ലിങ്ഗപുരാണമ്

രാമസ്യ ച തഥാന്യേഷാം വൃഷ്ണീനാമപി സുവ്രതഃ കന്ദമൂലഫലൈസ്തസ്യ ബലികാര്യം ചകാര സഃ

രാമനും മറ്റുള്ളവർക്കും, വൃഷ്ണികൾക്കുമൊക്കെ, നല്ല വ്രതം പാലിച്ചവൻ വേരുകളും കിഴങ്ങുകളും പഴങ്ങളും കൊണ്ടു ബലികർമ്മം നടത്തി.

ദ്രവ്യാഭാവാത് സ്വയം പാര്ഥോ ഭ്രാതൃഭിശ് ച ദിവം ഗതഃ ഏവം സംക്ഷേപതഃ പ്രോക്തഃ കൃഷ്ണസ്യാക്ലിഷ്ടകര്മണഃ

ദ്രവ്യങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതിനാൽ, പാർഥനും സഹോദരന്മാരും സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി; അങ്ങനെ, കൃഷ്ണന്റെ നിർമലമായ പ്രവർത്തികളുടെ കഥ സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

പ്രഭാവോ വിലയശ്ചൈവ സ്വേച്ഛയൈവ മഹാത്മനഃ ഇത്യേതത്സോമവംശാനാം നൃപാണാം ചരിതം ദ്വിജാഃ

മഹാത്മാവിന്റെ ഉദ്ഭവവും ലയവും എല്ലാം അവന്റെ ഇച്ഛയാൽ മാത്രമാണ്; ഇതാണ് സോമവംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാരുടെ ചരിത്രം, ദ്വിജന്മാരേ.

യഃ പഠേച്ഛൃണുയാദ്വാപി ബ്രാഹ്മണാന് ശ്രാവയേദപി സ യാതി വൈഷ്ണവം ലോകം നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ

ഇത് ആരെങ്കിലും വായിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ കേൾപ്പിച്ചാലോ, അവൻ നിർബന്ധമായി വൈഷ്ണവ ലോകം പ്രാപിക്കും; ഇതിൽ സംശയിക്കേണ്ടതില്ല.

ആദിസര്ഗസ്ത്വയാ സൂത സൂചിതോ ന പ്രകാശിതഃ സാംപ്രതം വിസ്തരേണൈവ വക്തുമര്ഹസി സുവ്രത

സൂതാ, ആദിസൃഷ്ടിയെ നീ സൂചിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും, വിശദമായി വെളിപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല; അതുകൊണ്ട്, നീ ഇപ്പോൾ അതിനെ വിശദമായി പറയണം, ധർമ്മനിഷ്ഠനേ.

മഹേശ്വരോ മഹാദേവഃ പ്രകൃതേഃ പുരുഷസ്യ ച പരത്വേ സംസ്ഥിതോ ദേവഃ പരമാത്മാ മുനീശ്വരാഃ

മഹേശ്വരൻ, മഹാദേവൻ, പ്രകൃതിയുടെയും പുരുഷന്റെയും അതീതനായി നിലകൊള്ളുന്നു; ദേവൻ, പരമാത്മാവ്, മുനിമാരുടെ നാഥൻ.

അവ്യക്തം ചേശ്വരാത്തസ്മാദ് അഭവത്കാരണം പരമ് പ്രധാനം പ്രകൃതിശ്ചേതി യദാഹുസ്തത്ത്വചിന്തകാഃ

അവിടുന്ന് അവ്യക്തം, അതായത് പരമകാരണം ഉദിച്ചുവന്നു; അതാണ് പ്രധാനം, പ്രകൃതി എന്നു സത്യത്തെ ചിന്തിക്കുന്നവർ പറയുന്നു.

ഗന്ധവര്ണരസൈര് ഹീനം ശബ്ദസ്പര്ശവിവര്ജിതമ് അജരം ധ്രുവമക്ഷയ്യം നിത്യം സ്വാത്മന്യവസ്ഥിതമ്

ഗന്ധവും വർണ്ണവും രുചിയും ഇല്ലാത്തത്, ശബ്ദവും സ്പർശവും രഹിതം, വൃദ്ധിയില്ലാത്തത്, സ്ഥിരവും അക്ഷയവും ശാശ്വതവും സ്വഭാവത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതും.

ജഗദ്യോനിം മഹാഭൂതം പരം ബ്രഹ്മ സനാതനമ് വിഗ്രഹഃ സര്വഭൂതാനാമ് ഈശ്വരാജ്ഞാപ്രചോദിതമ്

ലോകത്തിന്റെ ഉത്ഭവകാരണമായ മഹാഭൂതം, പരബ്രഹ്മം, ശാശ്വതം; എല്ലാ ജീവികളുടെയും രൂപം, ഈശ്വരന്റെ ആജ്ഞയാൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതും.

അനാദ്യന്തമജം സൂക്ഷ്മം ത്രിഗുണം പ്രഭവാവ്യയമ് അപ്രകാശമവിജ്ഞേയം ബ്രഹ്മാഗ്രേ സമവര്തത

ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്തത്, ജനനം ഇല്ലാത്തത്, സൂക്ഷ്മമായത്, മൂന്നു ഗുണങ്ങളുള്ളത്, ഉത്ഭവവും അക്ഷയവുമാണ്; അതു പ്രകടമല്ലാത്തത്, അറിയാനാകാത്തത്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആദിയിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നത്.

അസ്യാത്മനാ സര്വമിദം വ്യാപ്തം ത്വാസീച്ഛിവേച്ഛയാ ഗുണസാമ്യേ തദാ തസ്മിന്ന് അവിഭാഗേ തമോമയേ

തന്റെ സ്വഭാവത്താൽ എല്ലാം ആകമാനം വ്യാപിച്ചു, ശിവന്റെ ഇച്ഛയാൽ; അപ്പോൾ ഗുണങ്ങൾ സമതുല്യമായിരുന്നതിനാൽ, അവിഭജ്യമായ അന്ധകാരഭരിതമായ അവസ്ഥയിലായിരുന്നു.

സര്ഗകാലേ പ്രധാനസ്യ ക്ഷേത്രജ്ഞാധിഷ്ഠിതസ്യ വൈ ഗുണഭാവാദ്വ്യജ്യമാനോ മഹാന് പ്രാദുര്ബഭൂവ ഹ

സൃഷ്ടിയുടെ സമയത്ത്, പ്രധാനം, ക്ഷേത്രജ്ഞൻ നിയന്ത്രിച്ചപ്പോൾ, ഗുണങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനത്താൽ മഹത്ത്വം പ്രകടമായി.

സൂക്ഷ്മേണ മഹതാ ചാഥ അവ്യക്തേന സമാവൃതമ് സത്ത്വോദ്രിക്തോ മഹാനഗ്രേ സത്താമാത്രപ്രകാശകഃ

സൂക്ഷ്മമായ മഹത്തും അവ്യക്തം കൊണ്ടു ചുറ്റപ്പെട്ടതും, സത്ത്വം അധികമായത് ആദിയിൽ സത്ത്വത്തിന്റെ മാത്രം പ്രകാശം വെളിപ്പെടുത്തി.

മനോ മഹാംസ്തു വിജ്ഞേയമ് ഏകം തത്കാരണം സ്മൃതമ് സമുത്പന്നം ലിങ്ഗമാത്രം ക്ഷേത്രജ്ഞാധിഷ്ഠിതം ഹി തത്

മനസ്സും മഹത്തും ഒന്നായി മനസ്സിലാക്കണം; അതാണ് അതിന്റെ കാരണം എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രജ്ഞൻ നിയന്ത്രിച്ച സൂക്ഷ്മലിംഗം ഉദിച്ചുവന്നു.

ധര്മാദീനി ച രൂപാണി ലോകതത്ത്വാര്ഥഹേതവഃ മഹാന് സൃഷ്ടിം വികുരുതേ ചോദ്യമാനഃ സിസൃക്ഷയാ

ധർമ്മം മുതലായ രൂപങ്ങൾ ലോകസത്യത്തിനുള്ള കാരണങ്ങൾ; മഹത്ത്വം സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ ഉണർന്നു സൃഷ്ടി നടത്തുന്നു.

മനോ മഹാന്മതിര്ബ്രഹ്മ പൂര്ബുദ്ധിഃ ഖ്യാതിരീശ്വരഃ പ്രജ്ഞാ ചിതിഃ സ്മൃതിഃ സംവിദ് വിശ്വേശശ്ചേതി സ സ്മൃതഃ

മനസ്സ്, മഹത്ത്വം, ബുദ്ധി, ബ്രഹ്മ, മുൻബോധം, പ്രശസ്തി, ഈശ്വരത്വം, ജ്ഞാനം, ചൈതന്യം, ഓർമ്മ, ബോധം, വിശ്വേശ്വരൻ — ഇതായാണ് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

മനുതേ സര്വഭൂതാനാം യസ്മാച്ചേഷ്ടാ ഫലം തതഃ സൌക്ഷ്മ്യാത്തേന വിഭക്തം തു യേന തന്മന ഉച്യതേ

എല്ലാ ജീവികളുടെ പ്രവർത്തികളും ഫലവും മനസ്സാണ് ആലോചിക്കുന്നത്; അതിന്റെ സൂക്ഷ്മത്വം കൊണ്ടു വ്യത്യസ്തമായി നിലകൊള്ളുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് അതിനെ മനസ്സ് എന്നു വിളിക്കുന്നത്.

തത്ത്വാനാമ് അഗ്രജോ യസ്മാന് മഹാംശ് ച പരിമാണതഃ വിശേഷേഭ്യോ ഗുണേഭ്യോ ഽപി മഹാനിതി തതഃ സ്മൃതഃ

സകല തത്ത്വങ്ങളിലുമുള്ള പ്രാചീനനും, അതിന്റെ വലിപ്പത്തിലും ഗുണങ്ങളിലും ഏറ്റവും വലിയവനുമാകയാൽ, അവനെ മഹാൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു.

ബിഭര്തി മാനം മനുതേ വിഭാഗം മന്യതേ ഽപി ച പുരുഷോ ഭോഗസംബന്ധാത് തേന ചാസൌ മതിഃ സ്മൃതഃ

മാനവും, വ്യത്യാസങ്ങളും, വിഭജനം എന്നിവ മനസ്സിലാക്കുകയും, അനുഭവം കൊണ്ടുള്ള ബന്ധം കൊണ്ടു, അതിനെ മനസ്സ് എന്നു പറയുന്നു.

ബൃഹത്ത്വാദ് ബൃംഹണത്വാച്ച ഭാവാനാം സകലാശ്രയാത് യസ്മാദ്ധാരയതേ ഭാവാന് ബ്രഹ്മ തേന നിരുച്യതേ

വലിയതും, വികസിപ്പിക്കാനുള്ള ശേഷിയും, എല്ലാത്തിനും ആശ്രയവും, എല്ലായുള്ളതും താങ്ങി നിൽക്കുന്നതുമായതിനാൽ, അവനെ ബ്രഹ്മം എന്നു വിളിക്കുന്നു.

യഃ പൂരയതി യസ്മാച്ച കൃത്സ്നാന്ദേവാനനുഗ്രഹൈഃ നയതേ തത്ത്വഭാവം ച തേന പൂരിതി ചോച്യതേ

സകല ദേവന്മാരെയും അനുഗ്രഹംകൊണ്ട് അവരുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും, എല്ലാം നിറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ, അവനെ പൂരി എന്ന പേരിൽ വിളിക്കുന്നു.

ബുധ്യതേ പുരുഷശ്ചാത്ര സര്വാന് ഭാവാന് ഹിതം തഥാ യസ്മാദ്ബോധയതേ ചൈവ ബുദ്ധിസ്തേന നിരുച്യതേ

ഇവിടെ പുരുഷൻ എല്ലായുള്ളതും, അതിന് ഉത്തമമായതും മനസ്സിലാക്കുന്നു; മറ്റുള്ളവരെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നതിനാൽ, അവനെ ബുദ്ധി എന്നു പറയുന്നു.

ഖ്യാതിഃ പ്രത്യുപഭോഗശ് ച യസ്മാത്സംവര്തതേ തതഃ ഭോഗസ്യ ജ്ഞാനനിഷ്ഠത്വാത് തേന ഖ്യാതിരിതി സ്മൃതഃ

അറിയൽ, നേരിട്ടുള്ള അനുഭവം എന്നിവ അവനിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; അനുഭവം ജ്ഞാനത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായതിനാൽ, അവനെ ഖ്യാതി എന്നു പറയുന്നു.

ഖ്യായതേ തദ്ഗുണൈര് വാപി ജ്ഞാനാദിഭിര് അനേകശഃ തസ്മാച്ച മഹതഃ സംജ്ഞാ ഖ്യാതിരിത്യഭിധീയതേ

ജ്ഞാനം തുടങ്ങിയ ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടു പലവിധത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നതിനാൽ, മഹതിന്റെ പേരും ഖ്യാതി എന്നാണു പറയുന്നത്.

സാക്ഷാത്സര്വം വിജാനാതി മഹാത്മാ തേന ചേശ്വരഃ യസ്മാജ്ജ്ഞാനാനുഗശ്ചൈവ പ്രജ്ഞാ തേന സ ഉച്യതേ

മഹാത്മാവ് എല്ലാം നേരിട്ട് അറിയുന്നതിനാൽ, അവനെ ഈശ്വരൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു; ജ്ഞാനത്തോടൊപ്പം നിലകൊള്ളുന്നതിനാൽ, അവനെ പ്രജ്ഞാ എന്നും പറയുന്നു.

ജ്ഞാനാദീനി ച രൂപാണി ബഹുകര്മഫലാനി ച ചിനോതി യസ്മാദ്ഭോഗാര്ഥം തേനാസൌ ചിതിരുച്യതേ

ജ്ഞാനം പോലുള്ള രൂപങ്ങളും, അനേകം കർമ്മഫലങ്ങളും അനുഭവത്തിനായി സമാഹരിക്കുന്നതിനാൽ, അവനെ ചിത്തി എന്നു വിളിക്കുന്നു.

വര്തമാനവ്യതീതാനി തഥൈവാനാഗതാന്യപി സ്മരതേ സര്വകാര്യാണി തേനാസൌ സ്മൃതിരുച്യതേ

ഇപ്പോൾ, കഴിഞ്ഞത്, വരാനിരിക്കുന്നത് എന്നിവയൊക്കെ ഓർക്കുന്നതിനാൽ, അവനെ സ്മൃതി എന്നു വിളിക്കുന്നു.

കൃത്സ്നം ച വിന്ദതേ ജ്ഞാനം യസ്മാന്മാഹാത്മ്യമുത്തമമ് തസ്മാദ് വിന്ദേര് വിദേശ്ചൈവ സംവിദിത്യഭിധീയതേ

സമ്പൂർണ്ണമായ ജ്ഞാനവും ഉന്നതമായ മഹത്വവും നേടുന്നതിനാൽ, അറിയുന്നവനും അറിവും സംവിത് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

വിദ്യതേ ഽപി ച സര്വത്ര തസ്മിന്സര്വം ച വിന്ദതി തസ്മാത്സംവിദിതി പ്രോക്തോ മഹദ്ഭിര് മുനിസത്തമാഃ

അവൻ എല്ലായിടത്തും നിലകൊള്ളുന്നു, എല്ലാം അവനിൽ കണ്ടെത്തുന്നു; അതുകൊണ്ട് മഹർഷിമാർ അവനെ സംവിത് എന്നു വിളിക്കുന്നു.