ലിങ്ഗപുരാണമ്

ആനന്ദം ബ്രഹ്മണോ വിദ്വാന് സാക്ഷാത്സമരസേ സ്ഥിതഃ ധാരണാ ദ്വാദശായാമാ ധ്യാനം ദ്വാദശ ധാരണമ്

സാക്ഷാൽ സമരസതയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ജ്ഞാനികൾ ബ്രഹ്മാനന്ദം അറിയുന്നു; ധാരണ പന്ത്രണ്ടു അളവാണ്, ധ്യാനം പന്ത്രണ്ടു ധാരണയാണ്.

ധ്യാനം ദ്വാദശകം യാവത് സമാധിര് അഭിധീയതേ അഥവാ ജ്ഞാനിനാം വിപ്രാഃ സമ്പര്കാദേവ ജായതേ

ധ്യാനം പന്ത്രണ്ടു നിലകളിൽ എത്തുമ്പോൾ അതിനെ സമാധി എന്നു വിളിക്കുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ, ജ്ഞാനികൾക്ക്, സന്മിത്രസംഗമം കൊണ്ടു തന്നെ അതു സ്വയം ഉണ്ടാകുന്നു.

പ്രയത്നാദ്വാ തയോസ്തുല്യം ചിരാദ്വാ ഹ്യചിരാദ്ദ്വിജാഃ യോഗാന്തരായാസ് തസ്യാഥ ജായന്തേ യുഞ്ജതഃ പുനഃ

ശ്രമംകൊണ്ടോ, ഇരുവരും സമാനമായി സമാധി നേടാം, ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞാലും ഉടൻ തന്നെയായാലും. എന്നാൽ, അഭ്യാസത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടവർക്കു വീണ്ടും യോഗത്തിൽ തടസ്സങ്ങൾ വരാം.

നശ്യന്ത്യ് അഭ്യാസതസ് തേ ഽപി പ്രണിധാനേന വൈ ഗുരോഃ

അവ തടസ്സങ്ങൾ പോലും ആവർത്തിച്ചുള്ള അഭ്യാസത്താൽ, ഗുരുവിനോടുള്ള ഭക്തിയാൽ ഇല്ലാതാകുന്നു.

ആലസ്യം പ്രഥമം പശ്ചാദ് വ്യാധിപീഡാ പ്രജായതേ പ്രമാദഃ സംശയസ്ഥാനേ ചിത്തസ്യേഹാനവസ്ഥിതിഃ

ആദ്യം ആലസ്യം, പിന്നെ രോഗബാധ വരുന്നു; അവഗണന, സംശയം, മനസ്സിന്റെ സ്ഥിരതയില്ലായ്മ എന്നിവയും ഉണ്ടാകുന്നു.

അശ്രദ്ധാദര്ശനം ഭ്രാന്തിര് ദുഃഖം ച ത്രിവിധം തതഃ ദൌര്മനസ്യമയോഗ്യേഷു വിഷയേഷു ച യോഗ്യതാ

വിശ്വാസം ഇല്ലായ്മ, കാണാതിരിക്കുക, ഭ്രമം, മൂന്നു വിധമായ ദു:ഖം എന്നിവയും, മനസ്സിന്റെ നിരാശ, യോഗ്യമായതിൽ യോഗ്യതയും, അയോഗ്യമായതിൽ അയോഗ്യതയും ഉണ്ടാകുന്നു.

ദശധാഭിപ്രജായന്തേ മുനേര്യോഗാന്തരായകാഃ ആലസ്യം ചാപ്രവൃത്തിശ് ച ഗുരുത്വാത്കായചിത്തയോഃ

മഹർഷിക്ക് യോഗത്തിൽ പത്തു വിധത്തിലുള്ള തടസ്സങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു: ആലസ്യം, പ്രവർത്തനമില്ലായ്മ, ശരീരത്തിന്റെയും മനസ്സിന്റെയും ഭാരത്വം.

വ്യാധയോ ധാതുവൈഷമ്യാത് കര്മജാ ദോഷജാസ് തഥാ പ്രമാദസ്തു സമാധേസ്തു സാധനാനാമ് അഭാവനമ്

ശരീരഘടകങ്ങളുടെ അസമത്വം മൂലമുള്ള രോഗങ്ങൾ, കർമ്മഫലമായുള്ളവ, ദോഷം മൂലമുള്ളവ എന്നിവയും; അവഗണന എന്നത് സമാധിയിലേക്കുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ ധ്യാനം ഇല്ലായ്മയാണ്.

ഇദം വേത്യുഭയസ്പൃക്തം വിജ്ഞാനം സ്ഥാനസംശയഃ അനവസ്ഥിതചിത്തത്വമ് അപ്രതിഷ്ഠാ ഹി യോഗിനഃ

ഇത് ഇരുപക്ഷത്തെയും സ്പർശിക്കുന്ന അറിവ് സംശയമാണ്; മനസ്സിന്റെ സ്ഥിരതയില്ലായ്മ എന്നത് യോഗിക്ക് അടിസ്ഥാനം ഇല്ലായ്മയാണ്.

ലബ്ധായാമപി ഭൂമൌ ച ചിത്തസ്യ ഭവബന്ധനാത് അശ്രദ്ധാഭാവരഹിതാ വൃത്തിര്വൈ സാധനേഷു ച

അവസ്ഥ ലഭിച്ചാലും മനസ്സിന്റെ ബന്ധനം കാരണം വിശ്വാസം ഇല്ലായ്മയും, അഭ്യാസങ്ങളിൽ സ്ഥിരതയില്ലായ്മയും ഉണ്ടാകുന്നു.

സാധ്യേ ചിത്തസ്യ ഹി ഗുരൌ ജ്ഞാനാചാരശിവാദിഷു വിപര്യയജ്ഞാനമിതി ഭ്രാന്തിദര്ശനമ് ഉച്യതേ

മനസ്സ് ഗുരുവിൽ, ജ്ഞാനത്തിൽ, ആചരണത്തിൽ, ശിവൻ മുതലായവയിൽ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, തെറ്റായ അറിവ് ഭ്രമമായി കാണപ്പെടുന്നു.

അനാത്മന്യാത്മവിജ്ഞാനമ് അജ്ഞാനാത്തസ്യ സംനിധൌ ദുഃഖമാധ്യാത്മികം പ്രോക്തം തഥാ ചൈവാധിഭൌതികമ്

സ്വയം അല്ലാത്തതിൽ ആത്മാവിനെ തിരിച്ചറിയുന്നത് അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നാണ്; അതിനെ ആന്തരിക ദു:ഖം എന്നും, അതുപോലെ ബാഹ്യകാരണത്തിൽ നിന്നുള്ള ദു:ഖവും പറയുന്നു.

ആധിദൈവികമിത്യുക്തം ത്രിവിധം സഹജം പുനഃ ഇച്ഛാവിഘാതാത്സംക്ഷോഭശ് ചേതസസ്തദുദാഹൃതമ്

ദൈവികകാരണത്തിൽ നിന്നുള്ളത് മൂന്നാമത്തെ ദു:ഖം എന്നാണ് പറയുന്നത്; ഈ മൂന്നു ദു:ഖങ്ങളും സ്വാഭാവികമാണ്. ആഗ്രഹം നിറവേറാതിരിക്കാൻ മനസ്സിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കലഹം അതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്.

ദൌര്മനസ്യം നിരോദ്ധവ്യം വൈരാഗ്യേണ പരേണ തു തമസാ രജസാ ചൈവ സംസ്പൃഷ്ടം ദുര്മനഃ സ്മൃതമ്

മനസ്സിന്റെ നിരാശയെ പരമവൈരാഗ്യത്തോടെ നിയന്ത്രിക്കണം; അജ്ഞാനവും ആസക്തിയും സ്പർശിച്ച നിരാശയെ ദുർമനസ് എന്നു വിളിക്കുന്നു.

തദാ മനസി സംജാതം ദൌര്മനസ്യമിതി സ്മൃതമ് ഹഠാത്സ്വീകരണം കൃത്വാ യോഗ്യായോഗ്യവിവേകതഃ

മനസ്സിൽ നിരാശ ഉദയിച്ചാൽ അതിനെ ദുർമനസ് എന്നു പറയുന്നു; യോഗ്യവും അയോഗ്യവും തിരിച്ചറിയാതെ ബലമായി സ്വീകരിക്കുന്നത്.

വിഷയേഷു വിചിത്രേഷു ജന്തോര്വിഷയലോലതാ അന്തരായാ ഇതി ഖ്യാതാ യോഗസ്യൈതേ ഹി യോഗിനാമ്

വിവിധ വിഷയങ്ങളിൽ ജീവിയുടെ മനസ്സിന്റെ അശാന്തി തടസ്സമായി അറിയപ്പെടുന്നു; ഇവയാണ് യോഗികൾക്ക് യോഗത്തിലെ പ്രധാന തടസ്സങ്ങൾ.

അത്യന്തോത്സാഹയുക്തസ്യ നശ്യന്തി ന ച സംശയഃ പ്രനഷ്ടേഷ്വന്തരായേഷു ദ്വിജാഃ പശ്ചാദ്ധി യോഗിനഃ

വളരെ ഉത്സാഹമുള്ളവർക്കു ഈ തടസ്സങ്ങൾ സംശയമില്ലാതെ നശിക്കുന്നു; തടസ്സങ്ങൾ അകറ്റിയാൽ, ദ്വിജന്മാരേ, യോഗി മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.

ഉപസര്ഗാഃ പ്രവര്തന്തേ സര്വേ തേ ഽസിദ്ധിസൂചകാഃ പ്രതിഭാ പ്രഥമാ സിദ്ധിര് ദ്വിതീയാ ശ്രവണാ സ്മൃതാ

അപസർഗ്ഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അവയെല്ലാം അപൂർണ്ണതയുടെ അടയാളങ്ങളാണ്; ആദ്യത്തെ സിദ്ധി പ്രഭാ, രണ്ടാമത്തേത് ശ്രവണമാണ്.

വാര്ത്താ തൃതീയാ വിപ്രേന്ദ്രാസ് തുരീയാ ചേഹ ദര്ശനാ ആസ്വാദാ പഞ്ചമീ പ്രോക്താ വേദനാ ഷഷ്ഠികാ സ്മൃതാ

മൂന്നാമത്തേത്, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, വാർത്തയാണ്; നാലാമത്തേത് ദർശനം; അഞ്ചാമത്തേത് രുചി, ആറാമത്തേത് അനുഭവം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

സ്വല്പഷട്സിദ്ധിസംത്യാഗാത് സിദ്ധിദാഃ സിദ്ധയോ മുനേഃ പ്രതിഭാ പ്രതിഭാവൃതിഃ പ്രതിഭാവ ഇതി സ്ഥിതിഃ

ചെറുതായെങ്കിലും അത്ഭുതശക്തികളെ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, സന്യാസിയുടെ യഥാർത്ഥ സിദ്ധികൾ അവനു സിദ്ധി നൽകുന്നവയാണ് — ഉള്ളിൽ നിന്ന് ഉദിക്കുന്ന ജ്ഞാനം, അതിന്റെ തുടർച്ചയായ ഉദയം, അതുപോലെയുള്ള അവസ്ഥ — ഇവയൊക്കെയാണ് സത്യമായ സിദ്ധികൾ.

ബുദ്ധിര്വിവേചനാ വേദ്യം ബുധ്യതേ ബുദ്ധിരുച്യതേ സൂക്ഷ്മേ വ്യവഹിതേ ഽതീതേ വിപ്രകൃഷ്ടേ ത്വനാഗതേ

വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയുന്ന ബുദ്ധിയാണ് ബുദ്ധി എന്ന് പറയുന്നു. അറിയേണ്ടതെന്താണെന്നു മനസ്സിലാക്കുന്നത് ബുദ്ധിയാൽ തന്നെയാണ് — അതു സൂക്ഷ്മമായതായാലും, മറഞ്ഞതായാലും, കഴിഞ്ഞതായാലും, ദൂരെയായാലും, വരാനിരിക്കുന്നതായാലും.

സര്വത്ര സര്വദാ ജ്ഞാനം പ്രതിഭാനുക്രമേണ തു ശ്രവണാത്സര്വശബ്ദാനാമ് അപ്രയത്നേന യോഗിനഃ

എവിടെയും എല്ലായ്പ്പോഴും ജ്ഞാനം ഉദിക്കുന്നു, അതു പ്രതിഭയുടെ തുടർച്ചയായി. എല്ലാ വാക്കുകളും കേട്ടാൽ യോഗിക്ക് അവയെല്ലാം എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയും.

ഹ്രസ്വദീര്ഘപ്ലുതാദീനാം ഗുഹ്യാനാം ശ്രവണാദപി സ്പര്ശസ്യാധിഗമോ യസ് തു വേദനാ തൂപപാദിതാ

ഹ്രസ്വം, ദീർഘം, നീണ്ട ശബ്ദങ്ങൾ പോലുള്ള രഹസ്യമായ ശബ്ദങ്ങൾ കേട്ടാൽ പോലും സ്പർശം അനുഭവപ്പെടുന്നു; അതാണ് അനുഭവം എന്നർത്ഥം.

ദര്ശനാദ്ദിവ്യരൂപാണാം ദര്ശനം ചാപ്രയത്നതഃ സംവിദ്ദിവ്യരസേ തസ്മിന്ന് ആസ്വാദോ ഹ്യപ്രയത്നതഃ

ദൈവികമായ രൂപങ്ങൾ കണ്ടാൽ, ശ്രമം കൂടാതെ ദർശനം ലഭിക്കും; ദൈവികമായ രുചിയുടെ ബോധത്തിൽ, ശ്രമമില്ലാതെ ആസ്വാദനം ഉണ്ടാകും.

വാര്ത്താ ച ദിവ്യഗന്ധാനാം തന്മാത്രാ ബുദ്ധിസംവിദാ വിന്ദന്തേ യോഗിനസ്തസ്മാദ് ആബ്രഹ്മഭുവനം ദ്വിജാഃ

അങ്ങനെ തന്നെ, ബുദ്ധിയുടെ ബോധം കൊണ്ടു യോഗികൾ ദൈവിക സുഗന്ധങ്ങളുടെ സാരമായ അനുഭവം, ബ്രഹ്മലോകം വരെ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും, ദ്വിജന്മാരേ, അറിയുന്നു.

ജഗത്യസ്മിന് ഹി ദേഹസ്ഥം ചതുഃഷഷ്ടിഗുണം സമമ് ഔപസര്ഗികമ് ഏതേഷു ഗുണേഷു ഗുണിതം ദ്വിജാഃ

ഈ ലോകത്ത് ശരീരത്തിനുള്ളിൽ, അറുപത്തിയഞ്ച് ഗുണങ്ങൾ തുല്യമായി നിലകൊള്ളുന്നു; അവയെല്ലാം തടസ്സങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, ദ്വിജന്മാരേ, ഈ ഗുണങ്ങളിൽ അവ കൂട്ടിച്ചേർത്തിരിക്കുന്നു.

സംത്യാജ്യം സര്വഥാ സര്വമ് ഔപസര്ഗികമാത്മനഃ പൈശാചേ പാര്ഥിവം ചാപ്യം രാക്ഷസാനാം പുരേ ദ്വിജാഃ

തടസ്സങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളതെല്ലാം ആത്മാവിൽ നിന്ന് എല്ലായ്പ്പോഴും ഉപേക്ഷിക്കണം: പിശാച് സ്വഭാവം, ഭൂമിയിലെത്, ജലത്തിൽ ഉള്ളത് — റാക്ഷസരുടെ നഗരങ്ങളിൽ കാണുന്നവയൊക്കെയും, ദ്വിജന്മാരേ.

യാക്ഷേ തു തൈജസം പ്രോക്തം ഗാന്ധര്വേ ശ്വസനാത്മകമ് ഐന്ദ്രേ വ്യോമാത്മകം സര്വം സൌമ്യേ ചൈവ തു മാനസമ്

യക്ഷലോകത്തിൽ അഗ്നിസ്വഭാവമാണ് പ്രധാനമായത്; ഗന്ധർവലോകത്തിൽ വായുവാണ്; ഇന്ദ്രലോകത്തിൽ ആകാശം; സോമലോകത്തിൽ മനസ്സാണ്.

പ്രാജാപത്യേ ത്വഹങ്കാരം ബ്രാഹ്മേ ബോധമനുത്തമമ് ആദ്യേ ചാഷ്ടൌ ദ്വിതീയേ ച തഥാ ഷോഡശരൂപകമ്

പ്രജാപതികളുടെ ലോകത്ത് അഹങ്കാരമാണ്; ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ഉന്നതമായ ജ്ഞാനമാണ്; ആദിയിൽ എട്ട് രൂപങ്ങളും, രണ്ടാംതിൽ പതിനാറ് രൂപങ്ങളും ഉണ്ട്.