പ്രജീവത്യേതി വൈ സ്വര്ഗം രാജ്യം സൌഖ്യം ച വിന്ദതി
അവന് ദീർഘായുസ് ലഭിക്കുകയും സ്വർഗ്ഗവും രാജ്യവും സുഖവും അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
സാത്വതഃ സത്യസമ്പന്നഃ പ്രജജ്ഞേ ചതുരഃ സുതാന് ഭജനം ഭ്രാജമാനം ച ദിവ്യം ദേവാവൃധം നൃപമ്
സാത്വതനിൽ നിന്നു സത്യസന്ധനായ നാലു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു: ഭജനൻ, പ്രകാശമുള്ളവൻ; ദിവ്യൻ; ദേവാവൃധൻ; നൃപൻ.
അന്ധകം ച മഹാഭാഗം വൃഷ്ണിം ച യദുനന്ദനമ് തേഷാം നിസര്ഗാംശ്ചതുരഃ ശൃണുധ്വം വിസ്തരേണ വൈ
അന്ധകൻ എന്ന മഹാഭാഗനും യദുക്കളുടെ സന്തോഷമായ വൃഷ്ണിയും ജനിച്ചു. ഇവരുടെ സ്വഭാവങ്ങൾ വിശദമായി കേൾക്കൂ.
സൃഞ്ജയ്യാം ഭജനാച്ചൈവ ഭ്രാജമാനാദ്വിജജ്ഞിരേ അയുതായുഃ ശതായുശ് ച ബലവാന് ഹര്ഷകൃത്സ്മൃതഃ
ശൃഞ്ജയനും ഭജനനും ആ പ്രകാശമുള്ളവനിൽ നിന്നും ആയുതായു, ശതായു, ബലവാൻ, ഹർഷകൃത് എന്നിങ്ങനെ പ്രസിദ്ധരായ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
തേഷാം ദേവാവൃധോ രാജാ ചചാര പരമം തപഃ പുത്രഃ സര്വഗുണോപേതോ മമ ഭൂയാദിതി സ്മരന്
അവരിൽ ദേവാവൃധൻ എന്ന രാജാവ് ഉത്തമമായ തപസ്സ് ആചരിച്ചു, 'എനിക്ക് എല്ലാ ഗുണങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു പുത്രൻ ഉണ്ടാകണം' എന്നു ഓർത്തുകൊണ്ട്.
തസ്യ ബഭ്രുരിതി ഖ്യാതഃ പുണ്യശ്ലോകോ നൃപോത്തമഃ അനുവംശപുരാണജ്ഞാ ഗായന്തീതി പരിശ്രുതമ്
അവന്റെ പുത്രൻ ബഭ്രു എന്നറിയപ്പെടുന്ന, പുണ്യശ്ലോകനായ ഉത്തമനായ രാജാവായിരുന്നു. വംശപുരാണങ്ങൾ അറിയുന്നവർ അവനെ പാടുന്നു എന്നാണ് പ്രസിദ്ധം.
ഗുണാന്ദേവാവൃധസ്യാഥ കീര്തയന്തോ മഹാത്മനഃ യഥൈവ ശൃണുമോ ദൂരാത് സംപശ്യാമസ്തഥാന്തികാത്
ദേവാവൃധൻ എന്ന മഹാത്മാവിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ദൂരം നിന്നു കേൾക്കുന്നതുപോലും സമീപത്തു കാണുന്നതുപോലും നമ്മൾ ഓർക്കാം.
ബഭ്രുഃ ശ്രേഷ്ഠോ മനുഷ്യാണാം ദേവൈര്ദേവാവൃധഃ സമഃ പുരുഷാഃ പഞ്ച ഷഷ്ടിസ്തു ഷട് സഹസ്രാണി ചാഷ്ട ച
മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠൻ ബഭ്രുവാണ്; ദേവന്മാരോടു തുല്യൻ ദേവാവൃധൻ. അപ്പോൾ അഞ്ചു പേരും, അറുപത് പേരും, ആറായിരത്തി എട്ടു പേരുമുണ്ടായിരുന്നു.
യേ ഽമൃതത്വമനുപ്രാപ്താ ബഭ്രോര്ദേവാവൃധാദപി യജ്വാ ദാനമതിര്വീരോ ബ്രഹ്മണ്യസ്തു ദൃഢവ്രതഃ
അമൃതത്വം നേടിയവർ ബഭ്രുവിനെയും ദേവാവൃധനെയും കടന്നവർ; യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവർ, ദാനശീലികൾ, വീരന്മാർ, ബ്രഹ്മണ്യന്മാർ, ദൃഢവ്രതന്മാർ ആയിരുന്നു.
കീര്തിമാംശ് ച മഹാതേജാഃ സാത്വതാനാം മഹാരഥഃ തസ്യാന്വവായേ സമ്ഭൂതാ ഭോജാ വൈ ദൈവതോപമാഃ
കീർത്തിയുള്ളവനും മഹാശക്തിയുള്ളവനും സാത്വതന്മാരിൽ മഹാരഥനായവനും ആയവനിൽ നിന്നു ദൈവങ്ങളോടു തുല്യമായ ഭോജന്മാർ ജനിച്ചു.
ഗാന്ധാരീ ചൈവ മാദ്രീ ച വൃഷ്ണിഭാര്യേ ബഭൂവതുഃ ഗാന്ധാരീ ജനയാമാസ സുമിത്രം മിത്രനന്ദനമ്
ഗാന്ധാരി, മാദ്രി എന്നിവർ വൃഷ്ണിയുടെ ഭാര്യമാർ ആയി. ഗാന്ധാരി സുഹൃത്തുക്കളുടെ സന്തോഷമായ സുമിത്രനെ പ്രസവിച്ചു.
മാദ്രീ ലേഭേ ച തം പുത്രം തതഃ സാ ദേവമീഢുഷമ് അനമിത്രം ശിനിം ചൈവ താവുഭൌ പുരുഷോത്തമൌ
മാദ്രിക്കും ഒരു പുത്രൻ ലഭിച്ചു; അവളിൽ നിന്നു ദേവമീഢുഷൻ ജനിച്ചു. അനമിത്രനും ശിനിയും, ഇരുവരും ഉത്തമപുരുഷന്മാരായിരുന്നു.
അനമിത്രസുതോ നിഘ്നോ നിഘ്നസ്യ ദ്വൌ ബഭൂവതുഃ പ്രസേനശ് ച മഹാഭാഗഃ സത്രാജിച്ച സുതാവുഭൌ
അനമിത്രന്റെ പുത്രൻ നിഘ്നൻ; നിഘ്നന് രണ്ട് പുത്രന്മാർ: മഹാഭാഗനായ പ്രസേനനും സത്രാജിതും.
തസ്യ സത്രാജിതഃ സൂര്യഃ സഖാ പ്രാണസമോ ഽഭവത് സ്യമന്തകോ നാമ മണിര് ദത്തസ്തസ്മൈ വിവസ്വതാ
സത്രാജിതിന് സൂര്യൻ സ്നേഹിതനായിരുന്നു, ജീവനെപ്പോലെ പ്രിയൻ. സ്യാമന്തകമണി എന്ന രത്നം വിവസ്വാൻ അവനു നൽകി.
പൃഥിവ്യാം സര്വരത്നാനാമ് അസൌ രാജാഭവന്മണിഃ കദാചിന്മൃഗയാം യാതഃ പ്രസേനേന സഹൈവ സഃ
ഭൂമിയിൽ എല്ലാ രത്നങ്ങളിലെയും രാജാവായി ആ മണി മാറി. ഒരിക്കൽ പ്രസേനനോടൊപ്പം വേട്ടയാടാൻ പോയിരുന്നു.
വധം പ്രാപ്തോ ഽസഹായശ് ച സിംഹാദേവ സുദാരുണാത് അഥ പുത്രഃ ശിനേര്ജജ്ഞേ കനിഷ്ഠാദ് വൃഷ്ണിനന്ദനാത്
അവൻ ഒറ്റയ്ക്ക് ഒരു ഭയങ്കരമായ സിംഹത്തിന്റെ കയ്യിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. പിന്നെ ശിനിയുടെ ഇളയ പുത്രനിൽ നിന്നു, വൃഷ്ണിവംശത്തിൽ—
സത്യവാക് സത്യസമ്പന്നഃ സത്യകസ്തസ്യ ചാത്മജഃ സാത്യകിര്യുയുധാനസ്തു ശിനേര്നപ്താ പ്രതാപവാന്
സത്യവാക് എന്ന സത്യസന്ധനായവൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ പുത്രൻ സത്യകൻ. ശിനിയുടെ മകൻ സാത്യകി, മഹാവീരനായ യുവധാനൻ.
അസംഗോ യുയുധാനസ്യ കുണിസ്തസ്യ സുതോ ഽഭവത് കുണേര് യുഗംധരഃ പുത്രഃ ശൈനേയാ ഇതി കീര്തിതാഃ
യുയുധാനന്റെ പുത്രൻ അസംഗൻ; അവന്റെ പുത്രൻ കുണി; കുണിയുടെ പുത്രൻ യുഗന്ധരൻ. ഇവരെ ശൈനേയന്മാർ എന്നു പറയുന്നു.
മാദ്ര്യാഃ സുതസ്യ സംജജ്ഞേ സുതോ വാര്ഷ്ണിര്യുധാജിതഃ ശ്വഫല്ക ഇതി വിഖ്യാതസ് ത്രൈലോക്യഹിതകാരകഃ
മാദ്രിയുടെ മകനിൽ നിന്ന് വൃഷ്ണിവംശത്തിൽപ്പെട്ട യുദ്ധാജിത് എന്നൊരു മകൻ ജനിച്ചു. അവൻ ശ്വഫൽക എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി, മൂന്ന് ലോകങ്ങൾക്കും ഉപകാരിയായവനായിരുന്നു.
ശ്വഫല്കശ് ച മഹാരാജോ ധര്മാത്മാ യത്ര വര്തതേ നാസ്തി വ്യാധിഭയം തത്ര നാവൃഷ്ടിഭയമപ്യുത
മഹാരാജാവായ ശ്വഫൽക ധാർമ്മികനും സത്യവാനുമാണ്. അവൻ താമസിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് രോഗഭയം ഇല്ല, വരൾച്ചയുടെ ഭയവും ഇല്ല.
ശ്വഫല്കഃ കാശിരാജസ്യ സുതാം ഭാര്യാമവാപ സഃ ഗാന്ദിനീം നാമ കാശ്യോ ഹി ദദൌ തസ്മൈ സ്വകന്യകാമ്
ശ്വഫൽക കാശിരാജാവിന്റെ മകളായ ഗാന്ദിനിയെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ചു. കാശിരാജാവ് തന്റെ സ്വന്തം മകളെ ശ്വഫൽക്കിന് നൽകി.
സാ മാതുരുദരസ്ഥാ വൈ ബഹൂന്വര്ഷഗണാന്കില വസന്തീ ന ച സംജജ്ഞേ ഗര്ഭസ്ഥാ താം പിതാബ്രവീത്
അവൾ അമ്മയുടെ ഗർഭത്തിൽ വർഷങ്ങളോളം താമസിച്ചെങ്കിലും ജനിച്ചില്ല. ഗർഭത്തിൽ കഴിയുമ്പോൾ അവളുടെ അച്ഛൻ അവളോടു പറഞ്ഞു.
ജായസ്വ ശീഘ്രം ഭദ്രം തേ കിമര്ഥം ചാഭിതിഷ്ഠസി പ്രോവാച ചൈനം ഗര്ഭസ്ഥാ സാ കന്യാ ഗാന്ദിനീ തദാ
നീ വേഗത്തിൽ ജനിക്കണം, നിനക്കു ഭദ്രം ഉണ്ടാകട്ടെ! എന്തുകൊണ്ട് നീ വൈകുന്നു? അച്ഛൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, ഗർഭത്തിൽ നിന്നു തന്നെ ഗാന്ദിനി മറുപടി പറഞ്ഞു.
വര്ഷത്രയം പ്രതിദിനം ഗാമേകാം ബ്രാഹ്മണായ തു യദി ദദ്യാസ്തതഃ കുക്ഷേര് നിര്ഗമിഷ്യാമ്യഹം പിതഃ
മൂന്നു വർഷം നീതി, ഓരോ ദിവസവും ഒരു പശുവിനെ ഒരു ബ്രാഹ്മണന് കൊടുക്കുമെങ്കിൽ, അച്ഛാ, ഞാൻ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരാം.
തഥേത്യുവാച തസ്യാ വൈ പിതാ കാമമപൂരയത് ദാതാ ശൂരശ് ച യജ്വാ ച ശ്രുതവാനതിഥിപ്രിയഃ
അവളുടെ അച്ഛൻ 'ശരി' എന്ന് സമ്മതിച്ചു, അവളുടെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റി. അവൻ ദാനശീലനും വീരനും യജ്ഞശീലനും പഠിച്ചവനും അതിഥികളെ സ്നേഹിക്കുന്നവനും ആയിരുന്നു.
തസ്യാഃ പുത്രഃ സ്മൃതോ ഽക്രൂരഃ ശ്വഫല്കാദ്ഭൂരിദക്ഷിണഃ രത്നാ കന്യാ ച ശൈവസ്യ ഹ്യ് അക്രൂരസ്താമവാപ്തവാന്
അവളുടെ മകൻ ശ്വഫൽകയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച, ധാരാളം ദാനം ചെയ്ത അക്രൂരൻ എന്നായിരുന്നു. ശൈവന്റെ മകളായ രത്ന എന്ന കന്യകയെ അക്രൂരൻ വിവാഹം ചെയ്തു.
അസ്യാമുത്പാദയാമാസ തനയാംസ്താന്നിബോധത ഉപമന്യുസ് തഥാ മാങ്ഗുര് വൃതസ്തു ജനമേജയഃ
അവളിൽ നിന്ന് ജനിച്ച പുത്രന്മാരെ കേൾക്കൂ: ഉപമന്യു, മാംഗുര, വൃത, ജനമേജയൻ.
ഗിരിരക്ഷസ്തഥോപേക്ഷഃ ശത്രുഘ്നോ യോ ഽരിമര്ദനഃ ധര്മഭൃദ് വൃഷ്ടധര്മാ ച ഗോധനോ ഽഥ വരസ് തഥാ
ഗിരിരക്ഷ, ഉപേക്ഷ, ശത്രുഘ്നൻ എന്ന ശത്രുനാശകൻ, ധർമ്മഭൃത, വൃഷ്ടധർമ്മ, ഗോധാനൻ, വരൻ ഇവരും.
ആവാഹപ്രതിവാഹൌ ച സുധാരാ ച വരാങ്ഗനാ അക്രൂരസ്യോഗ്രസേന്യാം തു പുത്രൌ ദ്വൌ കുലനന്ദനൌ
ആവാഹനും പ്രതിവാഹനും, സുധാര എന്ന ശ്രേഷ്ഠ സ്ത്രീയും. അക്രൂരനും ഉഗ്രസേനിയുടെ മകന്മാരായി രണ്ട് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു, അവർ വംശത്തിന് ആനന്ദമായവരായിരുന്നു.
ദേവവാനുപദേവശ് ച ജജ്ഞാതേ ദേവസംമതൌ സുമിത്രസ്യ സുതോ ജജ്ഞേ ചിത്രകശ് ച മഹായശാഃ
ദേവവാൻ, ഉപദേവൻ, ഇവർ ദേവന്മാരാൽ മാന്യരായി ജനിച്ചു. സുമിത്രയ്ക്ക് ചിത്രക എന്ന മഹാപ്രശസ്തനായ മകൻ ജനിച്ചു.