ലിങ്ഗപുരാണമ്

മാതരഃ സര്വലോകാനാം ഗണാനാം ചൈവ മാതരഃ ഭൂതാനാം മാതരശ്ചൈവ ജഗ്മുര്ദേവസ്യ പൃഷ്ഠതഃ

എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെ മാതാക്കളും, സംഘങ്ങളുടെ മാതാക്കളും, ഭൂതങ്ങളുടെ മാതാക്കളും ദേവന്റെ പിന്നാലെ നടന്നു.

ഭാതി മധ്യേ ഗണാനാം ച രഥമധ്യേ ഗണേശ്വരഃ നഭസ്യമലനക്ഷത്രേ താരാമധ്യ ഇവോഡുരാട്

സംഘങ്ങളുടെ നടുവിൽ, രഥത്തിന്റെ നടുവിൽ, സംഘാധിപൻ പ്രകാശിക്കുന്നു; മേഘരഹിതമായ ആകാശത്തിൽ നക്ഷത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ ചന്ദ്രനുപോലെ.

രരാജ ദേവീ ദേവസ്യ ഗിരിജാ പാര്ശ്വസംസ്ഥിതാ തദാ പ്രഭാവതോ ഗൌരീ ഭവസ്യേവ ജഗന്മയീ

അപ്പോൾ ദേവിയുടെ ഭാര്യയായ ഗിരിജ, ഭഗവാന്റെ അരികിൽ നില്ക്കുന്നു; അവളുടെ ശക്തിയിൽ പ്രകാശം നിറഞ്ഞ്, ഗൗരിയായ്, ഭവന്റെ സ്വരൂപംപോലെ ലോകമാകെ വ്യാപിച്ചവൾ.

ശുഭാവതീ തദാ ദേവീ പാര്ശ്വസംസ്ഥാ വിഭാതി സാ ചാമരാസക്തഹസ്താഗ്രാ സാ ഹേമാംബുജവര്ണികാ

അപ്പോൾ, ദൈവംപോലെയുള്ള ദേവി, ഭഗവാന്റെ അരികിൽ നില്ക്കുന്നു; കൈയിൽ ചാമരം പിടിച്ച്, പൊന്നുപോലുള്ള കമലത്തിന്റെ നിറത്തിൽ, ഭംഗിയായി തിളങ്ങുന്നു.

അഥ വിഭാതി വിഭോര്വിശദം വപുര് ഭസിതഭാസിതമംബികയാ തയാ സിതമിവാഭ്രമഹോ സഹ വിദ്യുതാ നഭസി ദേവപതേഃ പരമേഷ്ഠിനഃ

അപ്പോൾ, മഹാശക്തനായി, അംബികയോടൊപ്പം, ചാരുപൊടി പൂശിയ ദേഹത്തിൽ, ആകാശത്തിൽ മിന്നുന്ന മേഘംപോലും അതിൽ മിന്നൽപോലും, ദേവന്മാരുടെ ദൈവമായ പരമേശ്വരൻ തെളിഞ്ഞു.

ഭാതീന്ദ്രധനുഷാകാശം മേരുണാ ച യഥാ ജഗത് ഹിരണ്യധനുഷാ സൌമ്യം വപുഃ ശംഭോഃ ശശിദ്യുതി

ഇന്ദ്രധനുസ്സുപോലുള്ള ആകാശം പോലെ, മേരുപർവതം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന ലോകംപോലെ, ശംഭുവിന്റെ സുമധുരമായ രൂപം, ചന്ദ്രന്റെ കാന്തിയോടും പൊൻവില്ലോടും കൂടി തിളങ്ങുന്നു.

സിതാതപത്രം രത്നാംശുമിശ്രിതം പരമേഷ്ഠിനഃ യഥോദയേ ശശാങ്കസ്യ ഭാത്യഖണ്ഡം ഹി മണ്ഡലമ്

പൊന്നുമുത്തുകളുടെ കിരണങ്ങൾ ചേർന്ന വെളുത്ത കുട, പരമേശ്വരന്റെ തലയിൽ, ഉദയകാലത്ത് ചന്ദ്രന്റെ അഖണ്ഡമായ വട്ടംപോലെ തിളങ്ങുന്നു.

സദുകൂലാ ശിവേ രക്താ ലമ്ബിതാ ഭാതി മാലികാ ഛത്രാന്താ രത്നജാകാശാത് പതന്തീവ സരിദ്വരാ

ശിവന്റെ മേൽ, നല്ല വസ്ത്രത്തോടൊപ്പം ചുവന്ന മാല, കുടയുടെ അറ്റത്തു തൂങ്ങി തിളങ്ങുന്നു; അതു രത്നപർവ്വതത്തിൽനിന്ന് വീഴുന്ന ഗംഗയെപ്പോലെയാണ്.

അഥ മഹേന്ദ്രവിരിഞ്ചിവിഭാവസുപ്രഭൃതിഭിര് നതപാദസരോരുഹഃ സഹ തദാ ച ജഗാമ തയാംബയാ സകലലോകഹിതായ പുരത്രയമ്

അപ്പോൾ, ഇന്ദ്രനും ബ്രഹ്മാവും അഗ്നിയും മറ്റുള്ളവരും ഭഗവാന്റെ കമലപാദങ്ങളിൽ വണങ്ങി, അംബികയോടൊപ്പം, എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും ഭവനായി, മൂന്നു നഗരങ്ങളിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.

ദഗ്ധും സമര്ഥോ മനസാ ക്ഷണേന ചരാചരം സര്വമിദം ത്രിശൂലീ കിമത്ര ദഗ്ധും ത്രിപുരം പിനാകീ സ്വയം ഗതശ്ചാത്ര ഗണൈശ് ച സാര്ധമ്

മൂന്നു അഗ്രങ്ങൾ ഉള്ള ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവൻ, മനസ്സുകൊണ്ടും ഒരു നിമിഷംകൊണ്ടും സകല ചലനസ്ഥിരങ്ങളെയും ദഹിപ്പാൻ കഴിവുള്ളവൻ; അങ്ങനെയുള്ള പിനാകം കൈവശമുള്ളവൻ, സംഘങ്ങളോടൊപ്പം അവിടെ പോയത്, ത്രിപുരം ദഹിപ്പാൻ എന്തിനാണ്?

രഥേന കിം ചേഷുവരേണ തസ്യ ഗണൈശ് ച കിം ദേവഗണൈശ് ച ശംഭോഃ പുരത്രയം ദഗ്ധുമലുപ്തശക്തേഃ കിമേതദ് ഇത്യാഹുര് അജേന്ദ്രമുഖ്യാഃ

ഭഗവാൻ ശംഭു മൂന്നു നഗരങ്ങൾ ദഹിപ്പാൻ, രഥം എന്തിന്, ഉത്തമമായ അമ്പ് എന്തിന്, സംഘങ്ങൾ എന്തിന്, ദേവസംഘങ്ങൾ എന്തിന്? ഇന്ദ്രൻമാരും മറ്റ് പ്രധാന ദേവന്മാരും പറഞ്ഞു: 'അവനിൽ ശക്തി ഇല്ലാതായിട്ടില്ലെങ്കിൽ ഇതെന്തിനാണ്?'

മന്വാമ നൂനം ഭഗവാന്പിനാകീ ലീലാര്ഥമേതത്സകലം പ്രവര്ത്തുമ് വ്യവസ്ഥിതശ്ചേതി തഥാന്യഥാ ചേദ് ആഡമ്ബരേണാസ്യ ഫലം കിമന്യത്

നിസ്സംശയം, ഞാൻ വിചാരിക്കുന്നു, ഭഗവാൻ പിനാകി ഇതെല്ലാം ഒരു കളിയായി മാത്രം ചെയ്തിരിക്കുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ, ഇങ്ങനെ പ്രദർശനം നടത്തുന്നതിൽ മറ്റെന്ത് ഉദ്ദേശം ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു?

പുരത്രയസ്യാസ്യ സമീപവര്തീ സുരേശ്വരൈര് നന്ദിമുഖൈശ് ച നന്ദീ ഗണൈര്ഗണേശസ്തു രരാജ ദേവ്യാ ജഗദ്രഥോ മേരുരിവാഷ്ടശൃങ്ഗൈഃ

ആ മൂന്നു നഗരങ്ങളുടെ സമീപത്ത്, ദേവന്മാരുടെ നാഥൻ, നന്ദിയും നന്ദിയുടെ കൂട്ടരും, ഗണേശനും അവന്റെ ഗണങ്ങളുമൊത്ത്, ദേവിയോടൊപ്പം, എട്ടു കുന്തുകളുള്ള മേറു പർവതം പോലെ ലോകരഥമായി പ്രകാശിച്ചു.

അഥ നിരീക്ഷ്യ സുരേശ്വരമീശ്വരം സഗണമദ്രിസുതാസഹിതം തദാ ത്രിപുരരങ്ഗതലോപരി സംസ്ഥിതഃ സുരഗണോ ഽനുജഗാമ സ്വയം തഥാ

അപ്പോൾ, ദേവന്മാരുടെ നാഥനായ ഈശ്വരനെ, അവന്റെ കൂട്ടരും പാർവതിയുമൊത്ത് കണ്ടു, ദേവതകൾ സ്വയം ട്രിപുരയുടെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ എത്തി നില്ക്കുകയായിരുന്നു.

ജഗത്ത്രയം സര്വമിവാപരം തത് പുരത്രയം തത്ര വിഭാതി സമ്യക് നരേശ്വരൈശ്ചൈവ ഗണൈശ് ച ദേവൈഃ സുരേതരൈശ് ച ത്രിവിധൈര്മുനീന്ദ്രാഃ

അവിടെ ആ മൂന്നു നഗരവും മറ്റൊരു ലോകംപോലെ തിളങ്ങി, രാജാക്കന്മാരും കൂട്ടങ്ങളും ദേവന്മാരും മറ്റു ദൈവങ്ങൾക്കും മൂന്നു വിധമുള്ള മഹർഷിമാരും നിറഞ്ഞു നിന്നു.

അഥ സജ്യം ധനുഃ കൃത്വാ ശര്വഃ സംധായ തം ശരമ് യുക്ത്വാ പാശുപതാസ്ത്രേണ ത്രിപുരം സമചിന്തയത്

അപ്പോൾ ശർവ്വൻ തന്റെ വില്ല് കെട്ടി, അമ്പ് ഘടിപ്പിച്ചു, പാശുപതാസ്ത്രം ചേർത്ത്, ട്രിപുരയെ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു.

തസ്മിന് സ്ഥിതേ മഹാദേവേ രുദ്രേ വിതതകാര്മുകേ പുരാണി തേന കാലേന ജഗ്മുരേകത്വമാശു വൈ

മഹാദേവൻ, രുദ്രൻ, വലിയ വില്ലുമായി അവിടെ നില്ക്കുമ്പോൾ, ആ സമയത്ത് നഗരങ്ങൾ ഒറ്റയാക്കി ചേർന്നു.

ഏകീഭാവം ഗതേ ചൈവ ത്രിപുരേ സമുപാഗതേ ബഭൂവ തുമുലോ ഹര്ഷോ ദേവതാനാം മഹാത്മനാമ്

ട്രിപുരം ഒന്നായി ചേർന്നപ്പോൾ, മഹാത്മാക്കളായ ദേവന്മാരിൽ വലിയ സന്തോഷം ഉണർന്നു.

തതോ ദേവഗണാഃ സര്വേ സിദ്ധാശ് ച പരമര്ഷയഃ ജയേതി വാചോ മുമുചുഃ സംസ്തുവന്തോ ഽഷ്ടമൂര്തികമ്

അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവതകളും സിദ്ധന്മാരും പരമർഷിമാരും, അഷ്ടമൂർത്തിയേ സ്തുതിച്ച് 'ജയം' എന്ന് വിളിച്ചു.

അഥാഹ ഭഗവാന്ബ്രഹ്മാ ഭഗനേത്രനിപാതനമ് പുഷ്യയോഗേ ഽപി സമ്പ്രാപ്തേ ലീലാവശമുമാപതിമ്

അപ്പോൾ ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവ് ഭഗന്റെ കണ്ണ് നഷ്ടപ്പെട്ടതിനെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു; പുഷ്യയോഗം വന്നാലും ഉമാപതി തന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്നു പറഞ്ഞു.

സ്ഥാനേ തവ മഹാദേവ ചേഷ്ടേയം പരമേശ്വര പൂര്വദേവാശ് ച ദേവാശ് ച സമാസ്തവ യതഃ പ്രഭോ

നിന്റെ ഈ പ്രവർത്തി, മഹാദേവാ, പരമേശ്വരാ, യുക്തമായതാണ്; പഴയ ദേവന്മാരും ഇപ്പോഴത്തെ ദേവന്മാരും എല്ലാം നിന്റെ കാരണത്താലാണ്, പ്രഭോ.

തഥാപി ദേവാ ധര്മിഷ്ഠാഃ പൂര്വദേവാശ് ച പാപിനഃ യതസ്തസ്മാജ്ജഗന്നാഥ ലീലാം ത്യക്തുമിഹാര്ഹസി

എന്നിരുന്നാലും, ലോകനാഥാ, ഇപ്പോഴത്തെ ദേവന്മാർ ധർമ്മപരായണരാണ്, പഴയ ദേവന്മാർ പാപികളായിരുന്നു; അതുകൊണ്ട്, നീ ഈ കളി ഇവിടെ ഉപേക്ഷിക്കണം.

കിം രഥേന ധ്വജേനേശ തവ ദഗ്ധും പുരത്രയമ് ഇഷുണാ ഭൂതസംഘൈശ് ച വിഷ്ണുനാ ച മയാ പ്രഭോ

പ്രഭോ, ഒരു രഥം, പതാക, അമ്പ്, ഭൂതഗണങ്ങൾ, വിഷ്ണു, ഞാൻ ഇവയൊന്നും ട്രിപുരം നശിപ്പിക്കാൻ ആവശ്യമുണ്ടോ?

പുഷ്യയോഗേ ത്വനുപ്രാപ്തേ പുരം ദഗ്ധുമിഹാര്ഹസി യാവന്ന യാന്തി ദേവേശ വിയോഗം താവദേവ തു

പുഷ്യയോഗം വന്നപ്പോൾ, ദേവനാഥാ, ദേവന്മാർ ഇനിയും പോയിട്ടില്ലാത്ത സമയത്ത് നഗരങ്ങൾ നീ ദഹിപ്പിക്കണം.

ദഗ്ധുമര്ഹസി ശീഘ്രം ത്വം ത്രീണ്യേതാനി പുരാണി വൈ അഥ ദേവോ മഹാദേവഃ സര്വജ്ഞസ്തദവൈക്ഷത

നീ ഈ മൂന്നു നഗരങ്ങളും ഉടൻ ദഹിപ്പിക്കണം; പിന്നെ സർവ്വജ്ഞനായ മഹാദേവൻ അവയെ നോക്കി.

പുരത്രയം വിരൂപാക്ഷസ് തത്ക്ഷണാദ്ഭസ്മ വൈ കൃതമ് സോമശ് ച ഭഗവാന്വിഷ്ണുഃ കാലാഗ്നിര്വായുരേവ ച

വിരൂപാക്ഷൻ ആ നിമിഷം തന്നെ ആ മൂന്നു നഗരവും ചാരാക്കി; സോമനും ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവും കാലനും അഗ്നിയും വായുവും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

ശരേ വ്യവസ്ഥിതാഃ സര്വേ ദേവമൂചുഃ പ്രണമ്യ തമ് ദഗ്ധമപ്യഥ ദേവേശ വീക്ഷണേന പുരത്രയമ്

അവിടെ അമ്പിൽ ഇരുന്ന എല്ലാ ദേവതകളും ദൈവത്തെ വണങ്ങി പറഞ്ഞു: 'ദേവനാഥാ, നിന്റെ ഒരു കാഴ്ചകൊണ്ട് പോലും ട്രിപുരം ദഹിച്ചു.'

അസ്മദ്ധിതാര്ഥം ദേവേശ ശരം മോക്തുമിഹാര്ഹസി അഥ സംമൃജ്യ ധനുഷോ ജ്യാം ഹസന് ത്രിപുരാര്ദനഃ

ദേവനാഥാ, ഞങ്ങളുടെ ഭലത്തിനായി നീ അമ്പ് വിടണം; അപ്പോൾ ട്രിപുരാർദനൻ പുഞ്ചിരിച്ച് വില്ലിന്റെ നൂൽ തുടച്ചു.

മുമോച ബാണം വിപ്രേന്ദ്രാ വ്യാകൃഷ്യാകര്ണമ് ഈശ്വരഃ തത്ക്ഷണാത്ത്രിപുരം ദഗ്ധ്വാ ത്രിപുരാന്തകരഃ ശരഃ

ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഈശ്വരൻ അമ്പ് ചെവിയിലേക്കു വലിച്ച് വിട്ടു; ആ നിമിഷം തന്നെ ട്രിപുരം അമ്പ് ദഹിപ്പിച്ചു, അതിന്റെ അന്ത്യം വരുത്തി.