ലിങ്ഗപുരാണമ്

തസ്യാഃ സ്വാസ്ഥ്യേന ധ്യാനം ച സമാധിശ് ച വിചാരതഃ തത്രൈകചിത്തതാ ധ്യാനം പ്രത്യയാന്തരവര്ജിതമ്

അത് സ്ഥിരമായപ്പോൾ, ധ്യാനവും സമാധിയും ആലോചിക്കപ്പെടുന്നു. അവിടെ മനസ്സിന്റെ ഏകാഗ്രതയാണ് ധ്യാനം, മറ്റു ചിന്തകളൊന്നുമില്ലാതെ.

ചിദ്ഭാസമര്ഥമാത്രസ്യ ദേഹശൂന്യമിവ സ്ഥിതമ് സമാധിഃ സര്വഹേതുശ് ച പ്രാണായാമ ഇതി സ്മൃതഃ

മാത്രം ചൈതന്യബോധം ശേഷിക്കുമ്പോൾ, ശരീരം ഇല്ലാത്തതുപോലെ തോന്നുമ്പോൾ, അതാണ് സമാധി എന്ന് പറയുന്നു. ഇതിന് കാരണമാകുന്നത് പ്രാണായാമം എന്നാണ് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നത്.

പ്രാണഃ സ്വദേഹജോ വായുര് യമസ്തസ്യ നിരോധനമ് ത്രിധാ ദ്വിജൈര്യമഃ പ്രോക്തോ മന്ദോ മധ്യോത്തമസ് തഥാ

സ്വന്തം ശരീരത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വായുവാണ് പ്രാണൻ; അതിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതാണ് യമം. ഈ യമം മൂന്നു വിധമാണ്, ദ്വിജന്മാർ പറയുന്നത് പോലെ: മന്ദം, മധ്യം, ഉത്തമം.

പ്രാണാപാനനിരോധസ്തു പ്രാണായാമഃ പ്രകീര്തിതഃ പ്രാണായാമസ്യ മാനം തു മാത്രാദ്വാദശകം സ്മൃതമ്

പ്രാണനും അപാനനും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് പ്രാണായാമം എന്ന് പറയുന്നു. പ്രാണായാമത്തിന്റെ അളവ് പന്ത്രണ്ട് മാത്രയാണ് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നത്.

നീചോ ദ്വാദശമാത്രസ്തു ഉദ്ധാതോ ദ്വാദശഃ സ്മൃതഃ മധ്യമസ് തു ദ്വിരുദ്ധാതശ് ചതുര്വിംശതിമാത്രകഃ

കുറഞ്ഞത് പന്ത്രണ്ട് മാത്രയാണ്, ഏറ്റവും ഉയർന്നതും പന്ത്രണ്ട് മാത്ര തന്നെ. ഇടത്തരം ഇരട്ടിയാക്കി ഇരുപത്തിയഞ്ച് മാത്രയാകുന്നു.

മുഖ്യസ്തു യസ്ത്രിരുദ്ധാതഃ ഷട്ത്രിംശന്മാത്ര ഉച്യതേ പ്രസ്വേദകമ്പനോത്ഥാനജനകശ്ച യഥാക്രമമ്

മൂന്നു ഇരട്ടിയാക്കിയതായ പ്രധാനമായത് മുപ്പത്താറ് മാത്രയാണെന്ന് പറയുന്നു. അതിനുശേഷം വിയർപ്പ്, കുലുക്കം, ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പ് എന്നിവ ക്രമമായി ഉണ്ടാകുന്നു.

ആനന്ദോദ്ഭവയോഗാര്ഥം നിദ്രാഘൂര്ണിസ്തഥൈവ ച രോമാഞ്ചധ്വനിസംവിദ്ധസ്വാങ്ഗമോടനകമ്പനമ്

യോഗത്തിൽ ആനന്ദം ഉണ്ടാക്കാനാണ് ഇതെല്ലാം. അതുപോലെ ഉറക്കം, തലകറക്കം, രോമാഞ്ചം, ശബ്ദം, ബോധം, ശരീരത്തിന്റെ കുലുക്കം എന്നിവയും ഉണ്ടാകുന്നു.

ഭ്രമണം സ്വേദജന്യാ സാ സംവിന്മൂര്ഛാ ഭവേദ്യദാ തദോത്തമോത്തമഃ പ്രോക്തഃ പ്രാണായാമഃ സുശോഭനഃ

തലകറക്കം, വിയർപ്പു മൂലം ബോധം പോകൽ എന്നിവയുണ്ടാകുമ്പോൾ, അതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ പ്രാണായാമം എന്ന് പറയുന്നു.

സഗര്ഭോ ഽഗര്ഭ ഇത്യുക്തഃ സജപോ വിജപഃ ക്രമാത് ഇഭോ വാ ശരഭോ വാപി ദുരാധര്ഷോ ഽഥ കേസരീ

ഗർഭം ഉള്ളതും ഇല്ലാത്തതും, ജപം ഉള്ളതും ഇല്ലാത്തതും എന്നിങ്ങനെ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. ആനയോ മാൻയോ, കീഴടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതോ, സിംഹമോ എന്നിങ്ങനെയും പറയുന്നു.

ഗൃഹീതോ ദമ്യമാനസ്തു യഥാസ്വസ്ഥസ്തു ജായതേ തഥാ സമീരണോ ഽസ്വസ്ഥോ ദുരാധര്ഷശ് ച യോഗിനാമ്

നന്നായി നിയന്ത്രിച്ചാൽ, അത് ശരിയായ നിലയിലാകും. എന്നാൽ വായു അസ്ഥിരമായാൽ, യോഗികൾക്ക് അതിനെ കീഴടക്കാൻ പ്രയാസമാണ്.

ന്യായതഃ സേവ്യമാനസ്തു സ ഏവം സ്വസ്ഥതാം വ്രജേത് യഥൈവ മൃഗരാങ്നാഗഃ ശരഭോ വാപി ദുര്മദഃ

ശരിയായ രീതിയിൽ അഭ്യസിച്ചാൽ, അത് സ്ഥിരതയിലേക്ക് എത്തും. അതുപോലെ ഒരു കാട്ടുമൃഗം, ആന, മാൻ എന്നിവയും പരിശീലനത്തിലൂടെ ശാന്തമാകുന്നു.

കാലാന്തരവശാദ്യോഗാദ് ദമ്യതേ പരമാദരാത് തഥാ പരിചയാത്സ്വാസ്ഥ്യം സമത്വം ചാധിഗച്ഛതി

കാലം കഴിഞ്ഞും അഭ്യസിച്ചും വലിയ ശ്രദ്ധയോടെ നിയന്ത്രിക്കുമ്പോൾ, പരിചയം കൂടുമ്പോൾ സ്ഥിരതയും സമത്വവും ലഭിക്കും.

യോഗാദഭ്യസതേ യസ്തു വ്യസനം നൈവ ജായതേ ഏവമഭ്യസ്യമാനസ്തു മുനേഃ പ്രാണോ വിനിര്ദഹേത്

യോഗം വഴി അഭ്യസിക്കുന്നവന് ദു:ഖം ഉണ്ടാകില്ല. ഇങ്ങനെ അഭ്യസിച്ചാൽ, മുനിയുടെ പ്രാണൻ ശുദ്ധമാകും.

മനോവാക്കായജാന് ദോഷാന് കര്തുര്ദേഹം ച രക്ഷതി സംയുക്തസ്യ തഥാ സമ്യക് പ്രാണായാമേന ധീമതഃ

മനസ്സ്, വാക്ക്, ശരീരം എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ദോഷങ്ങൾക്കും, അഭ്യസിക്കുന്നവന്റെ ശരീരത്തിനും സംരക്ഷണം ലഭിക്കും, പ്രാണായാമം ശരിയായി ചെയ്യുമ്പോൾ.

ദോഷാത്തസ്മാച്ച നശ്യന്തി നിശ്വാസസ്തേന ജീര്യതേ പ്രാണായാമേന സിധ്യന്തി ദിവ്യാഃ ശാന്ത്യാദയഃ ക്രമാത്

അതിനാൽ ദോഷങ്ങൾ ഇല്ലാതാകും, ഉച്ച്വാസം കുറയും. പ്രാണായാമം വഴി ദൈവികമായ ശാന്തിയും മറ്റു ഗുണങ്ങളും ക്രമമായി ലഭിക്കും.

ശാന്തിഃ പ്രശാന്തിര്ദീപ്തിശ് ച പ്രസാദശ് ച തഥാ ക്രമാത് ആദൌ ചതുഷ്ടയസ്യേഹ പ്രോക്താ ശാന്തിരിഹ ദ്വിജാഃ

ശാന്തി, പരമശാന്തി, പ്രകാശം, മനസ്സിന്റെ സുതാര്യത — ഇവ ക്രമത്തിൽ ലഭിക്കും. ഇതിൽ ആദ്യം ശാന്തിയാണ്, ദ്വിജന്മാരേ.

സഹജാഗന്തുകാനാം ച പാപാനാം ശാന്തിര് ഉച്യതേ പ്രശാന്തിഃ സംയമഃ സമ്യഗ് വചസാമിതി സംസ്മൃതാ

സ്വാഭാവികമായും ആകസ്മികമായും വരുന്ന പാപങ്ങൾ നീങ്ങുന്നതാണ് ശാന്തി. പരമശാന്തി എന്നത് പൂർണ്ണമായ നിയന്ത്രണമാണെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു.

പ്രകാശോ ദീപ്തിരിത്യുക്തഃ സര്വതഃ സര്വദാ ദ്വിജാഃ സര്വേന്ദ്രിയപ്രസാദസ്തു ബുദ്ധേര്വൈ മരുതാമപി

പ്രകാശം എന്നും ദീപ്തി എന്നും പറയപ്പെടുന്നത് എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും ഉണ്ടാകുന്ന വെളിച്ചമാണ്, ദ്വിജന്മാരേ. എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കും ഉള്ള സുതാര്യത ബുദ്ധിയുടെയും, വായുവിന്റെയും ഭാഗമാണ്.

പ്രസാദ ഇതി സമ്പ്രോക്തഃ സ്വാന്തേ ത്വിഹ ചതുഷ്ടയേ പ്രാണോ ഽപാനഃ സമാനശ് ച ഉദാനോ വ്യാന ഏവ ച

ഈ സുതാര്യതയെ 'പ്രസാദം' എന്നു വിളിക്കുന്നു. ശരീരത്തിൽ നാലു പ്രധാന ഭാഗങ്ങളുണ്ട്: പ്രാണൻ, അപാനൻ, സമാനൻ, ഉദാനൻ, വ്യാനൻ.

നാഗഃ കൂര്മസ്തു കൃകലോ ദേവദത്തോ ധനംജയഃ ഏതേഷാം യഃ പ്രസാദസ്തു മരുതാമിതി സംസ്മൃതഃ

നാഗൻ, കൂർമൻ, കൃകലൻ, ദേവദത്തൻ, ധനഞ്ജയൻ—ഇവയെ വായുവിന്റെ സുതാര്യതയായി ഓർമ്മിക്കുന്നു.

പ്രയാണം കുരുതേ തസ്മാദ് വായുഃ പ്രാണ ഇതി സ്മൃതഃ അപാനയത്യപാനസ്തു ആഹാരാദീന് ക്രമേണ ച

ചലനം ഉണ്ടാക്കുന്ന വായുവിനെ പ്രാണൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. അപാനൻ അന്നം മുതലായവ ക്രമത്തിൽ പുറത്താക്കുന്നു.

വ്യാനോ വ്യാനാമയത്യങ്ഗം വ്യാധ്യാദീനാം പ്രകോപകഃ ഉദ്വേജയതി മര്മാണി ഉദാനോ ഽയം പ്രകീര്തിതഃ

വ്യാനൻ ശരീരഭാഗങ്ങൾ മുഴുവൻ വ്യാപിക്കുന്നു; രോഗങ്ങൾക്കും മറ്റും ഉണർവു നൽകുന്നവൻ. മർമ്മങ്ങളിൽ ചലനം ഉണ്ടാക്കുന്നതാണ് ഉദാനൻ.

സമം നയതി ഗാത്രാണി സമാനഃ പഞ്ച വായവഃ ഉദ്ഗാരേ നാഗ ആഖ്യാതഃ കൂര്മ ഉന്മീലനേ തു സഃ

സമാനൻ ശരീരഭാഗങ്ങളെ സമതുലിതമാക്കുന്നു. ഈ അഞ്ച് വായുക്കൾക്ക് ഈ പേരുകളാണ്. നാഗൻ ഉൽഗാരം വരുത്തുന്നു, കൂർമൻ കണ്ണ് തുറക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

കൃകലഃ ക്ഷുതകായൈവ ദേവദത്തോ വിജൃമ്ഭണേ ധനംജയോ മഹാഘോഷഃ സര്വഗഃ സ മൃതേ ഽപി ഹി

കൃകലൻ വിശപ്പിന് കാരണമാകുന്നു, ദേവദത്തൻ ഊമ്പലിന്, ധനഞ്ജയൻ വലിയ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നു; മരിച്ചശേഷവും അവൻ ശരീരത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.

ഇതി യോ ദശവായൂനാം പ്രാണായാമേന സിധ്യതി പ്രസാദോ ഽസ്യ തുരീയാ തു സംജ്ഞാ വിപ്രാശ്ചതുഷ്ടയേ

ഈ പത്ത് വായുക്കളുടെ സുതാര്യത പ്രാണായാമം കൊണ്ട് നേടാം. നാലാമത്തെ പേര്, ദ്വിജന്മാരേ, ഈ നാലിനും ബാധകമാണ്.

വിസ്വരസ്തു മഹാന് പ്രജ്ഞോ മനോ ബ്രഹ്മാ ചിതിഃ സ്മൃതിഃ ഖ്യാതിഃ സംവിത്തതഃ പശ്ചാദ് ഈശ്വരോ മതിരേവ ച

വിശ്വൻ, മഹാൻ, പ്രജ്ഞ, മനസ്സ്, ബ്രഹ്മ, ചിത്സ്, സ്മൃതി, ഖ്യാതി, സംവിത്, പിന്നെ ഈശ്വരൻ, മതി—ഇവയാണ് ഈ പേരുകൾ.

ബുദ്ധേരേതാഃ ദ്വിജാഃ സംജ്ഞാ മഹതഃ പരികീര്തിതാഃ അസ്യാ ബുദ്ധേഃ പ്രസാദസ്തു പ്രാണായാമേന സിധ്യതി

ദ്വിജന്മാരേ, ഇവയെ ബുദ്ധിയുടെ മഹത്തായ പേരുകളായി പറയുന്നു. ഈ ബുദ്ധിയുടെ സുതാര്യത പ്രാണായാമം കൊണ്ട് നേടാം.

വിസ്വരോ വിസ്വരീഭാവോ ദ്വംദ്വാനാം മുനിസത്തമാഃ അഗ്രജഃ സര്വതത്ത്വാനാം മഹാന്യഃ പരിമാണതഃ

വിശ്വം എന്നത് സർവ്വത്വത്തിന്റെ നിലയാണ്, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ. എല്ലാ തത്വങ്ങളിലെയും പ്രഥമൻ, മഹാൻ വലിപ്പത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയവൻ.

യത്പ്രമാണഗുഹാ പ്രജ്ഞാ മനസ്തു മനുതേ യതഃ ബൃഹത്ത്വാദ് ബൃംഹണത്വാച്ച ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മവിദാംവരാഃ

അളവും അറിവിന്റെ ആന്തരികതയും ആയതും, മനസ്സ് ചിന്തിക്കുന്നതും അതിൽ നിന്നാണ്. അതിന്റെ വിശാലതയും വികസിപ്പിക്കുന്ന ശേഷിയും കാരണം, ബ്രഹ്മം അറിയുന്നവർ അതിനെ ബ്രഹ്മാ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.