ലിങ്ഗപുരാണമ്

പര്യായവാചകൈഃ ശബ്ദൈസ് തത്ത്വമ് ആദ്യമ് അനുത്തമമ് വ്യാഖ്യാതം തത്ത്വഭാവജ്ഞൈര് ദേവസദ്ഭാവചേതകൈഃ

വിവിധ അർത്ഥങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്ന വാക്കുകൾകൊണ്ട്, പരമമായ തത്ത്വം, യഥാർത്ഥം അറിയുന്നവരും ദൈവഭക്തരും വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.

മഹാന്സൃഷ്ടിം വികുരുതേ ചോദ്യമാനഃ സിസൃക്ഷയാ സംകല്പോ ഽധ്യവസായശ് ച തസ്യ വൃത്തിദ്വയം സ്മൃതമ്

മഹാൻ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ സൃഷ്ടിയെ ആരംഭിക്കുന്നു; അതിന്റെ രണ്ടു പ്രവർത്തികൾ സംകല്പവും അദ്ധ്യവസായവുമാണ് എന്നു പറയുന്നു.

ത്രിഗുണാദ് രജസോദ്രിക്താദ് അഹങ്കാരസ്തതോ ഽഭവത് മഹതാ ച വൃതഃ സര്ഗോ ഭൂതാദിര് ബാഹ്യതസ്തു സഃ

മൂന്ന് ഗുണങ്ങളിൽ രാജസ്സ് അധികം വന്നപ്പോൾ അഹങ്കാരം ഉണ്ടായി; മഹതിന്റെ ആവരണംകൊണ്ട് സൃഷ്ടി ഭൂതങ്ങൾക്കു പുറത്ത് ആരംഭിച്ചു.

തസ്മാദേവ തമോദ്രിക്താദ് അഹങ്കാരാദജായത ഭൂതതന്മാത്രസര്ഗസ്തു ഭൂതാദിസ്താമസസ്തു സഃ

അത് തന്നെയുള്ള അഹങ്കാരത്തിൽ തമസ്സ് അധികം വന്നപ്പോൾ, ഭൂതങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്ന സൂക്ഷ്മഭൂതങ്ങളുടെ സൃഷ്ടി ഉണ്ടായി; അതാണ് ഇരുട്ടിന്റെ സ്വഭാവം.

ഭൂതാദിസ്തു വികുര്വാണഃ ശബ്ദമാത്രം സസര്ജ ഹ ആകാശം സുഷിരം തസ്മാദ് ഉത്പന്നം ശബ്ദലക്ഷണമ്

ഭൂതതത്ത്വം രൂപം മാറ്റി ആദ്യം ശബ്ദം മാത്രം സൃഷ്ടിച്ചു; അതിൽ നിന്ന് ശൂന്യമായ ആകാശം ഉണ്ടായി, അതിന്റെ ലക്ഷണം ശബ്ദമാണ്.

ആകാശം ശബ്ദമാത്രം തു സ്പര്ശമാത്രം സമാവൃണോത് വായുശ്ചാപി വികുര്വാണോ രൂപമാത്രം സസര്ജ ഹ

ആകാശത്തിന് ശബ്ദം മാത്രമാണ് സ്വഭാവം. വായു രൂപം മാറ്റുമ്പോൾ, സ്പർശം മാത്രം ഉണ്ടാക്കി, ആ ശബ്ദത്തെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ചു.

ജ്യോതിരുത്പദ്യതേ വായോസ് തദ്രൂപഗുണമ് ഉച്യതേ സ്പര്ശമാത്രസ്തു വൈ വായൂ രൂപമാത്രം സമാവൃണോത്

വായുവിൽ നിന്ന് വെളിച്ചം ഉദിച്ചു; അതിന് രൂപം എന്നതാണ് ഗുണം. വായു സ്പർശം മാത്രം ഉള്ളതുകൊണ്ട്, ആ രൂപത്തെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ചു.

ജ്യോതിശ്ചാപി വികുര്വാണം രസമാത്രം സസര്ജ ഹ സമ്ഭവന്തി തതോ ഹ്യാപസ് താ വൈ സര്വരസാത്മികാഃ

വെളിച്ചം രൂപം മാറ്റുമ്പോൾ, രുചി മാത്രം ഉണ്ടാക്കി. അതിൽ നിന്ന് വെള്ളം പിറന്നു, അതിൽ എല്ലാ രുചികളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

രസമാത്രാസ്തു താ ഹ്യാപോ രൂപമാത്രോ ഽഗ്നിര് ആവൃണോത് ആപശ്ചാപി വികുര്വത്യോ ഗന്ധമാത്രം സസര്ജിരേ

രുചി മാത്രം ഉള്ള വെള്ളം, രൂപം മാത്രം ഉള്ള അഗ്നി ചുറ്റിപ്പിടിച്ചു. വെള്ളം രൂപം മാറ്റുമ്പോൾ, സുഗന്ധം മാത്രം ഉണ്ടാക്കി.

സംഘാതോ ജായതേ തസ്മാത് തസ്യ ഗന്ധോ ഗുണോ മതഃ തസ്മിംസ്തസ്മിംശ് ച തന്മാത്രം തേന തന്മാത്രതാ സ്മൃതാ

അവയിൽ നിന്ന് കൂട്ടം ഉണ്ടാകുന്നു; അതിന് സുഗന്ധം എന്നതാണ് ഗുണം. ഓരോ ഘടകത്തിലും അതിന്റെ സൂക്ഷ്മത്വം ഉണ്ടെന്നും അതിനാൽ അതിനെ സൂക്ഷ്മം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.

അവിശേഷവാചകത്വാദ് അവിശേഷാസ് തതസ് തു തേ പ്രശാന്തഘോരമൂഢത്വാദ് അവിശേഷാസ്തതഃ പുനഃ

വ്യത്യാസമില്ലാത്തതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ അവയെ അവിശേഷം എന്നു വിളിക്കുന്നു. ശാന്തം, ഭയങ്കരം, മൂടൽ എന്നിവ മൂലം അവയെ വീണ്ടും അവിശേഷം എന്നു പറയുന്നു.

ഭൂതതന്മാത്രസര്ഗോ ഽയം വിജ്ഞേയസ്തു പരസ്പരമ് വൈകാരികാദഹങ്കാരാത് സത്ത്വോദ്രിക്താത്തു സാത്ത്വികാത്

ഈ സൂക്ഷ്മഘടകങ്ങളുടെ സൃഷ്ടി പരസ്പരം ഉണ്ടാകുന്നതാണ്; അതു സത്ത്വം പ്രധാനമായ വൈകാരിക അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്നാണ്.

വൈകാരികഃ സ സര്ഗസ്തു യുഗപത് സമ്പ്രവര്തതേ ബുദ്ധീന്ദ്രിയാണി പഞ്ചൈവ പഞ്ച കര്മേന്ദ്രിയാണി ച

അവ വൈകാരിക സൃഷ്ടി ഒരേസമയം പ്രകടമാകുന്നു: അഞ്ചു ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങളും അഞ്ചു കര്‍മേന്ദ്രിയങ്ങളും.

സാധകാനീന്ദ്രിയാണി സ്യുര് ദേവാ വൈകാരികാ ദശ ഏകാദശം മനസ്തത്ര സ്വഗുണേനോഭയാത്മകമ്

ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ഉപകരണങ്ങളാണ്; പത്ത് വൈകാരിക ദേവതകൾ അവയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. പതിനൊന്നാമത്തേത് മനസ്സാണ്, അതിന്റെ സ്വഭാവം കൊണ്ടു ഇരട്ട സ്വഭാവമുള്ളതാണ്.

ശ്രോത്രം ത്വക് ചക്ഷുഷീ ജിഹ്വാ നാസികാ ചൈവ പഞ്ചമീ ശബ്ദാദീനാമവാപ്ത്യര്ഥം ബുദ്ധിയുക്താനി താനി വൈ

ചെവി, ത്വക്ക്, കണ്ണ്, നാവു, മൂക്ക് — ഇവയാണ് അഞ്ചു ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങൾ; ശബ്ദം മുതലായവ ഗ്രഹിക്കാൻ ബുദ്ധിയോടെ ഇവ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

പാദൌ പായുരുപസ്ഥശ് ച ഹസ്തൌ വാഗ്ദശമീ ഭവേത് ഗതിര്വിസര്ഗോ ഹ്യാനന്ദഃ ശില്പം വാക്യം ച കര്മ തത്

കാലുകൾ, ഗുദം, ഗുപ്തേന്ദ്രിയം, കൈകൾ, വാക്ക് — ഇവയാണ് അഞ്ചു കര്‍മേന്ദ്രിയങ്ങൾ. നടക്കൽ, മലസ്രാവം, ആനന്ദം, കല, സംസാരിക്കൽ — ഇവയാണ് അവയുടെ പ്രവർത്തികൾ.

ആകാശം ശബ്ദമാത്രം ച സ്പര്ശമാത്രം സമാവിശത് ദ്വിഗുണസ്തു തതോ വായുഃ ശബ്ദസ്പര്ശാത്മകോ ഽഭവത്

ശബ്ദം മാത്രം ഉള്ള ആകാശത്തിൽ സ്പർശം മാത്രം കടന്നു. അതിനുശേഷം വായു ഇരട്ടഗുണമായി, ശബ്ദവും സ്പർശവും ഉള്ളതായി മാറി.

രൂപം തഥൈവ വിശതഃ ശബ്ദസ്പര്ശഗുണാവുഭൌ ത്രിഗുണസ്തു തതസ്ത്വഗ്നിഃ സശബ്ദസ്പര്ശരൂപവാന്

അങ്ങനെ തന്നെ, രൂപം കടന്നപ്പോൾ ശബ്ദവും സ്പർശവും ഉണ്ടായിരുന്നു. അതിനുശേഷം അഗ്നി മൂന്നു ഗുണം നേടി, ശബ്ദം, സ്പർശം, രൂപം എന്നിവയുള്ളതായി.

സശബ്ദസ്പര്ശരൂപം ച രസമാത്രം സമാവിശത് തസ്മാച്ചതുര്ഗുണാ ആപോ വിജ്ഞേയാസ്തു രസാത്മികാഃ

ശബ്ദം, സ്പർശം, രൂപം എന്നിവയ്ക്ക് കൂടെ രുചി മാത്രം കടന്നു. അതിനാൽ വെള്ളം നാലു ഗുണമുള്ളതായും രുചിയുള്ളതായും അറിയപ്പെടുന്നു.

ശബ്ദസ്പര്ശം ച രൂപം ച രസോ വൈ ഗന്ധമാവിശത് സംഗതാ ഗന്ധമാത്രേണ ആവിശന്തോ മഹീമിമാമ്

ശബ്ദം, സ്പർശം, രൂപം, രുചി എന്നിവയ്ക്ക് സുഗന്ധം മാത്രം കടന്നു. സുഗന്ധം ചേർന്ന്, അവ ഈ ഭൂമിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.

തസ്മാത്പഞ്ചഗുണാ ഭൂമിഃ സ്ഥൂലാ ഭൂതേഷു ശസ്യതേ ശാന്താ ഘോരാശ് ച മൂഢാശ് ച വിശേഷാസ്തേന തേ സ്മൃതാഃ

അതുകൊണ്ട് ഭൂമി അഞ്ചു ഗുണമുള്ളതും, ഘടകങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഭൗതികവുമാണ്. ശാന്തം, ഭയങ്കരം, മൂടൽ എന്നിങ്ങനെ വ്യത്യാസങ്ങൾ അങ്ങനെ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

പരസ്പരാനുപ്രവേശാദ് ധാരയന്തി പരസ്പരമ് ഭൂമേരന്തസ്ത്വിദം സര്വം ലോകാലോകാചലാവൃതമ്

പരസ്പരം കടന്നുചേരുന്നതിലൂടെ അവ ഒരുമിച്ച് നിലനിൽക്കുന്നു. ഭൂമിയുടെ ഉള്ളിൽ എല്ലാം ഉണ്ട്; ലോകങ്ങളും അലോകങ്ങളും പർവ്വതങ്ങളും ചുറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.

വിശേഷാശ്ചേന്ദ്രിയഗ്രാഹ്യാ നിയതത്വാച്ച തേ സ്മൃതാഃ ഗുണം പൂര്വസ്യ സര്ഗസ്യ പ്രാപ്നുവന്ത്യുത്തരോത്തരാഃ

വ്യത്യാസങ്ങൾ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കു ഗ്രഹിക്കാവുന്നതാണ്, സ്ഥിരതയുള്ളതുകൊണ്ട് അവ ഓർക്കപ്പെടുന്നു. ഓരോ പുതിയ സൃഷ്ടിക്കും മുമ്പത്തെ ഗുണം ലഭിക്കുന്നു.

തേഷാം യാവച്ച തദ് യച്ച യച്ച താവദ്ഗുണം സ്മൃതമ് ഉപലഭ്യാപ്സു വൈ ഗന്ധം കേചിദ് ബ്രൂയുര് അപാം ഗുണമ്

അവയുടെ ഗുണങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം, അവയ്ക്ക് ഏത് ഗുണം ഉണ്ടെന്നു കരുതപ്പെടുന്നുവോ, ചിലർ വെള്ളത്തിൽ സുഗന്ധം അനുഭവിച്ച് അതിനെ വെള്ളത്തിന്റെ ഗുണം എന്നു പറയും.

പൃഥിവ്യാമേവ തം വിദ്യാദ് അപാം വായോശ് ച സംശ്രയാത് ഏതേ സപ്ത മഹാത്മാനോ ഹ്യ് അന്യോന്യസ്യ സമാശ്രയാത്

എന്നാൽ ആ ഗുണം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഭൂമിയുടേതാണെന്ന് അറിയണം; വെള്ളത്തിലും വായുവിലും അതു കാണപ്പെടുന്നത് അവയുടെ പരസ്പരബന്ധം കൊണ്ടാണ്. ഈ ഏഴു മഹാഭൂതങ്ങൾ പരസ്പരം ചേർന്ന് തമ്മിലുള്ള ഗുണങ്ങൾ പങ്കിടുന്നു.

പുരുഷാധിഷ്ഠിതത്വാച്ച അവ്യക്താനുഗ്രഹേണ ച മഹാദയോ വിശേഷാന്താ ഹ്യ് അണ്ഡമുത്പാദയന്തി തേ

പുരുഷൻ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നതും, അവ്യക്തന്റെ അനുഗ്രഹവും കൊണ്ടാണ് ഈ മഹാഭൂതങ്ങൾ പ്രത്യേക രൂപങ്ങളോടെ അണ്ഡം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.

ഏകകാലസമുത്പന്നം ജലബുദ്ബുദവച്ച തത് വിശേഷേഭ്യോ ഽണ്ഡമ് അഭവന് മഹത് തദ് ഉദകേശയമ്

അണ്ഡം ഒരുമിച്ച്, വെള്ളത്തിൽ ബുധ്ബുധം പോലെ, പ്രത്യേകഭൂതങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചുവന്നു; അതു വലുതും വെള്ളത്തിന്മേലും നിലകൊള്ളുന്നു.

അദ്ഭിര് ദശഗുണാഭിസ്തു ബാഹ്യതോ ഽണ്ഡം സമാവൃതമ് ആപോ ദശഗുണേനൈതാസ് തേജസാ ബാഹ്യതോ വൃതാഃ

അണ്ഡം പുറത്തു നിന്ന് പത്ത് ഇരട്ടി വെള്ളം ചുറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നു; ആ വെള്ളം പുറത്തു നിന്ന് പത്ത് ഇരട്ടി അഗ്നി ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു.

തേജോ ദശഗുണേനൈവ വായുനാ ബാഹ്യതോ വൃതമ് വായുര്ദശഗുണേനൈവ ബാഹ്യതോ നഭസാ വൃതഃ

അഗ്നിയെ പുറത്തു നിന്ന് പത്ത് ഇരട്ടി വായു ചുറ്റുന്നു; വായുവിനെ പുറത്തു നിന്ന് പത്ത് ഇരട്ടി ആകാശം ചുറ്റുന്നു.