ലിങ്ഗപുരാണമ്

ദേവക്യാഃ സ ഭയാത്കംസോ ജഘാനൈവാഷ്ടമം ത്വിതി സ്മരന്തി വിഹിതോ മൃത്യുര് ദേവക്യാസ് തനയോ ഽഷ്ടമഃ

ദേവകിയെ ഭയന്ന് കംസൻ എട്ടാമത്തെ കുഞ്ഞിനെ കൊന്നു എന്നാണ് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്; എന്നാൽ ദേവകിയുടെ എട്ടാമത്തെ മകനാണ് കംസന്റെ മരണമായി വിധിക്കപ്പെട്ടത്.

യസ്തത്പ്രതികൃതൌ യത്നോ ഭോജസ്യാസീദ്വൃഥാ ഹരേഃ പ്രഭാവാന്മുനിശാര്ദൂലാസ് തയാ ചൈവ ജഡീകൃതഃ

ഭോജൻ ആ കുഞ്ഞിനെ മാറ്റാൻ ശ്രമിച്ച ശ്രമം വെറുതെയായി, മഹർഷികളിലെ സിംഹമേ, ഹരിയുടെ ശക്തിയാൽ അവളാൽ അവൻ നിർജ്ജീവനായി.

കംസോ ഽപി നിഹതസ്തേന കൃഷ്ണേനാക്ലിഷ്ടകര്മണാ നിഹതാ ബഹവശ്ചാന്യേ ദേവബ്രാഹ്മണഘാതിനഃ

കൃഷ്ണൻ, പാപമില്ലാത്ത പ്രവർത്തികളുള്ളവൻ, കംസനെയും ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണരെയും കൊല്ലുന്ന അനേകരെയും സംഹരിച്ചു.

തസ്യ കൃഷ്ണസ്യ തനയാഃ പ്രദ്യുമ്നപ്രമുഖാസ് തഥാ ബഹവഃ പരിസംഖ്യാതാഃ സര്വേ യുദ്ധവിശാരദാഃ

കൃഷ്ണന്റെ പുത്രന്മാരിൽ പ്രധാനനായ പ്രദ്യുമ്നനും, അനേകം പേരും, എല്ലാവരും യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരായി എണ്ണപ്പെടുന്നു.

കൃഷ്ണപുത്രാഃ സമാഖ്യാതാഃ കൃഷ്ണേന സദൃശാഃ സുതാഃ പുത്രേഷ്വേതേഷു സര്വേഷു ചാരുദേഷ്ണാദയോ ഹരേഃ

കൃഷ്ണന്റെ പുത്രന്മാരെ പേരുപറയുന്നു; എല്ലാവരും കൃഷ്ണനെപ്പോലെ തന്നെയാണ്. ഹരിയുടെ ഈ പുത്രന്മാരിൽ ചാരുദേഷ്ണനും മറ്റുള്ളവരും പ്രശസ്തരാണ്.

വിശിഷ്ടാ ബലവന്തശ് ച രൌക്മിണേയാരിസൂദനാഃ ഷോഡശസ്ത്രീസഹസ്രാണി ശതമേകം തഥാധികമ്

രുക്മിണിയുടെ പുത്രന്മാർ പ്രത്യേകമായി ശക്തരാണ്, ശത്രുനാശകനേ; കൃഷ്ണന് പതിനാറായിരത്തി ഒരുനൂറ് ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.

കൃഷ്ണസ്യ താസു സര്വാസു പ്രിയാ ജ്യേഷ്ഠാ ച രുക്മിണീ തയാ ദ്വാദശവര്ഷാണി കൃഷ്ണേനാക്ലിഷ്ടകര്മണാ

അവരിൽ എല്ലാവരിലും പ്രിയയും മുതിർന്നതും രുക്മിണിയാണ്; അവളോടൊപ്പം കൃഷ്ണൻ, പാപമില്ലാത്തവൻ, പന്ത്രണ്ട് വർഷം താമസിച്ചു.

ഉഷ്യതാ വായുഭക്ഷേണ പുത്രാര്ഥം പൂജിതോ ഹരഃ ചാരുദേഷ്ണഃ സുചാരുശ് ച ചാരുവേഷോ യശോധരഃ

പുത്രസന്താനത്തിനായി വായുവിൽ മാത്രം ജീവിച്ച് ഹരനെ ആരാധിച്ചു; ചാരുദേഷ്ണൻ, സുചാരു, ചാരുവേശ, യശോധരൻ എന്നിവർ ജനിച്ചു.

ചാരുശ്രവാശ്ചാരുയശാഃ പ്രദ്യുമ്നഃ സാമ്ബ ഏവ ച ഏതേ ലബ്ധാസ്തു കൃഷ്ണേന ശൂലപാണിപ്രസാദതഃ

ചാരുശ്രവ, ചാരുയശസ്, പ്രദ്യുമ്നൻ, സാമ്ബൻ എന്നിവരെ കൃഷ്ണൻ ശൂലധാരിയുടെ കൃപയാൽ ലഭിച്ചു.

താന് ദൃഷ്ട്വാ തനയാന്വീരാന് രൌക്മിണേയാംശ് ച രുക്മിണീമ് ജാമ്ബവത്യബ്രവീത്കൃഷ്ണം ഭാര്യാ കൃഷ്ണസ്യ ധീമതഃ

ആ വീര്യശാലിയായ പുത്രന്മാരെയും രുക്മിണിയുടെ പുത്രന്മാരെയും കണ്ടപ്പോൾ, ജാംബവതിയാണ് ധീരനായ കൃഷ്ണന്റെ ഭാര്യ, കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു.

മമ ത്വം പുണ്ഡരീകാക്ഷ വിശിഷ്ടം ഗുണവത്തരമ് സുരേശസംമിതം പുത്രം പ്രസന്നോ ദാതുമര്ഹസി

'കണ്ണിന്മലരേ, ദൈവങ്ങളുടെ പ്രഭുവിനും പ്രിയപ്പെട്ട, ഗുണവാനായും വിശിഷ്ടനുമായ ഒരു പുത്രനെ നീ എനിക്ക് ദയവായി നൽകണം'.

ജാമ്ബവത്യാ വചഃ ശ്രുത്വാ ജഗന്നാഥസ്തതോ ഹരിഃ തപസ്തപ്തും സമാരേഭേ തപോനിധിരനിന്ദിതഃ

ജാംബവതിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം ലോകനാഥനായ ഹരിയും, പാപരഹിതനും തപസ്സിന്റെ ആകാരം ആയവനും, തപസ്സ് ചെയ്യാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു.

സോ ഽഥ നാരായണഃ കൃഷ്ണഃ ശങ്ഖചക്രഗദാധരഃ വ്യാഘ്രപാദസ്യ ച മുനേര് ഗത്വാ ചൈവാശ്രമോത്തമമ്

അതിനുശേഷം ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവ കൈവശമുള്ള നാരായണനും കൃഷ്ണനും, വ്യാഘ്രപാദമുനിയുടെ ഉത്തമമായ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.

ഋഷിം ദൃഷ്ട്വാ ത്വങ്ഗിരസം പ്രണിപത്യ ജനാര്ദനഃ ദിവ്യം പാശുപതം യോഗം ലബ്ധവാംസ്തസ്യ ചാജ്ഞയാ

അവിടെ അംഗിരസെന്ന ഋഷിയെ കണ്ടു, ജനാർദ്ദനൻ വന്ദനം നടത്തി, അവന്റെ കല്പനപ്രകാരം ദിവ്യമായ പാശുപതയോഗം ലഭിച്ചു.

പ്രലുപ്തശ്മശ്രുകേശശ് ച ഘൃതാക്തോ മുഞ്ജമേഖലീ ദീക്ഷിതോ ഭഗവാന്കൃഷ്ണസ് തതാപ ച പരംതപഃ

മുടിയും താടിയും വെട്ടി നീക്കി, നെയ്യിൽ അഭിഷേകം ചെയ്ത്, മുന്ജ് പുല്ല് കെട്ടിയുള്ള കെട്ടുപെട്ട്, ഭഗവാൻ കൃഷ്ണൻ കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.

ഊര്ധ്വബാഹുര് നിരാലംബഃ പാദാങ്ഗുഷ്ഠാഗ്രധിഷ്ഠിതഃ ഫലാമ്ബനിലഭോജീ ച ഋതുത്രയമ് അധോക്ഷജഃ

കൈകൾ ഉയർത്തി, എങ്ങും ആശ്രയമില്ലാതെ, കാലിന്റെ വിരൽതുമ്പിൽ നിൽക്കുകയും, പഴം, വെള്ളം, വായു മാത്രം ഭക്ഷിക്കുകയും ചെയ്ത്, അദ്ധോക്ഷജൻ മൂന്നു ঋതുക്കളോളം തപസ്സ് ചെയ്തു.

തപസാ തസ്യ സംതുഷ്ടോ ദദൌ രുദ്രോ ബഹൂന് വരാന് സാമ്ബം ജാംബവതീപുത്രം കൃഷ്ണായ ച മഹാത്മനേ

അവന്റെ തപസ്സിൽ തൃപ്തനായ രുദ്രൻ, മഹാത്മാവായ കൃഷ്ണന് അനേകം വരങ്ങൾ നൽകി, ജാംബവതിയുടെ മകനായ സാംബനെയും അനുഗ്രഹിച്ചു.

തഥാ ജാംബവതീ ചൈവ സാംബം ഭാര്യാ ഹരേഃ സുതമ് പ്രഹര്ഷമതുലം ലേഭേ ലബ്ധ്വാദിത്യം യഥാദിതിഃ

അങ്ങനെ ഹരിയുടെ ഭാര്യയായ ജാംബവതി, സാംബനെ മകനായി ലഭിച്ച്, അതുല്യമായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു, അദിതിക്ക് ആദിത്യനെ ലഭിച്ചപ്പോലെ.

ബാണസ്യ ച തദാ തേന ഛേദിതം മുനിപുങ്ഗവാഃ ഭുജാനാം ചൈവ സാഹസ്രം ശാപാദ്രുദ്രസ്യ ധീമതഃ

അപ്പോൾ, മഹാമുനികളേ, ധീരനായ രുദ്രന്റെ ശാപം മൂലം, ബാണന്റെ ആയിരം കൈകൾ അവൻ വെട്ടി നീക്കി.

അഥ ദൈത്യവധം ചക്രേ ഹലായുധസഹായവാന് തഥാ ദുഷ്ടക്ഷിതീശാനാം ലീലയൈവ രണാജിരേ

പിന്നീട്, ഹലായുധൻ എന്ന സഹായി കൂടെകൊണ്ട്, അവൻ ദൈത്യന്മാരെ കൊല്ലുകയും, ദുഷ്ടരാജാക്കന്മാരെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ലീലയായി സംഹരിക്കുകയും ചെയ്തു.

സ ഹത്വാ ദേവസമ്ഭൂതം നരകം ദൈത്യപുങ്ഗവമ് ബ്രാഹ്മണസ്യോര്ധ്വചക്രസ്യ വരദാനാന്മഹാത്മനഃ

ദേവന്മാരിൽ ജനിച്ച ദൈത്യശ്രേഷ്ഠനായ നരകനെ, മഹാത്മാവായ ഉർദ്ധ്വചക്ര ബ്രാഹ്മണന്റെ വരപ്രസാദത്തോടെ, അവൻ സംഹരിച്ചു.

സ്വോപഭോഗ്യാനി കന്യാനാം ഷോഡശാതുലവിക്രമഃ ശതാധികാനി ജഗ്രാഹ സഹസ്രാണി മഹാബലഃ

അസാധാരണമായ വീര്യശാലിയായവൻ, സ്വയം ആസ്വദിക്കാൻ പതിനാറായിരത്തിലധികം യുവതികളെ സ്വീകരിച്ചു.

ശാപവ്യാജേന വിപ്രാണാമ് ഉപസംഹൃതവാന് കുലമ് സംഹൃത്യ തത്കുലം ചൈവ പ്രഭാസേ ഽതിഷ്ഠദച്യുതഃ

ശാപം എന്ന നിമിത്തത്തിൽ, ബ്രാഹ്മണരുടെ വംശം അവൻ നശിപ്പിച്ചു; ആ വംശം ഇല്ലാതാക്കിയശേഷം, അച്യുതൻ പ്രഭാസയിൽ പാർത്തി.

തദാ തസ്യൈവ തു ഗതം വര്ഷാണാമധികം ശതമ് കൃഷ്ണസ്യ ദ്വാരകായാം വൈ ജരാക്ലേശാപഹാരിണഃ

അപ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ, ജരാവ്യാധി അകറ്റുന്നവൻ, ദ്വാരകയിൽ നൂറുവർഷത്തോളം താമസിച്ചു.

വിശ്വാമിത്രസ്യ കണ്വസ്യ നാരദസ്യ ച ധീമതഃ ശാപം പിണ്ഡാരകേ ഽരക്ഷദ് വചോ ദുര്വാസസസ്തദാ

അപ്പോൾ, വിശ്വാമിത്രൻ, കണ്വൻ, ധീരനായ നാരദൻ എന്നിവരുടെ ശാപം സംബന്ധിച്ച ദുർവാസസിന്റെ വാക്കുകൾ കൃഷ്ണൻ പിണ്ഡാരകയിൽ സംരക്ഷിച്ചു.

ത്യക്ത്വാ ച മാനുഷം രൂപം ജരകാസ്ത്രച്ഛലേന തു അനുഗൃഹ്യ ച കൃഷ്ണോ ഽപി ലുബ്ധകം പ്രയയൌ ദിവമ്

പിന്നീട്, ജരയുടെ അമ്പ് എന്ന بہാനയിൽ മനുഷ്യരൂപം ഉപേക്ഷിച്ച്, കൃഷ്ണൻ ആ വേട്ടക്കാരനെ അനുഗ്രഹിച്ച് സ്വർഗത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.

അഷ്ടാവക്രസ്യ ശാപേന ഭാര്യാഃ കൃഷ്ണസ്യ ധീമതഃ ചൌരൈശ്ചാപഹൃതാഃ സര്വാസ് തസ്യ മായാബലേന ച

അഷ്ടാവക്രന്റെ ശാപം മൂലം, ധീരനായ കൃഷ്ണന്റെ എല്ലാ ഭാര്യകളും കള്ളന്മാർ മായാബലത്തോടെ അപഹരിച്ചു.

ബലഭദ്രോ ഽപി സംത്യജ്യ നാഗോ ഭൂത്വാ ജഗാമ ച മഹിഷ്യസ്തസ്യ കൃഷ്ണസ്യ രുക്മിണീപ്രമുഖാഃ ശുഭാഃ

ബലഭദ്രനും സന്ന്യാസം സ്വീകരിച്ച്, പാമ്പായി മാറി യാത്രയായി; കൃഷ്ണന്റെ രുക്മിണി മുതലായ ശുഭമായ ഭാര്യകളും അങ്ങനെ തന്നെ.

സഹാഗ്നിം വിവിശുഃ സര്വാഃ കൃഷ്ണേനാക്ലിഷ്ടകര്മണാ രേവതീ ച തഥാ ദേവീ ബലഭദ്രേണ ധീമതാ

അവരൊക്കെയും അഗ്നിയോടൊപ്പം അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിച്ചു; അതുപോലെ ദേവിയായ രേവതിയും ധീരനായ ബലഭദ്രനോടൊപ്പം അഗ്നിയിൽ ചേർന്നു.