ആത്മവത് സര്വഭൂതാനാം ഹിതായൈവ പ്രവര്തനമ് അഹിംസൈഷാ സമാഖ്യാതാ യാ ചാത്മജ്ഞാനസിദ്ധിദാ
സ്വന്തം ആത്മാവിനെപ്പോലെ എല്ലാ ജീവികളുടെയും ക്ഷേമത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നത് അഹിംസയാണെന്ന് പറയുന്നു. ഇതാണ് ആത്മജ്ഞാനം നേടാൻ സഹായിക്കുന്നതും.
ദൃഷ്ടം ശ്രുതം ചാനുമിതം സ്വാനുഭൂതം യഥാര്ഥതഃ കഥനം സത്യമിത്യുക്തം പരപീഡാവിവര്ജിതമ്
കാണുന്നത്, കേൾക്കുന്നത്, അനുമാനിക്കുന്നത്, സ്വാനുഭവം എന്നിവ യഥാർത്ഥത്തിൽ പറയുകയും മറ്റുള്ളവരെ വേദനിപ്പിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് സത്യം.
നാശ്ലീലം കീര്തയേദേവം ബ്രാഹ്മണാനാമിതി ശ്രുതിഃ പരദോഷാന് പരിജ്ഞായ ന വദേദിതി ചാപരമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാരെക്കുറിച്ച് അശ്ലീലമായി സംസാരിക്കരുതെന്ന് ശാസ്ത്രം പറയുന്നു. മറ്റുള്ളവരുടെ ദോഷങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കി അവയെപ്പറ്റി പറയരുത് — ഇതും മറ്റൊരു നിയമമാണ്.
അനാദാനം പരസ്വാനാമ് ആപദ്യപി വിചാരതഃ മനസാ കര്മണാ വാചാ തദസ്തേയം സമാസതഃ
മറ്റുള്ളവരുടെ വസ്തു എടുക്കാതിരിക്കുക, എത്രയും കഷ്ടതയിലായാലും മനസോടെ, വാക്കിലൂടെ, പ്രവർത്തിയിലൂടെ — ഇതാണ് അസ്തേയം.
മൈഥുനസ്യാപ്രവൃത്തിര്ഹി മനോവാക്കായകര്മണാ ബ്രഹ്മചര്യമിതി പ്രോക്തം യതീനാം ബ്രഹ്മചാരിണാമ്
മനസിലും വാക്കിലും ശരീരത്തിലും ലൈംഗികചടങ്ങുകളിൽ ഏർപ്പെടാതിരിക്കുക — ഇതാണ് ബ്രഹ്മചര്യം എന്ന് യതികൾക്കും ബ്രഹ്മചാരികൾക്കും പറയുന്നു.
ഇഹ വൈഖാനസാനാം ച വിദാരാണാം വിശേഷതഃ സദാരാണാം ഗൃഹസ്ഥാനം തഥൈവ ച വദാമി വഃ
വൈഖാനസന്മാർക്കും വിദാരന്മാർക്കും, ഭാര്യയുള്ളവർക്കും, ഗൃഹസ്ഥന്മാർക്കും ഇതേ നിയമം ഞാൻ പറയുന്നു.
സ്വദാരേ വിധിവത്കൃത്വാ നിവൃത്തിശ്ചാന്യതഃ സദാ മനസാ കര്മണാ വാചാ ബ്രഹ്മചര്യമിതി സ്മൃതമ്
സ്വന്തം ഭാര്യയുമായി വിധിപ്രകാരം ചേർന്ന്, മറ്റൊരിടത്തും മനസിലും വാക്കിലും പ്രവർത്തിയിലും വിട്ടുനിൽക്കുന്നത് ബ്രഹ്മചര്യമായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
മേധ്യാ സ്വനാരീ സമ്ഭോഗം കൃത്വാ സ്നാനം സമാചരേത് ഏവം ഗൃഹസ്ഥോ യുക്താത്മാ ബ്രഹ്മചാരീ ന സംശയഃ
സ്വന്തം ശുദ്ധമായ ഭാര്യയുമായി ചേർന്നശേഷം കുളിക്കണം. ഇങ്ങനെ ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ള ഗൃഹസ്ഥൻ ബ്രഹ്മചാരിയാണ്, സംശയമില്ല.
അഹിംസാപ്യേവമേവൈഷാ ദ്വിജഗുര്വഗ്നിപൂജനേ വിധിനാ യാദൃശീ ഹിംസാ സാ ത്വഹിംസാ ഇതി സ്മൃതാ
ഇതുപോലെ തന്നെ, ദ്വിജന്മാരെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും അഗ്നിയെയും വിധിപ്രകാരം ആരാധിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ഹിംസയും അഹിംസയായാണ് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.
സ്ത്രിയഃ സദാ പരിത്യാജ്യാഃ സങ്ഗം നൈവ ച കാരയേത് കുണപേഷു യഥാ ചിത്തം തഥാ കുര്യാദ്വിചക്ഷണഃ
സ്ത്രീകളെ എപ്പോഴും വിട്ടുനിൽക്കണം, അവരുമായി സങ്കടം ഉണ്ടാക്കരുത്. ശവങ്ങളെപ്പോലെ മനസ്സിൽ അവരെക്കുറിച്ച് അകലം പാലിക്കണം.
വിണ്മൂത്രോത്സര്ഗകാലേഷു ബഹിര്ഭൂമൌ യഥാ മതിഃ തഥാ കാര്യാ രതൌ ചാപി സ്വദാരേ ചാന്യതഃ കുതഃ
മലമൂത്രം ഒഴിക്കുമ്പോൾ പുറത്തുള്ള നിലത്താണ് മനസ്സനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കേണ്ടത്. അങ്ങനെ തന്നെ, സ്വന്തം ഭാര്യയുമായി ചേർന്നപ്പോൾ മാത്രം, മറ്റൊരിടത്തും അല്ല.
അങ്ഗാരസദൃശീ നാരീ ഘൃതകുമ്ഭസമഃ പുമാന് തസ്മാന്നാരീഷു സംസര്ഗം ദൂരതഃ പരിവര്ജയേത്
സ്ത്രീ അഗ്നിക്കനലുപമയും, പുരുഷൻ നെയ്യ് നിറച്ച കിണ്ണംപോലെയും ആണ്. അതുകൊണ്ട് സ്ത്രീകളെ ദൂരത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ ഒഴിവാക്കണം.
ഭോഗേന തൃപ്തിര്നൈവാസ്തി വിഷയാണാം വിചാരതഃ തസ്മാദ്വിരാഗഃ കര്തവ്യോ മനസാ കര്മണാ ഗിരാ
ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ ആസ്വാദനംകൊണ്ടു ഒരിക്കലും തൃപ്തി ഉണ്ടാകില്ലെന്ന് ആലോചിച്ചാൽ മനസ്സിലും വാക്കിലും പ്രവർത്തിയിലും വിരാഗം വളർത്തേണ്ടതാണ്.
ന ജാതു കാമഃ കാമാനാമ് ഉപഭോഗേന ശാമ്യതി ഹവിഷാ കൃഷ്ണവര്ത്മേവ ഭൂയ ഏവാഭിവര്ധതേ
ആഗ്രഹങ്ങൾ ഇഷ്ടവസ്തുക്കൾ അനുഭവിച്ചാൽ ഒരിക്കലും ശമിക്കുകയില്ല; അതു നെയ്യ് ഒഴുക്കുമ്പോൾ തീ കൂടുതൽ കത്തുന്നതുപോലെ മാത്രം വളരുന്നു.
തസ്മാത്ത്യാഗഃ സദാ കാര്യസ് ത്വ് അമൃതത്വായ യോഗിനാ അവിരക്തോ യതോ മര്ത്യോ നാനായോനിഷു വര്തതേ
അതുകൊണ്ട്, അമൃതതയിലേക്കു യോഗികൾ എപ്പോഴും ത്യാഗം ആചരിക്കണം; വിരാഗം ഇല്ലാത്ത മരണമുള്ളവൻ അനേകം ജന്മങ്ങളിൽ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നു.
ത്യാഗേനൈവാമൃതത്വം ഹി ശ്രുതിസ്മൃതിവിദാം വരാഃ കര്മണാ പ്രജയാ നാസ്തി ദ്രവ്യേണ ദ്വിജസത്തമാഃ
ശ്രുതി-സ്മൃതികൾ നന്നായി അറിയുന്നവർ പറയുന്നു, ത്യാഗംകൊണ്ടു മാത്രമേ അമൃതതയിലേക്കു എത്താൻ കഴിയൂ; പ്രവർത്തിയാലോ, സന്താനത്താലോ, സമ്പത്താലോ അല്ല, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ.
തസ്മാദ്വിരാഗഃ കര്തവ്യോ മനോവാക്കായകര്മണാ ഋതൌ ഋതൌ നിവൃത്തിസ്തു ബ്രഹ്മചര്യമിതി സ്മൃതമ്
അതുകൊണ്ട് മനസ്സിലും വാക്കിലും ശരീരപ്രവർത്തിയിലും വിരാഗം വളർത്തണം; ശരിയായ സമയങ്ങളിൽ വിട്ടുനിൽക്കുന്നതാണ് ബ്രഹ്മചര്യം എന്നു പറയുന്നു.
യമാഃ സംക്ഷേപതഃ പ്രോക്താ നിയമാംശ് ച വദാമി വഃ ശൌചമിജ്യാ തപോ ദാനം സ്വാധ്യായോപസ്ഥനിഗ്രഹഃ
നിയമങ്ങൾ ചുരുക്കത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇപ്പോൾ ഞാൻ വ്രതം, യജ്ഞം, തപം, ദാനം, സ്വാധ്യായം, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം എന്നിവയാണു നിയമങ്ങൾ എന്നു പറയുന്നു.
വ്രതോപവാസമൌനം ച സ്നാനം ച നിയമാ ദശ നിയമഃ സ്യാദനീഹാ ച ശൌചം തുഷ്ടിസ്തപസ് തഥാ
വ്രതം, ഉപവാസം, മൗനം, സ്നാനം, അനാസക്തി, ശുദ്ധി, സന്തോഷം, തപം എന്നിവയാണ് പത്ത് നിയമങ്ങൾ.
ജപഃ ശിവപ്രണീധാനം പദ്മകാദ്യം തഥാസനമ് ബാഹ്യമാഭ്യന്തരം പ്രോക്തം ശൌചമാഭ്യന്തരം വരമ്
ജപം, ശിവഭക്തി, പദ്മാസനം തുടങ്ങിയ യോഗാസനങ്ങൾ, പുറം-ഉൾ ശുദ്ധി എന്നിവ പഠിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിൽ ഉൾശുദ്ധിയാണ് ഉത്തമം.
ബാഹ്യശൌചേന യുക്തഃ സംസ് തഥാ ചാഭ്യന്തരം ചരേത് ആഗ്നേയം വാരുണം ബ്രാഹ്മം കര്തവ്യം ശിവപൂജകൈഃ
പുറത്തും ഉള്ളിലും ശുദ്ധി പാലിക്കണം; ശിവഭക്തൻ അഗ്നി, ജലം, ബ്രഹ്മം എന്നിവയാൽ ശുദ്ധീകരണം നടത്തണം.
സ്നാനം വിധാനതഃ സമ്യക് പശ്ചാദ് ആഭ്യന്തരം ചരേത് ആ ദേഹാന്തം മൃദാലിപ്യ തീര്ഥതോയേഷു സര്വദാ
ശുദ്ധമായ രീതിയിൽ സ്നാനം കഴിഞ്ഞാൽ, പിന്നെ ഉൾശുദ്ധി ചെയ്യണം; ജീവൻ മുഴുവൻ മണ്ണ് പുരട്ടി തീർത്ഥജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം.
അവഗാഹ്യാപി മലിനോ ഹ്യ് അന്തഃ ശൌചവിവര്ജിതഃ ശൈവലാ ഝഷകാ മത്സ്യാഃ സത്ത്വാ മത്സ്യോപജീവിനഃ
ജലത്തിൽ മുങ്ങിയാലും ഉൾശുദ്ധി ഇല്ലെങ്കിൽ അശുദ്ധൻ തന്നെയാണ്; ജലത്തിൽ ശൈവലവും മീനുകളും മീനുകളെ ആശ്രയിക്കുന്ന ജീവികളും ഉണ്ടല്ലോ.
സദാവഗാഹ്യ സലിലേ വിശുദ്ധാഃ കിം ദ്വിജോത്തമാഃ തസ്മാദാഭ്യന്തരം ശൌചം സദാ കാര്യം വിധാനതഃ
എപ്പോഴും വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയാലും ഇവ ശുദ്ധരാകുന്നില്ലെങ്കിൽ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ, അതുകൊണ്ട് ഉൾശുദ്ധി നിയമപ്രകാരം എപ്പോഴും പാലിക്കണം.
ആത്മജ്ഞാനാമ്ഭസി സ്നാത്വാ സകൃദാലിപ്യ ഭാവതഃ സുവൈരാഗ്യമൃദാ ശുദ്ധഃ ശൌചമേവം പ്രകീര്തിതമ്
ആത്മജ്ഞാനത്തിന്റെ ജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ശുദ്ധമായ ഭാവം, വിരാഗം എന്ന മണ്ണ് പുരട്ടി, ഒരിക്കൽ അങ്ങിനെ ചെയ്താൽ ശുദ്ധൻ എന്നു പറയുന്നു; ഇതാണ് ശുദ്ധിയുടെ ഉപദേശം.
ശുദ്ധസ്യ സിദ്ധയോ ദൃഷ്ടാ നൈവാശുദ്ധസ്യ സിദ്ധയഃ ന്യായേനാഗതയാ വൃത്ത്യാ സംതുഷ്ടോ യസ്തു സുവ്രതഃ
ശുദ്ധരിൽ വിജയങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു, അശുദ്ധരിൽ ഒരിക്കലും ഇല്ല; നിയമപ്രകാരം ലഭിക്കുന്നതിൽ തൃപ്തനായ നല്ല വ്രതസ്ഥൻ വിജയിക്കുന്നു.
സംതോഷസ്തസ്യ സതതമ് അതീതാര്ഥസ്യ ചാസ്മൃതിഃ ചാന്ദ്രായണാദിനിപുണസ് തപാംസി സുശുഭാനി ച
അവനിൽ എപ്പോഴും തൃപ്തിയുണ്ട്, കഴിഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ ഓർക്കുന്നില്ല; ചാന്ദ്രായണവ്രതം പോലുള്ള ഉത്തമമായ തപസ്സുകളിൽ അവൻ നിപുണനാണ്.
സ്വാധ്യായസ്തു ജപഃ പ്രോക്തഃ പ്രണവസ്യ ത്രിധാ സ്മൃതഃ വാചികശ്ചാധമോ മുഖ്യ ഉപാംശുശ്ചോത്തമോത്തമഃ
സ്വാധ്യായം ജപം എന്നു പറയുന്നു; പ്രണവജപം മൂന്നു വിധമാണ്: വാക്കിലൂടെ പറയുന്നത് ഏറ്റവും താഴെ, മന്ദമായി ഉച്ചരിക്കുന്നത് മധ്യത്തിൽ, മനസ്സിൽ ചിന്തിക്കുന്നത് ഏറ്റവും ഉത്തമം.
മാനസോ വിസ്തരേണൈവ കല്പേ പഞ്ചാക്ഷരേ സ്മൃതഃ തഥാ ശിവപ്രണീധാനം മനോവാക്കായകര്മണാ
മനസ്സിൽ ജപം ചെയ്യുന്നതാണ് ഏറ്റവും വിശാലമായത്, പ്രത്യേകിച്ച് അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രത്തിൽ; അങ്ങനെ തന്നെ ശിവഭക്തിയും മനസ്സിലും വാക്കിലും ശരീരപ്രവർത്തിയിലും ആചരിക്കണം.
ശിവജ്ഞാനം ഗുരോര്ഭക്തിര് അചലാ സുപ്രതിഷ്ഠിതാ നിഗ്രഹോ ഹ്യപഹൃത്യാശു പ്രസക്താനീന്ദ്രിയാണി ച
ശിവജ്ഞാനം, അചഞ്ചലമായ ഗുരുഭക്തി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ആസ്വാദനത്തിൽ പതിയുമ്പോൾ അതിനെ ഉടൻ നിയന്ത്രിക്കൽ — ഇതാണ് പഠിപ്പിക്കുന്നത്.