സാമാനി ജഗതീഛന്ദസ്തോമം സപ്തദശം തഥാ വൈരൂപമതിരാത്രം ച പശ്ചിമാദസൃജന്മുഖാത്
സാമങ്ങൾ, ജഗതീ, ഛന്ദസ്തോമം, പതിനേഴാമത്, വൈരൂപം, അതിരാത്രം — ഇവയെല്ലാം ദൈവം പടിഞ്ഞാറ് മുഖത്തിൽ നിന്ന് സൃഷ്ടിച്ചു.
ഏകവിംശമഥര്വാണമ് ആപ്തോര്യാമാണമ് ഏവ ച അനുഷ്ടുഭം സവൈരാജമ് ഉത്തരാദസൃജന്മുഖാത്
ഏകവിംശം, അതർവാണം, ആപ്തോര്യാമം, അനുഷ്ടുപ്, സവൈരാജം — ഇവയെ ദൈവം വടക്കേ മുഖത്തിൽ നിന്ന് സൃഷ്ടിച്ചു.
വിദ്യുതോ ഽശനിമേഘാംശ് ച രോഹിതേന്ദ്രധനൂംഷി ച തേജാംസി ച സസര്ജാദൌ കല്പസ്യ ഭഗവാന്പ്രഭുഃ
കാലചക്രത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, ഭഗവാൻ മിന്നൽ, ഇടിമേഘങ്ങൾ, ഇന്ദ്രധനുസ്സ്, മറ്റ് പ്രകാശമുള്ള ദൃശ്യങ്ങൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിച്ചു.
ഉച്ചാവചാനി ഭൂതാനി ഗാത്രേഭ്യസ്തസ്യ ജജ്ഞിരേ ബ്രഹ്മണസ്തു പ്രജാസര്ഗം സൃജതോ ഹി പ്രജാപതേഃ
ബ്രഹ്മാവ് സകല ജീവികളുടെ സന്തതിയെ സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ ശരീരഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ വിവിധ ജീവികൾ ജനിച്ചു.
സൃഷ്ട്വാ ചതുഷ്ടയം പൂര്വം ദേവാസുരനരാന്പിതൄന് തതോ ഽസൃജത് സ ഭൂതാനി സ്ഥാവരാണി ചരാണി ച
ആദ്യം ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, മനുഷ്യർ, പിതാക്കന്മാർ എന്നിങ്ങനെ നാലു വിഭാഗങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു; പിന്നെ നിലനിൽക്കുന്നവയും ചലിക്കുന്നവയും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ജീവികളും സൃഷ്ടിച്ചു.
യക്ഷാന്പിശാചാന് ഗന്ധര്വാംസ് ത്വ് അഥൈവാപ്സരസാം ഗണാന് നരകിന്നരരക്ഷാംസി വയഃപശുമൃഗോരഗാന്
അതിനുശേഷം യക്ഷന്മാർ, പിശാചുകൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്പ്സരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ, കിംനരന്മാർ, നാഗങ്ങൾ, രാക്ഷസന്മാർ, പക്ഷികൾ, പശുക്കൾ, കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ, പാമ്പുകൾ എന്നിവയും സൃഷ്ടിച്ചു.
അവ്യയം ച വ്യയം ചാപി യദിദം സ്ഥാണുജങ്ഗമമ് തേഷാം വൈ യാനി കര്മാണി പ്രാക്സൃഷ്ട്യാം പ്രതിപേദിരേ
നശിക്കാത്തതും നശിക്കുന്നതുമായ, നിലനിൽക്കുന്നവയും ചലിക്കുന്നവയും എല്ലാം അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു; അവയുടെ മുമ്പത്തെ സൃഷ്ടിയിൽ ചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾ വീണ്ടും അവർക്കു ലഭിച്ചു.
താന്യേവ പ്രതിപദ്യന്തേ സൃജ്യമാനാഃ പുനഃ പുനഃ ഹിംസ്രാഹിംസ്രേ മൃദുക്രൂരേ ധര്മാധര്മേ നൃതാനൃതേ
പുതിയ സൃഷ്ടിയിൽ ജീവികൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ആ പ്രവൃത്തികളേയും സ്വീകരിക്കുന്നു; അതു ഹിംസയുള്ളതോ ഹിംസയില്ലാത്തതോ, മൃദുവോ ക്രൂരമോ, ധാർമ്മികമോ അധാർമ്മികമോ, സത്യമായതോ അസത്യമായതോ ആയിരിക്കാം.
തദ്ഭാവിതാഃ പ്രപദ്യന്തേ തസ്മാത്തത്തസ്യ രോചതേ മഹാഭൂതേഷു സൃഷ്ടേഷു ഇന്ദ്രിയാര്ഥേഷു മൂര്തിഷു
അവ പ്രവൃത്തികൾ പ്രകാരം രൂപം കൊണ്ട ജീവികൾക്ക് അതിനനുസരിച്ചുള്ള അവസ്ഥകളാണ് ലഭിക്കുന്നത്; അതുകൊണ്ട്, മഹാഭൂതങ്ങളിൽ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ, രൂപങ്ങളിൽ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്തിന് അനുയോജ്യമായതിലേക്കാണ് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നത്.
വിനിയോഗം ച ഭൂതാനാം ധാതൈവ വ്യദധാത് സ്വയമ് കേചിത്പുരുഷകാരം തു പ്രാഹുഃ കര്മ സുമാനവാഃ
ഭൂതങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങൾ ഭഗവാൻ തന്നെയാണ് നിശ്ചയിച്ചത്; എന്നാൽ ചില ജ്ഞാനികൾ ശ്രമമാണ് കർമ്മത്തിന് കാരണം എന്നു പറയുന്നു.
ദൈവമിത്യപരേ വിപ്രാഃ സ്വഭാവം ഭൂതചിന്തകാഃ പൌരുഷം കര്മ ദൈവം ച ഫലവൃത്തിസ്വഭാവതഃ
മറ്റുചിലർ അതിനെ വിധി എന്നു വിളിക്കുന്നു; ഭൂതങ്ങളുടെ സ്വഭാവം ആണെന്ന് ചിന്തിക്കുന്നവരും ഉണ്ട്; ചിലർ ശ്രമം, കർമ്മം, വിധി എന്നിവയുടെ ഫലമാണ് ഓരോരുത്തരുടേയും സ്വഭാവപ്രകാരം ഉണ്ടാകുന്നതെന്ന് പറയുന്നു.
ന ചൈകം ന പൃഥഗ്ഭാവമ് അധികം ന തതോ വിദുഃ ഏതദേവം ച നൈകം ച നാമഭേദേന നാപ്യുഭേ
അവർ അതിനെ ഒറ്റതായോ, പൂർണ്ണമായും വേറിട്ടതായോ, അതിനപ്പുറത്തുള്ളതായോ അറിയുന്നില്ല; അതിനാൽ അതൊന്നായി മാത്രമോ, വ്യത്യസ്തനാമങ്ങൾകൊണ്ടോ, രണ്ടും ചേർന്നതായോ പറയാൻ കഴിയില്ല.
കര്മസ്ഥാ വിഷമം ബ്രൂയുഃ സത്ത്വസ്ഥാഃ സമദര്ശനാഃ നാമ രൂപം ച ഭൂതാനാം കൃതാനാം ച പ്രപഞ്ചനമ്
കർമ്മത്തിൽ ആസ്വദിക്കുന്നവർ വ്യത്യാസം പറയുന്നു; സത്ത്വഗുണത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർ സമദർശികൾ ആണ്; ജീവികളുടെ നാമവും രൂപവും അവ സൃഷ്ടിച്ചവയുടെ പ്രകടനമാണ്.
വേദശബ്ദേഭ്യ ഏവാദൌ നിര്മമേ സ മഹേശ്വരഃ ഋഷീണാം നാമധേയാനി യാശ് ച വേദേഷു വൃത്തയഃ
ആദിയിൽ, മഹേശ്വരൻ വേദശബ്ദങ്ങളിൽ നിന്ന് ഋഷിമാരുടെ പേരുകളും വേദങ്ങളിൽ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന കർമ്മങ്ങളും സൃഷ്ടിച്ചു.
ശര്വര്യന്തേ പ്രസൂതാനാം താന്യേവൈഭ്യോ ദദാത്യജഃ ഏവംവിധാഃ സൃഷ്ടയസ്തു ബ്രഹ്മണോ ഽവ്യക്തജന്മനഃ
രാത്രിയുടെ അവസാനം ജനിച്ചവർക്കു അതേ കാര്യങ്ങൾ തന്നെയാണ് അജൻ നൽകുന്നത്; അപ്രത്യക്ഷജനനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടികൾ ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
ശര്വര്യന്തേ പ്രദൃശ്യന്തേ സിദ്ധിമാശ്രിത്യ മാനസീമ് ഏവംഭൂതാനി സൃഷ്ടാനി സ്ഥാവരാണി ചരാണി ച
രാത്രിയുടെ അവസാനം, മനസ്സിലൂടെ സിദ്ധി നേടിയ ജീവികൾ കാണപ്പെടുന്നു; അങ്ങനെ നിലനിൽക്കുന്നവയും ചലിക്കുന്നവയും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു.
യദാസ്യ താഃ പ്രജാഃ സൃഷ്ടാ ന വ്യവര്ധന്ത സത്തമാഃ തമോമാത്രാവൃതോ ബ്രഹ്മാ തദാ ശോകേന ദുഃഖിതഃ
ആ ശ്രേഷ്ഠമായ ജീവികൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിട്ടും വർദ്ധിച്ചില്ലെങ്കിൽ, അപ്പോഴത് അന്ധകാരത്തിൽ മൂടപ്പെട്ട ബ്രഹ്മാവ് ദുഃഖത്തോടെ വിഷാദിച്ചു.
തതഃ സ വിദധേ ബുദ്ധിമ് അര്ഥനിശ്ചയഗാമിനീമ് അഥാത്മനി സമദ്രാക്ഷീത് തമോമാത്രാം നിയാമികാമ്
അതിനുശേഷം, ഉറപ്പുള്ള അറിവിലേക്ക് മനസ്സ് തിരിച്ചു; അപ്പോൾ തന്റെ ഉള്ളിൽ അന്ധകാരമാണ് കാരണം എന്ന് കണ്ടു.
രജഃസത്ത്വം പരിത്യജ്യ വര്തമാനാം സ്വധര്മതഃ തതഃ സ തേന ദുഃഖേന ദുഃഖം ചക്രേ ജഗത്പതിഃ
രജസ്സും സത്ത്വവും ഉപേക്ഷിച്ച് സ്വഭാവത്തിൽ നിലകൊണ്ടു; അപ്പോൾ ആ ദുഃഖം കൊണ്ട് ലോകനാഥൻ ദുഃഖം സൃഷ്ടിച്ചു.
തമശ് ച വ്യനുദത്പശ്ചാദ് രജഃ സത്ത്വം തമാവൃണോത് തത്തമഃ പ്രതിനുന്നം വൈ മിഥുനം സമജായത
പിന്നീട് അന്ധകാരം നീക്കി, രജസ്സും സത്ത്വവും അതിനെ മറച്ചു; അങ്ങനെ അന്ധകാരം തളർത്തപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഒരു ഇരട്ടയുണ്ടായി.
അധര്മസ്തമസോ ജജ്ഞേ ഹിംസാ ശോകാദജായത തതസ്തസ്മിന്സമുദ്ഭൂതേ മിഥുനേ ദാരുണാത്മികേ
അധർമ്മം അന്ധകാരത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചു; ദു:ഖത്തിൽ നിന്നു ക്രൂരത ഉദിച്ചു. ഈ രണ്ടും ചേർന്ന്, അത്യന്തം ഭയാനകമായ മറ്റൊരു വസ്തു പിറന്നു.
ഗതാസുര് ഭഗവാന് ആസീത് പ്രീതിശ് ചൈനമ് അശിശ്രിയത് സ്വാം തനും സ തതോ ബ്രഹ്മാ താമപോഹത ഭാസ്വരാമ്
ഭഗവാന്റെ ജീവൻ വിട്ടുപോയപ്പോൾ, സ്നേഹം അവനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി. പിന്നെ ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ പ്രകാശമുള്ള രൂപം ഉപേക്ഷിച്ചു.
ദ്വിധാ കൃത്വാ സ്വകം ദേഹമ് അര്ധേന പുരുഷോ ഽഭവത് അര്ധേന നാരീ സാ തസ്യ ശതരൂപാ വ്യജായത
തന്റെ ശരീരം രണ്ടായി വിഭജിച്ച്, ഒരു ഭാഗം പുരുഷനായി, മറ്റേ ഭാഗം സ്ത്രീയായി. ആ സ്ത്രീയായിരുന്നു ശതരൂപ.
പ്രകൃതിം ഭൂതധാത്രീം താം കാമാദ്വൈ സൃഷ്ടവാന്പ്രഭുഃ സാ ദിവം പൃഥിവീം ചൈവ മഹിമ്നാ വ്യാപ്യധിഷ്ഠിതാ
പ്രഭു ആ സ്ത്രീയെ, സകലഭൂതങ്ങളുടെയും മാതാവായ പ്രകൃതിയായി, ആഗ്രഹത്തോടെ സൃഷ്ടിച്ചു. അവളുടെ മഹത്വം കൊണ്ട്, ആകാശത്തെയും ഭൂമിയെയും അവൾ നിറച്ചു അധിഷ്ഠിച്ചു.
ബ്രഹ്മണഃ സാ തനുഃ പൂര്വാ ദിവമാവൃത്യ തിഷ്ഠതി യാ ത്വര്ധാത്സൃജതോ നാരീ ശതരൂപാ വ്യജായത
ബ്രഹ്മാവിന്റെ പഴയ ശരീരം ആകാശം മുഴുവൻ മൂടി നില്ക്കുന്നു; അതിൽ നിന്നുള്ള സ്ത്രീഭാഗത്തിൽ നിന്നാണ് ശതരൂപ ജനിച്ചത്.
സാ ദേവീ നിയുതം തപ്ത്വാ തപഃ പരമദുശ്ചരമ് ഭര്താരം ദീപ്തയശസം പുരുഷം പ്രത്യപദ്യത
ആ ദേവി, അനേകം വർഷങ്ങൾ ദുഷ്കരമായ തപസ്സ് ചെയ്തു, അതിന്റെ ഫലമായി ദീപ്തിയുള്ള പുരുഷനെ ഭർത്താവായി നേടി.
സ വൈ സ്വായംഭുവഃ പൂര്വം പുരുഷോ മനുരുച്യതേ തസ്യൈവ സപ്തതിയുഗം മന്വന്തരമിഹോച്യതേ
ആ പുരുഷനാണ് മുമ്പ് സ്വായംഭുവമനുവെന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടത്. അവന്റെ എഴുപത് യുഗങ്ങളടങ്ങിയ കാലഘട്ടമാണ് ഇവിടെ മന്വന്തരം എന്നു പറയുന്നത്.
ലേഭേ സ പുരുഷഃ പത്നീം ശതരൂപാമ് അയോനിജാമ് തയാ സാര്ധം സ രമതേ തസ്മാത്സാ രതിരുച്യതേ
ആ പുരുഷൻ ഗർഭത്തിൽ നിന്നല്ല ജനിച്ച ശതരൂപയെ ഭാര്യയായി നേടി. അവളോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു; അതുകൊണ്ടാണ് അവളെ രതി എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
പ്രഥമഃ സംപ്രയോഗാത്മാ കല്പാദൌ സമപദ്യത വിരാജമ് അസൃജദ് ബ്രഹ്മാ സോ ഽഭവത് പുരുഷോ വിരാട്
ആദ്യമായുള്ള അവരുടെ സംഗമം കല്പത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ നടന്നു. ബ്രഹ്മാവ് വിരാട് എന്ന മഹാപുരുഷനെ സൃഷ്ടിച്ചു.
സമ്രാട് ച ശതരൂപാ വൈ വൈരാജഃ സ മനുഃ സ്മൃതഃ സ വൈരാജഃ പ്രജാസര്ഗം സസര്ജ പുരുഷോ മനുഃ
ശതരൂപ സാമ്രാജ്ഞിയായി. വിരാജിൽ നിന്നു ജനിച്ച പുരുഷനാണ് മനുവെന്നു അറിയപ്പെടുന്നത്. ആ വയരാജമനു സകല ജന്തുക്കളെയും സൃഷ്ടിച്ചു.