സര്വമര്ഹതി കല്യാണം കനീയാന് അപി സ പ്രഭുഃ അര്ഹഃ പൂരുരിദം രാജ്യം യഃ സുതോ വാക്യകൃത്തവ
ഏതെങ്കിലും മകൻ, ചെറുപ്പനായാലും, യോഗ്യനാണെങ്കിൽ എല്ലാ സൗഭാഗ്യവും അധികാരവും അർഹിക്കുന്നു. പൂർവു ഈ രാജ്യം അർഹനാണ്, കാരണം അവൻ മാതാപിതാക്കളുടെ വാക്ക് കേൾക്കുന്നവനാണ്.
വരദാനേന ശുക്രസ്യ ന ശക്യം കര്തുമന്യഥാ ഏവം ജാനപദൈസ്തുഷ്ടൈര് ഇത്യുക്തോ നാഹുഷസ്തദാ
ശുക്രന്റെ വരം മൂലം ഇതിന് മറുവഴിയില്ല; ജനങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ ഇതാണ് നാഹുഷൻ പറഞ്ഞത്.
അഭിഷിച്യ തതോ രാജ്യം പൂരും സ സുതമ് ആത്മനഃ ദിശി ദക്ഷിണപൂര്വസ്യാം തുര്വസും പുത്രമാദിശത്
അതിനുശേഷം, അവൻ തന്റെ മകൻ പൂരുവിനെ രാജാവാക്കി, തുർവസുവിനെ തെക്കുകിഴക്കൻ ദിക്കിൽ നിയോഗിച്ചു.
ദക്ഷിണായാമഥോ രാജാ യദും ജ്യേഷ്ഠം ന്യയോജയത് പ്രതീച്യാമുത്തരസ്യാം തു ദ്രുഹ്യും ചാനും ച താവുഭൌ
രാജാവ് മൂത്തമകൻ യദുവിനെ തെക്കോട്ട് നിയോഗിച്ചു; പടിഞ്ഞാറും വടക്കുമാണ് ദ്രുഹ്യുവിനെയും അനുവിനെയും ഏൽപ്പിച്ചത്.
സപ്തദ്വീപാം യയാതിസ്തു ജിത്വാ പൃഥ്വീം സസാഗരാമ് വ്യഭജച്ച ത്രിധാ രാജ്യം പുത്രേഭ്യോ നാഹുഷസ്തദാ
ഏഴു ദ്വീപുകളും സമുദ്രങ്ങളുമുള്ള ഭൂമി ജയിച്ച ശേഷം, നാഹുഷന്റെ മകൻ യയാതി രാജ്യം മൂന്നു ഭാഗങ്ങളായി മക്കൾക്കിടയിൽ വിഭജിച്ചു.
പുത്രസംക്രാമിതശ്രീസ്തു ഹര്ഷനിര്ഭരമാനസഃ പ്രീതിമാനഭവദ്രാജാ ഭാരമ് ആവേശ്യ ബന്ധുഷു
മക്കൾക്ക് രാജസൗഭാഗ്യം കൈമാറി, രാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ മനസ്സിൽ നിറഞ്ഞ സന്തോഷത്തോടെ രാജഭാരം ബന്ധുക്കൾക്കു ഏൽപ്പിച്ചു.
അത്ര ഗാഥാ മഹാരാജ്ഞാ പുരാ ഗീതാ യയാതിനാ യാഭിഃ പ്രത്യാഹരേത് കാമാന് സര്വതോ ഽങ്ഗാനി കൂര്മവത്
ഇവിടെ മഹാരാജാവ് യയാതി പഴയകാലത്ത് പാടിയ ഗാഥകൾ ഉണ്ട്; അവയാൽ ആഗ്രഹങ്ങൾ എല്ലാം ആമയുടെ കാലുകൾ പോലെ ഉള്ളിലേക്ക് വലിച്ചെടുക്കാം.
താഭിര് ഏവ നരഃ ശ്രീമാന് നാന്യഥാ കര്മകോടികൃത് ന ജാതു കാമഃ കാമാനാമ് ഉപഭോഗേന ശാമ്യതി
ഇവയാൽ മാത്രമേ ഭാഗ്യവാൻ പുരുഷൻ നേടൂ; അനേകം പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്താലും ആഗ്രഹങ്ങൾ അനുഭവിച്ചാൽ ആഗ്രഹം ശമിക്കില്ല.
ഹവിഷാ കൃഷ്ണവര്ത്മേവ ഭൂയ ഏവാഭിവര്ധതേ യത്പൃഥിവ്യാം വ്രീഹിയവം ഹിരണ്യം പശവഃ സ്ത്രിയഃ
ഹോമദഹനത്തിൽ ഇന്ധനം ചേർക്കുന്നതുപോലെ, ഭൂമിയിലെ അരി, യവം, പൊന്നു, പശുക്കൾ, സ്ത്രീകൾ എന്നിവയൊക്കെ ആഗ്രഹം കൂടുതൽ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
നാലമേകസ്യ തത്സര്വമ് ഇതി മത്വാ ശമം വ്രജേത് യദാ ന കുരുതേ ഭാവം സര്വഭൂതേഷു പാപകമ്
'ഇതെല്ലാം ഒരാള്ക്ക് മതിയാവില്ല' എന്ന് കരുതി, ഒരാൾ മനസ്സിലൊരു ദോഷവും ഇല്ലാതെ സമാധാനം തേടണം.
കര്മണാ മനസാ വാചാ ബ്രഹ്മ സമ്പദ്യതേ തദാ യദാ പരാന്ന ബിഭേതി പരേ ചാസ്മാന്ന ബിഭ്യതി
പ്രവൃത്തിയിലും മനസ്സിലും വാക്കിലും ബ്രഹ്മം പ്രാപിച്ചാൽ, മറ്റുള്ളവരെ ഭയപ്പെടുകയില്ല, മറ്റുള്ളവരും അവനെ ഭയപ്പെടുകയില്ല.
യദാ ന നിന്ദേന്ന ദ്വേഷ്ടി ബ്രഹ്മ സമ്പദ്യതേ തദാ യാ ദുസ്ത്യജാ ദുര്മതിഭിര് യാനജീര്യതി ജീര്യതഃ
നിന്ദിക്കാതെയും ദ്വേഷിക്കാതെയും ഇരിക്കുമ്പോൾ ബ്രഹ്മം പ്രാപിക്കുന്നു; അജ്ഞാനികൾക്ക് ഉപേക്ഷിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള ആഗ്രഹം ശരീരം വാടുമ്പോൾ വാടുന്നു.
യോ ഽസൌ പ്രാണാന്തികോ രോഗസ് താം തൃഷ്ണാം ത്യജതഃ സുഖമ് ജീര്യന്തി ജീര്യതഃ കേശാ ദന്താ ജീര്യന്തി ജീര്യതഃ
ജീവിതം അവസാനിപ്പിക്കുന്ന രോഗം ആഗ്രഹമാണ്; അതു ഉപേക്ഷിക്കുന്നവന് സന്തോഷം ലഭിക്കും. വയസ്സാകുമ്പോൾ മുടിയും പല്ലുകളും പോവുന്നതുപോലെ, ആഗ്രഹവും വാടിപ്പോകുന്നു.
ചക്ഷുഃശ്രോത്രേ ച ജീര്യേതേ തൃഷ്ണൈകാ നിരുപദ്രവാ ജീര്യന്തി ദേഹിനഃ സര്വേ സ്വഭാവാദേവ നാന്യഥാ
കണ്ണും ചെവിയും വാടുന്നു, പക്ഷേ ആഗ്രഹം മാത്രം തൊടപ്പെടുന്നില്ല; ശരീരത്തിലെ എല്ലാം സ്വാഭാവികമായി വാടുന്നു, വേറെയൊരു വഴി ഇല്ല.
ജീവിതാശാ ധനാശാ ച ജീര്യതോ ഽപി ന ജീര്യതേ യച്ച കാമസുഖം ലോകേ യച്ച ദിവ്യം മഹത്സുഖമ്
ജീവിതത്തിലും ധനത്തിലും ആസയും വയസ്സാകുമ്പോഴും വാടുന്നില്ല; ലോകത്തിലെ ആഗ്രഹസുഖവും സ്വർഗത്തിലെ വലിയ സുഖവും
തൃഷ്ണാക്ഷയസുഖസ്യൈതത് കലാം നാര്ഹതി ഷോഡശീമ് ഏവമുക്ത്വാ സ രാജര്ഷിഃ സദാരഃ പ്രാവിശദ്വനമ്
ആഗ്രഹം നശിച്ചുള്ള സന്തോഷത്തിന്റെ പത്തിനാറിൽ ഒന്ന് പോലും തുല്യമല്ല. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാജർഷി ഭാര്യയുമായി കാടിലേക്ക് പോയി.
ഭൃഗുതുങ്ഗേ തപസ്തപ്ത്വാ തത്രൈവ ച മഹായശാഃ സാധയിത്വാ ത്വനശനം സദാരഃ സ്വര്ഗമാപ്തവാന്
ഭൃഗു ശിഖരത്തിൽ മഹത്വം നേടിയവൻ കഠിനമായ തപസ്സ് അനുഷ്ഠിച്ച്, ഉപവാസ വ്രതം പൂർത്തിയാക്കി, ഭാര്യയോടൊപ്പം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
തസ്യ വംശാസ്തു പഞ്ചൈതേ പുണ്യാ ദേവര്ഷിസത്കൃതാഃ യൈര്വ്യാപ്താ പൃഥിവീ കൃത്സ്നാ സൂര്യസ്യേവ മരീചിഭിഃ
അവന്റെ അഞ്ചു വംശങ്ങൾ ദൈവമുനികളാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടവയും പുണ്യവുമായിരുന്നു; അവയുടെ കീർത്തി സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾപോലെ ഭൂമിയൊട്ടാകെ വ്യാപിച്ചു.
ധനീ പ്രജാവാന് ആയുഷ്മാന് കീര്തിമാംശ് ച ഭവേന്നരഃ യയാതിചരിതം പുണ്യം പഠഞ്ഛൃണ്വംശ് ച ബുദ്ധിമാന്
യയാതിയുടെ പുണ്യമുള്ള കർമ്മങ്ങൾ വായിക്കുകയോ കേൾക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ ധനികനും സന്താനസമ്പന്നനും ദീർഘായുസ്സുള്ളവനും പ്രശസ്തനും ബുദ്ധിമാനുമാകും.
സര്വപാപവിനിര്മുക്തഃ ശിവലോകേ മഹീയതേ
അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി ശിവലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
യദോര്വംശം പ്രവക്ഷ്യാമി ജ്യേഷ്ഠസ്യോത്തമതേജസഃ സംക്ഷേപേണാനുപൂര്വ്യാച്ച ഗദതോ മേ നിബോധത
ജ്യേഷ്ഠനും മഹാതേജസ്സുള്ളവനുമായ യദുവിന്റെ വംശം ഞാൻ ഇനി ക്രമത്തിൽ സംക്ഷിപ്തമായി പറയാം; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
യദോഃ പുത്രാ ബഭൂവുര് ഹി പഞ്ച ദേവസുതോപമാഃ സഹസ്രജിത്സുതോ ജ്യേഷ്ഠഃ ക്രോഷ്ടുര് നീലോ ഽജകോ ലഘുഃ
യദുവിന് ദൈവപുത്രന്മാരെപ്പോലെയുള്ള അഞ്ച് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: ജ്യേഷ്ഠനായ സഹസ്രജിത്, പിന്നെ ക്രോഷ്ടു, നീല, അജക, ലഘു.
സഹസ്രജിത്സുതസ്തദ്വച് ഛതജിന്നാമ പാര്ഥിവഃ സുതാഃ ശതജിതഃ ഖ്യാതാസ് ത്രയഃ പരമകീര്തയഃ
സഹസ്രജിതിൽ നിന്ന് ശതജിത് എന്ന രാജാവും, ശതജിതിന് പരമകീർത്തിയുള്ള മൂന്ന് പുത്രന്മാരും ജനിച്ചു.
ഹൈഹയശ് ച ഹയശ്ചൈവ രാജാ വേണുഹയശ് ച യഃ ഹൈഹയസ്യ തു ദായാദോ ധര്മ ഇത്യഭിവിശ്രുതഃ
ഹൈഹയ, ഹയ, രാജാവായ വേണുഹയ — ഇവരാണ് അവന്റെ പുത്രന്മാർ; ഹൈഹയയുടെ വംശാവലി ധർമ്മ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തി നേടി.
തസ്യ പുത്രോ ഽഭവദ്വിപ്രാ ധര്മനേത്ര ഇതി ശ്രുതഃ ധര്മനേത്രസ്യ കീര്തിസ് തു സംജയസ് തസ്യ ചാത്മജഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, അവന്റെ പുത്രൻ ധർമ്മനേത്ര എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെടുന്നത്; ധർമ്മനേത്രന്റെ പുത്രൻ കീർത്തി, അവന്റെ പുത്രൻ സംജയൻ.
സംജയസ്യ തു ദായാദോ മഹിഷ്മാന്നാമ ധാര്മികഃ ആസീന് മഹിഷ്മതഃ പുത്രോ ഭദ്രശ്രേണ്യഃ പ്രതാപവാന്
സംജയന്റെ വംശാവലി മഹിഷ്മാൻ എന്ന ധാർമ്മികനായവനായിരുന്നു; മഹിഷ്മാന്റെ പുത്രൻ ഭദ്രശ്രേണ്യൻ എന്ന പരാക്രമശാലിയായിരുന്നു.
ഭദ്രശ്രേണ്യസ്യ ദായാദോ ദുര്ദമോ നാമ പാര്ഥിവഃ ദുര്ദമസ്യ സുതോ ധീമാന് ധനകോ നാമ വിശ്രുതഃ
ഭദ്രശ്രേണ്യന്റെ വംശാവലി ദുര്ദമൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു; ദുര്ദമന്റെ ബുദ്ധിമാനായ പുത്രൻ ധനക എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെടുന്നത്.
ധനകസ്യ തു ദായാദാശ് ചത്വാരോ ലോകസംമതാഃ കൃതവീര്യഃ കൃതാഗ്നിശ് ച കൃതവര്മാ തഥൈവ ച
ധനകന്റെ നാല് പുത്രന്മാർ ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തരായിരുന്നു: കൃതവീര്യൻ, കൃതാഗ്നി, കൃതവർമ, കൃതൗജസ്.
കൃതൌജാശ് ച ചതുര്ഥോ ഽഭൂത് കാര്തവീര്യസ്തതോ ഽര്ജുനഃ ജജ്ഞേ ബാഹുസഹസ്രേണ സപ്തദ്വീപേശ്വരോത്തമഃ
നാലാമൻ കൃതൗജസ്; അവനിൽ നിന്ന് ആയിരം കൈകളുള്ള ഏഴു ദ്വീപുകളുടെ പരമാധിപനായ കാർതവീര്യ അർജ്ജുനൻ ജനിച്ചു.
തസ്യ രാമസ് തദാ ത്വാസീന് മൃത്യുര്നാരായണാത്മകഃ തസ്യ പുത്രശതാന്യാസന് പഞ്ച തത്ര മഹാരഥാഃ
അവനു വേണ്ടി രാമൻ, നാരായണന്റെ സ്വരൂപത്തിൽ, മരണമായി; അവനു നൂറ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, അതിൽ അഞ്ചു പേർ മഹാരഥന്മാരായിരുന്നു.