കൃതാസ്ത്രാ ബലിനഃ ശൂരാ ധര്മാത്മാനോ മനസ്വിനഃ ശൂരശ് ച ശൂരസേനശ് ച ധൃഷ്ടഃ കൃഷ്ണസ്തഥൈവ ച
അവർ ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യവും, ശക്തിയും, വീരതയും, ധാർമ്മികതയും, ബുദ്ധിയും ഉള്ളവരായിരുന്നു: ശൂരൻ, ശൂരസേനൻ, ധൃഷ്ടൻ, കൃഷ്ണൻ എന്നിവരും.
ജയധ്വജശ് ച രാജാസീദ് ആവന്തീനാം വിശാം പതിഃ ജയധ്വജസ്യ പുത്രോ ഽഭൂത് താലജങ്ഘോ മഹാബലഃ
ജയധ്വജൻ അവന്തി ജനങ്ങളുടെ രാജാവായിരുന്നു; ജയധ്വജന്റെ പുത്രൻ മഹാബലശാലിയായ താളജംഘൻ.
ശതം പുത്രാസ്തു തസ്യേഹ താലജങ്ഘാഃ പ്രകീര്തിതാഃ തേഷാം ജ്യേഷ്ഠോ മഹാവീര്യോ വീതിഹോത്രോ ഽഭവന്നൃപഃ
അവന്നു ഇവിടെ നൂറ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവർ താളജംഘന്മാർ എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെടുന്നത്; അവരുടെ ജ്യേഷ്ഠനും മഹാവീര്യശാലിയുമായ രാജാവാണ് വീതിഹോത്രൻ.
വൃഷപ്രഭൃതയശ്ചാന്യേ തത്സുതാഃ പുണ്യകര്മണഃ വൃഷോ വംശകരസ്തേഷാം തസ്യ പുത്രോ ഽഭവന്മധുഃ
വൃഷൻ തുടങ്ങിയവരും, പുണ്യമുള്ളവരായ വീതിഹോത്രന്റെ പുത്രന്മാരുമാണ്; അവരുടെ വംശം വൃഷനിൽ നിന്നാണ് ആരംഭിച്ചത്, അവന്റെ പുത്രൻ മധു.
മധോഃ പുത്രശതം ചാസീദ് വൃഷ്ണിസ്തസ്യ തു വംശഭാക് വൃഷ്ണേസ്തു വൃഷ്ണയഃ സര്വേ മധോര്വൈ മാധവാഃ സ്മൃതാഃ യാദവാ യദുവംശേന നിരുച്യന്തേ തു ഹൈഹയാഃ
മധുവിന് നൂറ് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു. അവരിൽ വൃഷ്ണി ആ വംശത്തിന്റെ പാരമ്പര്യാവകാശിയായി. വൃഷ്ണിയുടെ സന്തതികളെ വൃഷ്ണികൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു, മധുവിന്റെ സന്തതികളെ മാധവന്മാർ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. യദുവംശത്തിൽ നിന്നുള്ള ഹൈഹയന്മാരെ യാദവന്മാർ എന്നും പറയുന്നു.
തേഷാം പഞ്ച ഗണാ ഹ്യേതേ ഹൈഹയാനാം മഹാത്മനാമ്
ഈ മഹാത്മാക്കളായ ഹൈഹയന്മാരിൽ അഞ്ചു പ്രധാന കുടുംബങ്ങൾ ഉണ്ട്.
വീതിഹോത്രാശ് ച ഹര്യാതാ ഭോജാശ്ചാവന്തയസ് തഥാ ശൂരസേനാസ്തു വിഖ്യാതാസ് താലജങ്ഘാസ്തഥൈവ ച
വീതിഹോത്രർ, ഹര്യാതർ, ഭോജർ, അവന്തികൾ, പ്രശസ്തരായ ശൂരസേനർ, കൂടാതെ താളജംഘന്മാർ ഇവരാണ് ആ അഞ്ചു കുടുംബങ്ങൾ.
ശൂരശ് ച ശൂരസേനശ് ച വൃഷഃ കൃഷ്ണസ്തഥൈവ ച ജയധ്വജഃ പഞ്ചമസ്തു വിഖ്യാതാ ഹൈഹയോത്തമാഃ
ശൂരൻ, ശൂരസേനൻ, വൃഷൻ, കൃഷ്ണൻ, ജയധ്വജൻ — ഇവരാണ് ഹൈഹയന്മാരിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തരായ അഞ്ചുപേർ.
ശൂരശ് ച ശൂരവീരശ് ച ശൂരസേനസ്യ ചാനഘാഃ ശൂരസേനാ ഇതി ഖ്യാതാ ദേശാസ്തേഷാം മഹാത്മനാമ്
ശൂരനും ശൂരവീരനും, ശൂരസേനന്റെ മഹത്വമുള്ള പുത്രന്മാരും ചേർന്ന് ശൂരസേനർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇവർക്ക് ആ ദേശങ്ങൾ സ്വന്തമായിരുന്നു.
വീതിഹോത്രസുതശ്ചാപി വിശ്രുതോ നര്ത ഇത്യുത ദുര്ജയഃ കൃഷ്ണപുത്രസ്തു ബഭൂവാമിത്രകര്ശനഃ
വീതിഹോത്രന്റെ പ്രശസ്തനായ മകൻ നർത്തനായിരുന്നു. കൃഷ്ണന്റെ മകൻ ദുര്ജയൻ അമിത്രകർശനൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.
ക്രോഷ്ടുശ് ച ശൃണു രാജര്ഷേര് വംശമുത്തമപൌരുഷമ് യസ്യാന്വയേ തു സമ്ഭൂതോ വിഷ്ണുര് വൃഷ്ണികുലോദ്വഹഃ
രാജർഷിയായ ക്രോഷ്ടുവിന്റെ മഹത്വമുള്ള വംശത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. ആ വംശത്തിൽ വൃഷ്ണി കുടുംബത്തിലെ പ്രധാനനായ വിഷ്ണു ജനിച്ചു.
ക്രോഷ്ടോരേകോ ഽഭവത്പുത്രോ വൃജിനീവാന്മഹായശാഃ തസ്യ പുത്രോ ഽഭവത് സ്വാതീ കുശങ്കുസ് തത്സുതോ ഽഭവത്
ക്രോഷ്ടുവിന് ഒരേയൊരു മകൻ ഉണ്ടായിരുന്നു — പ്രശസ്തനായ വൃജിനീവാൻ. അവന്റെ മകൻ സ്വാതിയും, സ്വാതിയുടെ മകൻ കുശങ്കുവുമാണ്.
അഥ പ്രസൂതിമിച്ഛന്വൈ കുശങ്കുഃ സുമഹാബലഃ മഹാക്രതുഭിര് ഈജേ ഽസൌ വിവിധൈരാപ്തദക്ഷിണൈഃ
ശക്തിയുള്ള കുശങ്കു സന്തതിയുണ്ടാകണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചു, വലിയ യാഗങ്ങൾ നടത്തി ധാരാളം ദാനങ്ങൾ നൽകി.
ജജ്ഞേ ചിത്രരഥസ്തസ്യ പുത്രഃ കര്മഭിര് അന്വിതഃ അഥ ചൈത്രരഥോ വീരോ യജ്വാ വിപുലദക്ഷിണഃ
കുശങ്കുവിന് കര്മ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ചിത്രരഥൻ എന്ന മകൻ ജനിച്ചു. ചിത്രരഥൻ ധീരനും വലിയ യാഗങ്ങൾ നടത്തി ധാരാളം ദാനങ്ങൾ നൽകിയവനുമായിരുന്നു.
ശശബിന്ദുസ് തു വൈ രാജാ അന്വയാദ് വ്രതമ് ഉത്തമമ് ചക്രവര്തീ മഹാസത്ത്വോ മഹാവീര്യോ ബഹുപ്രജാഃ
ഈ വംശത്തിൽ ഉത്തമവ്രതശീലനായ രാജാവ് ശശബിന്ദു ജനിച്ചു. അവൻ ലോകവിജയിയും മഹാസക്തനും ധൈര്യശാലിയും അനേകം മക്കളുള്ളവനുമായിരുന്നു.
ശശബിന്ദോസ്തു പുത്രാണാം സഹസ്രാണാമഭൂച്ഛതമ് ശംസന്തി തസ്യ പുത്രാണാമ് അനന്തകമ് അനുത്തമമ്
ശശബിന്ദുവിന് ഒരു ലക്ഷം മക്കളുണ്ടായിരുന്നു. അവരിൽ അനന്തകൻ എന്നവൻ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനും അതുല്യനും ആയിരുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.
അനന്തകാത് സുതോ യജ്ഞോ യജ്ഞസ്യ തനയോ ധൃതിഃ ഉശനാസ്തസ്യ തനയഃ സമ്പ്രാപ്യ തു മഹീമിമാമ്
അനന്തകന്റെ മകൻ യജ്ഞൻ, യജ്ഞന്റെ മകൻ ധൃതി, ധൃതിയുടെ മകൻ ഉശനസ് — അവൻ ഈ ഭൂമി സ്വന്തമാക്കി.
ആജഹാരാശ്വമേധാനാം ശതമുത്തമധാര്മികഃ സ്മൃതശ്ചോശനസഃ പുത്രഃ സിതേഷുര് നാമ പാര്ഥിവഃ
നീതിമാനായ ഉശനസ് നൂറ് അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നടത്തി. അവന്റെ മകൻ സിതേഷു എന്ന രാജാവായിരുന്നു.
മരുതസ്തസ്യ തനയോ രാജര്ഷിര്വംശവര്ധനഃ വീരഃ കമ്ബലബര്ഹിസ്തു മരുസ്തസ്യാത്മജഃ സ്മൃതഃ
സിതേഷുവിന്റെ മകൻ മരുത് രാജർഷിയും വംശവൃദ്ധിക്കാരനും ആയിരുന്നു. ധൈര്യശാലിയായ കംബലബർഹി മരുതിന്റെ മകനായി അറിയപ്പെടുന്നു.
പുത്രസ്തു രുക്മകവചോ വിദ്വാന് കമ്ബലബര്ഹിഷഃ നിഹത്യ രുക്മകവചോ വീരാന് കവചിനോ രണേ
കംബലബർഹിയുടെ മകൻ പണ്ഡിതനായ രുക്മകവചൻ ആയിരുന്നു. രുക്മകവചൻ യുദ്ധത്തിൽ കാവചം ധരിച്ച വീരന്മാരെ സംഹരിച്ചു.
ധന്വിനോ നിശിതൈര് ബാണൈര് അവാപ ശ്രിയമുത്തമാമ് അശ്വമേധേ തു ധര്മാത്മാ ഋത്വിഗ്ഭ്യഃ പൃഥിവീം ദദൌ
തന്റെ വില്ലിൽ നിന്നുള്ള മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവൻ ഉത്തമമായ മഹത്വം നേടി. അശ്വമേധയാഗത്തിൽ ധർമ്മശീലൻ ആയ അവൻ ഭൂമി യാഗികർക്കു ദാനം ചെയ്തു.
ജജ്ഞേ തു രുക്മകവചാത് പരാവൃത്പരവീരഹാ ജജ്ഞിരേ പഞ്ച പുത്രാസ്തു മഹാസത്ത്വാഃ പരാവൃതഃ
രുക്മകവചനിൽ നിന്ന് പരാവൃതൻ ജനിച്ചു — ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിച്ചവൻ. മഹാസക്തനായ പരാവൃതിന് അഞ്ചു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി.
രുക്മേഷുഃ പൃഥുരുക്മശ് ച ജ്യാമഘഃ പരിഘോ ഹരിഃ പരിഘം ച ഹരിം ചൈവ വിദേഹേഷു പിതാ ന്യസത്
രുക്മേശു, പൃഥുരുക്മ, ജ്യാമഘ, പരിഘ, ഹരി ഇവരെ അവന്റെ അച്ഛൻ വിധേഹരാജ്യത്തിൽ പരിഘയെയും ഹരിയെയും നിയോഗിച്ചു.
രുക്മേഷുരഭവദ്രാജാ പൃഥുരുക്മസ്തദാശ്രയാത് തൈസ്തു പ്രവ്രാജിതോ രാജാ ജ്യാമഘോ ഽവസദാശ്രമേ
രുക്മേശു രാജാവായി, പൃഥുരുക്മയും അവനെ ആശ്രയിച്ച് രാജാവായി. എന്നാൽ ജ്യാമഘനെ അവർ രാജ്യത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി, ജ്യാമഘൻ ആശ്രമത്തിൽ താമസിച്ചു.
പ്രശാന്തഃ സ വനസ്ഥോ ഽപി ബ്രാഹ്മണൈരേവ ബോധിതഃ ജഗാമ ധനുരാദായ ദേശമന്യം ധ്വജീ രഥീ
അവൻ ശാന്തനും കാട്ടിൽ താമസിക്കുന്നവനുമായിരുന്നു, എന്നാൽ ബ്രാഹ്മണന്മാർ അവനെ ഉപദേശിച്ചു. അപ്പോൾ അവൻ വില്ലെടുത്ത് പതാകയുമായി രഥത്തിൽ കയറി മറ്റൊരു ദേശത്തേക്ക് യാത്രയായി.
നര്മദാതീരമേകാകീ കേവലം ഭാര്യയാ യുതഃ ഋക്ഷവന്തം ഗിരിം ഗത്വാ ത്യക്തമന്യൈരുവാസ സഃ
അവൻ ഭാര്യയെ മാത്രം കൂട്ടിക്കൊണ്ടു, നർമദാ നദിയുടെ തീരത്തുള്ള ഋക്ഷവാൻ പർവ്വതത്തിലേക്ക് പോയി, മറ്റവരാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടവനായി അവിടെ താമസിച്ചു.
ജ്യാമഘസ്യാഭവദ്ഭാര്യാ ശൈബ്യാ ശീലവതീ സതീ സാ ചൈവ തപസോഗ്രേണ ശൈബ്യാ വൈ സമ്പ്രസൂയത
ജ്യാമഘന്റെ ഭാര്യ ശൈബ്യ ആയിരുന്നു; അവൾ നല്ല സ്വഭാവവും വിശുദ്ധിയും ഉള്ളവളായിരുന്നു. കഠിനമായ തപസ്സിലൂടെ ശൈബ്യയ്ക്ക് ഒരു മകൻ ജനിച്ചു.
സുതം വിദര്ഭം സുഭഗാ വയഃപരിണതാ സതീ രാജാ പുത്രസുതായാം തു വിദ്വാംസൌ ക്രഥകൈശികൌ
ആ ഭാഗ്യശാലിയും പ്രായപൂർത്തിയായ ശൈബ്യയ്ക്ക് വിദ്യർഭ എന്നൊരു മകൻ ജനിച്ചു. രാജാവിന്റെ മകളിൽ നിന്ന് ക്രഥനും കൈശികനും പണ്ഡിതന്മാരായി ജനിച്ചു.
പുത്രൌ വിദര്ഭരാജസ്യ ശൂരൌ രണവിശാരദൌ രോമപാദസ്തൃതീയശ് ച ബഭ്രുസ്തസ്യാത്മജഃ സ്മൃതഃ
വിദർഭരാജാവിന് രോമപാദൻ എന്ന ധീരനും യുദ്ധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും, മൂന്നാമനായ ബഭ്രു എന്നതും പുത്രന്മാരായി ജനിച്ചു.
സുധൃതിസ്തനയസ്തസ്യ വിദ്വാന്പരമധാര്മികഃ കൌശികസ്തനയസ്തസ്മാത് തസ്മാച്ചൈദ്യാന്വയഃ സ്മൃതഃ
അവനു സുദൃതി എന്ന ജ്ഞാനിയും ഉത്തമധാർമ്മികനും ആയ മകൻ ഉണ്ടായി. സുദൃതിയിൽ നിന്ന് കൗശികൻ ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് ചേദി വംശം പ്രസിദ്ധമായി.