ലിങ്ഗപുരാണമ്

ജ്യേഷ്ഠസ്തു യതിര്മോക്ഷാര്ഥോ ബ്രഹ്മഭൂതോ ഽഭവത്പ്രഭുഃ തേഷാം യയാതിഃ പഞ്ചാനാം മഹാബലപരാക്രമഃ

മൂത്തവനായ യതി മോക്ഷം ആഗ്രഹിച്ച് ബ്രഹ്മസ്വരൂപനായി. അവിടെ അഞ്ചുപേരിൽ യയാതി മഹാബലശാലിയും വീരനുമായിരുന്നു.

ദേവയാനീമുശനസഃ സുതാം ഭാര്യാമവാപ സഃ ശര്മിഷ്ഠാമാസുരീം ചൈവ തനയാം വൃഷപര്വണഃ

യയാതി ഉശനസിന്റെ മകളായ ദേവയാനിയെ ഭാര്യയായി നേടി. കൂടാതെ വൃഷപർവയുടെ മകളായ അസുരവംശജയായ ശർമിഷ്ഠയെയും ഭാര്യയാക്കി.

യദും ച തുര്വസും ചൈവ ദേവയാനീ വ്യജായത താവുഭൌ ശുഭകര്മാണൌ സ്തുതൌ വിദ്യാവിശാരദൌ

ദേവയാനി യയാതിക്ക് യദുവിനെയും തുര്വസുവിനെയും പ്രസവിച്ചു. ഇരുവരും നല്ല പ്രവൃത്തിയുള്ളവരും പ്രശംസിതരും വിദ്യയിൽ നിപുണരുമായിരുന്നു.

ദ്രുഹ്യം ചാനും ച പൂരും ച ശര്മിഷ്ഠാ വാര്ഷപര്വണീ യയാതയേ രഥം തസ്മൈ ദദൌ ശുക്രഃ പ്രതാപവാന്

വൃഷപർവയുടെ മകളായ ശർമിഷ്ഠ യയാതിക്ക് ദ്രുഹ്യുവിനെയും അനുവിനെയും പുരുവിനെയും പ്രസവിച്ചു. യയാതിക്ക് മഹാതേജസ്സുള്ള ശുക്രൻ ഒരു രഥം നൽകി.

തോഷിതസ്തേന വിപ്രേന്ദ്രഃ പ്രീതഃ പരമഭാസ്വരമ് സുസംഗം കാഞ്ചനം ദിവ്യമ് അക്ഷയേ ച മഹേഷുധീ

യയാതിയുടെ സേവനത്തിൽ സന്തോഷിച്ച മഹാവിപ്രൻ അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ള, നല്ലതായും സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ദിവ്യമായ, ക്ഷയിക്കാത്ത മഹാരഥം അവനു നൽകി.

യുക്തം മനോജവൈര് അശ്വൈര് യേന കന്യാം സമുദ്വഹന് സ തേന രഥമുഖ്യേന ഷണ്മാസേനാജയന്മഹീമ്

മനസ്സുപോലെ വേഗമുള്ള കുതിരകൾ ചേർത്ത ആ രഥത്തിൽ കന്യയെ കയറ്റി, ആ ശ്രേഷ്ഠമായ രഥം ഉപയോഗിച്ച് യയാതി ആറുമാസത്തിനകം ഭൂമി ജയിച്ചു.

യയാതിര്യുധി ദുര്ധര്ഷോ ദേവദാനവമാനുഷൈഃ ഭവഭക്തസ്തു പുണ്യാത്മാ ധര്മനിഷ്ഠഃ സമഞ്ജസഃ

യയാതിയെ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു. ഭവഭക്തനും പുണ്യാത്മാവും ധർമ്മനിഷ്ഠനും നേരായവനും ആയിരുന്നു.

യജ്ഞയാജീ ജിതക്രോധഃ സര്വഭൂതാനുകമ്പനഃ കൌരവാണാം ച സര്വേഷാം സ ഭവദ്രഥ ഉത്തമഃ

യയാതി യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി, ക്രോധം ജയിച്ചു, എല്ലാ ജീവികളോടും കരുണയുള്ളവനായിരുന്നു. കൗരവന്മാരിൽ ഭവദ്രഥൻ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായിരുന്നു.

യാവന്നരേന്ദ്രപ്രവരഃ കൌരവോ ജനമേജയഃ പൂരോര്വംശസ്യ രാജ്ഞസ്തു രാജ്ഞഃ പാരിക്ഷിതസ്യ തു

രാജാക്കന്മാരിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തനായ കൗരവനായ ജനമേജയൻ വരെയുള്ള കാലം വരെ, പുരുവംശത്തിലും പാർക്ഷിതൻ രാജാവിന്റെ വംശത്തിലും രാജാക്കന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.

ജഗാമ സ രഥോ നാശം ശാപാദ്ഗര്ഗസ്യ ധീമതഃ ഗര്ഗസ്യ ഹി സുതം ബാലം സ രാജാ ജനമേജയഃ

ഗർഗ്ഗൻ എന്ന ജ്ഞാനിയുടെ ശാപം മൂലം ആ രഥം നശിച്ചു. രാജാവ് ജനമേജയൻ ഗർഗ്ഗന്റെ ബാലനായ മകനെ കൊല്ലുകയുണ്ടായി.

അക്രൂരം ഹിംസയാമാസ ബ്രഹ്മഹത്യാമവാപ സഃ സ ലോഹഗന്ധീ രാജര്ഷിഃ പരിധാവന്നിതസ്തതഃ

അക്രൂരനെ അവൻ ഉപദ്രവിച്ചു, അതിനാൽ ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം അവനിൽ വീണു. ഇരുമ്പിന്റെ ഗന്ധം വഹിച്ചിരുന്ന ആ രാജർഷി ഇവിടെ അവിടെ അലയുകയായിരുന്നു.

പൌരജാനപദൈസ്ത്യക്തോ ന ലേഭേ ശര്മ കര്ഹിചിത് തതഃ സ ദുഃഖസംതപ്തോ ന ലേഭേ സംവിദം ക്വചിത്

നഗരവാസികളും ഗ്രാമവാസികളും അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു, ഒരിക്കലും അവൻ മനസ്സിന് സമാധാനം കണ്ടെത്തിയില്ല. ദുഃഖത്തിൽ കത്തിയവൻ എവിടെയും ആശ്വാസം കണ്ടെത്തിയില്ല.

ജഗാമ ശൌനകമൃഷിം ശരണ്യം വ്യഥിതസ്തദാ ഇന്ദ്രേതിര് നാമ വിഖ്യാതോ യോ ഽസൌ മുനിരുദാരധീഃ

അപ്പോൾ വേദനയോടെ അവൻ ശരണം തേടി ശൗണകമഹർഷിയെ സമീപിച്ചു. ഇന്ദ്രേതി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനും ഉത്തമബുദ്ധിയുള്ളവനുമായിരുന്നു ആ മഹർഷി.

യാജയാമാസ ചേന്ദ്രേതിസ് തം നൃപം ജനമേജയമ് അശ്വമേധേന രാജാനം പാവനാര്ഥം ദ്വിജോത്തമാഃ

ഇന്ദ്രേതി മഹർഷി, ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, രാജാവ് ജനമേജയനെ ശുദ്ധീകരണത്തിനായി അശ്വമെധയാഗം നടത്തിച്ചു.

സ ലോഹഗന്ധാന്നിര്മുക്ത ഏനസാ ച മഹായശാഃ യജ്ഞസ്യാവഭൃഥേ മധ്യേ യാതോ ദിവ്യോ രഥഃ ശുഭഃ

ഇരുമ്പിന്റെ ഗന്ധവും പാപവും വിട്ട്, മഹത്വമുള്ള ആ രാജാവ് യാഗസ്നാനത്തിനിടയിൽ ദിവ്യവും ഭംഗിയുള്ളതുമായ രഥത്തിൽ കയറി.

തസ്മാദ്വംശാത്പരിഭ്രഷ്ടോ വസോശ്ചേദിപതേഃ പുനഃ ദത്തഃ ശക്രേണ തുഷ്ടേന ലേഭേ തസ്മാദ് ബൃഹദ്രഥഃ

ആ വംശത്തിൽ നിന്ന് ചെദിരാജാവായ വസു പുറത്താക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീടു സന്തോഷത്തോടെ ഇന്ദ്രൻ തിരികെ നൽകി, അതിനാൽ ബൃഹദ്രഥൻ അതു സ്വന്തമാക്കി.

തതോ ഹത്വാ ജരാസംധം ഭീമസ്തം രഥമുത്തമമ് പ്രദദൌ വാസുദേവായ പ്രീത്യാ കൌരവനന്ദനഃ

പിന്നീട് ഭീമൻ ജരാസന്ധനെ വധിച്ചു, ആ ഉത്തമരഥം കൗരവകുലത്തിന്റെ സന്തോഷമേകുന്ന വാസുദേവനോടു സ്നേഹത്തോടെ സമ്മാനിച്ചു.

അഭ്യഷിഞ്ചത്പുരും പുത്രം യയാതിര്നാഹുഷഃ പ്രഭുഃ കൃതോപകാരസ്തേനൈവ പുരുണാ ദ്വിജസത്തമാഃ

നാഹുഷന്റെ വംശജനായ മഹാശക്തനായ യയാതി തന്റെ മകനായ പുരുവിനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു; അങ്ങനെ, ഉത്തമബ്രാഹ്മണന്മാരേ, പുരുവിന്റെ സേവനത്തിന് പ്രതിഫലം ലഭിച്ചു.

അഭിഷേക്തുകാമം ച നൃപം പുരും പുത്രം കനീയസമ് ബ്രാഹ്മണപ്രമുഖാ വര്ണാ ഇദം വചനമബ്രുവന്

തന്റെ ഇളയമകനായ പുരുവിനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണപ്രമുഖന്മാർ അടക്കമുള്ളവർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

കഥം ശുക്രസ്യ നപ്താരം ദേവയാന്യാഃ സുതം പ്രഭോ ജ്യേഷ്ഠം യദുമതിക്രമ്യ കനീയാന്രാജ്യമര്ഹതി

പ്രഭോ, ശുക്രന്റെ മകനും ദേവയാനിയുടെ പുത്രനുമായ ഇളയവൻ, മുതിർന്ന യദുവിനെ മറികടന്ന് രാജ്യം അർഹിക്കുന്നതെങ്ങനെ?

ഏതേ സംബോധയാമസ്ത്വാം ധര്മം ച അനുപാലയ

നാം നിന്നോട് ഇങ്ങനെ ഉപദേശിക്കുന്നു; നീ ധർമ്മം പാലിക്കണം.

ബ്രാഹ്മണപ്രമുഖാ വര്ണാഃ സര്വേ ശൃണ്വന്തു മേ വചഃ ജ്യേഷ്ഠം പ്രതി യഥാ രാജ്യം ന ദേയം മേ കഥഞ്ചന

ബ്രാഹ്മണപ്രമുഖന്മാരും മറ്റു വർഗ്ഗങ്ങളുമെല്ലാം എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കട്ടെ: എന്റെ കാര്യത്തിൽ, രാജ്യം ഒരിക്കലും ജ്യേഷ്ഠനു നൽകാൻ പാടില്ല.

മമ ജ്യേഷ്ഠേന യദുനാ നിയോഗോ നാനുപാലിതഃ പ്രതികൂലമതിശ്ചൈവ ന സ പുത്രഃ സതാം മതഃ

എന്റെ ജ്യേഷ്ഠനായ യദു എന്റെ കല്പന പാലിച്ചില്ല; അവന്റെ മനസ്സ് എപ്പോഴും എതിർവശത്തായിരുന്നു, അതുകൊണ്ട് സന്മാർഗ്ഗികൾക്ക് അവൻ മകനല്ല.

മാതാപിത്രോര്വചനകൃത് സദ്ഭിഃ പുത്രഃ പ്രശസ്യതേ സ പുത്രഃ പുത്രവദ് യസ് തു വര്തതേ മാതൃപിതൃഷു

അമ്മയുടെയും അച്ഛന്റെയും വാക്ക് അനുസരിക്കുന്ന മകനെയാണ് നല്ലവർ പ്രശംസിക്കുന്നത്; അമ്മയോടും അച്ഛനോടും മകൻപോലെ പെരുമാറുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥ മകൻ.

യദുനാഹമവജ്ഞാതസ് തഥാ തുര്വസുനാപി ച ദ്രുഹ്യേന ചാനുനാ ചൈവ മയ്യവജ്ഞാ കൃതാ ഭൃശമ്

യദുവും, അതുപോലെതന്നെ തുര്വസുവും, ദ്രുഹ്യുവും, അനുവും എന്നെ അവഗണിച്ചു; അവർ എല്ലാവരും എന്നെ വളരെ അപമാനിച്ചു.

പുരുണാ ച കൃതം വാക്യം മാനിതശ് ച വിശേഷതഃ കനീയാന്മമ ദായാദോ ജരാ യേന ധൃതാ മമ

പക്ഷേ, പുരു എന്റെ വാക്ക് അനുസരിച്ചു, പ്രത്യേകമായി എന്നെ ആദരിച്ചു; ഇളയവനാണെങ്കിലും അവൻ എന്റെ വംശാവലി, എന്റെ വൃദ്ധാവസ്ഥയെ അവൻ സംരക്ഷിച്ചു.

ശുക്രേണ മേ സമാദിഷ്ടാ ദേവയാന്യാഃ കൃതേ ജരാ പ്രാര്ഥിതേന പുനസ്തേന ജരാ സംചാരിണീ കൃതാ

ശുക്രൻ എന്നെ ഉപദേശിച്ചു, ദേവയാനിക്കായി വൃദ്ധാവസ്ഥ തേടി; പിന്നീടവൻ വീണ്ടും ആ വൃദ്ധാവസ്ഥ മറ്റൊരാളിലേക്ക് മാറ്റി.

ശുക്രേണ ച വരോ ദത്തഃ കാവ്യേനോശനസാ സ്വയമ് പുത്രോ യസ്ത്വനുവര്തേത സ തേ രാജ്യധരസ്ത്വിതി

ശുക്രൻ കാവ്യനായ ഉശനസിന് ഒരു വരം നൽകി: 'നിനക്ക് അനുസരണമുള്ള മകൻ രാജ്യം ഭരിക്കും.'

ഭവന്തോ ഽപ്യനുജാനന്തു പൂരൂ രാജ്യേ ഽഭിഷിച്യതേ യഃ പുത്രോ ഗുണസമ്പന്നോ മാതാപിത്രോര്ഹിതഃ സദാ

നിങ്ങളും സമ്മതിക്കണം: ഗുണസമ്പന്നനും അമ്മയെയും അച്ഛനെയും എല്ലായ്പോഴും ആദരിക്കുന്ന മകനാണ് രാജാവാകേണ്ടത്.