ലിങ്ഗപുരാണമ്

നമഃ സേനാധിപതയേ രുദ്രാണാം പതയേ നമഃ ഭൂതാനാം ഭുവനേശാനാം പതയേ പാപഹാരിണേ

സേനാപതിയായവനേ, രുദ്രന്മാരുടെ നാഥനേ, ഭൂതങ്ങളുടെ, ലോകനാഥന്മാരുടെ പ്രഭുവേ, പാപം നശിപ്പിക്കുന്നവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം.

രുദ്രായ രുദ്രപതയേ രൌദ്രപാപഹരായ തേ നമഃ ശിവായ സൌമ്യായ രുദ്രഭക്തായ തേ നമഃ

രുദ്രനേ, രുദ്രപതിയായവനേ, ഭയങ്കരമായ പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നവനേ, ശിവനേ, സൗമ്യനായവനേ, രുദ്രഭക്തനായവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം.

തതഃ പ്രീതോ ഗണാധ്യക്ഷഃ പ്രാഹ ദേവാംശ്ഛിവാത്മജഃ രഥം ച സാരഥിം ശംഭോഃ കാര്മുകം ശരമുത്തമമ്

അതിനുശേഷം, ഗണങ്ങളുടെ അദ്ധ്യക്ഷനും ശിവയുടെ പുത്രനുമായവൻ സന്തോഷത്തോടെ ദേവന്മാരോട് ശംഭുവിന്റെ രഥവും സാരഥിയും വില്ലും ഉത്തമമായ അമ്പും കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.

കര്തുമര്ഹഥ യത്നേന നഷ്ടം മത്വാ പുരത്രയമ് അഥ തേ ബ്രഹ്മണാ സാര്ധം തഥാ വൈ വിശ്വകര്മണാ

നിങ്ങൾ പരിശ്രമത്തോടെ, പുരത്രയം നശിച്ചുവെന്ന് കരുതി, ബ്രഹ്മാവിനെയും വിശ്വകർമ്മനെയും കൂട്ടി അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കണം.

രഥം ചക്രുഃ സുസംരബ്ധാ ദേവദേവസ്യ ധീമതഃ

ദേവന്മാർ വലിയ ഉത്സാഹത്തോടെ ദേവദേവനായ ധീരന്റെ രഥം നിർമ്മിച്ചു.

അഥ രുദ്രസ്യ ദേവസ്യ നിര്മിതോ വിശ്വകര്മണാ സര്വലോകമയോ ദിവ്യോ രഥോ യത്നേന സാദരമ്

അപ്പോൾ, രുദ്രനായി വിശ്വകർമ്മൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ദിവ്യമായ രഥം ശ്രദ്ധയോടെ നിർമിച്ചു.

സര്വഭൂതമയശ്ചൈവ സര്വദേവനമസ്കൃതഃ സര്വദേവമയശ്ചൈവ സൌവര്ണഃ സര്വസംമതഃ

അത് എല്ലാ ജീവികളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായിരുന്നു, എല്ലാ ദേവന്മാരും ആരാധിച്ചിരുന്നതായിരുന്നു, എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതും സ്വർണ്ണം കൊണ്ടുള്ളതും എല്ലാവരും അംഗീകരിച്ചതുമായിരുന്നു.

രഥാങ്ഗം ദക്ഷിണം സൂര്യോ വാമാങ്ഗം സോമ ഏവ ച ദക്ഷിണം ദ്വാദശാരം ഹി ഷോഡശാരം തഥോത്തരമ്

രഥത്തിന്റെ വലതുചക്രം സൂര്യനും ഇടതുചക്രം ചന്ദ്രനും ആയിരുന്നു; വലതുചക്രത്തിന് പന്ത്രണ്ടു അകശാലുകളും ഇടതുചക്രത്തിന് പതിനാറു അകശാലുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.

അരേഷു തേഷു വിപ്രേന്ദ്രാശ് ചാദിത്യാ ദ്വാദശൈവ തു ശശിനഃ ഷോഡശാരേഷു കലാ വാമസ്യ സുവ്രതാഃ

ആ ചക്രങ്ങളിൽ, മഹർഷികളേ, പന്ത്രണ്ടു ആദിത്യന്മാർ വലതുചക്രത്തിൽ, ഇടതുചക്രത്തിലെ പതിനാറു അകശാലുകളിൽ ചന്ദ്രന്റെ കലകൾ, മനോഹരരായവരേ.

ഋക്ഷാണി ച തദാ തസ്യ വാമസ്യൈവ തു ഭൂഷണമ് നേമ്യഃ ഷഡൃതവശ്ചൈവ തയോര്വൈ വിപ്രപുങ്ഗവാഃ

ഇടതുചക്രം അലങ്കരിച്ചിരുന്നത് നക്ഷത്രങ്ങളാൽ ആയിരുന്നു; ആ ചക്രങ്ങളുടെ നെമികൾ ആറു ঋതുക്കളായിരുന്നു, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ.

പുഷ്കരം ചാന്തരിക്ഷം വൈ രഥനീഡശ് ച മന്ദരഃ അസ്താദ്രിരുദയാദ്രിശ് ച ഉഭൌ തൌ കൂബരൌ സ്മൃതൌ

പുഷ്കരം അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു, രഥത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം മന്ദരപർവതം; അസ്തമാനപർവതവും ഉദയപർവതവും ആ രഥത്തിന്റെ കൂബരങ്ങൾ ആയിരുന്നു.

അധിഷ്ഠാനം മഹാമേരുര് ആശ്രയാഃ കേസരാചലാഃ വേഗഃ സംവത്സരസ്തസ്യ അയനേ ചക്രസംഗമൌ

അവന്റെ അടിസ്ഥാനം മഹാമേരു പർവതമാണ്; കേശരാചലങ്ങൾ അവനെ താങ്ങുന്ന പർവതങ്ങളാണ്; അവന്റെ സഞ്ചാരവേഗം ഒരു സംവത്സരം തന്നെയാണ്; അയനങ്ങൾ അവന്റെ ചക്രങ്ങളുടെ സംഗമങ്ങളാണ്.

മുഹൂര്താ ബന്ധുരാസ്തസ്യ ശമ്യാശ്ചൈവ കലാഃ സ്മൃതാഃ തസ്യ കാഷ്ഠാഃ സ്മൃതാ ഘോണാ ചാക്ഷദണ്ഡാഃ ക്ഷണാശ് ച വൈ

അവന്റെ മുഹൂർത്തങ്ങൾ ബന്ധുരകൾ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു; spokes എന്നത് കലകൾ; അവന്റെ ഭാഗങ്ങൾ കഷ്ടകൾ; ഗോണകൾ അക്ഷദണ്ഡങ്ങൾ; ക്ഷണങ്ങൾ ദണ്ഡങ്ങൾ തന്നെയാണ്.

നിമേഷാശ്ചാനുകര്ഷാശ് ച ഈഷാ ചാസ്യ ലവാഃ സ്മൃതാഃ ദ്യൌര്വരൂഥം രഥസ്യാസ്യ സ്വര്ഗമോക്ഷാവുഭൌ ധ്വജൌ

നിമിഷങ്ങളും അനുകർഷങ്ങളും അവന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്; ഏറ്റവും ചെറിയ അളവുകൾ ലവകൾ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു; ആകാശം അവന്റെ മറയാണു, സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും അവന്റെ രണ്ട് പതാകകളാണ്.

ധര്മോ വിരാഗോ ദണ്ഡോ ഽസ്യ യജ്ഞാ ദണ്ഡാശ്രയാഃ സ്മൃതാഃ ദക്ഷിണാഃ സംധയസ്തസ്യ ലോഹാഃ പഞ്ചാശദഗ്നയഃ

ധർമ്മം, വിരാഗം, ശിക്ഷ എന്നിവ അവന്റെ ദണ്ഡങ്ങൾ; യജ്ഞങ്ങൾ ഈ ദണ്ഡങ്ങളിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു; ദക്ഷിണകൾ അവന്റെ സംധികൾ; അമ്പത് അഗ്നികൾ അവന്റെ ലോഹങ്ങൾ.

യുഗാന്തകോടീ തൌ തസ്യ ധര്മകാമാവുഭൌ സ്മൃതൌ ഈഷാദണ്ഡസ്തഥാവ്യക്തം ബുദ്ധിസ്തസ്യൈവ നഡ്വലഃ

യുഗത്തിന്റെ രണ്ട് അറ്റങ്ങൾ ധർമ്മവും കാമവും ആയി ഓർക്കപ്പെടുന്നു; ദണ്ഡം അവ്യക്തമാണ്; ബുദ്ധി അവന്റെ നാളാണ്.

കോണസ് തഥാ ഹ്യഹങ്കാരോ ഭൂതാനി ച ബലം സ്മൃതമ് ഇന്ദ്രിയാണി ച തസ്യൈവ ഭൂഷണാനി സമന്തതഃ

കോണം അഹങ്കാരമാണ്; ഭൂതങ്ങൾ അവന്റെ ശക്തിയാണ്; ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അവനെ ചുറ്റിയുള്ള അലങ്കാരങ്ങളാണ്.

ശ്രദ്ധാ ച ഗതിരസ്യൈവ വേദാസ്തസ്യ ഹയാഃ സ്മൃതാഃ പദാനി ഭൂഷണാന്യേവ ഷഡങ്ഗാന്യുപഭൂഷണമ്

ശ്രദ്ധയും ഗതിയും അവനുടേതാണ്; വേദങ്ങൾ അവന്റെ കുതിരകളാണ്; അവന്റെ അംഗങ്ങൾ അലങ്കാരങ്ങൾ; ആറംഗങ്ങൾ ഉപഭൂഷണങ്ങളാണ്.

പുരാണന്യായമീമാംസാധര്മശാസ്ത്രാണി സുവ്രതാഃ വാലാശ്രയാഃ പടാശ്ചൈവ സര്വലക്ഷണസംയുതാഃ

പുരാണങ്ങൾ, ന്യായം, മീമാംസ, ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾ, സുദൃഢവ്രതരേ, ഇവയെല്ലാം പടകൾ പോലെ, എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളോടും കൂടിയാണ്.

മന്ത്രാ ഘണ്ടാഃ സ്മൃതാസ്തേഷാം വര്ണാഃ പാദാസ്തഥാശ്രമാഃ അവച്ഛേദോ ഹ്യനന്തസ്തു സഹസ്രഫണഭൂഷിതഃ

മന്ത്രങ്ങൾ അവന്റെ ഘണ്ടകളാണ്; അക്ഷരങ്ങൾ അവന്റെ പാദങ്ങൾ; ആശ്രമങ്ങൾ അവന്റെ താങ്ങുകളാണ്; അവന്റെ അതിരുകൾ അനന്തമായാണ്, ആയിരം ഫണികളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.

ദിശഃ പാദാ രഥസ്യാസ്യ തഥാ ചോപദിശശ് ച ഹ പുഷ്കരാദ്യാഃ പതാകാശ് ച സൌവര്ണാ രത്നഭൂഷിതാഃ

ദിശകൾ ഈ രഥത്തിന്റെ ചക്രങ്ങളാണ്; ഉപദിശകളും അതുപോലെ; പുഷ്കരാദികൾ, പൊന്നും രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച പതാകകളാണ്.

സമുദ്രാസ്തസ്യ ചത്വാരോ രഥകമ്ബലികാഃ സ്മൃതാഃ ഗങ്ഗാദ്യാഃ സരിതഃ ശ്രേഷ്ഠാഃ സര്വാഭരണഭൂഷിതാഃ

നാലു സമുദ്രങ്ങൾ രഥത്തിന്റെ കയറ്റികൾ എന്ന് പറയുന്നു; ഗംഗാദി ഉത്തമ നദികൾ എല്ലാം അലങ്കാരങ്ങളാൽ ഭൂഷിതമാണ്.

ചാമരാസക്തഹസ്താഗ്രാഃ സര്വാഃ സ്ത്രീരൂപശോഭിതാഃ തത്രതത്ര കൃതസ്ഥാനാഃ ശോഭയാംചക്രിരേ രഥമ്

എല്ലാ സ്ത്രീകളും ചാമരം പിടിച്ച്, സ്ത്രീരൂപത്തിൽ അലങ്കരിച്ച്, വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിലകൊണ്ട്, രഥത്തിന് ഭംഗി കൂട്ടുന്നു.

ആവഹാദ്യാസ് തഥാ സപ്ത സോപാനം ഹൈമമുത്തമമ് സാരഥിര്ഭഗവാന്ബ്രഹ്മാ ദേവാഭീഷുധരാഃ സ്മൃതാഃ

ഏഴു ഉത്തമമായ പൊൻപടികൾ അവിടുണ്ട്; സാരഥി മഹാബ്രഹ്മാവാണ്; ദേവന്മാർ ആയുധധാരികളായി അറിയപ്പെടുന്നു.

പ്രതോദോ ബ്രഹ്മണസ്തസ്യ പ്രണവോ ബ്രഹ്മദൈവതമ് ലോകാലോകാചലസ്തസ്യ സസോപാനഃ സമന്തതഃ

പ്രതോദം ബ്രഹ്മമാണ്; പ്രണവം ബ്രഹ്മദൈവതം; ലോകാലോകപർവതം അവന്റെ ചുറ്റും പടികൾ പോലെ നിലകൊള്ളുന്നു.

വിഷമശ് ച തദാ ബാഹ്യോ മാനസാദ്രിഃ സുശോഭനഃ നാസാഃ സമന്തതസ്തസ്യ സര്വ ഏവാചലാഃ സ്മൃതാഃ

മനസ്സിന്റെ പുറം പർവതം അസമമാണ്, അതി ഭംഗിയുള്ളതും; ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ പർവതങ്ങളും അവന്റെ മൂക്കുകളാണ്.

തലാഃ കപോതാഃ കാപോതാഃ സര്വേ തലനിവാസിനഃ മേരുരേവ മഹാഛത്രം മന്ദരഃ പാര്ശ്വഡിണ്ഡിമഃ

തല, കപോത, കാപോത എന്നിവർ താഴ്‌വരകളിൽ വസിക്കുന്നവരാണ്; മേരു വലിയ കുടയാണ്; മന്ദരപർവതം വശത്തുള്ള മൃദംഗം.

ശൈലേന്ദ്രഃ കാര്മുകം ചൈവ ജ്യാ ഭുജങ്ഗാധിപഃ സ്വയമ് കാലരാത്ര്യാ തഥൈവേഹ തഥേന്ദ്രധനുഷാ പുനഃ

പർവതാധിപതി വില്ലാണ്; ജ്യാ പാമ്പുകളുടെ രാജാവാണ്; കാലരാത്രിയും ഇന്ദ്രധനുസും വില്ലിന്റെ ജ്യയായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ഘണ്ടാ സരസ്വതീ ദേവീ ധനുഷഃ ശ്രുതിരൂപിണീ ഇഷുര്വിഷ്ണുര്മഹാതേജാഃ ശല്യം സോമഃ ശരസ്യ ച

ഘണ്ട ദേവി സരസ്വതിയാണ്, വേദങ്ങളുടെ രൂപം; അമ്പ് മഹാതേജസ്സുള്ള വിഷ്ണുവാണ്; അമ്പിന്റെ അഗ്രം സോമനാണ്.