നിഹതേ താരകേ ദൈത്യേ താരപുത്രേ സബാന്ധവേ സ്കന്ദേന വാ പ്രയത്നേന തസ്യ പുത്രാ മഹാബലാഃ
താരകനെ, അവന്റെ ബന്ധുക്കളെയും, വലിയ പരിശ്രമത്തോടെ സ്കന്ദൻ വധിച്ചപ്പോൾ, താരകന്റെ ശക്തിയുള്ള പുത്രന്മാർ,
വിദ്യുന്മാലീ താരകാക്ഷഃ കമലാക്ഷശ് ച വീര്യവാന് തപസ്തേപുര്മഹാത്മാനോ മഹാബലപരാക്രമാഃ
വിദ്യുന്മാലി, താരകാക്ഷൻ, വീരനായ കമലാക്ഷൻ—ഈ മഹാത്മാക്കൾ, വലിയ ശക്തിയും ധൈര്യവും ഉള്ളവർ, കഠിനമായ തപസ്സ് ആരംഭിച്ചു.
തപ ഉഗ്രം സമാസ്ഥായ നിയമേ പരമേ സ്ഥിതാഃ തപസാ കര്ശയാമാസുര് ദേഹാന് സ്വാന്ദാനവോത്തമാഃ
അവർ കഠിനമായ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു, വലിയ നിയന്ത്രണത്തിൽ ഉറച്ചു നിന്നു. തപസ്സിലൂടെ ആ ദാനവശ്രേഷ്ഠന്മാർ തങ്ങളുടെ ശരീരം ദുഃഖിപ്പിച്ചു.
തേഷാം പിതാമഹഃ പ്രീതോ വരദഃ പ്രദദൌ വരമ് അവധ്യത്വം ച സര്വേഷാം സര്വഭൂതേഷു സര്വദാ
അവരെ സന്തോഷിപ്പിച്ച പിതാമഹൻ, വരദായകൻ, അവർക്കു് ഒരു വരം നൽകി: എല്ലാ ജീവികളിലും ഒരിക്കലും ആരും അവരെ കൊല്ലാൻ കഴിയില്ലെന്ന്.
സഹിതാ വരയാമാസുഃ സര്വലോകപിതാമഹമ് താന് അബ്രവീത് തദാ ദേവോ ലോകാനാം പ്രഭുര് അവ്യയഃ
അവർ ഒരുമിച്ച് ലോകങ്ങളുടെ പിതാമഹനോടു് വരം ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ അവ്യയനായ ലോകങ്ങളുടെ പ്രഭു അവരോട് പറഞ്ഞു.
നാസ്തി സര്വാമരത്വം വൈ നിവര്തധ്വമ് അതോ ഽസുരാഃ അന്യം വരം വൃണീധ്വം വൈ യാദൃശം സമ്പ്രരോചതേ
"എല്ലാവർക്കും അമരത്വം ലഭ്യമല്ല—ഇത് ഉപേക്ഷിക്കൂ, അസുരന്മാരേ. നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള മറ്റൊരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ."
തതസ്തേ സഹിതാ ദൈത്യാഃ സമ്പ്രധാര്യ പരസ്പരമ് ബ്രഹ്മാണമബ്രുവന്ദൈത്യാഃ പ്രണിപത്യ ജഗദ്ഗുരുമ്
അപ്പോൾ ആ ദാനവർ ഒരുമിച്ച് ആലോചിച്ച്, ലോകഗുരുവായ ബ്രഹ്മാവിന് വിനയപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു് അവനോട് പറഞ്ഞു.
വയം പുരാണി ത്രീണ്യേവ സമാസ്ഥായ മഹീമിമാമ് വിചരിഷ്യാമ ലോകേശ ത്വത്പ്രസാദാജ്ജഗദ്ഗുരോ
"ലോകങ്ങളുടെ പ്രഭുവേ, നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ, ഞങ്ങൾ ഈ ഭൂമിയിൽ പുരാതനമായ മൂന്ന് നഗരങ്ങളിൽ ഓരോരുത്തരും പാർക്കും."
തഥാ വര്ഷസഹസ്രേഷു സമേഷ്യാമഃ പരസ്പരമ് ഏകീഭാവം ഗമിഷ്യന്തി പുരാണ്യേതാനി ചാനഘ
"അങ്ങനെ, ആയിരം വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം, ഞങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് ചേരും; അപ്പോൾ ആ പുരാതന നഗരങ്ങൾ ഒന്നായി ചേർന്നുപോകും, പാപരഹിതനേ."
സമാഗതാനി ചൈതാനി യോ ഹന്യാദ്ഭഗവംസ്തദാ ഏകേനൈവേഷുണാ ദേവഃ സ നോ മൃത്യുര്ഭവിഷ്യതി
"ഭഗവനേ, ആ നഗരങ്ങൾ ഒന്നായി ചേരുമ്പോൾ, ഒരൊറ്റ അമ്പുകൊണ്ടു് അവയെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ മാത്രം ഞങ്ങളുടെ മരണമായിരിക്കട്ടെ."
ഏവമസ്ത്വിതി താന്ദേവഃ പ്രത്യുക്ത്വാ പ്രാവിശദ്ദിവമ് തതോ മയഃ സ്വതപസാ ചക്രേ വീരഃ പുരാണ്യഥ
ദേവൻ, "അങ്ങനെ തന്നെയാകട്ടെ," എന്ന് പറഞ്ഞ്, അവരോട് സംസാരിച്ച ശേഷം സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി. പിന്നെ, മയൻ തന്റെ തപസ്സിലൂടെ ആ പുരാതന നഗരങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു.
കാഞ്ചനം ദിവി തത്രാസീദ് അന്തരിക്ഷേ ച രാജതമ് ആയസം ചാഭവദ് ഭൂമൌ പുരം തേഷാം മഹാത്മനാമ്
സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ഒരു പൊൻ നഗരം, ആകാശത്തിൽ ഒരു വെള്ളി നഗരം, ഭൂമിയിൽ ഒരു ഇരുമ്പ് നഗരം—ഇവ വലിയ ആത്മാക്കളായ അവർക്കായി ഉണ്ടായി.
ഏകൈകം യോജനശതം വിസ്താരായാമതഃ സമമ് കാഞ്ചനം താരകാക്ഷസ്യ കമലാക്ഷസ്യ രാജതമ്
ഓരോ നഗരം വീതിയും നീളവും നൂറു യോജനമാണ്; പൊൻ നഗരം താരകാക്ഷന്റെയും, വെള്ളി നഗരം കമലാക്ഷന്റെയും ആയിരുന്നു.
വിദ്യുന്മാലേശ്ചായസം വൈ ത്രിവിധം ദുര്ഗമുത്തമമ് മയശ് ച ബലവാംസ്തത്ര ദൈത്യദാനവപൂജിതഃ
ഇരുമ്പ് നഗരം വിദ്യുന്മാലിയുടേതായിരുന്നു; ഇങ്ങനെ മൂന്നു വലിച്ചുള്ള കോട്ടകൾ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. അവിടെ, ദാനവരും ദാനവർപൂജിതനുമായ ശക്തനായ മയൻ പാർത്തി.
ഹൈരണ്യേ രാജതേ ചൈവ കൃഷ്ണായസമയേ തഥാ ആലയം ചാത്മനഃ കൃത്വാ തത്രാസ്തേ ബലവാംസ്തദാ
പൊൻ, വെള്ളി, കറുത്ത ഇരുമ്പ് നഗരങ്ങളിൽ മയൻ തന്റെ വീടു നിർമ്മിച്ച് അവിടെ വല്ലഭനായി പാർത്തി.
ഏവം ബഭൂവുര്ദൈത്യാനാമ് അതിദുര്ഗാണി സുവ്രതാഃ പുരാണി ത്രീണി വിപ്രേന്ദ്രാസ് ത്രൈലോക്യമിവ ചാപരമ്
ഇങ്ങനെ, മൂന്നു പുരാതനവും അത്യന്തം കാവലുള്ള നഗരങ്ങൾ ദാനവർക്ക് ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, അത് മറ്റൊരു ത്രൈലോക്യത്തെപ്പോലെയായിരുന്നു.
പുരത്രയേ തദാ ജാതേ സര്വേ ദൈത്യാ ജഗത്ത്രയേ പുരത്രയം പ്രവിശ്യൈവ ബഭൂവുസ്തേ ബലാധികാഃ
അപ്പോൾ ആ മൂന്നു നഗരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, എല്ലാ ദാനവരും അവയിൽ പ്രവേശിച്ചു, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും അത്യന്തം ശക്തരായി.
കല്പദ്രുമസമാകീര്ണം ഗജവാജിസമാകുലമ് നാനാപ്രസാദസംകീര്ണം മണിജാലൈഃ സമാവൃതമ്
കാമദേനു മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, ആനകളും കുതിരകളും കവിഞ്ഞ, വിവിധ മനോഹരമായ കൊട്ടാരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, രത്നജാലങ്ങൾ കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ട,
സൂര്യമണ്ഡലസംകാശൈര് വിമാനൈര്വിശ്വതോമുഖൈഃ പദ്മരാഗമയൈഃ ശുഭ്രൈഃ ശോഭിതം ചന്ദ്രസംനിഭൈഃ
സൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലെയുള്ള, എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും തുറന്നിരിക്കുന്ന, ചുവന്ന മണികളാൽ നിർമ്മിച്ച, ചന്ദ്രന്റെ തിളക്കംപോലുള്ള ദിവ്യവിമാനങ്ങൾ കൊണ്ട് ആ നഗരം അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
പ്രാസാദൈര്ഗോപുരൈര്ദിവ്യൈഃ കൈലാസശിഖരോപമൈഃ ശോഭിതം ത്രിപുരം തേഷാം പൃഥക്പൃഥഗനുത്തമൈഃ
ദിവ്യമായ കൊട്ടാരങ്ങളും ഉയർന്ന ഗോപുരങ്ങളും, കൈലാസശിഖരങ്ങളെപ്പോലെയുള്ളവയും, ഓരോന്നും വ്യത്യസ്തവും അതുല്യവുമായ അത്യുത്തമ നിർമ്മിതികളാൽ ത്രിപുരം ഭംഗിയായി നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
ദിവ്യസ്ത്രീഭിഃ സുസമ്പൂര്ണം ഗന്ധര്വൈഃ സിദ്ധചാരണൈഃ രുദ്രാലയൈഃ പ്രതിഗൃഹം സാഗ്നിഹോത്രൈര് ദ്വിജോത്തമാഃ
ദിവ്യസ്ത്രികളാൽ, ഗന്ധർവന്മാരാൽ, സിദ്ധന്മാരാൽ, ചാരണന്മാരാൽ നിറഞ്ഞതും, ഓരോ വീട്ടിലും രുദ്രക്ഷേത്രങ്ങളിൽ അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്യുന്ന ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്വിജന്മാരുമുണ്ടായിരുന്നു.
വാപീകൂപതഡാഗൈശ് ച ദീര്ഘികാഭിസ്തു സര്വതഃ മത്തമാതങ്ഗയൂഥൈശ് ച തുരങ്ഗൈശ് ച സുശോഭനൈഃ
എല്ലാ ഭാഗത്തും കിണറുകളും കുളങ്ങളും വലിയ ജലാശയങ്ങളും നീണ്ട തടാകങ്ങളും, കൂടാതെ മദംപൊങ്ങുന്ന ആനകളുടെയും മനോഹരമായ കുതിരകളുടെയും കൂട്ടങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
രഥൈശ് ച വിവിധാകാരൈര് വിചിത്രൈര്വിശ്വതോമുഖൈഃ സഭാപ്രപാദിഭിശ് ചൈവ ക്രീഡാസ്ഥാനൈഃ പൃഥക് പൃഥക്
വിവിധ രൂപത്തിലുള്ള, അത്ഭുതകരമായ, എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്ന രഥങ്ങളും, സഭാമണ്ഡപങ്ങളും ഗോപുരദ്വാരങ്ങളും, വേറേ വേറേ കളിസ്ഥലങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
വേദാധ്യയനശാലാഭിര് വിവിധാഭിഃ സമന്തതഃ അധൃഷ്യം മനസാപ്യന്യൈര് മയസ്യൈവ ച മായയാ
ചുറ്റും വിവിധവിധ വേദപാഠശാലകൾ കൊണ്ടും, മറ്റാരുടെയും മനസ്സിൽ പോലും കീഴടക്കാൻ കഴിയാത്തവിധം, മായയുടെ ശക്തിയാൽ മാത്രം മായൻ അതിനെ സംരക്ഷിച്ചു.
പതിവ്രതാഭിഃ സര്വത്ര സേവിതം മുനിപുങ്ഗവാഃ കൃത്വാപി സുമഹത് പാപമ് അപാപൈഃ ശങ്കരാര്ചനാത്
എല്ലായിടത്തും ഭർത്താവിനോടു ഭക്തിയുള്ള സ്ത്രീകൾ സേവനം ചെയ്തിരുന്നു. മഹത്തായ പാപം ചെയ്താലും ശങ്കരനെ ആരാധിച്ചതിനാൽ അവർ പാപരഹിതരായി.
ദൈത്യേശ്വരൈര്മഹാഭാഗൈഃ സദാരൈഃ സസുതൈര്ദ്വിജാഃ ശ്രൌതസ്മാര്താര്ഥധര്മജ്ഞൈസ് തദ്ധര്മനിരതൈഃ സദാ
ദൈത്യാധിപന്മാർ, അവരുടെ ഭാര്യകളും മക്കളുമൊത്ത്, വേദവും സ്മൃതിയും അനുസരിച്ചുള്ള ധർമ്മങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായി ഏർപ്പെട്ടിരുന്നതും, ആ ധർമ്മങ്ങളിൽ ഉറച്ചവരുമായിരുന്നു.
മഹാദേവേതരം ത്യക്ത്വാ ദേവം തസ്യാര്ചനേ സ്ഥിതൈഃ വ്യൂഢോരസ്കൈര് വൃഷസ്കന്ധൈഃ സര്വായുധധരൈഃ സദാ
മഹാദേവനല്ലാത്ത ദേവന്മാരെ ഉപേക്ഷിച്ച്, ആ ദേവനെ ആരാധിക്കാൻ നിലകൊണ്ടവർ, വീർയമുള്ള നെഞ്ചും കാളയുടെ തോളുകളും എല്ലാ ആയുധങ്ങളും കൈവശം വച്ചവരുമായിരുന്നു.
സര്വദാ ക്ഷുധിതൈശ്ചൈവ ദാവാഗ്നിസദൃശേക്ഷണൈഃ പ്രശാന്തൈഃ കുപിതൈശ്ചൈവ കുബ്ജൈര് വാമനകൈസ് തഥാ
എപ്പോഴും വിശപ്പുള്ളവരും, കാട്ടുതീ പോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവരും, ശാന്തരും കോപമുള്ളവരുമായും, കൂടാതെ കുനിഞ്ഞവരും ചെറുതായവരുമായും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
നീലോത്പലദലപ്രഖ്യൈര് നീലകുഞ്ചിതമൂര്ധജൈഃ നീലാദ്രിമേരുസംകാശൈര് നീരദോപമനിഃസ്വനൈഃ മയേന രക്ഷിതൈഃ സര്വൈഃ ശിക്ഷിതൈര്യുദ്ധലാലസൈഃ
നീലനീരാളംപോലെയുള്ള, നീലമായി ചുരുണ്ട മുടിയുള്ള, നീലപർവ്വതത്തെയും മേറുവിനെയുംപ്പോലെയുള്ള, മേഘഗർജ്ജനപോലുള്ള ശബ്ദമുള്ള, മായയുടെ സൈന്യങ്ങൾ സംരക്ഷിച്ച, യുദ്ധത്തിൽ പരിശീലനം നേടിയ, യുദ്ധത്തിന് ആഗ്രഹമുള്ളവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
അഥ സമരരതൈഃ സദാ സമന്താച് ഛിവപദപൂജനയാ സുലബ്ധവീര്യൈഃ രവിമരുദമരേന്ദ്രസംനികാശൈഃ സുരമഥനൈഃ സുദൃഢൈഃ സുസേവിതം തത്
എപ്പോഴും യുദ്ധത്തിൽ താൽപര്യമുള്ളവരും, ശിവപാദസേവനത്തിലൂടെ എളുപ്പത്തിൽ വീര്യം നേടിയവരുമായ, സൂര്യനും കാറ്റും ഇന്ദ്രനും പോലെയുള്ള, ഉറച്ച മനസ്സുള്ള, ധൈര്യശാലികളാൽ ആ നഗരം നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.