ലിങ്ഗപുരാണമ്

ഏതത്കാലാന്തരം ജ്ഞേയമ് അഹര്വൈ പാരമേശ്വരമ് രാത്രിശ്ചൈതാവതീ ജ്ഞേയാ പരമേശസ്യ കൃത്സ്നശഃ

ഈ കാലം പരമേശ്വരന്റെ പകൽ എന്നു മനസ്സിലാക്കണം; അതേ അളവിലാണ് പരമേശ്വരന്റെ രാത്രി മുഴുവനും എന്നു അറിയണം.

അഹസ്തസ്യ തു യാ സൃഷ്ടിഃ രാത്രിശ് ച പ്രലയഃ സ്മൃതഃ നാഹസ്തു വിദ്യതേ തസ്യ ന രാത്രിരിതി ധാരയേത്

കൈകളില്ലാത്തവന്റെ സൃഷ്ടിയും രാത്രിയും ലയവും ആണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. പക്ഷേ, അവനു കൈയോ രാത്രിയോ ഇല്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.

ഉപചാരസ്തു ക്രിയതേ ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ ഇന്ദ്രിയാണീന്ദ്രിയാര്ഥാശ് ച മഹാഭൂതാനി പഞ്ച ച

ലോകങ്ങളുടെ ഭാവുകത്വത്തിനായി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കും അവയുടെ വിഷയങ്ങൾക്കും അഞ്ചു മഹാഭൂതങ്ങൾക്കും സംബന്ധിച്ചുള്ള വിവരണങ്ങൾ ഉപമയായി പറയപ്പെടുന്നു.

തസ്മാത് സര്വാണി ഭൂതാനി ബുദ്ധിശ് ച സഹ ദൈവതൈഃ അഹസ്തിഷ്ഠന്തി സര്വാണി പരമേശസ്യ ധീമതഃ

അതിനാൽ, എല്ലാ ജീവികളും ബുദ്ധിയും ദേവതകളും ചേർന്ന്, കൈകളില്ലാതെ, പരമേശ്വരനായ ജ്ഞാനിയിലാണു നിലകൊള്ളുന്നത്.

അഹരന്തേ പ്രലീയന്തേ രാത്ര്യന്തേ വിശ്വസംഭവഃ സ്വാത്മന്യവസ്ഥിതേ വ്യക്തേ വികാരേ പ്രതിസംഹൃതേ

രാത്രിയുടെ അവസാനം, സൃഷ്ടി ആരംഭിക്കുമ്പോൾ, അവയെല്ലാം തങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു; പ്രകടമായതും അതിന്റെ മാറ്റങ്ങളും പിൻവലിക്കുമ്പോൾ അവ ലയിക്കുന്നു.

സാധര്മ്യേണാവതിഷ്ഠേതേ പ്രധാനപുരുഷാവുഭൌ തമഃസത്ത്വരജോപേതൌ സമത്വേന വ്യവസ്ഥിതൌ

പ്രധാനവും പുരുഷനും തങ്ങളുടെ സ്വഭാവം കൊണ്ടു ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇരുവരും ഇരുണ്ടതും സത്ത്വവും രജസ്സും ഉള്ളവരായി സമത്വത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

അനുപൃക്താവഭൂതാം താവ് ഓതപ്രോതൌ പരസ്പരമ് ഗുണസാമ്യേ ലയോ ജ്ഞേയോ വൈഷമ്യേ സൃഷ്ടിരുച്യതേ

അവ രണ്ടും പരസ്പരം ചേർന്ന്, തമ്മിൽ പറ്റി നിലകൊള്ളുന്നു; ഗുണങ്ങൾ സമമായാൽ ലയമാകുന്നു, വ്യത്യാസമുണ്ടെങ്കിൽ സൃഷ്ടി ഉണ്ടാകുന്നു.

തിലേ യഥാ ഭവേത്തൈലം ഘൃതം പയസി വാ സ്ഥിതമ് തഥാ തമസി സത്ത്വേ ച രജസ്യനുസൃതം ജഗത്

എങ്ങിനെ എള്ളിൽ എണ്ണയും പാലിൽ നെയ്യും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നുവോ, അതുപോലെ തന്നെ ലോകം സത്ത്വത്തിലും, തമസ്സിലും, രജസ്സിലും അനുഗമിക്കുന്നു.

ഉപാസ്യ രജനീം കൃത്സ്നാം പരാം മാഹേശ്വരീം തഥാ അര്ഹമുഖേ പ്രവൃത്തശ് ച പരഃ പ്രകൃതിസംഭവഃ

സമ്പൂർണ്ണമായ രാത്രിയും പരമമായ മാഹേശ്വരിയെയും ആരാധിച്ച ശേഷം, അർഹന്റെ വായിൽ നിന്ന് ഉദിച്ച പരമൻ പ്രകൃതിയിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്.

ക്ഷോഭയാമാസ യോഗേന പരേണ പരമേശ്വരഃ പ്രധാനം പുരുഷം ചൈവ പ്രവിശ്യ സ മഹേശ്വരഃ

പരമേശ്വരൻ പരമയോഗം കൊണ്ട് പ്രധാനത്തെയും പുരുഷനെയും ഉണർത്തി, അവയിൽ പ്രവേശിച്ച് മഹേശ്വരനായി.

മഹേശ്വരാത്ത്രയോ ദേവാ ജജ്ഞിരേ ജഗദീശ്വരാത് ശാശ്വതാഃ പരമാ ഗുഹ്യഃ സര്വാത്മാനഃ ശരീരിണഃ

മഹേശ്വരനിൽ നിന്ന്, ലോകത്തിന്റെ ഇശ്വരനിൽ നിന്ന്, മൂന്നു ദേവന്മാർ ജനിച്ചു; അവർ ശാശ്വതരും പരമവും ഗൂഢവുമായവരും എല്ലാ ജീവികളുടെയും ആകൃതിയുമാണ്.

ഏത ഏവ ത്രയോ ദേവാ ഏത ഏവ ത്രയോ ഗുണാഃ ഏത ഏവ ത്രയോ ലോകാ ഏത ഏവ ത്രയോ ഽഗ്നയഃ

ഈ മൂന്നു ദേവന്മാരാണ് മൂന്നു ഗുണങ്ങൾ, മൂന്നു ലോകങ്ങൾ, മൂന്നു അഗ്നികൾ എന്നിവയും.

പരസ്പരാശ്രിതാ ഹ്യേതേ പരസ്പരമനുവ്രതാഃ പരസ്പരേണ വര്തന്തേ ധാരയന്തി പരസ്പരമ്

അവർ പരസ്പരം ആശ്രയിച്ചും, പരസ്പരം ഭക്തിയോടെ ചേർന്നും, തമ്മിൽ ഇടപഴകിയും, ഒരുമിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു.

അന്യോന്യമിഥുനാ ഹ്യേതേ അന്യോന്യമുപജീവിനഃ ക്ഷണം വിയോഗോ ന ഹ്യേഷാം ന ത്യജന്തി പരസ്പരമ്

അവർ തമ്മിൽ ജോടികളായി, പരസ്പരം ആശ്രയിച്ചും, ഒരു നിമിഷം പോലും വേർപെടാതെ, ഒരിക്കലും ഒരുമുതൽ മറ്റൊന്നിനെ ഉപേക്ഷിക്കാറില്ല.

ഈശ്വരസ്തു പരോ ദേവോ വിഷ്ണുശ് ച മഹതഃ പരഃ ബ്രഹ്മാ ച രജസാ യുക്തഃ സര്ഗാദൌ ഹി പ്രവര്തതേ

പരമേശ്വരൻ പരമദേവനാണ്, മഹതിനെക്കാൾ ഉയർന്നവൻ വിഷ്ണുവാണ്, രജസ്സോടെ യുക്തനായ ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

പരഃ സ പുരുഷോ ജ്ഞേയഃ പ്രകൃതിഃ സാ പരാ സ്മൃതാ

ആ പരമൻ പുരുഷനായി അറിയപ്പെടുന്നു, പ്രകൃതിയാണ് പരമമായത് എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

അധിഷ്ഠിതാ സാ ഹി മഹേശ്വരേണ പ്രവര്തതേ ചോദ്യമനേ സമന്താത് അനുപ്രവൃത്തസ്തു മഹാംസ്തദേനാം ചിരസ്ഥിരത്വാദ് വിഷയം ശ്രിയഃ സ്വയമ്

അവളെ മഹേശ്വരൻ നിയന്ത്രിക്കുന്നു; എല്ലാം ഉണർത്തുമ്പോൾ അവൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു; മഹാൻ അവളിൽ പ്രവേശിച്ച് ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്നു; അവളാണ് സ്വയം ഐശ്വര്യത്തിന്റെ ആധാരം.

പ്രധാനഗുണവൈഷമ്യാത് സര്ഗകാലഃ പ്രവര്തതേ ഈശ്വരാധിഷ്ഠിതാത്പൂര്വം തസ്മാത്സദസദാത്മകാത്

പ്രധാനഗുണങ്ങളുടെ അസമത്വം മൂലം സൃഷ്ടിയുടെ കാലം ആരംഭിക്കുന്നു; ഈശ്വരൻ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനു മുമ്പ്, അതിന് സത്തും അസത്തും ഉള്ള സ്വഭാവം ഉണ്ടായിരുന്നു.

സംസിദ്ധഃ കാര്യകരണേ രുദ്രശ്ചാഗ്രേ ഹ്യവര്തത തേജസാപ്രതിമോ ധീമാന് അവ്യക്തഃ സമ്പ്രകാശകഃ

കാരണഫലങ്ങളിൽ പൂർണ്ണനായ രുദ്രൻ ആദിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; അവൻ തുല്യരഹിതമായ പ്രകാശവും ജ്ഞാനവും ഉള്ളവൻ, പ്രകടമല്ലാത്തവൻ, എങ്കിലും എല്ലാം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവൻ.

സ വൈ ശരീരീ പ്രഥമഃ സ വൈ പുരുഷ ഉച്യതേ ബ്രഹ്മാ ച ഭഗവാംസ്തസ്മാച് ചതുര്വക്ത്രഃ പ്രജാപതിഃ

ആ ദേഹമുള്ളവൻ ആദ്യനാണ്; അവനെയാണ് പുരുഷൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്. അവനിൽ നിന്നാണ് കനിവുള്ള ബ്രഹ്മാവും നാലു മുഖങ്ങളുള്ള സൃഷ്ടികർത്താവും ഉദിക്കുന്നത്.

സംസിദ്ധഃ കാര്യകാരണേ തഥാ വൈ സമവര്തത ഏക ഏവ മഹാദേവസ് ത്രിധൈവം സ വ്യവസ്ഥിതഃ

കാരണത്തിലും ഫലത്തിലും പൂർണ്ണനായവൻ അങ്ങനെ തന്നെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. മഹാദേവൻ ഒരുവൻ തന്നെയാണ്, എന്നാൽ മൂന്നായി നിലകൊള്ളുന്നു.

അപ്രതീപേന ജ്ഞാനേന ഐശ്വര്യേണ സമന്വിതഃ ധര്മേണ ചാപ്രതീപേന വൈരാഗ്യേണ ച തേ ഽന്വിതാഃ

തുല്യരില്ലാത്ത ജ്ഞാനം, ഐശ്വര്യം, ധർമ്മം, വൈരാഗ്യം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നരാണ് അവർ; ഇവയിൽ തുല്യൻ ആരുമില്ല.

അവ്യക്താജ്ജായതേ തേഷാം മനസാ യദ്യദീഹിതമ് വശീകൃതത്വാത്ത്രൈഗുണ്യം സാപേക്ഷത്വാത്സ്വഭാവതഃ

അവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് അവരുടെ മനസ്സിലൂടെ എന്ത് ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നുവോ അതാണ് ജനിക്കുന്നത്; മൂന്നു ഗുണങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതും സ്വഭാവത്തിൽ ആശ്രിതരാകുന്നതും കാരണം.

ചതുര്മുഖസ്തു ബ്രഹ്മത്വേ കാലത്വേ ചാന്തകഃ സ്മൃതഃ സഹസ്രമൂര്ധാ പുരുഷസ് തിസ്രോ ഽവസ്ഥാഃ സ്വയംഭുവഃ

നാലുമുഖമുള്ള ബ്രഹ്മാവിനെ സൃഷ്ടികർത്താവെന്നു വിളിക്കുന്നു; കാലമായി വന്നാൽ അവൻ സംഹാരകനാണ്. ആയിരം തലകളുള്ള സ്വയംഭുവൻ മൂന്നു നിലകളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

ബ്രഹ്മത്വേ സൃജതേ ലോകാന് കാലത്വേ സംക്ഷിപത്യപി പുരുഷത്വേ ഹ്യുദാസീനസ് തിസ്രോ ഽവസ്ഥാഃ പ്രജാപതേഃ

ബ്രഹ്മാവായപ്പോൾ ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; കാലമായപ്പോൾ അവയെ പിൻവലിക്കുന്നു; പുരുഷനായി അവൻ നിരപേക്ഷനായി നിലകൊള്ളുന്നു—ഇവയാണ് സൃഷ്ടികർത്താവിന്റെ മൂന്നു നിലകൾ.

ബ്രഹ്മാ കമലഗര്ഭാഭോ രുദ്രഃ കാലാഗ്നിസന്നിഭഃ പുരുഷഃ പുണ്ഡരീകാക്ഷോ രൂപം തത്പരമാത്മനഃ

ബ്രഹ്മാവ് താമരയിൽ ജനിച്ചവനെപ്പോലെയാണ്; രുദ്രൻ കാലാഗ്നിയെപ്പോലെയാണ്; പുരുഷൻ താമരപൂവുപോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവൻ, അതാണ് പരമാത്മാവിന്റെ രൂപം.

ഏകധാ സ ദ്വിധാ ചൈവ ത്രിധാ ച ബഹുധാ പുനഃ മഹേശ്വരഃ ശരീരാണി കരോതി വികരോതി ച

ഒരുവൻ, പിന്നെ രണ്ടായി, പിന്നെ മൂന്നായി, പിന്നെയും അനേകം രൂപങ്ങളായി മഹേശ്വരൻ ദേഹങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.

നാനാകൃതിക്രിയാരൂപനാമവന്തി സ്വലീലയാ മഹേശ്വരഃ ശരീരാണി കരോതി വികരോതി ച

വിവിധ രൂപങ്ങളിലും പ്രവർത്തികളിലും ഭാവങ്ങളിലും പേരുകളിലും, സ്വന്തം ലീലകൊണ്ടാണ് മഹേശ്വരൻ ദേഹങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നത്.

ത്രിധാ യദ്വര്തതേ ലോകേ തസ്മാത്ത്രിഗുണ ഉച്യതേ ചതുര്ധാ പ്രവിഭക്തത്വാച് ചതുര്വ്യൂഹഃ പ്രകീര്തിതഃ

ലോകത്തിൽ അവൻ മൂന്നു വിധത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതിനാൽ അവനെ ത്രിഗുണൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു; നാലായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ അവൻ ചതുര്‍വ്യൂഹൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.