ധര്മാദൈശ്വര്യമിത്യേഷാ ശ്രുതിരേഷാ സനാതനീ ദൈത്യാശ്ചൈതേ ഹി ധര്മിഷ്ഠാഃ സര്വേ ത്രിപുരവാസിനഃ
'ഐശ്വര്യം ധർമ്മത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത് — ഇതാണ് ശാശ്വതമായ ഉപദേശം; ഈ ത്രിപുരവാസികളായ ദൈത്യർ എല്ലാവരും ധർമ്മനിഷ്ഠരാണ്.'
തസ്മാദവധ്യതാം പ്രാപ്താ നാന്യഥാ ദ്വിജപുങ്ഗവാഃ കൃത്വാപി സുമഹത്പാപം രുദ്രമഭ്യര്ചയന്തി യേ
'അതിനാൽ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അവർ അപ്രഹര്യരായി; വലിയ പാപം ചെയ്താലും, രുദ്രനെ ആരാധിക്കുന്നവർക്ക് വേറേതായ വിധിയില്ല.'
മുച്യന്തേ പാതകൈഃ സര്വൈഃ പദ്മപത്രമിവാംഭസാ പൂജയാ ഭോഗസംപത്തിര് അവശ്യം ജായതേ ദ്വിജാഃ
'അരാധനയാൽ അവർ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമൊഴുകുന്നു, ജലത്തിൽ തൊട്ടാലും താമരയിലിന് ഒന്നും സംഭവിക്കാത്തതുപോലെ; ദ്വിജന്മാരേ, ആരാധനകൊണ്ട് ഭോഗവും സമ്പത്തും ഉറപ്പായും ലഭിക്കും.'
തസ്മാത്തേ ഭോഗിനോ ദൈത്യാ ലിങ്ഗാര്ചനപരായണാഃ തസ്മാത്കൃത്വാ ധര്മവിഘ്നമ് അഹം ദേവാഃ സ്വമായയാ
'അതിനാൽ, ലിംഗാരാധനയിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്ന ആ ദൈത്യർ ഭോഗികൾ ആണ്; അതിനാൽ, ദേവന്മാരേ, അവരുടെ ധർമ്മത്തിൽ തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ച് ഞാൻ എന്റെ മായയാൽ—'
ദൈത്യാനാം ദേവകാര്യാര്ഥം ജേഷ്യേ ഽഹം ത്രിപുരം ക്ഷണാത് വിചാര്യൈവം തതസ്തേഷാം ഭഗവാന്പുരുഷോത്തമഃ കര്തും വ്യവസിതശ്ചാഭൂദ് ധര്മവിഘ്നം സുരാരിണാമ്
'—ദേവരുടെ കാര്യത്തിനായി, ദൈത്യരെയും ത്രിപുരയെയും ഒരു നിമിഷത്തിൽ ജയിക്കും; ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച്, ഭഗവാൻ പുരുഷോത്തമൻ, ദൈവശത്രുക്കളുടെ ധർമ്മത്തിൽ തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.'
അസൃജച്ച മഹാതേജാഃ പുരുഷം ചാത്മസംഭവമ് മായീ മായാമയം തേഷാം ധര്മവിഘ്നാര്ഥമച്യുതഃ
ശക്തനായ അച്യുതൻ തന്റെ തന്നെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച മഹത്തായ പ്രകാശമുള്ള ഒരു പുരുഷനെ സൃഷ്ടിച്ചു; മായയാൽ നിറഞ്ഞവനായി, അവരുടെ ധർമ്മത്തിൽ തടസ്സം വരുത്താനായി.
ശാസ്ത്രം ച ശാസ്താ സര്വേഷാമ് അകരോത്കാമരൂപധൃക് സര്വസംമോഹനം മായീ ദൃഷ്ടപ്രത്യയസംയുതമ്
ആ മായാവി, ഇഷ്ടരൂപം സ്വീകരിച്ച്, എല്ലാവർക്കും വേണ്ടി ഒരു ഗ്രന്ഥം രചിച്ചു; അതിൽ മായയും ഭ്രമവും നിറഞ്ഞു, കാണുന്നവരെ ആകർഷിക്കുന്നതും, കാഴ്ചപ്രമാണങ്ങൾ ചേർന്നതുമായിരിന്നു.
ഏതത്സ്വാങ്ഗഭവായൈവ പുരുഷായോപദിശ്യ തു മായീ മായാമയം ശാസ്ത്രം ഗ്രന്ഥഷോഡശലക്ഷകമ്
സ്വന്തം ശരീരത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ആ പുരുഷനോട് അച്യുതൻ ഈ മായാഗ്രന്ഥം പഠിപ്പിച്ചു; പതിനാറായിരം ശ്ലോകങ്ങൾ അടങ്ങിയ, മായയാൽ നിറഞ്ഞ ഗ്രന്ഥം.
ശ്രൌതസ്മാര്തവിരുദ്ധം ച വര്ണാശ്രമവിവര്ജിതമ് ഇഹൈവ സ്വര്ഗനരകം പ്രത്യയം നാന്യഥാ പുനഃ
വേദവും സ്മൃതിയും വിരുദ്ധമായി, വർണ്ണാശ്രമം ഇല്ലാതെ, സ്വർഗ്ഗവും നരകവും ഈ ലോകത്തുതന്നെ ഉണ്ടെന്നു പഠിപ്പിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം, വേറൊന്നുമില്ലെന്ന് പറയുന്നു.
തച്ഛാസ്ത്രമുപദിശ്യൈവ പുരുഷായാച്യുതഃ സ്വയമ് പുരത്രയവിനാശായ പ്രാഹൈനം പുരുഷം ഹരിഃ
അച്യുതൻ ആ ഗ്രന്ഥം ആ പുരുഷനോട് പഠിപ്പിച്ചു; ത്രിപുരനാശത്തിനായി ഹരിയും ആ പുരുഷനോട്这样 പറഞ്ഞു.
ഗന്തുമര്ഹസി നാശായ ഭോ തൂര്ണം പുരവാസിനാമ് ധര്മാസ് തഥാ പ്രണശ്യന്തു ശ്രൌതസ്മാര്താ ന സംശയഃ
'നീ വേഗത്തിൽ പോയി, ആ നഗരവാസികളെ നശിപ്പിക്കണം; വേദസ്മൃതികളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ധർമ്മങ്ങൾ അശേഷം നശിക്കട്ടെ — ഇതിൽ സംശയമില്ല.'
തതഃ പ്രണമ്യ തം മായീ മായാശാസ്ത്രവിശാരദഃ പ്രവിശ്യ തത്പുരം തൂര്ണം മുനിര്മായാം തദാകരോത്
അപ്പോൾ, ആ മായാവി, മായാഗ്രന്ഥത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ, അച്യുതനോട് വന്ദനം ചെയ്ത്, വേഗത്തിൽ ആ നഗരത്തിലേക്ക് കടന്നു; അവിടെ ആ മുനി തന്റെ മായാപ്രവൃത്തികൾ നടത്തി.
മായയാ തസ്യ തേ ദൈത്യാഃ പുരത്രയനിവാസിനഃ ശ്രൌതം സ്മാര്തം ച സംത്യജ്യ തസ്യ ശിഷ്യാസ്തദാഭവന്
അവന്റെ മായാവശാൽ, ആ പുരത്രയത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്ന ദൈത്യന്മാർ, വേദാചാരവും ആചാരപരമായ കർമ്മങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, അപ്പോൾ അവന്റെ ശിഷ്യന്മാരായി മാറി.
തത്യജുശ് ച മഹാദേവം ശങ്കരം പരമേശ്വരമ് നാരദോ ഽപി തദാ മായീ നിയോഗാന്മായിനഃ പ്രഭോഃ
അവർ മഹാദേവനായ ശങ്കരനെ, പരമേശ്വരനെ പോലും ഉപേക്ഷിച്ചു. അപ്പോൾ തന്നെ, നാരദനും ആ മായാവാന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം മായയിൽ അകപ്പെട്ടു.
പ്രവിശ്യ തത്പുരം തേന മായിനാ സഹ ദീക്ഷിതഃ മുനിഃ ശിഷ്യൈഃ പ്രശിഷ്യൈശ് ച സംവൃതഃ സര്വതഃ സ്വയമ്
ആ മായാവാനോടൊപ്പം ആ മുനി ആ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. തന്റെ ശിഷ്യന്മാരും ശിഷ്യശിഷ്യന്മാരും ചുറ്റും ഇരുന്ന്, അവൻ ദീക്ഷയെടുത്തു.
സ്ത്രീധര്മം ചാകരോത്സ്ത്രീണാം ദുശ്ചാരഫലസിദ്ധിദമ് ചക്രുസ്താഃ സര്വദാ ലബ്ധ്വാ സദ്യ ഏവ ഫലം സ്ത്രിയഃ
അവൻ സ്ത്രീധർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചു, അതിലൂടെ പ്രയാസമുള്ള ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കാൻ കഴിയും. ആ സ്ത്രീകൾ ഉടനടി ഫലം ലഭിച്ചതിനാൽ, എല്ലായ്പ്പോഴും അതു അനുഷ്ഠിച്ചു.
ജനാസക്താ ബഭൂവുസ്താ വിനിന്ദ്യ പതിദേവതാഃ അദ്യാപി ഗൌരവാത്തസ്യ നാരദസ്യ കലൌ മുനേഃ
അവർ ലോകജീവിതത്തിൽ ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തി, ഭർത്താവിനെ ദേവതയായി ആരാധിക്കുന്നതിനെ അപഹാസ്യം ചെയ്തു. ഇന്നും കലിയുഗത്തിൽ, ആ നാരദമുനിയുടെ മാന്യതകൊണ്ട് ഇത് തുടരുന്നു.
നാര്യശ്ചരന്തി സംത്യജ്യ ഭര്തൄന് സ്വൈരം വൃഥാധമാഃ സ്ത്രീണാം മാതാ പിതാ ബന്ധുഃ സഖാ മിത്രം ച ബാന്ധവഃ
സ്ത്രീകൾ ഭർത്താക്കളെ ഉപേക്ഷിച്ച്, സ്വേച്ഛയോടെ, തെറ്റായ രീതിയിൽ പെരുമാറുന്നു. സ്ത്രീകൾക്ക് അമ്മ, അച്ഛൻ, ബന്ധു, സ്നേഹിതൻ, കൂട്ടുകാരൻ, ബന്ധുക്കൾ—
ഭര്താ ഏവ ന സംദേഹസ് തഥാപ്യ് ആസഹമായയാ കൃത്വാപി സുമഹത്പാപം യാ ഭര്തുഃ പ്രേമസംയുതാ
—ഇവയൊക്കെയും സംശയമില്ലാതെ ഭർത്താവാണ്. എന്നിരുന്നാലും, മായാവശാൽ വലിയ പാപം ചെയ്തിട്ടും, ഭർത്താവിനോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ സ്ത്രീ ചേർന്നാൽ—
പ്രാപ്നുയാത് പരമം സ്വര്ഗം നരകം ച വിപര്യയാത് പുരൈകാ മുനിശാര്ദൂലാഃ സര്വധര്മാന് സദാ പതിമ്
—അവൾ പരമസ്വർഗം നേടും; അതിന്റെ വിപരീതം ചെയ്താൽ നരകത്തിൽ വീഴും. ഒരേ നഗരത്തിൽ, മഹാമുനികളേ, സ്ത്രീകൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ഭർത്താവിനെ തന്നെ എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളായും കണക്കാക്കുന്നു.
സംത്യജ്യാപൂജയന്സാധ്വ്യോ ദേവാനന്യാഞ്ജഗദ്ഗുരൂന് താഃ സ്വര്ഗലോകമാസാദ്യ മോദന്തേ വിഗതജ്വരാഃ
മറ്റു ദേവന്മാരെയും ലോകഗുരുക്കന്മാരെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, അവരെ ആരാധിക്കാതെ, ആ സത്യവ്രതസ്ത്രീകൾ സ്വർഗലോകം പ്രാപിച്ച്, ദുഃഖമില്ലാതെ ആനന്ദിക്കുന്നു.
നരകം ച ജഗാമാന്യാ തസ്മാദ്ഭര്താ പരാ ഗതിഃ തഥാപി ഭര്തൄന് സ്വാംസ് ത്യക്ത്വാ ബഭൂവുഃ സ്വൈരവൃത്തയഃ
മറ്റൊരുത്തി നരകത്തിലേക്ക് പോയി; അതുകൊണ്ട് ഭർത്താവാണ് പരമഗതി. എങ്കിലും, ഭർത്താക്കളെ ഉപേക്ഷിച്ച്, അവർ സ്വേച്ഛയുള്ള സ്ത്രീകളായി മാറി.
മായയാ ദേവദേവസ്യ വിഷ്ണോസ്തസ്യാജ്ഞയാ പ്രഭോഃ അലക്ഷ്മീശ് ച സ്വയം തസ്യ നിയോഗാത്ത്രിപുരം ഗതാ
ദേവദേവനായ വിഷ്ണുവിന്റെ മായാവശാൽ, ആ പ്രഭുവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, അലക്ഷ്മിയും അവന്റെ നിർദ്ദേശത്തിൽ ത്രിപുരയിലേക്ക് പോയി.
യാ ലക്ഷ്മീസ്തപസാ തേഷാം ലബ്ധാ ദേവേശ്വരാദജാത് ബഹിര്ഗതാ പരിത്യജ്യ നിയോഗാദ്ബ്രഹ്മണഃ പ്രഭോഃ
അവർ തപസ്സിലൂടെ ദേവേശ്വരനിൽ നിന്ന് നേടിയ ലക്ഷ്മി, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അവരെ ഉപേക്ഷിച്ച് പുറത്ത് പോയി.
ബുദ്ധിമോഹം തഥാഭൂതം വിഷ്ണുമായാവിനിര്മിതമ് തേഷാം ദത്ത്വാ ക്ഷണം ദേവസ് താസാം മായീ ച നാരദഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ മായയിൽ നിന്നുണ്ടായ ബുദ്ധിമോഹം അവർക്കു കുറേ നേരം ദൈവവും മായാവാനായ നാരദനും നൽകി.
സുഖാസീനൌ ഹ്യസംഭ്രാന്തൌ ധര്മവിഘ്നാര്ഥമവ്യയൌ ഏവം നഷ്ടേ തദാ ധര്മേ ശ്രൌതസ്മാര്തേ സുശോഭനേ
അവർ സുഖമായി, ആശങ്കയില്ലാതെ ഇരുന്നു, ധർമ്മത്തെ തടയാൻ അചഞ്ചലരായി. അങ്ങനെ, അപ്പോൾ വേദാചാരവും ആചാരധർമ്മവും നശിച്ചു.
പാഷണ്ഡേ ഖ്യാപിതേ തേന വിഷ്ണുനാ വിശ്വയോനിനാ ത്യക്തേ മഹേശ്വരേ ദൈത്യൈസ് ത്യക്തേ ലിങ്ഗാര്ചനേ തഥാ
വിഷ്ണു, സർവ്വസ്രഷ്ടാവായവൻ, പാഷണ്ടത്വം പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, ദൈത്യന്മാർ മഹേശ്വരനെയും ലിംഗാരാധനയെയും ഉപേക്ഷിച്ചു.
സ്ത്രീധര്മേ നിഖിലേ നഷ്ടേ ദുരാചാരേ വ്യവസ്ഥിതേ കൃതാര്ഥ ഇവ ദേവേശോ ദേവൈഃ സാര്ധമുമാപതിമ്
സ്ത്രീധർമ്മം മുഴുവനും നശിച്ച്, ദുഷ്പ്രവൃത്തികൾ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, ദേവേശ്വരൻ, ദേവന്മാരോടൊപ്പം, ഉമാപതിയെ സമീപിച്ചു.
തപസാ പ്രാപ്യ സര്വജ്ഞം തുഷ്ടാവ പുരുഷോത്തമഃ മഹേശ്വരായ ദേവായ നമസ്തേ പരമാത്മനേ
തപസ്സിലൂടെ സർവ്വജ്ഞനായി ലഭിച്ച ശേഷം, പുരുഷോത്തമൻ അവനെ സ്തുതിച്ചു: 'മഹേശ്വരനായ ദേവനേ, പരമാത്മാവേ, നമസ്കാരം.'
നാരായണായ ശര്വായ ബ്രഹ്മണേ ബ്രഹ്മരൂപിണേ ശാശ്വതായ ഹ്യനന്തായ അവ്യക്തായ ച തേ നമഃ
'നാരായണനേ, ശർവനേ, ബ്രഹ്മാവേ, ബ്രഹ്മസ്വരൂപനേ, ശാശ്വതനേ, അനന്തനേ, അവ്യക്തനേ, നിന്നെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.'