ലിങ്ഗപുരാണമ്

സ്നാനം വിധാനതഃ സമ്യക് പശ്ചാദ് ആഭ്യന്തരം ചരേത് ആ ദേഹാന്തം മൃദാലിപ്യ തീര്ഥതോയേഷു സര്വദാ

ശുദ്ധമായ രീതിയിൽ സ്നാനം കഴിഞ്ഞാൽ, പിന്നെ ഉൾശുദ്ധി ചെയ്യണം; ജീവൻ മുഴുവൻ മണ്ണ് പുരട്ടി തീർത്ഥജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം.

അവഗാഹ്യാപി മലിനോ ഹ്യ് അന്തഃ ശൌചവിവര്ജിതഃ ശൈവലാ ഝഷകാ മത്സ്യാഃ സത്ത്വാ മത്സ്യോപജീവിനഃ

ജലത്തിൽ മുങ്ങിയാലും ഉൾശുദ്ധി ഇല്ലെങ്കിൽ അശുദ്ധൻ തന്നെയാണ്; ജലത്തിൽ ശൈവലവും മീനുകളും മീനുകളെ ആശ്രയിക്കുന്ന ജീവികളും ഉണ്ടല്ലോ.

സദാവഗാഹ്യ സലിലേ വിശുദ്ധാഃ കിം ദ്വിജോത്തമാഃ തസ്മാദാഭ്യന്തരം ശൌചം സദാ കാര്യം വിധാനതഃ

എപ്പോഴും വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയാലും ഇവ ശുദ്ധരാകുന്നില്ലെങ്കിൽ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ, അതുകൊണ്ട് ഉൾശുദ്ധി നിയമപ്രകാരം എപ്പോഴും പാലിക്കണം.

ആത്മജ്ഞാനാമ്ഭസി സ്നാത്വാ സകൃദാലിപ്യ ഭാവതഃ സുവൈരാഗ്യമൃദാ ശുദ്ധഃ ശൌചമേവം പ്രകീര്തിതമ്

ആത്മജ്ഞാനത്തിന്റെ ജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ശുദ്ധമായ ഭാവം, വിരാഗം എന്ന മണ്ണ് പുരട്ടി, ഒരിക്കൽ അങ്ങിനെ ചെയ്താൽ ശുദ്ധൻ എന്നു പറയുന്നു; ഇതാണ് ശുദ്ധിയുടെ ഉപദേശം.

ശുദ്ധസ്യ സിദ്ധയോ ദൃഷ്ടാ നൈവാശുദ്ധസ്യ സിദ്ധയഃ ന്യായേനാഗതയാ വൃത്ത്യാ സംതുഷ്ടോ യസ്തു സുവ്രതഃ

ശുദ്ധരിൽ വിജയങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു, അശുദ്ധരിൽ ഒരിക്കലും ഇല്ല; നിയമപ്രകാരം ലഭിക്കുന്നതിൽ തൃപ്തനായ നല്ല വ്രതസ്ഥൻ വിജയിക്കുന്നു.

സംതോഷസ്തസ്യ സതതമ് അതീതാര്ഥസ്യ ചാസ്മൃതിഃ ചാന്ദ്രായണാദിനിപുണസ് തപാംസി സുശുഭാനി ച

അവനിൽ എപ്പോഴും തൃപ്തിയുണ്ട്, കഴിഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ ഓർക്കുന്നില്ല; ചാന്ദ്രായണവ്രതം പോലുള്ള ഉത്തമമായ തപസ്സുകളിൽ അവൻ നിപുണനാണ്.

സ്വാധ്യായസ്തു ജപഃ പ്രോക്തഃ പ്രണവസ്യ ത്രിധാ സ്മൃതഃ വാചികശ്ചാധമോ മുഖ്യ ഉപാംശുശ്ചോത്തമോത്തമഃ

സ്വാധ്യായം ജപം എന്നു പറയുന്നു; പ്രണവജപം മൂന്നു വിധമാണ്: വാക്കിലൂടെ പറയുന്നത് ഏറ്റവും താഴെ, മന്ദമായി ഉച്ചരിക്കുന്നത് മധ്യത്തിൽ, മനസ്സിൽ ചിന്തിക്കുന്നത് ഏറ്റവും ഉത്തമം.

മാനസോ വിസ്തരേണൈവ കല്പേ പഞ്ചാക്ഷരേ സ്മൃതഃ തഥാ ശിവപ്രണീധാനം മനോവാക്കായകര്മണാ

മനസ്സിൽ ജപം ചെയ്യുന്നതാണ് ഏറ്റവും വിശാലമായത്, പ്രത്യേകിച്ച് അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രത്തിൽ; അങ്ങനെ തന്നെ ശിവഭക്തിയും മനസ്സിലും വാക്കിലും ശരീരപ്രവർത്തിയിലും ആചരിക്കണം.

ശിവജ്ഞാനം ഗുരോര്ഭക്തിര് അചലാ സുപ്രതിഷ്ഠിതാ നിഗ്രഹോ ഹ്യപഹൃത്യാശു പ്രസക്താനീന്ദ്രിയാണി ച

ശിവജ്ഞാനം, അചഞ്ചലമായ ഗുരുഭക്തി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ആസ്വാദനത്തിൽ പതിയുമ്പോൾ അതിനെ ഉടൻ നിയന്ത്രിക്കൽ — ഇതാണ് പഠിപ്പിക്കുന്നത്.

വിഷയേഷു സമാസേന പ്രത്യാഹാരഃ പ്രകീര്തിതഃ ചിത്തസ്യ ധാരണാ പ്രോക്താ സ്ഥാനബന്ധഃ സമാസതഃ

ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പിൻവലിപ്പാണ് സംക്ഷേപത്തിൽ പ്രത്യാഹാരം എന്ന് പറയുന്നത്. മനസ്സിനെ ഒരു സ്ഥലത്ത് ഏകാഗ്രമാക്കുന്നതാണ് ധാരണ എന്ന് ചുരുക്കത്തിൽ പറയുന്നു.

തസ്യാഃ സ്വാസ്ഥ്യേന ധ്യാനം ച സമാധിശ് ച വിചാരതഃ തത്രൈകചിത്തതാ ധ്യാനം പ്രത്യയാന്തരവര്ജിതമ്

അത് സ്ഥിരമായപ്പോൾ, ധ്യാനവും സമാധിയും ആലോചിക്കപ്പെടുന്നു. അവിടെ മനസ്സിന്റെ ഏകാഗ്രതയാണ് ധ്യാനം, മറ്റു ചിന്തകളൊന്നുമില്ലാതെ.

ചിദ്ഭാസമര്ഥമാത്രസ്യ ദേഹശൂന്യമിവ സ്ഥിതമ് സമാധിഃ സര്വഹേതുശ് ച പ്രാണായാമ ഇതി സ്മൃതഃ

മാത്രം ചൈതന്യബോധം ശേഷിക്കുമ്പോൾ, ശരീരം ഇല്ലാത്തതുപോലെ തോന്നുമ്പോൾ, അതാണ് സമാധി എന്ന് പറയുന്നു. ഇതിന് കാരണമാകുന്നത് പ്രാണായാമം എന്നാണ് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നത്.

പ്രാണഃ സ്വദേഹജോ വായുര് യമസ്തസ്യ നിരോധനമ് ത്രിധാ ദ്വിജൈര്യമഃ പ്രോക്തോ മന്ദോ മധ്യോത്തമസ് തഥാ

സ്വന്തം ശരീരത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വായുവാണ് പ്രാണൻ; അതിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതാണ് യമം. ഈ യമം മൂന്നു വിധമാണ്, ദ്വിജന്മാർ പറയുന്നത് പോലെ: മന്ദം, മധ്യം, ഉത്തമം.

പ്രാണാപാനനിരോധസ്തു പ്രാണായാമഃ പ്രകീര്തിതഃ പ്രാണായാമസ്യ മാനം തു മാത്രാദ്വാദശകം സ്മൃതമ്

പ്രാണനും അപാനനും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് പ്രാണായാമം എന്ന് പറയുന്നു. പ്രാണായാമത്തിന്റെ അളവ് പന്ത്രണ്ട് മാത്രയാണ് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നത്.

നീചോ ദ്വാദശമാത്രസ്തു ഉദ്ധാതോ ദ്വാദശഃ സ്മൃതഃ മധ്യമസ് തു ദ്വിരുദ്ധാതശ് ചതുര്വിംശതിമാത്രകഃ

കുറഞ്ഞത് പന്ത്രണ്ട് മാത്രയാണ്, ഏറ്റവും ഉയർന്നതും പന്ത്രണ്ട് മാത്ര തന്നെ. ഇടത്തരം ഇരട്ടിയാക്കി ഇരുപത്തിയഞ്ച് മാത്രയാകുന്നു.

മുഖ്യസ്തു യസ്ത്രിരുദ്ധാതഃ ഷട്ത്രിംശന്മാത്ര ഉച്യതേ പ്രസ്വേദകമ്പനോത്ഥാനജനകശ്ച യഥാക്രമമ്

മൂന്നു ഇരട്ടിയാക്കിയതായ പ്രധാനമായത് മുപ്പത്താറ് മാത്രയാണെന്ന് പറയുന്നു. അതിനുശേഷം വിയർപ്പ്, കുലുക്കം, ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പ് എന്നിവ ക്രമമായി ഉണ്ടാകുന്നു.

ആനന്ദോദ്ഭവയോഗാര്ഥം നിദ്രാഘൂര്ണിസ്തഥൈവ ച രോമാഞ്ചധ്വനിസംവിദ്ധസ്വാങ്ഗമോടനകമ്പനമ്

യോഗത്തിൽ ആനന്ദം ഉണ്ടാക്കാനാണ് ഇതെല്ലാം. അതുപോലെ ഉറക്കം, തലകറക്കം, രോമാഞ്ചം, ശബ്ദം, ബോധം, ശരീരത്തിന്റെ കുലുക്കം എന്നിവയും ഉണ്ടാകുന്നു.

ഭ്രമണം സ്വേദജന്യാ സാ സംവിന്മൂര്ഛാ ഭവേദ്യദാ തദോത്തമോത്തമഃ പ്രോക്തഃ പ്രാണായാമഃ സുശോഭനഃ

തലകറക്കം, വിയർപ്പു മൂലം ബോധം പോകൽ എന്നിവയുണ്ടാകുമ്പോൾ, അതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ പ്രാണായാമം എന്ന് പറയുന്നു.

സഗര്ഭോ ഽഗര്ഭ ഇത്യുക്തഃ സജപോ വിജപഃ ക്രമാത് ഇഭോ വാ ശരഭോ വാപി ദുരാധര്ഷോ ഽഥ കേസരീ

ഗർഭം ഉള്ളതും ഇല്ലാത്തതും, ജപം ഉള്ളതും ഇല്ലാത്തതും എന്നിങ്ങനെ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. ആനയോ മാൻയോ, കീഴടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതോ, സിംഹമോ എന്നിങ്ങനെയും പറയുന്നു.

ഗൃഹീതോ ദമ്യമാനസ്തു യഥാസ്വസ്ഥസ്തു ജായതേ തഥാ സമീരണോ ഽസ്വസ്ഥോ ദുരാധര്ഷശ് ച യോഗിനാമ്

നന്നായി നിയന്ത്രിച്ചാൽ, അത് ശരിയായ നിലയിലാകും. എന്നാൽ വായു അസ്ഥിരമായാൽ, യോഗികൾക്ക് അതിനെ കീഴടക്കാൻ പ്രയാസമാണ്.

ന്യായതഃ സേവ്യമാനസ്തു സ ഏവം സ്വസ്ഥതാം വ്രജേത് യഥൈവ മൃഗരാങ്നാഗഃ ശരഭോ വാപി ദുര്മദഃ

ശരിയായ രീതിയിൽ അഭ്യസിച്ചാൽ, അത് സ്ഥിരതയിലേക്ക് എത്തും. അതുപോലെ ഒരു കാട്ടുമൃഗം, ആന, മാൻ എന്നിവയും പരിശീലനത്തിലൂടെ ശാന്തമാകുന്നു.

കാലാന്തരവശാദ്യോഗാദ് ദമ്യതേ പരമാദരാത് തഥാ പരിചയാത്സ്വാസ്ഥ്യം സമത്വം ചാധിഗച്ഛതി

കാലം കഴിഞ്ഞും അഭ്യസിച്ചും വലിയ ശ്രദ്ധയോടെ നിയന്ത്രിക്കുമ്പോൾ, പരിചയം കൂടുമ്പോൾ സ്ഥിരതയും സമത്വവും ലഭിക്കും.

യോഗാദഭ്യസതേ യസ്തു വ്യസനം നൈവ ജായതേ ഏവമഭ്യസ്യമാനസ്തു മുനേഃ പ്രാണോ വിനിര്ദഹേത്

യോഗം വഴി അഭ്യസിക്കുന്നവന് ദു:ഖം ഉണ്ടാകില്ല. ഇങ്ങനെ അഭ്യസിച്ചാൽ, മുനിയുടെ പ്രാണൻ ശുദ്ധമാകും.

മനോവാക്കായജാന് ദോഷാന് കര്തുര്ദേഹം ച രക്ഷതി സംയുക്തസ്യ തഥാ സമ്യക് പ്രാണായാമേന ധീമതഃ

മനസ്സ്, വാക്ക്, ശരീരം എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ദോഷങ്ങൾക്കും, അഭ്യസിക്കുന്നവന്റെ ശരീരത്തിനും സംരക്ഷണം ലഭിക്കും, പ്രാണായാമം ശരിയായി ചെയ്യുമ്പോൾ.

ദോഷാത്തസ്മാച്ച നശ്യന്തി നിശ്വാസസ്തേന ജീര്യതേ പ്രാണായാമേന സിധ്യന്തി ദിവ്യാഃ ശാന്ത്യാദയഃ ക്രമാത്

അതിനാൽ ദോഷങ്ങൾ ഇല്ലാതാകും, ഉച്ച്വാസം കുറയും. പ്രാണായാമം വഴി ദൈവികമായ ശാന്തിയും മറ്റു ഗുണങ്ങളും ക്രമമായി ലഭിക്കും.

ശാന്തിഃ പ്രശാന്തിര്ദീപ്തിശ് ച പ്രസാദശ് ച തഥാ ക്രമാത് ആദൌ ചതുഷ്ടയസ്യേഹ പ്രോക്താ ശാന്തിരിഹ ദ്വിജാഃ

ശാന്തി, പരമശാന്തി, പ്രകാശം, മനസ്സിന്റെ സുതാര്യത — ഇവ ക്രമത്തിൽ ലഭിക്കും. ഇതിൽ ആദ്യം ശാന്തിയാണ്, ദ്വിജന്മാരേ.

സഹജാഗന്തുകാനാം ച പാപാനാം ശാന്തിര് ഉച്യതേ പ്രശാന്തിഃ സംയമഃ സമ്യഗ് വചസാമിതി സംസ്മൃതാ

സ്വാഭാവികമായും ആകസ്മികമായും വരുന്ന പാപങ്ങൾ നീങ്ങുന്നതാണ് ശാന്തി. പരമശാന്തി എന്നത് പൂർണ്ണമായ നിയന്ത്രണമാണെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു.

പ്രകാശോ ദീപ്തിരിത്യുക്തഃ സര്വതഃ സര്വദാ ദ്വിജാഃ സര്വേന്ദ്രിയപ്രസാദസ്തു ബുദ്ധേര്വൈ മരുതാമപി

പ്രകാശം എന്നും ദീപ്തി എന്നും പറയപ്പെടുന്നത് എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും ഉണ്ടാകുന്ന വെളിച്ചമാണ്, ദ്വിജന്മാരേ. എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കും ഉള്ള സുതാര്യത ബുദ്ധിയുടെയും, വായുവിന്റെയും ഭാഗമാണ്.

പ്രസാദ ഇതി സമ്പ്രോക്തഃ സ്വാന്തേ ത്വിഹ ചതുഷ്ടയേ പ്രാണോ ഽപാനഃ സമാനശ് ച ഉദാനോ വ്യാന ഏവ ച

ഈ സുതാര്യതയെ 'പ്രസാദം' എന്നു വിളിക്കുന്നു. ശരീരത്തിൽ നാലു പ്രധാന ഭാഗങ്ങളുണ്ട്: പ്രാണൻ, അപാനൻ, സമാനൻ, ഉദാനൻ, വ്യാനൻ.