ലിങ്ഗപുരാണമ്

കര്മയജ്ഞസഹസ്രേഭ്യസ് തപോയജ്ഞോ വിശിഷ്യതേ തപോയജ്ഞസഹസ്രേഭ്യോ ജപയജ്ഞോ വിശിഷ്യതേ

ആയിരം യാഗങ്ങളിൽ തപസ്സായ യാഗം ഉത്തമമാണ്; ആയിരം തപസ്സായ യാഗങ്ങളിൽ ജപയാഗം അതിലുമുയർന്നതാണ്.

ജപയജ്ഞസഹസ്രേഭ്യോ ധ്യാനയജ്ഞോ വിശിഷ്യതേ ധ്യാനയജ്ഞാത്പരോ നാസ്തി ധ്യാനം ജ്ഞാനസ്യ സാധനമ്

ആയിരം ജപയാഗങ്ങളിൽ ധ്യാനയാഗം ഉത്തമമാണ്; ധ്യാനയാഗത്തിന് മുകളിൽ ഒന്നുമില്ല; ധ്യാനം ജ്ഞാനസാധനമാണ്.

യദാ സമരസേ നിഷ്ഠോ യോഗീ ധ്യാനേന പശ്യതി ധ്യാനയജ്ഞരതസ്യാസ്യ തദാ സംനിഹിതഃ ശിവഃ

യോഗി സമതയിൽ സ്ഥിരനായി ധ്യാനത്തിലൂടെ ദർശിച്ചാൽ, ധ്യാനയാഗത്തിൽ ലീനനായവനോട് ശിവൻ സാന്നിധ്യപ്പെടുന്നു.

നാസ്തി വിജ്ഞാനിനാം ശൌചം പ്രായശ്ചിത്താദി ചോദനാ വിശുദ്ധാ വിദ്യയാ സര്വേ ബ്രഹ്മവിദ്യാവിദോ ജനാഃ

യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനമുള്ളവർക്ക് ശുദ്ധിയും പ്രായശ്ചിത്താദി കര്‍മ്മങ്ങളും ആവശ്യമില്ല; ബ്രഹ്മം അറിയുന്നവരും അറിയാത്തവരും ജ്ഞാനത്താൽ മാത്രം ശുദ്ധരാകുന്നു.

നാസ്തി ക്രിയാ ച ലോകേഷു സുഖം ദുഃഖം വിചാരതഃ ധര്മാധര്മൌ ജപോ ഹോമോ ധ്യാനിനാം സംനിധിഃ സദാ

യുക്തിയോടെ പരിശോധിക്കുന്നവർക്കു ലോകത്തിൽ യാതൊരു കര്‍മ്മവും സുഖവും ദുഃഖവും ഇല്ല; ധ്യാനത്തിൽ ലീനരായവർക്ക് ധർമ്മവും അധർമ്മവും ജപവും ഹോമവും എല്ലാം മനസ്സിൽ സദാ നിലകൊള്ളുന്നു.

പരാനന്ദാത്മകം ലിങ്ഗം വിശുദ്ധം ശിവമക്ഷരമ് നിഷ്കലം സര്വഗം ജ്ഞേയം യോഗിനാം ഹൃദി സംസ്ഥിതമ്

പരമാനന്ദസ്വരൂപമായ, വിശുദ്ധമായ, ശിവസ്വഭാവമുള്ള, നാശമില്ലാത്ത, ഭാഗങ്ങളില്ലാത്ത, എല്ലായിടത്തും ഉള്ള ലിംഗം യോഗികൾക്ക് ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിതമായതാണെന്ന് അറിയണം.

ലിങ്ഗം തു ദ്വിവിധം പ്രാഹുര് ബാഹ്യമാഭ്യന്തരം ദ്വിജാഃ ബാഹ്യം സ്ഥൂലം മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ സൂക്ഷ്മമാഭ്യന്തരം ദ്വിജാഃ

ലിംഗം രണ്ടുതരമെന്ന് ദ്വിജന്മാർ പറയുന്നു: പുറംലിംഗവും അകത്തുള്ളതും. പുറംലിംഗം സ്ഥൂലമാണെന്ന് ശ്രേഷ്ഠമുനികൾ പറയുന്നു; അകത്തുള്ളത് സൂക്ഷ്മമാണെന്ന് ദ്വിജന്മാർ പറയുന്നു.

കര്മയജ്ഞരതാഃ സ്ഥൂലാഃ സ്ഥൂലലിങ്ഗാര്ചനേ രതാഃ അസതാം ഭാവനാര്ഥായ നാന്യഥാ സ്ഥൂലവിഗ്രഹഃ

കര്‍മ്മയജ്ഞങ്ങളിൽ ആസ്വാദനമുള്ളവർ സ്ഥൂലലിംഗാരാധനയിൽ താല്പര്യമുള്ളവരാണ്; അയോഗ്യരായവർക്കു ഭാവനയ്ക്കായി മാത്രമാണ് സ്ഥൂലവിഗ്രഹം, മറ്റൊന്നുമല്ല.

ആധ്യാത്മികം ച യല്ലിങ്ഗം പ്രത്യക്ഷം യസ്യ നോ ഭവേത് അസൌ മൂഢോ ബഹിഃ സര്വം കല്പയിത്വൈവ നാന്യഥാ

ആത്മീയമായ അകത്തുള്ള ലിംഗം നേരിട്ട് അനുഭവിക്കാനാവാത്തവൻ എല്ലാം പുറംലോകമായിട്ടാണ് കാണുന്നത്; അങ്ങനെ മാത്രം അവൻ ഭ്രമിതനാകുന്നു.

ജ്ഞാനിനാം സൂക്ഷ്മമമലം ഭവേത്പ്രത്യക്ഷമവ്യയമ് യഥാ സ്ഥൂലമയുക്താനാം മൃത്കാഷ്ഠാദ്യൈഃ പ്രകല്പിതമ്

ജ്ഞാനികൾക്ക് സൂക്ഷ്മവും കളങ്കമില്ലാത്തതുമായ, നശിക്കാത്തതുമായ ലിംഗം നേരിട്ട് അനുഭവപ്പെടുന്നു; അജ്ഞന്മാർക്ക് മണ്ണ്, മരം മുതലായവയിൽ നിന്നുള്ള സ്ഥൂലലിംഗം മാത്രം മനസ്സിൽ വരുന്നു.

അര്ഥോ വിചാരതോ നാസ്തീത്യ് അന്യേ തത്ത്വാര്ഥവേദിനഃ നിഷ്കലഃ സകലശ്ചേതി സര്വം ശിവമയം തതഃ

തത്ത്വം അറിയുന്ന ചിലർ ആലോചിച്ചാൽ വേറിട്ടുള്ളത് ഒന്നുമില്ലെന്ന് പറയുന്നു; ഗുണങ്ങളോടെയും ഗുണങ്ങളില്ലാതെയും എല്ലാം ശിവസ്വരൂപമാണ്.

വ്യോമൈകമപി ദൃഷ്ടം ഹി ശരാവം പ്രതി സുവ്രതാഃ പൃഥക്ത്വം ചാപൃഥക്ത്വം ച ശങ്കരസ്യേതി ചാപരേ

ധർമ്മനിഷ്ഠരേ, ഒരു പാത്രത്തിൽ കാണുന്ന ആകാശം ഒന്നാണ്; ചിലർ വ്യത്യാസവും അവ്യത്യാസവും ശങ്കരനോടു ചേർന്നതാണെന്ന് പറയുന്നു.

പ്രത്യയാര്ഥം ഹി ജഗതാമ് ഏകസ്ഥോ ഽപി ദിവാകരഃ ഏകോ ഽപി ബഹുധാ ദൃഷ്ടോ ജലാധാരേഷു സുവ്രതാഃ

ലോകത്തിൽ ഉള്ളവർക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ, സൂര്യൻ ഒരാളായിട്ടും വിവിധ വെള്ളപ്പാത്രങ്ങളിൽ പലതായാണ് കാണപ്പെടുന്നത്, ധർമ്മനിഷ്ഠരേ.

ജന്തവോ ദിവി ഭൂമൌ ച സര്വേ വൈ പാഞ്ചഭൌതികാഃ തഥാപി ബഹുലാ ദൃഷ്ടാ ജാതിവ്യക്തിവിഭേദതഃ

ആകാശത്തിലും ഭൂമിയിലും ഉള്ള എല്ലാ ജീവികളും അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; എന്നിരുന്നാലും ജാതിയും വ്യക്തിത്വവ്യത്യാസം കൊണ്ടു പലതായാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.

ദൃശ്യതേ ശ്രൂയതേ യദ്യത് തത്തദ്വിദ്ധി ശിവാത്മകമ് ഭേദോ ജനാനാം ലോകേ ഽസ്മിന് പ്രതിഭാസോ വിചാരതഃ

നാം കാണുന്നതും കേൾക്കുന്നതും എല്ലാം ശിവസ്വരൂപമാണെന്ന് അറിയണം; ഈ ലോകത്തിൽ ജനങ്ങളിൽ കാണുന്ന ഭേദം ആലോചിച്ചാൽ വെറും ഭ്രമം മാത്രമാണ്.

സ്വപ്നേ ച വിപുലാന് ഭോഗാന് ഭുക്ത്വാ മര്ത്യഃ സുഖീ ഭവേത് ദുഃഖീ ച ഭോഗം ദുഃഖം ച നാനുഭൂതം വിചാരതഃ

സ്വപ്നത്തിൽ വലിയ അനുഭവങ്ങൾ അനുഭവിച്ചിട്ടും, മനുഷ്യൻ സന്തോഷിയാകാം അല്ലെങ്കിൽ ദുഃഖിയാകാം; പക്ഷേ ആലോചിച്ചാൽ ആ സുഖവും ദുഃഖവും യഥാർത്ഥത്തിൽ അനുഭവിച്ചിട്ടില്ല.

ഏവമാഹുസ്തഥാന്യേ ച സര്വേ വേദാര്ഥതത്ത്വഗാഃ ഹൃദി സംസാരിണാം സാക്ഷാത് സകലഃ പരമേശ്വരഃ

വേദാർത്ഥത്തിന്റെ സത്യത്വം അറിയുന്ന മറ്റു ചിലരും ഇങ്ങനെ പറയുന്നു: സമ്സാരത്തിൽ കുടുങ്ങിയവരുടെ ഹൃദയത്തിൽ സകലഗുണങ്ങളോടുകൂടിയ പരമേശ്വരൻ നേരിട്ട് നിലകൊള്ളുന്നു.

യോഗിനാം നിഷ്കലോ ദേവോ ജ്ഞാനിനാം ച ജഗന്മയഃ ത്രിവിധം പരമേശസ്യ വപുര്ലോകേ പ്രശസ്യതേ

യോഗികൾക്ക് ദേവൻ ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവനാണ്; ജ്ഞാനികൾക്ക് അവൻ എല്ലായിടത്തുമുള്ളവനാണ്; ലോകത്ത് പരമേശ്വരന്റെ മൂന്നു രൂപങ്ങൾ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.

നിഷ്കലം പ്രഥമം ചൈകം തതഃ സകലനിഷ്കലമ് തൃതീയം സകലം ചൈവ നാന്യഥേതി ദ്വിജോത്തമാഃ

ആദ്യം ഗുണങ്ങളില്ലാത്ത രൂപം, പിന്നെ ഗുണങ്ങളോടെയും ഗുണങ്ങളില്ലാതെയും ഉള്ള രൂപം, മൂന്നാമതായി ഗുണങ്ങളോടുള്ള രൂപം; ഇതല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമില്ല, ഉത്തമദ്വിജന്മാരേ.

അര്ചയന്തി മുഹുഃ കേചിത് സദാ സകലനിഷ്കലമ് സര്വജ്ഞം ഹൃദയേ കേചിച് ഛിവലിങ്ഗേ വിഭാവസൌ

ചിലർ വീണ്ടും വീണ്ടും ഗുണങ്ങളോടെയും ഗുണങ്ങളില്ലാതെയും ഉള്ള രൂപം ആരാധിക്കുന്നു; ചിലർ സർവ്വജ്ഞനായി ഹൃദയത്തിൽ, ശിവലിംഗത്തിൽ, അഗ്നിയിൽ ആരാധിക്കുന്നു.

സകലം മുനയഃ കേചിത് സദാ സംസാരവര്തിനഃ ഏവമഭ്യര്ചയന്ത്യേവ സദാരാഃ സസുതാ നരാഃ

ചില മുനികൾ, ലോകജീവിതത്തിൽ എപ്പോഴും ലീനരായവർ, ഗുണങ്ങളോടുള്ള രൂപം മാത്രം ആരാധിക്കുന്നു; അങ്ങനെ ഭാര്യയും മക്കളുമുള്ള പുരുഷന്മാർ നിരന്തരം ആരാധിക്കുന്നു.

യഥാ ശിവസ് തഥാ ദേവീ യഥാ ദേവീ തഥാ ശിവഃ തസ്മാദഭേദബുദ്ധ്യൈവ സപ്തവിംശത്പ്രഭേദതഃ

ശിവൻ എങ്ങനെയോ, ദേവിയും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്; ദേവി എങ്ങനെയോ, ശിവനും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്. അതുകൊണ്ട്, ഇരുവരിലും യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഇല്ലെന്ന മനസ്സോടെ, ഇരുപത്തേഴു ഭേദങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.

യജന്തി ദേഹേ ബാഹ്യേ ച ചതുഷ്കോണേ ഷഡസ്രകേ ദശാരേ ദ്വാദശാരേ ച ഷോഡശാരേ ത്രിരസ്രകേ

അവർ ശരീരത്തിനുള്ളിലും പുറത്തും, നാലു വശമുള്ളതിലും, ആറു കോണുള്ളതിലും, പത്തു അറ്റങ്ങളുള്ളതിലും, പന്ത്രണ്ടു അറ്റങ്ങളുള്ളതിലും, പതിനാറു അറ്റങ്ങളുള്ളതിലും, മൂന്നു വശമുള്ളതിലും ആരാധിക്കുന്നു.

സ സ്വേച്ഛയാ ശിവഃ സാക്ഷാദ് ദേവ്യാ സാര്ധം സ്ഥിതഃ പ്രഭുഃ സംതാരണാര്ഥം ച ശിവഃ സദസദ്വ്യക്തിവര്ജിതഃ

തന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം, ശിവൻ ദേവിയോടൊപ്പം നേരിട്ട് നിലകൊള്ളുന്നു; മോക്ഷത്തിനായി, ശിവൻ സതും അസതും എന്ന ഭേദങ്ങൾക്കപ്പുറമാണ്.

തമേകമാഹുര്ദ്വിഗുണം ച കേചിത് കേചിത്തമാഹുസ്ത്രിഗുണാത്മകം ച ഊചുസ് തഥാ തം ച ശിവം തഥാന്യേ സംസാരിണം വേദവിദോ വദന്തി

അവനെ ഒരൊറ്റതാണെന്ന് ചിലർ പറയുന്നു, രണ്ടായി ഇരിക്കുന്നു എന്ന് ചിലർ പറയുന്നു, മൂന്നായി സ്വഭാവമുള്ളവനാണെന്ന് മറ്റുചിലർ പറയുന്നു; അങ്ങനെ തന്നെ, വേദങ്ങൾ അറിയുന്ന മറ്റുചിലർ ശിവൻ സഞ്ചാരാത്മാവാണെന്ന് പറയുന്നു.

ഭക്ത്യാ ച യോഗേന ശുഭേന യുക്താ വിപ്രാഃ സദാ ധര്മരതാ വിശിഷ്ടാഃ യജന്തി യോഗേശമ് അശേഷമൂര്തിം ഷഡസ്രമധ്യേ ഭഗവന്തമേവ

ശുദ്ധമായ ഭക്തിയും യോഗവും ഉള്ള, ധർമ്മത്തിൽ സദാ ആസ്വാദനമുള്ള, ഉത്തമരായ ബ്രാഹ്മണർ, ആർക്കും അതിരില്ലാത്ത രൂപമുള്ള യോഗേശ്വരനെ, ആറു കോണുള്ള ആകൃതിയുടെ നടുവിൽ ആരാധിക്കുന്നു.

യേ തത്ര പശ്യന്തി ശിവം ത്രിരസ്രേ ത്രിതത്ത്വമധ്യേ ത്രിഗുണം ത്രിയക്ഷമ് തേ യാന്തി ചൈനം ന ച യോഗിനോ ഽന്യേ തയാ ച ദേവ്യാ പുരുഷം പുരാണമ്

അവിടെ, മൂന്നു വശമുള്ള ആകൃതിയിലും, മൂന്നു തത്ത്വങ്ങളുടെ നടുവിലും, മൂന്നു സ്വഭാവങ്ങളോടും മൂന്നു കണ്ണുകളോടും കൂടിയ ശിവനെ കാണുന്നവർ അവനെ പ്രാപിക്കുന്നു; എന്നാൽ മറ്റു യോഗികൾ അങ്ങനെ ചെയ്യില്ല. ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ പുരാതനപുരുഷനെ പ്രാപിക്കാം.

അതഃ പരം പ്രവക്ഷ്യാമി സ്വേച്ഛാവിഗ്രഹസംഭവമ് പ്രതിഷ്ഠായാഃ ഫലം സര്വം സര്വലോകഹിതായ വൈ

ഇനി ഞാൻ സ്വച്ഛാനുസൃതമായ രൂപത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠ ചെയ്തതിന്റെ മുഴുവൻ ഫലവും, എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെ ഹിതത്തിനായി വിശദീകരിക്കാം.

സ്കന്ദോമാസഹിതം ദേവമ് ആസീനം പരമാസനേ കൃത്വാ ഭക്ത്യാ പ്രതിഷ്ഠാപ്യ സര്വാന്കാമാനവാപ്നുയാത്

സ്കന്ദനോടൊപ്പം ദേവനെ പരമാസനത്തിൽ ഇരുത്തി, ഭക്തിയോടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചാൽ, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടാം.