ലിങ്ഗപുരാണമ്

മഹേശ്വരാത്ത്രയോ ദേവാ ജജ്ഞിരേ ജഗദീശ്വരാത് ശാശ്വതാഃ പരമാ ഗുഹ്യഃ സര്വാത്മാനഃ ശരീരിണഃ

മഹേശ്വരനിൽ നിന്ന്, ലോകത്തിന്റെ ഇശ്വരനിൽ നിന്ന്, മൂന്നു ദേവന്മാർ ജനിച്ചു; അവർ ശാശ്വതരും പരമവും ഗൂഢവുമായവരും എല്ലാ ജീവികളുടെയും ആകൃതിയുമാണ്.

ഏത ഏവ ത്രയോ ദേവാ ഏത ഏവ ത്രയോ ഗുണാഃ ഏത ഏവ ത്രയോ ലോകാ ഏത ഏവ ത്രയോ ഽഗ്നയഃ

ഈ മൂന്നു ദേവന്മാരാണ് മൂന്നു ഗുണങ്ങൾ, മൂന്നു ലോകങ്ങൾ, മൂന്നു അഗ്നികൾ എന്നിവയും.

പരസ്പരാശ്രിതാ ഹ്യേതേ പരസ്പരമനുവ്രതാഃ പരസ്പരേണ വര്തന്തേ ധാരയന്തി പരസ്പരമ്

അവർ പരസ്പരം ആശ്രയിച്ചും, പരസ്പരം ഭക്തിയോടെ ചേർന്നും, തമ്മിൽ ഇടപഴകിയും, ഒരുമിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു.

അന്യോന്യമിഥുനാ ഹ്യേതേ അന്യോന്യമുപജീവിനഃ ക്ഷണം വിയോഗോ ന ഹ്യേഷാം ന ത്യജന്തി പരസ്പരമ്

അവർ തമ്മിൽ ജോടികളായി, പരസ്പരം ആശ്രയിച്ചും, ഒരു നിമിഷം പോലും വേർപെടാതെ, ഒരിക്കലും ഒരുമുതൽ മറ്റൊന്നിനെ ഉപേക്ഷിക്കാറില്ല.

ഈശ്വരസ്തു പരോ ദേവോ വിഷ്ണുശ് ച മഹതഃ പരഃ ബ്രഹ്മാ ച രജസാ യുക്തഃ സര്ഗാദൌ ഹി പ്രവര്തതേ

പരമേശ്വരൻ പരമദേവനാണ്, മഹതിനെക്കാൾ ഉയർന്നവൻ വിഷ്ണുവാണ്, രജസ്സോടെ യുക്തനായ ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

പരഃ സ പുരുഷോ ജ്ഞേയഃ പ്രകൃതിഃ സാ പരാ സ്മൃതാ

ആ പരമൻ പുരുഷനായി അറിയപ്പെടുന്നു, പ്രകൃതിയാണ് പരമമായത് എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

അധിഷ്ഠിതാ സാ ഹി മഹേശ്വരേണ പ്രവര്തതേ ചോദ്യമനേ സമന്താത് അനുപ്രവൃത്തസ്തു മഹാംസ്തദേനാം ചിരസ്ഥിരത്വാദ് വിഷയം ശ്രിയഃ സ്വയമ്

അവളെ മഹേശ്വരൻ നിയന്ത്രിക്കുന്നു; എല്ലാം ഉണർത്തുമ്പോൾ അവൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു; മഹാൻ അവളിൽ പ്രവേശിച്ച് ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്നു; അവളാണ് സ്വയം ഐശ്വര്യത്തിന്റെ ആധാരം.

പ്രധാനഗുണവൈഷമ്യാത് സര്ഗകാലഃ പ്രവര്തതേ ഈശ്വരാധിഷ്ഠിതാത്പൂര്വം തസ്മാത്സദസദാത്മകാത്

പ്രധാനഗുണങ്ങളുടെ അസമത്വം മൂലം സൃഷ്ടിയുടെ കാലം ആരംഭിക്കുന്നു; ഈശ്വരൻ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനു മുമ്പ്, അതിന് സത്തും അസത്തും ഉള്ള സ്വഭാവം ഉണ്ടായിരുന്നു.

സംസിദ്ധഃ കാര്യകരണേ രുദ്രശ്ചാഗ്രേ ഹ്യവര്തത തേജസാപ്രതിമോ ധീമാന് അവ്യക്തഃ സമ്പ്രകാശകഃ

കാരണഫലങ്ങളിൽ പൂർണ്ണനായ രുദ്രൻ ആദിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; അവൻ തുല്യരഹിതമായ പ്രകാശവും ജ്ഞാനവും ഉള്ളവൻ, പ്രകടമല്ലാത്തവൻ, എങ്കിലും എല്ലാം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവൻ.

സ വൈ ശരീരീ പ്രഥമഃ സ വൈ പുരുഷ ഉച്യതേ ബ്രഹ്മാ ച ഭഗവാംസ്തസ്മാച് ചതുര്വക്ത്രഃ പ്രജാപതിഃ

ആ ദേഹമുള്ളവൻ ആദ്യനാണ്; അവനെയാണ് പുരുഷൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്. അവനിൽ നിന്നാണ് കനിവുള്ള ബ്രഹ്മാവും നാലു മുഖങ്ങളുള്ള സൃഷ്ടികർത്താവും ഉദിക്കുന്നത്.

സംസിദ്ധഃ കാര്യകാരണേ തഥാ വൈ സമവര്തത ഏക ഏവ മഹാദേവസ് ത്രിധൈവം സ വ്യവസ്ഥിതഃ

കാരണത്തിലും ഫലത്തിലും പൂർണ്ണനായവൻ അങ്ങനെ തന്നെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. മഹാദേവൻ ഒരുവൻ തന്നെയാണ്, എന്നാൽ മൂന്നായി നിലകൊള്ളുന്നു.

അപ്രതീപേന ജ്ഞാനേന ഐശ്വര്യേണ സമന്വിതഃ ധര്മേണ ചാപ്രതീപേന വൈരാഗ്യേണ ച തേ ഽന്വിതാഃ

തുല്യരില്ലാത്ത ജ്ഞാനം, ഐശ്വര്യം, ധർമ്മം, വൈരാഗ്യം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നരാണ് അവർ; ഇവയിൽ തുല്യൻ ആരുമില്ല.

അവ്യക്താജ്ജായതേ തേഷാം മനസാ യദ്യദീഹിതമ് വശീകൃതത്വാത്ത്രൈഗുണ്യം സാപേക്ഷത്വാത്സ്വഭാവതഃ

അവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് അവരുടെ മനസ്സിലൂടെ എന്ത് ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നുവോ അതാണ് ജനിക്കുന്നത്; മൂന്നു ഗുണങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതും സ്വഭാവത്തിൽ ആശ്രിതരാകുന്നതും കാരണം.

ചതുര്മുഖസ്തു ബ്രഹ്മത്വേ കാലത്വേ ചാന്തകഃ സ്മൃതഃ സഹസ്രമൂര്ധാ പുരുഷസ് തിസ്രോ ഽവസ്ഥാഃ സ്വയംഭുവഃ

നാലുമുഖമുള്ള ബ്രഹ്മാവിനെ സൃഷ്ടികർത്താവെന്നു വിളിക്കുന്നു; കാലമായി വന്നാൽ അവൻ സംഹാരകനാണ്. ആയിരം തലകളുള്ള സ്വയംഭുവൻ മൂന്നു നിലകളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

ബ്രഹ്മത്വേ സൃജതേ ലോകാന് കാലത്വേ സംക്ഷിപത്യപി പുരുഷത്വേ ഹ്യുദാസീനസ് തിസ്രോ ഽവസ്ഥാഃ പ്രജാപതേഃ

ബ്രഹ്മാവായപ്പോൾ ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; കാലമായപ്പോൾ അവയെ പിൻവലിക്കുന്നു; പുരുഷനായി അവൻ നിരപേക്ഷനായി നിലകൊള്ളുന്നു—ഇവയാണ് സൃഷ്ടികർത്താവിന്റെ മൂന്നു നിലകൾ.

ബ്രഹ്മാ കമലഗര്ഭാഭോ രുദ്രഃ കാലാഗ്നിസന്നിഭഃ പുരുഷഃ പുണ്ഡരീകാക്ഷോ രൂപം തത്പരമാത്മനഃ

ബ്രഹ്മാവ് താമരയിൽ ജനിച്ചവനെപ്പോലെയാണ്; രുദ്രൻ കാലാഗ്നിയെപ്പോലെയാണ്; പുരുഷൻ താമരപൂവുപോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവൻ, അതാണ് പരമാത്മാവിന്റെ രൂപം.

ഏകധാ സ ദ്വിധാ ചൈവ ത്രിധാ ച ബഹുധാ പുനഃ മഹേശ്വരഃ ശരീരാണി കരോതി വികരോതി ച

ഒരുവൻ, പിന്നെ രണ്ടായി, പിന്നെ മൂന്നായി, പിന്നെയും അനേകം രൂപങ്ങളായി മഹേശ്വരൻ ദേഹങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.

നാനാകൃതിക്രിയാരൂപനാമവന്തി സ്വലീലയാ മഹേശ്വരഃ ശരീരാണി കരോതി വികരോതി ച

വിവിധ രൂപങ്ങളിലും പ്രവർത്തികളിലും ഭാവങ്ങളിലും പേരുകളിലും, സ്വന്തം ലീലകൊണ്ടാണ് മഹേശ്വരൻ ദേഹങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നത്.

ത്രിധാ യദ്വര്തതേ ലോകേ തസ്മാത്ത്രിഗുണ ഉച്യതേ ചതുര്ധാ പ്രവിഭക്തത്വാച് ചതുര്വ്യൂഹഃ പ്രകീര്തിതഃ

ലോകത്തിൽ അവൻ മൂന്നു വിധത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതിനാൽ അവനെ ത്രിഗുണൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു; നാലായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ അവൻ ചതുര്‍വ്യൂഹൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

യദാപ്നോതി യദാദത്തേ യച്ചാത്തി വിഷയാനയമ് യച്ചാസ്യ സതതം ഭാവസ് തസ്മാദാത്മാ നിരുച്യതേ

അവൻ നേടുന്നതും സ്വീകരിക്കുന്നതും അനുഭവിക്കുന്നതും അവന്റെ സ്ഥിരമായ നിലയും കൊണ്ടാണ് അവനെ ആത്മാവ് എന്നു വിളിക്കുന്നത്.

ഋഷിഃ സര്വഗതത്വാച്ച ശരീരീ സോ ഽസ്യ യത്പ്രഭുഃ സ്വാമിത്വമസ്യ യത്സര്വം വിഷ്ണുഃ സര്വപ്രവേശനാത്

എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ അവൻ ഋഷിയെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; ദേഹമുള്ളവൻ അതിന്റെ അധിപതിയാണ്; എല്ലാറ്റിന്റെയും ഉടമയായതിനാൽ അവൻ വിഷ്ണുവാണ്, കാരണം അവൻ എല്ലായിടത്തും പ്രവേശിക്കുന്നു.

ഭഗവാന് ഭഗവദ്ഭാവാന് നിര്മലത്വാച്ഛിവഃ സ്മൃതഃ പരമഃ സമ്പ്രകൃഷ്ടത്വാദ് അവനാദ് ഓമിതി സ്മൃതഃ

ദൈവിക ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളതിനാൽ അവനെ ഭഗവാൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു; നിർമ്മലനായതിനാൽ ശിവൻ എന്നും, പരമമായതിനാൽ പരമൻ എന്നും, രക്ഷകനായതിനാൽ ഓം എന്നും ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

സര്വജ്ഞഃ സര്വവിജ്ഞാനാത് സര്വഃ സര്വമയോ യതഃ ത്രിധാ വിഭജ്യ ചാത്മാനം ത്രൈലോക്യം സമ്പ്രവര്തതേ

എല്ലാവിധ ജ്ഞാനവും ഉള്ളതിനാൽ അവൻ സർവ്വജ്ഞൻ; എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ സർവ്വൻ; സ്വയം മൂന്നു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ച് അവൻ ത്രിലോകത്തെയും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു.

സൃജതേ ഗ്രസതേ ചൈവ രക്ഷതേ ച ത്രിഭിഃ സ്വയമ് ആദിത്വാദ് ആദിദേവോ ഽസാവ് അജാതത്വാദ് അജഃ സ്മൃതഃ

അവൻ തന്നെ മൂന്നു രൂപങ്ങളിൽ സൃഷ്ടിക്കുകയും ഗ്രസിക്കുകയും രക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ആദിയിൽ ഉണ്ടായതിനാൽ ആദിദേവൻ എന്നും, ജനനം ഇല്ലാത്തതിനാൽ അജൻ എന്നും ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

പാതി യസ്മാത്പ്രജാഃ സര്വാഃ പ്രജാപതിര് ഇതി സ്മൃതഃ ദേവേഷു ച മഹാന്ദേവോ മഹാദേവസ്തതഃ സ്മൃതഃ

എല്ലാ ജീവികളെയും രക്ഷിക്കുന്നതിനാൽ അവനെ പ്രജാപതി എന്നു വിളിക്കുന്നു; ദേവന്മാരിൽ മഹത്തായവൻ ആകയാൽ മഹാദേവൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

സര്വഗത്വാച്ച ദേവാനാമ് അവശ്യത്വാച്ച ഈശ്വരഃ ബൃഹത്ത്വാച്ച സ്മൃതോ ബ്രഹ്മാ ഭൂതത്വാദ്ഭൂത ഉച്യതേ

എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ, ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയായതിനാൽ അവൻ ഈശ്വരൻ; വിശാലനായതിനാൽ ബ്രഹ്മാവ്; സത്ത്വം ഉള്ളതിനാൽ ഭൂതൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

ക്ഷേത്രജ്ഞഃ ക്ഷേത്രവിജ്ഞാനാദ് ഏകത്വാത്കേവലഃ സ്മൃതഃ യസ്മാത്പുര്യാം സ ശേതേ ച തസ്മാത്പൂരുഷ ഉച്യതേ

ക്ഷേത്രത്തെ അറിയുന്നതിനാൽ അവൻ ക്ഷേത്രജ്ഞൻ; ഒരേയൊരുവൻ ആയതിനാൽ അവനെ കേവലൻ എന്നും, ശരീരരൂപമായ നഗരത്തിൽ വിശ്രമിക്കുന്നതിനാൽ പുരുഷൻ എന്നും വിളിക്കുന്നു.

അനാദിത്വാച്ച പൂര്വത്വാത് സ്വയംഭൂരിതി സംസ്മൃതഃ യാജ്യത്വാദുച്യതേ യജ്ഞഃ കവിര് വിക്രാന്തദര്ശനാത്

ആദിയില്ലാത്തതും, എല്ലാറ്റിനും മുമ്പ് ഉണ്ടായിരുന്നതും കൊണ്ടാണ് സ്വയംഭൂവെന്നു ഓർക്കപ്പെടുന്നത്. ആരാധിക്കപ്പെടേണ്ടതുകൊണ്ടാണ് യജ്ഞനെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. അവൻ കവി, അത്ഭുതമായ ദർശനശക്തിയുള്ളവൻ.

ക്രമണഃ ക്രമണീയത്വാത് പാലകശ്ചാപി പാലനാത് ആദിത്യസംജ്ഞഃ കപിലോ ഹ്യ് അഗ്രജോ ഽഗ്നിരിതി സ്മൃതഃ

നടക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് അവനെ ക്രമണൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്. രക്ഷിക്കുന്നതുകൊണ്ട് പാലകൻ എന്നും പറയുന്നു. അവൻ ആദിത്യൻ, കപിലൻ, മൂത്തവൻ, അഗ്നി എന്നിങ്ങനെയും അറിയപ്പെടുന്നു.