംഭിക്കാനും കഴിയും.
അസാദൃശ്യമിദം വ്യക്തം നിര്മാണം ച പൃഥക്പൃഥക് സംസാരസ്യ ച കര്തൃത്വം ബ്രാഹ്മമ് ഏതദ് അനുത്തമമ്
ഈ അതുല്യമായ വ്യക്തതയും, വ്യത്യസ്തമായ സൃഷ്ടിയും, സംസാരത്തിൽ കര്ത്തൃത്വവും, ഇതാണ് പരമമായ ബ്രഹ്മശക്തി.
ഏതാവത്തത്ത്വമിത്യുക്തം പ്രാധാന്യം വൈഷ്ണവം പദമ് ബ്രഹ്മണാ തദ്ഗുണം ശക്യം വേത്തുമന്യൈര്ന ശക്യതേ
ഇവയാണ് തത്വം എന്നും, പ്രധാനമായ വൈഷ്ണവപദവും. അതിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവിന് അറിയാം, പക്ഷേ മറ്റാർക്കും അറിയാൻ കഴിയില്ല.
വിദ്യതേ തത്പരം ശൈവം വിഷ്ണുനാ നാവഗമ്യതേ അസംഖ്യേയഗുണം ശുദ്ധം കോ ജാനീയാച്ഛിവാത്മകമ്
അതിലുപരി ശൈവശക്തി ഉണ്ടെങ്കിലും, വിഷ്ണുവിന് അതറിയാൻ കഴിയില്ല. അനന്തമായ വിശുദ്ധഗുണങ്ങളുള്ള ശിവസ്വഭാവം ആരാണ് അറിയുക?
വ്യുത്ഥാനേ സിദ്ധയശ്ചൈതാ ഹ്യ് ഉപസര്ഗാശ് ച കീര്തിതാഃ നിരോദ്ധവ്യാഃ പ്രയത്നേന വൈരാഗ്യേണ പരേണ തു
ഉയർന്ന അവസ്ഥയിലെ സിദ്ധികളും തടസ്സങ്ങളും വലിയ പരിശ്രമത്തോടെയും പരമമായ വൈരാഗ്യത്തോടെയും നിയന്ത്രിക്കേണ്ടതാണ്.
നാശാതിശയതാം ജ്ഞാത്വാ വിഷയേഷു ഭയേഷു ച അശ്രദ്ധയാ ത്യജേത്സര്വം വിരക്ത ഇതി കീര്തിതഃ
ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിലും ഭയങ്ങളിലും യാതൊരു മഹത്വവും ഇല്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ആരും ആസ്വാദനമില്ലാതെ എല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കണം; അങ്ങനെയവനെയാണ് വൈരാഗ്യമുള്ളവൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
വൈതൃഷ്ണ്യം പുരുഷേ ഖ്യാതം ഗുണവൈതൃഷ്ണ്യമുച്യതേ വൈരാഗ്യേണൈവ സംത്യാജ്യാഃ സിദ്ധയശ്ചൌപസര്ഗികാഃ
മനുഷ്യനിൽ തൃശ്യാഭാവം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അതാണ് ഗുണങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വൈരാഗ്യം എന്നു പറയുന്നു; വൈരാഗ്യത്താൽ തന്നെ സിദ്ധികളും തടസ്സങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കണം.
ഔപസര്ഗികമ് ആ ബ്രഹ്മഭുവനേഷു പരിത്യജേത് നിരുധ്യൈവ ത്യജേത്സര്വം പ്രസീദതി മഹേശ്വരഃ
ബ്രഹ്മലോകം വരെ ഉള്ള എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കണം; എല്ലാം നിയന്ത്രിച്ച് ഉപേക്ഷിച്ചാൽ മഹാദേവൻ സന്തോഷിക്കും.
പ്രസന്നേ വിമലാ മുക്തിര് വൈരാഗ്യേണ പരേണ വൈ അഥവാനുഗ്രഹാര്ഥം ച ലീലാര്ഥം വാ തദാ മുനിഃ
ഭഗവാൻ സന്തോഷിച്ചാൽ, പരമമായ വൈരാഗ്യത്തിലൂടെ നിർമ്മലമായ മോക്ഷം ലഭിക്കും; അല്ലെങ്കിൽ, അനുഗ്രഹത്തിന്നോ ലീലയ്ക്കോ വേണ്ടി മുനി ഇവിടെ തുടരാം.
അനിരുധ്യ വിചേഷ്ടേദ്യഃ സോ ഽപ്യേവം ഹി സുഖീ ഭവേത് ക്വചിദ്ഭൂമിം പരിത്യജ്യ ഹ്യ് ആകാശേ ക്രീഡതേ ശ്രിയാ
യാരെങ്കിലും നിയന്ത്രണമില്ലാതെ പ്രവർത്തിച്ചാലും അങ്ങനെ തന്നെ സന്തോഷം ലഭിക്കും; ചിലപ്പോൾ ഭൂമിയെ വിട്ട് ആകാശത്ത് മഹത്വത്തോടെ കളിക്കും.
ഉദ്ഗിരേച്ച ക്വചിദ്വേദാന് സൂക്ഷ്മാനര്ഥാന് സമാസതഃ ക്വചിച്ഛ്രുതേ തദര്ഥേന ശ്ലോകബന്ധം കരോതി സഃ
ചിലപ്പോൾ വേദങ്ങൾ സംക്ഷിപ്തമായി അതിന്റെ സൂക്ഷ്മാർത്ഥങ്ങൾ പറഞ്ഞുപോകും; ചിലപ്പോൾ അതിന്റെ അർത്ഥത്തിൽ ശ്ലോകങ്ങൾ രചിക്കും.
ക്വചിദ്ദണ്ഡകബന്ധം തു കുര്യാദ്ബന്ധം സഹസ്രശഃ മൃഗപക്ഷിസമൂഹസ്യ രുതജ്ഞാനം ച വിന്ദതി
ചിലപ്പോൾ ആയിരക്കണക്കിന് ഗദ്യരചനകളും ഉണ്ടാക്കും; മൃഗങ്ങളുടെയും പക്ഷികളുടെയും കൂട്ടങ്ങളുടെ ശബ്ദം മനസ്സിലാക്കാനും കഴിയും.
ബ്രഹ്മാദ്യം സ്ഥാവരാന്തം ച ഹസ്താമലകവദ്ഭവേത് ബഹുനാത്ര കിമുക്തേന വിജ്ഞാനാനി സഹസ്രശഃ
ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് അചഞ്ചലജന്തുക്കളുവരെ എല്ലാം കൈയിലെ നെല്ലിക്കപഴം പോലെ വ്യക്തമായി കാണുന്നു; ഇതിൽ കൂടുതൽ പറയേണ്ടതില്ല, ആയിരക്കണക്കിന് വിജ്ഞാനങ്ങൾ അവനുണ്ട്.
ഉത്പദ്യന്തേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ മുനേസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ അഭ്യാസേനൈവ വിജ്ഞാനം വിശുദ്ധം ച സ്ഥിരം ഭവേത്
മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ആ മഹാത്മാവിൽ അഭ്യാസംകൊണ്ടു മാത്രം വിശുദ്ധവും സ്ഥിരവുമായ വിജ്ഞാനം ഉദിക്കുന്നു.
തേജോരൂപാണി സര്വാണി സര്വം പശ്യതി യോഗവിത് ദേവബിമ്ബാന്യനേകാനി വിമാനാനി സഹസ്രശഃ
യോഗം അറിയുന്നവൻ എല്ലാ പ്രകാശരൂപങ്ങളും, എല്ലാം, അനേകം ദൈവരൂപങ്ങളും ആയിരക്കണക്കിന് ദിവ്യവിമാനങ്ങളും കാണുന്നു.
പശ്യതി ബ്രഹ്മവിഷ്ണ്വിന്ദ്രയമാഗ്നിവരുണാദികാന് ഗ്രഹനക്ഷത്രതാരാശ് ച ഭുവനാനി സഹസ്രശഃ
ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ഇന്ദ്രനും യമനും അഗ്നിയും വരുണനും മറ്റും, ഗ്രഹങ്ങൾ, നക്ഷത്രങ്ങൾ, ആയിരക്കണക്കിന് ലോകങ്ങൾ എന്നിവയും അവൻ കാണുന്നു.
പാതാലതലസംസ്ഥാശ് ച സമാധിസ്ഥഃ സ പശ്യതി ആത്മവിദ്യാപ്രദീപേന സ്വസ്ഥേനാചലനേന തു
സമാധിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ പാതാളത്തിലെ ജീവികൾ പോലും കാണുന്നു; ആത്മവിദ്യയുടെ പ്രകാശത്താൽ, അചഞ്ചലമായ മനസ്സോടെ അവൻ അവയെ ഗ്രഹിക്കുന്നു.
പ്രസാദാമൃതപൂര്ണേന സത്ത്വപാത്രസ്ഥിതേന തു തമോ നിഹത്യ പുരുഷഃ പശ്യതി ഹ്യാത്മനീശ്വരമ്
കൃപയുടെ അമൃതം നിറഞ്ഞ സത്ത്വപാത്രത്തിൽ ഇരുന്ന്, അന്ധകാരം നീക്കി, മനുഷ്യൻ ആത്മാവിൽ ഭഗവാനെ കാണുന്നു.