പൃഥക്പശുത്വം ദേവാനാം തഥാന്യേഷാം സുരോത്തമാഃ കല്പയിത്വൈവ വധ്യാസ്തേ നാന്യഥാ നൈവ സത്തമാഃ
ദേവന്മാരുടെയും മറ്റുള്ളവരുടെയും ജീവസ്വഭാവം വേറെയാക്കി, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ, അവരെ കൊല്ലേണ്ടതാണു — വേറെ വഴിയില്ല, മഹാന്മാരേ.
ഇതി ശ്രുത്വാ വചഃ സര്വം ദേവദേവസ്യ ധീമതഃ വിഷാദമഗമന് സര്വേ പശുത്വം പ്രതി ശങ്കിതാഃ
ദേവദേവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, എല്ലാവരും ജീവസ്വഭാവം പ്രാപിക്കുമോ എന്ന ഭയത്തിൽ വിഷാദം അനുഭവിച്ചു.
തേഷാം ഭാവം തതോ ജ്ഞാത്വാ ദേവസ്താനിദമബ്രവീത് മാ വോ ഽസ്തു പശുഭാവേ ഽസ്മിന് ഭയം വിബുധസത്തമാഃ
അവരുടെ മനോഭാവം മനസ്സിലാക്കി ദേവൻ പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾക്ക് ഈ ജീവസ്വഭാവത്തിൽ ഭയമൊന്നും വേണ്ട, ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ.'
ശ്രൂയതാം പശുഭാവസ്യ വിമോക്ഷഃ ക്രിയതാം ച സഃ യോ വൈ പാശുപതം ദിവ്യം ചരിഷ്യതി സ മോക്ഷ്യതി
'ഇപ്പോൾ ജീവസ്വഭാവത്തിൽ നിന്ന് മോചനം എങ്ങനെ ലഭിക്കും എന്ന് കേൾക്കൂ; ദൈവികമായ പാശുപത വ്രതം ആചരിക്കുന്നവൻ മോചിതനാകും.'
പശുത്വാദിതി സത്യം ച പ്രതിജ്ഞാതം സമാഹിതാഃ യേ ചാപ്യന്യേ ചരിഷ്യന്തി വ്രതം പാശുപതം മമ
'ഈ ജീവസ്വഭാവം സത്യമാണ് എന്നും ഞാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്; എന്റെ പാശുപത വ്രതം ആരെങ്കിലും ആചരിച്ചാൽ,'
മോക്ഷ്യന്തി തേ ന സംദേഹഃ പശുത്വാത് സുരസത്തമാഃ നൈഷ്ഠികം ദ്വാദശാബ്ദം വാ തദര്ധം വര്ഷകത്രയമ്
'അവർക്ക് ജീവസ്വഭാവത്തിൽ നിന്ന് സംശയമില്ലാതെ മോക്ഷം ലഭിക്കും, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ; പന്ത്രണ്ടു വർഷം, അതിന്റെ പാതി, അല്ലെങ്കിൽ മൂന്നു വർഷം പൂർണ്ണമായ ആചരണത്തിൽ.'
ശുശ്രൂഷാം കാരയേദ്യസ്തു സ പശുത്വാദ്വിമുച്യതേ തസ്മാത്പരമിദം ദിവ്യം ചരിഷ്യഥ സുരോത്തമാഃ
'ആരെങ്കിലും സേവനം നടത്തിച്ചാൽ അവൻ ജീവസ്വഭാവത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും; അതുകൊണ്ട്, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ, നിങ്ങൾ ഈ പരമ ദൈവിക വ്രതം ആചരിക്കണം.'
തഥേതി ചാബ്രുവന്ദേവാഃ ശിവേ ലോകനമസ്കൃതേ തസ്മാദ്വൈ പശവഃ സര്വേ ദേവാസുരനരാഃ പ്രഭോഃ
ലോകങ്ങൾ വന്ദിക്കുന്ന ശിവനോട് ദേവന്മാർ 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞു; അതുകൊണ്ട്, എല്ലാ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും ഭഗവാന്റെ ജീവജാലങ്ങളാണ്.
രുദ്രഃ പശുപതിശ്ചൈവ പശുപാശവിമോചകഃ യഃ പശുസ്തത്പശുത്വം ച വ്രതേനാനേന സംത്യജേത്
രുദ്രൻ, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും നാഥൻ, അവരെ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നവനാണ്. ഈ വ്രതം ആചരിക്കുന്നവൻ, ജീവിയായിരിക്കുന്ന അവസ്ഥയും അതിന്റെ ബന്ധങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കാം.
തത്കൃത്വാ ന ച പാപീയാന് ഇതി ശാസ്ത്രസ്യ നിശ്ചയഃ തതോ വിനായകഃ സാക്ഷാദ് ബാലോ ഽബാലപരാക്രമഃ
അത് ചെയ്താൽ കൂടുതൽ പാപം ഉണ്ടാകില്ലെന്നു ശാസ്ത്രം ഉറപ്പായി പറയുന്നു. അതിനുശേഷം, അത്ഭുതശക്തിയുള്ള ബാലനായ വിനായകൻ തന്നെ പ്രത്യക്ഷമായി.
അപൂജിതസ്തദാ ദേവൈഃ പ്രാഹ ദേവാന്നിവാരയന് മാമപൂജ്യ ജഗത്യസ്മിന് ഭക്ഷ്യഭോജ്യാദിഭിഃ ശുഭൈഃ
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ അവനെ ആരാധിച്ചില്ല. ദേവന്മാരെ തടഞ്ഞുകൊണ്ട് വിനായകൻ പറഞ്ഞു: 'ഈ ലോകത്ത് ശുദ്ധമായ ഭക്ഷ്യപാനാദികൾകൊണ്ട് എന്നെ ആരാധിക്കാതെ,'
കഃ പുമാന്സിദ്ധിമാപ്നോതി ദേവോ വാ ദാനവോ ഽപി വാ തതസ്തസ്മിന് ക്ഷണാദേവ ദേവകാര്യേ സുരേശ്വരാഃ
'ആളുകളോ ദേവന്മാരോ അല്ലെങ്കിൽ അസുരന്മാരോ ആരും വിജയിക്കുമോ? അതിനാൽ, അപ്പോൾ തന്നെ ദേവന്മാരുടെ പ്രധാനികൾ ദൈവകാര്യത്തിനായി,'
വിഘ്നം കരിഷ്യേ ദേവേശ കഥം കര്തും സമുദ്യതാഃ തതഃ സേന്ദ്രാഃ സുരാഃ സര്വേ ഭീതാഃ സമ്പൂജ്യ തം പ്രഭുമ്
'ദേവനാഥാ, ആരെങ്കിലും പ്രവർത്തിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ ഞാൻ അവർക്കു തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കും.' അപ്പോൾ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം എല്ലാ ദേവന്മാരും ഭയത്തോടെ ആ പ്രഭുവിനെ ആരാധിച്ചു.
ഭക്ഷ്യഭോജ്യാദിഭിശ്ചൈവ ഉണ്ഡരൈശ്ചൈവ മോദകൈഃ അബ്രുവംസ്തേ ഗണേശാനം നിര്വിഘ്നം ചാസ്തു നഃ സദാ
ഭക്ഷ്യപാനാദികൾ, ഉണ്ടകൾ, മോദകങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് അവർ ഗണപതിയെ അഭിമുഖീകരിച്ചു: 'ഞങ്ങൾക്ക് എല്ലായ്പ്പോഴും തടസ്സങ്ങൾ ഇല്ലാതിരിക്കുക' എന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു.
ആലിങ്ഗ്യ ചാഘ്രായ സുതം തദാനീമപൂജയത്സര്വസുരേന്ദ്രമുഖ്യഃ
അപ്പോൾ, തന്റെ മകനെ അണക്കി മണമെടുത്തു, എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും പ്രധാനി അവനെ ആരാധിച്ചു.
സമ്പൂജ്യ പൂജ്യം സഹ ദേവസംഘൈര് വിനായകം നായകമീശ്വരാണാമ് ഗണേശ്വരൈരേവ നഗേന്ദ്രധന്വാ പുരത്രയം ദഗ്ധുമസൌ ജഗാമ
ദേവസംഘത്തോടൊപ്പം, ഗണപതിയെയും ഗണനാഥന്മാരെയും, മലരാജാവിന്റെ വില്ലുമായി, ആരാധന നടത്തി, അവൻ മൂന്നു നഗരങ്ങൾ ദഹിപ്പിക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു.
തം ദേവദേവം സുരസിദ്ധസംഘാ മഹേശ്വരം ഭൂതഗണാശ് ച സര്വേ ഗണേശ്വരാ നന്ദിമുഖാസ്തദാനീം സ്വവാഹനൈരന്വയുരീശമീശാഃ
ദേവദേവനായ മഹേശ്വരനെയും, ദിവ്യരും സിദ്ധരും, ഭൂതഗണങ്ങളെയും, നന്ദിയെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ ഗണനാഥന്മാരെയും, അവരവരുടെ വാഹനങ്ങളുമായി, അന്നേ സമയം അവനെ പിന്തുടർന്നു.
അഗ്രേ സുരാണാം ച ഗണേശ്വരാണാം തദാഥ നന്ദീ ഗിരിരാജകല്പമ് വിമാനമാരുഹ്യ പുരം പ്രഹര്തും ജഗാമ മൃത്യും ഭഗവാനിവേശഃ
ദേവന്മാരുടെയും ഗണനാഥന്മാരുടെയും മുന്നിൽ, അപ്പോൾ നന്ദി, മലരാജാവിനെപ്പോലെ, ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി, മരണത്തിന്റെ ആസ്ഥാനമായ നഗരത്തെ ആക്രമിക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു.
യാന്തം തദാനീം തു ശിലാദപുത്രമ് ആരുഹ്യ നാഗേന്ദ്രവൃഷാശ്വവര്യാന് ദേവാസ്തദാനീം ഗണപാശ് ച സര്വേ ഗണാ യയുഃ സ്വായുധചിഹ്നഹസ്താഃ
അപ്പോൾ, ദേവന്മാർ, ഗണനാഥന്മാർ, എല്ലാ ഗണങ്ങളും, മികച്ച ആന, കാള, കുതിര എന്നിവയിൽ കയറി, തങ്ങളുടെ ആയുധചിഹ്നങ്ങൾ കൈവശം വച്ച്, പുറപ്പെട്ടു.
ജഗാമ ജഗതാം ഹിതായ പുരത്രയം ദഗ്ധുമലുപ്തശക്തിഃ
ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി, അവൻ തന്റെ ശക്തി അക്ഷയമായി മൂന്നു നഗരങ്ങൾ ദഹിപ്പിക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു.
സുരാസുരേശം സഹസ്രരശ്മിര് ഭഗവാന് സുതീക്ഷ്ണഃ
ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ള, ഭയങ്കരനായ, ദേവാസുരന്മാരുടെ നാഥനായ ഭഗവാൻ,
രരാജ മധ്യേ ഭഗവാന്സുരാണാം വിവാഹനോ വാരിജപത്രവര്ണഃ യഥാ സുമേരോഃ ശിഖരാധിരൂഢഃ സഹസ്രരശ്മിര് ഭഗവാന് സുതീക്ഷ്ണഃ
ദേവന്മാരുടെ നടുവിൽ, തന്റെ വാഹനത്തിൽ, താമരയിലിന്റെ നിറത്തിൽ, ആ ഭയങ്കരനായ ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ള ഭഗവാൻ, സുമേറു പർവതത്തിന്റെ ശിഖരത്തിൽ കയറിയതുപോലെ, പ്രകാശിച്ചു.
സഹസ്രനേത്രഃ പ്രഥമഃ സുരാണാം ഗജേന്ദ്രമാരുഹ്യ ച ദക്ഷിണേ ഽസ്യ ജഗാമ രുദ്രസ്യ പുരം നിഹന്തും യഥോരഗാംസ്തത്ര തു വൈനതേയഃ
ദേവന്മാരിൽ പ്രഥമനായ ആയിരം കണ്ണുള്ളവൻ, ഗജേന്ദ്രനിൽ കയറി, രുദ്രന്റെ വലതുവശത്ത് നഗരത്തെ നശിപ്പിക്കാൻ പോയി. അവിടെ, ഗരുഡൻ പാമ്പുകൾ പോകുന്നതുപോലെ പോയി.
തം സിദ്ധഗന്ധര്വസുരേന്ദ്രവീരാഃ സുരേന്ദ്രവൃന്ദാധിപമ് ഇന്ദ്രമ് ഈശമ് സമന്തതസ്തുഷ്ടുവുരിഷ്ടദം തേ ജയേതി ശക്രം വരപുഷ്പവൃഷ്ട്യാ
സിദ്ധന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, വീരനായ ദേവന്മാർ, ദേവന്മാരുടെ നേതാവായ ഇന്ദ്രനെ എല്ലാ ദിക്കിലും നിന്ന് സ്തുതിച്ചു, 'വിജയം' എന്ന് വിളിച്ചു, മനോഹരമായ പുഷ്പങ്ങൾ ചൊരിഞ്ഞു.
പ്രണേമുരാലോക്യ സഹസ്രനേത്രം സലീലമംബാ തനയം യഥേന്ദ്രമ്
ആ ആയിരം കണ്ണുള്ളവനെ കണ്ടപ്പോൾ, അവർ മാതാവിന്റെ മകനെ കാണുമ്പോലെ, ഇന്ദ്രനെ കാണുമ്പോലെ, വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു.
യമപാവകവിത്തേശാ വായുര്നിരൃതിരേവ ച അപാമ്പതിസ് തഥേശാനോ ഭവം ചാനു സമാഗതാഃ
യമൻ, അഗ്നി, കുബേരൻ, വായു, നിരൃതി, ജലപതി, ഈശാനൻ, ഭവൻ എന്നിവരും അപ്പോൾ അങ്ങോട്ട് ഒന്നിച്ചു.
വീരഭദ്രോ രണേ ഭദ്രോ നൈരൃത്യാം വൈ രഥസ്യ തു വൃഷഭേന്ദ്രം സമാരുഹ്യ രോമജൈശ് ച സമാവൃതഃ
യുദ്ധഭൂമിയില് വീരഭദ്രന് മഹാവീര്യത്തോടെ, രഥത്തിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് കാളയുടെ രാജാവില് കയറി, രോമങ്ങള് നട്ടു നില്ക്കുന്നവരാല് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
സേവാം ചക്രേ പുരം ഹന്തും ദേവദേവം ത്രിയംബകമ് മഹാകാലോ മഹാതേജാ മഹാദേവ ഇവാപരഃ
അവന് നഗരത്തെ നശിപ്പിക്കാന് ദേവദേവനായ ത്രയമ്പകനെ സേവിച്ചു. മഹാകാലനും അതിശക്തിയുമാണ് അവന്, മറ്റൊരു മഹാദേവനെപ്പോലെയാണ്.
വായവ്യാം സഗണൈഃ സാര്ധം സേവാം ചക്രേ രഥസ്യ തു
വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് അവന് തന്റെ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം രഥത്തിന് സമീപം സേവനം ചെയ്തു.
ഷണ്മുഖോ ഽപി സഹ സിദ്ധചാരണൈഃ സേനയാ ച ഗിരിരാജസംനിഭഃ ദേവനാഥഗണവൃന്ദസംവൃതോ വാരണേന ച തഥാഗ്നിസംഭവഃ
ഷണ്മുഖന് സിദ്ധന്മാരും ചാരണന്മാരും സൈന്യവും കൂടെ, മലയുടെ രാജാവിനെപ്പോലെ, ദേവനാഥന്മാരുടെ കൂട്ടരാല് ചുറ്റപ്പെട്ട്, ആനയോടും അഗ്നിയില് നിന്നു ജനിച്ചവനുമായ് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.