ലിങ്ഗപുരാണമ്

താം കന്യാം ജഗൃഹേ രക്ഷന് കംസാത്സ്വസ്യാത്മജം തദാ ചതുര്ഭുജം വിശാലാക്ഷം ശ്രീവത്സകൃതലാഞ്ഛനമ്

വലിയ കണ്ണുകളും നാലു കൈകളും ഉളള, ശ്രീവത്സ ചിഹ്നം നെറ്റിയിൽ ഉള്ള ആ കന്യയെ, കംസനിൽ നിന്ന് തന്റെ മകനെ രക്ഷിക്കാൻ അവൻ ഏറ്റെടുത്തു.

ശങ്ഖചക്രഗദാപദ്മം ധാരയന്തം ജനാര്ദനമ് യശോദായൈ പ്രദത്ത്വാ തു വസുദേവശ് ച ബുദ്ധിമാന്

ശംഖം, ചക്രം, ഗദ, പദ്മം എന്നിവ കൈവശമുളള ജനാർദ്ദനനെ, ബുദ്ധിമാനായ വസുദേവൻ യശോദയ്ക്ക് നൽകി.

ദത്ത്വൈനം നന്ദഗോപസ്യ രക്ഷതാമിതി ചാബ്രവീത് രക്ഷകം ജഗതാം വിഷ്ണും സ്വേച്ഛയാ ധൃതവിഗ്രഹമ്

നന്ദഗോപനു അവനെ നൽകി, 'അവനെ രക്ഷിക്കണം' എന്നു പറഞ്ഞ്, ലോകങ്ങളുടെ രക്ഷകനായ വിഷ്ണുവിനെ, സ്വച്ഛാനുസരണം രൂപം ധരിച്ചവനെ, വസുദേവൻ ഏല്പിച്ചു.

പ്രസാദാച്ചൈവ ദേവസ്യ ശിവസ്യാമിതതേജസഃ രാമേണ സാര്ധം തം ദത്ത്വാ വരദം പരമേശ്വരമ്

അപരിമിതമായ തേജസ്സുള്ള ശിവന്റെ കൃപയാൽ, വരദായകനായ പരമേശ്വരനെ രാമനോടൊപ്പം അവർക്കു ലഭിച്ചു.

ഭൂഭാരനിഗ്രഹാര്ഥം ച ഹ്യ് അവതീര്ണം ജഗദ്ഗുരുമ് അതോ വൈ സര്വകല്യാണം യാദവാനാം ഭവിഷ്യതി

ഭൂഭാരമകറ്റാൻ ലോകഗുരുവായവൻ അവതരിച്ചിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് യാദവർക്കെല്ലാം എല്ലാ മംഗളവും ഉണ്ടാകും.

അയം സ ഗര്ഭോ ദേവക്യാ യോ നഃ ക്ലേശ്യാന്ഹരിഷ്യതി ഉഗ്രസേനാത്മജായാഥ കംസായാനകദുന്ദുഭിഃ

ഇവളാണ് ദേവകിയുടെ ഗർഭം, നമ്മുടെ കഷ്ടങ്ങൾ അകറ്റാൻ ജനിക്കുന്നവൾ; ഉഗ്രസേനന്റെ മകനായ കംസയും ആനകദുണ്ടുഭിയുടെ ഭാര്യയുടെ മകനുമാണ്.

നിവേദയാമാസ തദാ ജാതാം കന്യാം സുലക്ഷണാമ് അസ്യാസ്തവാഷ്ടമോ ഗര്ഭോ ദേവക്യാഃ കംസ സുവ്രത

അപ്പോൾ അവൻ ജനിച്ച നല്ല ലക്ഷണങ്ങളുള്ള പെൺകുട്ടിയെ അറിയിച്ചു: 'കംസാ, ഇതാണ് ദേവകിയുടെ എട്ടാമത്തെ ഗർഭം'.

മൃത്യുര് ഏവ ന സംദേഹ ഇതി വാണീ പുരാതനീ തതസ്താം ഹന്തുമാരേഭേ കംസഃ സോല്ലങ്ഘ്യ ചാംബരമ്

'ഇവൾ തന്നെയാണ് മരണമെന്നതിൽ സംശയമില്ല' എന്നത് പുരാതനവാക്കാണ്; പിന്നെ കംസൻ ആകാശത്തിലേക്ക് ചാടി അവളെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചു.

ഉവാചാഷ്ടഭുജാ ദേവീ മേഘഗംഭീരയാ ഗിരാ രക്ഷസ്വ തത്സ്വകം ദേഹമ് ആയാതോ മൃത്യുരേവ തേ

എട്ടു കൈകളുള്ള ദേവി മേഘംപോലുള്ള ഗംഭീര ശബ്ദത്തിൽ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ശരീരം നീ രക്ഷിക്കൂ; നിന്റെ മരണം ഇതിനകം എത്തി'.

രക്ഷമാണസ്യ ദേഹസ്യ മായാവീ കംസരൂപിണഃ കിം കൃതം ദുഷ്കൃതം മൂര്ഖ ജാതഃ ഖലു തവാന്തകൃത്

'നിന്റെ ശരീരം രക്ഷിക്കാൻ നോക്കുമ്പോൾ, കംസന്റെ രൂപത്തിൽ വഞ്ചകനായ നീ, എന്ത് ദുഷ്കൃത്യം ചെയ്തുവെന്ന് അറിയാമോ, മണ്ടനേ? നിന്റെ സംഹാരകൻ ജനിച്ചു കഴിഞ്ഞു'.

ദേവക്യാഃ സ ഭയാത്കംസോ ജഘാനൈവാഷ്ടമം ത്വിതി സ്മരന്തി വിഹിതോ മൃത്യുര് ദേവക്യാസ് തനയോ ഽഷ്ടമഃ

ദേവകിയെ ഭയന്ന് കംസൻ എട്ടാമത്തെ കുഞ്ഞിനെ കൊന്നു എന്നാണ് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്; എന്നാൽ ദേവകിയുടെ എട്ടാമത്തെ മകനാണ് കംസന്റെ മരണമായി വിധിക്കപ്പെട്ടത്.

യസ്തത്പ്രതികൃതൌ യത്നോ ഭോജസ്യാസീദ്വൃഥാ ഹരേഃ പ്രഭാവാന്മുനിശാര്ദൂലാസ് തയാ ചൈവ ജഡീകൃതഃ

ഭോജൻ ആ കുഞ്ഞിനെ മാറ്റാൻ ശ്രമിച്ച ശ്രമം വെറുതെയായി, മഹർഷികളിലെ സിംഹമേ, ഹരിയുടെ ശക്തിയാൽ അവളാൽ അവൻ നിർജ്ജീവനായി.

കംസോ ഽപി നിഹതസ്തേന കൃഷ്ണേനാക്ലിഷ്ടകര്മണാ നിഹതാ ബഹവശ്ചാന്യേ ദേവബ്രാഹ്മണഘാതിനഃ

കൃഷ്ണൻ, പാപമില്ലാത്ത പ്രവർത്തികളുള്ളവൻ, കംസനെയും ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണരെയും കൊല്ലുന്ന അനേകരെയും സംഹരിച്ചു.

തസ്യ കൃഷ്ണസ്യ തനയാഃ പ്രദ്യുമ്നപ്രമുഖാസ് തഥാ ബഹവഃ പരിസംഖ്യാതാഃ സര്വേ യുദ്ധവിശാരദാഃ

കൃഷ്ണന്റെ പുത്രന്മാരിൽ പ്രധാനനായ പ്രദ്യുമ്നനും, അനേകം പേരും, എല്ലാവരും യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരായി എണ്ണപ്പെടുന്നു.

കൃഷ്ണപുത്രാഃ സമാഖ്യാതാഃ കൃഷ്ണേന സദൃശാഃ സുതാഃ പുത്രേഷ്വേതേഷു സര്വേഷു ചാരുദേഷ്ണാദയോ ഹരേഃ

കൃഷ്ണന്റെ പുത്രന്മാരെ പേരുപറയുന്നു; എല്ലാവരും കൃഷ്ണനെപ്പോലെ തന്നെയാണ്. ഹരിയുടെ ഈ പുത്രന്മാരിൽ ചാരുദേഷ്ണനും മറ്റുള്ളവരും പ്രശസ്തരാണ്.

വിശിഷ്ടാ ബലവന്തശ് ച രൌക്മിണേയാരിസൂദനാഃ ഷോഡശസ്ത്രീസഹസ്രാണി ശതമേകം തഥാധികമ്

രുക്മിണിയുടെ പുത്രന്മാർ പ്രത്യേകമായി ശക്തരാണ്, ശത്രുനാശകനേ; കൃഷ്ണന് പതിനാറായിരത്തി ഒരുനൂറ് ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.

കൃഷ്ണസ്യ താസു സര്വാസു പ്രിയാ ജ്യേഷ്ഠാ ച രുക്മിണീ തയാ ദ്വാദശവര്ഷാണി കൃഷ്ണേനാക്ലിഷ്ടകര്മണാ

അവരിൽ എല്ലാവരിലും പ്രിയയും മുതിർന്നതും രുക്മിണിയാണ്; അവളോടൊപ്പം കൃഷ്ണൻ, പാപമില്ലാത്തവൻ, പന്ത്രണ്ട് വർഷം താമസിച്ചു.

ഉഷ്യതാ വായുഭക്ഷേണ പുത്രാര്ഥം പൂജിതോ ഹരഃ ചാരുദേഷ്ണഃ സുചാരുശ് ച ചാരുവേഷോ യശോധരഃ

പുത്രസന്താനത്തിനായി വായുവിൽ മാത്രം ജീവിച്ച് ഹരനെ ആരാധിച്ചു; ചാരുദേഷ്ണൻ, സുചാരു, ചാരുവേശ, യശോധരൻ എന്നിവർ ജനിച്ചു.

ചാരുശ്രവാശ്ചാരുയശാഃ പ്രദ്യുമ്നഃ സാമ്ബ ഏവ ച ഏതേ ലബ്ധാസ്തു കൃഷ്ണേന ശൂലപാണിപ്രസാദതഃ

ചാരുശ്രവ, ചാരുയശസ്, പ്രദ്യുമ്നൻ, സാമ്ബൻ എന്നിവരെ കൃഷ്ണൻ ശൂലധാരിയുടെ കൃപയാൽ ലഭിച്ചു.

താന് ദൃഷ്ട്വാ തനയാന്വീരാന് രൌക്മിണേയാംശ് ച രുക്മിണീമ് ജാമ്ബവത്യബ്രവീത്കൃഷ്ണം ഭാര്യാ കൃഷ്ണസ്യ ധീമതഃ

ആ വീര്യശാലിയായ പുത്രന്മാരെയും രുക്മിണിയുടെ പുത്രന്മാരെയും കണ്ടപ്പോൾ, ജാംബവതിയാണ് ധീരനായ കൃഷ്ണന്റെ ഭാര്യ, കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു.

മമ ത്വം പുണ്ഡരീകാക്ഷ വിശിഷ്ടം ഗുണവത്തരമ് സുരേശസംമിതം പുത്രം പ്രസന്നോ ദാതുമര്ഹസി

'കണ്ണിന്മലരേ, ദൈവങ്ങളുടെ പ്രഭുവിനും പ്രിയപ്പെട്ട, ഗുണവാനായും വിശിഷ്ടനുമായ ഒരു പുത്രനെ നീ എനിക്ക് ദയവായി നൽകണം'.

ജാമ്ബവത്യാ വചഃ ശ്രുത്വാ ജഗന്നാഥസ്തതോ ഹരിഃ തപസ്തപ്തും സമാരേഭേ തപോനിധിരനിന്ദിതഃ

ജാംബവതിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം ലോകനാഥനായ ഹരിയും, പാപരഹിതനും തപസ്സിന്റെ ആകാരം ആയവനും, തപസ്സ് ചെയ്യാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു.

സോ ഽഥ നാരായണഃ കൃഷ്ണഃ ശങ്ഖചക്രഗദാധരഃ വ്യാഘ്രപാദസ്യ ച മുനേര് ഗത്വാ ചൈവാശ്രമോത്തമമ്

അതിനുശേഷം ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവ കൈവശമുള്ള നാരായണനും കൃഷ്ണനും, വ്യാഘ്രപാദമുനിയുടെ ഉത്തമമായ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.

ഋഷിം ദൃഷ്ട്വാ ത്വങ്ഗിരസം പ്രണിപത്യ ജനാര്ദനഃ ദിവ്യം പാശുപതം യോഗം ലബ്ധവാംസ്തസ്യ ചാജ്ഞയാ

അവിടെ അംഗിരസെന്ന ഋഷിയെ കണ്ടു, ജനാർദ്ദനൻ വന്ദനം നടത്തി, അവന്റെ കല്പനപ്രകാരം ദിവ്യമായ പാശുപതയോഗം ലഭിച്ചു.

പ്രലുപ്തശ്മശ്രുകേശശ് ച ഘൃതാക്തോ മുഞ്ജമേഖലീ ദീക്ഷിതോ ഭഗവാന്കൃഷ്ണസ് തതാപ ച പരംതപഃ

മുടിയും താടിയും വെട്ടി നീക്കി, നെയ്യിൽ അഭിഷേകം ചെയ്ത്, മുന്ജ് പുല്ല് കെട്ടിയുള്ള കെട്ടുപെട്ട്, ഭഗവാൻ കൃഷ്ണൻ കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.

ഊര്ധ്വബാഹുര് നിരാലംബഃ പാദാങ്ഗുഷ്ഠാഗ്രധിഷ്ഠിതഃ ഫലാമ്ബനിലഭോജീ ച ഋതുത്രയമ് അധോക്ഷജഃ

കൈകൾ ഉയർത്തി, എങ്ങും ആശ്രയമില്ലാതെ, കാലിന്റെ വിരൽതുമ്പിൽ നിൽക്കുകയും, പഴം, വെള്ളം, വായു മാത്രം ഭക്ഷിക്കുകയും ചെയ്ത്, അദ്ധോക്ഷജൻ മൂന്നു ঋതുക്കളോളം തപസ്സ് ചെയ്തു.

തപസാ തസ്യ സംതുഷ്ടോ ദദൌ രുദ്രോ ബഹൂന് വരാന് സാമ്ബം ജാംബവതീപുത്രം കൃഷ്ണായ ച മഹാത്മനേ

അവന്റെ തപസ്സിൽ തൃപ്തനായ രുദ്രൻ, മഹാത്മാവായ കൃഷ്ണന് അനേകം വരങ്ങൾ നൽകി, ജാംബവതിയുടെ മകനായ സാംബനെയും അനുഗ്രഹിച്ചു.

തഥാ ജാംബവതീ ചൈവ സാംബം ഭാര്യാ ഹരേഃ സുതമ് പ്രഹര്ഷമതുലം ലേഭേ ലബ്ധ്വാദിത്യം യഥാദിതിഃ

അങ്ങനെ ഹരിയുടെ ഭാര്യയായ ജാംബവതി, സാംബനെ മകനായി ലഭിച്ച്, അതുല്യമായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു, അദിതിക്ക് ആദിത്യനെ ലഭിച്ചപ്പോലെ.

ബാണസ്യ ച തദാ തേന ഛേദിതം മുനിപുങ്ഗവാഃ ഭുജാനാം ചൈവ സാഹസ്രം ശാപാദ്രുദ്രസ്യ ധീമതഃ

അപ്പോൾ, മഹാമുനികളേ, ധീരനായ രുദ്രന്റെ ശാപം മൂലം, ബാണന്റെ ആയിരം കൈകൾ അവൻ വെട്ടി നീക്കി.