ലിങ്ഗപുരാണമ്

പ്രയാണം കുരുതേ തസ്മാദ് വായുഃ പ്രാണ ഇതി സ്മൃതഃ അപാനയത്യപാനസ്തു ആഹാരാദീന് ക്രമേണ ച

ചലനം ഉണ്ടാക്കുന്ന വായുവിനെ പ്രാണൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. അപാനൻ അന്നം മുതലായവ ക്രമത്തിൽ പുറത്താക്കുന്നു.

വ്യാനോ വ്യാനാമയത്യങ്ഗം വ്യാധ്യാദീനാം പ്രകോപകഃ ഉദ്വേജയതി മര്മാണി ഉദാനോ ഽയം പ്രകീര്തിതഃ

വ്യാനൻ ശരീരഭാഗങ്ങൾ മുഴുവൻ വ്യാപിക്കുന്നു; രോഗങ്ങൾക്കും മറ്റും ഉണർവു നൽകുന്നവൻ. മർമ്മങ്ങളിൽ ചലനം ഉണ്ടാക്കുന്നതാണ് ഉദാനൻ.

സമം നയതി ഗാത്രാണി സമാനഃ പഞ്ച വായവഃ ഉദ്ഗാരേ നാഗ ആഖ്യാതഃ കൂര്മ ഉന്മീലനേ തു സഃ

സമാനൻ ശരീരഭാഗങ്ങളെ സമതുലിതമാക്കുന്നു. ഈ അഞ്ച് വായുക്കൾക്ക് ഈ പേരുകളാണ്. നാഗൻ ഉൽഗാരം വരുത്തുന്നു, കൂർമൻ കണ്ണ് തുറക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

കൃകലഃ ക്ഷുതകായൈവ ദേവദത്തോ വിജൃമ്ഭണേ ധനംജയോ മഹാഘോഷഃ സര്വഗഃ സ മൃതേ ഽപി ഹി

കൃകലൻ വിശപ്പിന് കാരണമാകുന്നു, ദേവദത്തൻ ഊമ്പലിന്, ധനഞ്ജയൻ വലിയ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നു; മരിച്ചശേഷവും അവൻ ശരീരത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.

ഇതി യോ ദശവായൂനാം പ്രാണായാമേന സിധ്യതി പ്രസാദോ ഽസ്യ തുരീയാ തു സംജ്ഞാ വിപ്രാശ്ചതുഷ്ടയേ

ഈ പത്ത് വായുക്കളുടെ സുതാര്യത പ്രാണായാമം കൊണ്ട് നേടാം. നാലാമത്തെ പേര്, ദ്വിജന്മാരേ, ഈ നാലിനും ബാധകമാണ്.

വിസ്വരസ്തു മഹാന് പ്രജ്ഞോ മനോ ബ്രഹ്മാ ചിതിഃ സ്മൃതിഃ ഖ്യാതിഃ സംവിത്തതഃ പശ്ചാദ് ഈശ്വരോ മതിരേവ ച

വിശ്വൻ, മഹാൻ, പ്രജ്ഞ, മനസ്സ്, ബ്രഹ്മ, ചിത്സ്, സ്മൃതി, ഖ്യാതി, സംവിത്, പിന്നെ ഈശ്വരൻ, മതി—ഇവയാണ് ഈ പേരുകൾ.

ബുദ്ധേരേതാഃ ദ്വിജാഃ സംജ്ഞാ മഹതഃ പരികീര്തിതാഃ അസ്യാ ബുദ്ധേഃ പ്രസാദസ്തു പ്രാണായാമേന സിധ്യതി

ദ്വിജന്മാരേ, ഇവയെ ബുദ്ധിയുടെ മഹത്തായ പേരുകളായി പറയുന്നു. ഈ ബുദ്ധിയുടെ സുതാര്യത പ്രാണായാമം കൊണ്ട് നേടാം.

വിസ്വരോ വിസ്വരീഭാവോ ദ്വംദ്വാനാം മുനിസത്തമാഃ അഗ്രജഃ സര്വതത്ത്വാനാം മഹാന്യഃ പരിമാണതഃ

വിശ്വം എന്നത് സർവ്വത്വത്തിന്റെ നിലയാണ്, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ. എല്ലാ തത്വങ്ങളിലെയും പ്രഥമൻ, മഹാൻ വലിപ്പത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയവൻ.

യത്പ്രമാണഗുഹാ പ്രജ്ഞാ മനസ്തു മനുതേ യതഃ ബൃഹത്ത്വാദ് ബൃംഹണത്വാച്ച ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മവിദാംവരാഃ

അളവും അറിവിന്റെ ആന്തരികതയും ആയതും, മനസ്സ് ചിന്തിക്കുന്നതും അതിൽ നിന്നാണ്. അതിന്റെ വിശാലതയും വികസിപ്പിക്കുന്ന ശേഷിയും കാരണം, ബ്രഹ്മം അറിയുന്നവർ അതിനെ ബ്രഹ്മാ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

സര്വകര്മാണി ഭോഗാര്ഥം യച്ചിനോതി ചിതിഃ സ്മൃതാ സ്മരതേ യത്സ്മൃതിഃ സര്വം സംവിദ്വൈ വിന്ദതേ യതഃ

ചിത്സ് എല്ലാ പ്രവർത്തികളും അനുഭവത്തിനായി സമാഹരിക്കുന്നു എന്നാണ് ഓർമ്മ. സ്മൃതി ഓർക്കുന്നതും, സംവിത് എല്ലാം അറിയുന്നതും അതിലൂടെയാണ്.

ഖ്യായതേ യത്ത്വിതി ഖ്യാതിര് ജ്ഞാനാദിഭിര് അനേകശഃ സര്വതത്ത്വാധിപഃ സര്വം വിജാനാതി യദീശ്വരഃ

ജ്ഞാനം മുതലായവകൊണ്ട് പലവിധത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നതാണ് ഖ്യാതി. എല്ലാതത്വങ്ങളുടെയും അധിപതിയായവൻ, എല്ലാം അറിയുന്നവൻ ഈശ്വരൻ.

മനുതേ മന്യതേ യസ്മാന് മതിര്മതിമതാംവരാഃ അര്ഥം ബോധയതേ യച്ച ബുധ്യതേ ബുദ്ധിരുച്യതേ

മതി ചിന്തിക്കാനും ആലോചിക്കാനും ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ്, ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ. അർത്ഥം ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നതാണ് ബുദ്ധി എന്ന് പറയുന്നു.

അസ്യാ ബുദ്ധേഃ പ്രസാദസ്തു പ്രാണായാമേന സിധ്യതി ദോഷാന്വിനിര്ദഹേത്സര്വാന് പ്രാണായാമാദസൌ യമീ

ഈ ബുദ്ധിയുടെ സുതാര്യത പ്രാണായാമം കൊണ്ട് നേടാം. പ്രാണായാമം ചെയ്താൽ എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കാം—ഇതിനെ യമം എന്ന് പറയുന്നു.

പാതകം ധാരണാഭിസ്തു പ്രത്യാഹാരേണ നിര്ദഹേത് വിഷയാന്വിഷവദ്ധ്യാത്വാ ധ്യാനേനാനീശ്വരാന് ഗുണാന്

പാപം ധാരണയാൽ, പ്രത്യാഹാരത്താൽ നശിപ്പിക്കാം. വിഷയങ്ങളെ വിഷംപോലെ കരുതി, ഈശ്വരതയില്ലാത്ത ഗുണങ്ങളിൽ ധ്യാനം ചെയ്യണം.

സമാധിനാ യതിശ്രേഷ്ഠാഃ പ്രജ്ഞാവൃദ്ധിം വിവര്ധയേത് സ്ഥാനം ലബ്ധ്വൈവ കുര്വീത യോഗാഷ്ടാങ്ഗാനി വൈ ക്രമാത്

സമാധിയിലൂടെ ശ്രേഷ്ഠനായ യതികൾ ജ്ഞാനവൃദ്ധി വർദ്ധിപ്പിക്കണം. യോഗത്തിന്റെ എട്ടു ഘടകങ്ങളും യഥാക്രമം അഭ്യസിക്കണം.

ലബ്ധ്വാസനാനി വിധിവദ് യോഗസിദ്ധ്യര്ഥമ് ആത്മവിത് ആദേശകാലേ യോഗസ്യ ദര്ശനം ഹി ന വിദ്യതേ

യോഗസിദ്ധിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ഇരിപ്പിടങ്ങൾ ശരിയായ രീതിയിൽ ഒരുക്കിയാലും, ആത്മാവിനെ അറിയുന്നവൻ യോഗം അനുഭവപ്പെടേണ്ട സമയമല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ ദർശനം ഉണ്ടാവില്ല.

അഗ്ന്യഭ്യാസേ ജലേ വാപി ശുഷ്കപര്ണചയേ തഥാ ജന്തുവ്യാപ്തേ ശ്മശാനേ ച ജീര്ണഗോഷ്ഠേ ചതുഷ്പഥേ

അഗ്നിപൂജയിൽ, വെള്ളത്തിൽ, ഉണങ്ങിയ ഇലകളുടെ കൂമ്പാരത്തിൽ, ജീവികൾ നിറഞ്ഞ സ്ഥലങ്ങളിൽ, ശ്മശാനത്തിൽ, പഴയ പശുവളപ്പിൽ, ചുറ്റുപാടുകളിലോ എവിടെയായാലും—

സശബ്ദേ സഭയേ വാപി ചൈത്യവല്മീകസംചയേ അശുഭേ ദുര്ജനാക്രാന്തേ മശകാദിസമന്വിതേ

ശബ്ദം നിറഞ്ഞിടത്തോ, ഭയം ഉള്ളിടത്തോ, പുഴുവളപ്പുകൾ കൂമ്പാരമായിടത്തോ, അശുദ്ധമായിടത്തോ, ദുഷ്ടർ നിറഞ്ഞിടത്തോ, കൊതുകുകൾ പോലുള്ള ജീവികൾ നിറഞ്ഞിടത്തോ—

നാചരേദ്ദേഹബാധായാം ദൌര്മനസ്യാദിസമ്ഭവേ സുഗുപ്തേ തു ശുഭേ രമ്യേ ഗുഹായാം പര്വതസ്യ തു

ശരീരവേദനയോ മനസ്സിലെ വിഷമതയോ ഉള്ളിടത്ത് യോഗം ചെയ്യരുത്; മറിച്ച്, നന്നായി മറച്ചുവച്ച, ശുഭമായ, മനോഹരമായ സ്ഥലത്ത്, പർവതത്തിലെ ഗുഹയിൽ പോലെയുള്ളിടത്ത് ചെയ്യണം.

ഭവക്ഷേത്രേ സുഗുപ്തേ വാ ഭവാരാമേ വനേ ഽപി വാ ഗൃഹേ തു സുശുഭേ ദേശേ വിജനേ ജന്തുവര്ജിതേ

വളരെയധികം മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന സ്ഥലത്തോ, മനോഹരമായ കാടിലോ, വീട്ടിൽ ഏറ്റവും ശുഭമായ ഇടത്തോ, ഒരാളും ഇല്ലാത്ത, ജീവികൾ ഇല്ലാത്ത ഇടത്തോ, വയലിലോ ചെയ്യാം.

അത്യന്തനിര്മലേ സമ്യക് സുപ്രലിപ്തേ വിചിത്രിതേ ദര്പണോദരസംകാശേ കൃഷ്ണാഗരുസുധൂപിതേ

അത്യന്തം ശുദ്ധമായ, നന്നായി പണിത, മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ച, കണ്ണാടിയുടെ ഉള്ള് പോലെ തിളങ്ങുന്ന, കൃഷ്ണാഗരുവിന്റെ സുഗന്ധം പരക്കുന്ന സ്ഥലത്ത്—

നാനാപുഷ്പസമാകീര്ണേ വിതാനോപരി ശോഭിതേ ഫലപല്ലവമൂലാഢ്യേ കുശപുഷ്പസമന്വിതേ

നാനാ പൂക്കൾ നിറഞ്ഞ, മേൽക്കൂരകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച, ഫലങ്ങളും ഇളം ഇലകളും അടിയിൽ നിറഞ്ഞ, ദർഭയും പൂക്കളും ഉള്ളിടത്ത്—

സമാസനസ്ഥോ യോഗാങ്ഗാന്യ് അഭ്യസേദ്ധൃഷിതഃ സ്വയമ് പ്രണിപത്യ ഗുരും പശ്ചാദ് ഭവം ദേവീം വിനായകമ്

ശരിയായ വിധത്തിൽ ഇരുന്നു, ആത്മാർത്ഥതയോടെ യോഗത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ അഭ്യസിക്കണം; ആദ്യം ഗുരുവിന് വന്ദനം ചെയ്ത്, പിന്നെ ഭവനെയും ദേവിയെയും വിനായകനെയും നമസ്കരിക്കണം.

യോഗീശ്വരാന് സശിഷ്യാംശ് ച യോഗം യുഞ്ജീത യോഗവിത് ആസനം സ്വസ്തികം ബദ്ധ്വാ പദ്മമര്ധാസനം തു വാ

യോഗം അറിയുന്നവൻ യോഗേശ്വരന്മാരുടെയും അവരുടെ ശിഷ്യന്മാരുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ സ്വസ്തികം, ബദ്ധം, പദ്മം, അർദ്ധപദ്മം തുടങ്ങിയ ഇരിപ്പുകൾ സ്വീകരിച്ച് യോഗം ചെയ്യണം.

സമജാനുസ് തഥാ ധീമാന് ഏകജാനുരഥാപിവാ സമം ദൃഢാസനോ ഭൂത്വാ സംഹൃത്യ ചരണാവുഭൌ

രണ്ടു മുട്ടുകളും ഒത്തിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു മുട്ട് മാത്രം നിലനിൽക്കാം; ശരീരം ഉറപ്പോടെ ഇരുന്നു, രണ്ടു കാലുകളും ചേർത്തിരുത്തണം.

സംവൃതാസ്യോപബദ്ധാക്ഷ ഉരോ വിഷ്ടഭ്യ ചാഗ്രതഃ പാര്ഷ്ണിഭ്യാം വൃഷണൌ രക്ഷംസ് തഥാ പ്രജനനം പുനഃ

വായടച്ച്, കണ്ണുകൾ നിയന്ത്രിച്ച്, നെഞ്ച് നേരെ പിടിച്ച്, കുതികാൽ കൊണ്ട് വൃക്കങ്ങൾ സംരക്ഷിച്ച്, അതുപോലെ ജനനേന്ദ്രിയവും സൂക്ഷിക്കണം.

കിംചിദുന്നാമിതശിര ദന്തൈര്ദന്താന്ന സംസ്പൃശേത് സമ്പ്രേക്ഷ്യ നാസികാഗ്രം സ്വം ദിശശ്ചാനവലോകയന്

തല അല്പം ഉയർത്തി, പല്ലുകൾ തമ്മിൽ തൊടാതിരിക്കുക, കഴുത്ത് നേരെ പിടിച്ച്, മൂക്കിന്റെ അഗ്രം നോക്കി, ചുറ്റുപാടുകളിലേക്ക് നോക്കാതിരിക്കുക.

തമഃ പ്രച്ഛാദ്യ രജസാ രജഃ സത്ത്വേന ഛാദയേത് തതഃ സത്ത്വസ്ഥിതോ ഭൂത്വാ ശിവധ്യാനം സമഭ്യസേത്

അന്ധകാരം രാജസ്സിൽ മറച്ച്, രാജസ് സത്ത്വത്തിൽ മറച്ച്, സത്ത്വത്തിൽ ഉറച്ചു നിന്നു ശിവനെ ധ്യാനിക്കണം.

ഓംകാരവാച്യം പരമം ശുദ്ധം ദീപശിഖാകൃതിമ് ധ്യായേദ്വൈ പുണ്ഡരീകസ്യ കര്ണികായാം സമാഹിതഃ

ഓം എന്ന ശബ്ദത്തിൽ പ്രകടമാകുന്ന പരമശുദ്ധമായ, വിളക്കിന്റെ ജ്വാലപോലെയുള്ള രൂപം, താമരയുടെ മദ്ധ്യഭാഗത്ത് ഏകാഗ്രതയോടെ ധ്യാനിക്കണം.