ലിങ്ഗപുരാണമ്

അഹോ മമാത്ര കാഠിന്യം മനസോ മുനിപുങ്ഗവ പതിം പ്രാണസമം ത്യക്ത്വാ സ്ഥിതാ യത്ര ക്ഷണം യതഃ

എന്റെ മനസിന്റെ കഠിനതയെ നോക്കൂ, മഹർഷികളിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ; ജീവനെപ്പോലും പ്രിയനായ ഭർത്താവിനെ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടും ഞാൻ ഒരു നിമിഷം ഇവിടെ തുടരുന്നു.

വസിഷ്ഠാശ്വത്ഥമാശ്രിത്യ ഹ്യ് അമൃതാ തു യഥാ ലതാ നിര്മൂലാപ്യമൃതാ ഭര്ത്രാ ത്യക്താ ദീനാ സ്ഥിതാപ്യഹമ്

വസിഷ്ഠനെ ആശ്രയിച്ച്, വൃക്ഷത്തിൽ ചെടിപോലെ ഞാൻ അമൃതസ്വഭാവം കൈവരുന്നു; എന്നാൽ, ഭർത്താവിനാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട് ഞാൻ ദയനീയയായി തുടരുന്നു.

സ്നുഷാവാക്യം നിശമ്യൈവ വസിഷ്ഠോ ഭാര്യയാ സഹ തദാ ചക്രേ മതിം ധീമാന് യാതും സ്വാശ്രമമാശ്രമീ

മരുമകളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, വസിഷ്ഠൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങാൻ മനസ്സിൽ തീരുമാനിച്ചു.

കൃച്ഛ്രാത്സഭാര്യോ ഭഗവാന് വസിഷ്ഠഃ സ്വാശ്രമം ക്ഷണാത് അദൃശ്യന്ത്യാ ച പുണ്യാത്മാ സംവിവേശ സ ചിന്തയന്

കഷ്ടതയോടെ, ഭഗവാൻ വസിഷ്ഠൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം ഉടനെ തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി; പുണ്യാത്മാവായ വസിഷ്ഠൻ, ആരും കാണാതെ, ആലോചിച്ചു, അകത്തു കടന്നു.

സാ ഗര്ഭം പാലയാമാസ കഥംചിന്മുനിപുങ്ഗവാഃ കുലസംധാരണാര്ഥായ ശക്തിപത്നീ പതിവ്രതാ

ശക്തിയുടെ ഭക്തയായ ഭാര്യ, വംശം നിലനിർത്താൻ വേണ്ടി, മഹർഷികളേ, എങ്കിലും തന്റെ ഗർഭം എങ്ങിനെയോ സംരക്ഷിച്ചു.

തതഃ സാസൂത തനയം ദശമേ മാസി സുപ്രഭമ് ശക്തിപത്നീ യഥാ ശക്തിം ശക്തിമന്തമരുന്ധതീ

പിന്നീട് പത്താം മാസത്തിൽ ശക്തിയുടെ ഭാര്യ, അരുന്ധതിക്ക് പോലെ, തന്റെ കഴിവിനനുസരിച്ച് ഒരു പ്രകാശമുള്ള മകനെ പ്രസവിച്ചു.

അസൂത സാ ദിതിര്വിഷ്ണും യഥാ സ്വാഹാ ഗുഹം സുതമ് അഗ്നിം യഥാരണിഃ പത്നീ ശക്തേഃ സാക്ഷാത്പരാശരമ്

അവൾ ദിതിയെപ്പോലെ വിഷ്ണുവിനെയും, സ്വാഹയെപ്പോലെ ഗുഹനെയും, അഗ്നിയുടെ ഭാര്യയെപ്പോലെ അഗ്നിയിൽ നിന്നുള്ള മകനെയും, ശക്തിയുടെ ഭാര്യയെപ്പോലെ പരാശരനെയും പ്രസവിച്ചു.

യദാ തദാ ശക്തിസൂനുര് അവതീര്ണോ മഹീതലേ ശക്തിസ്ത്യക്ത്വാ തദാ ദുഃഖം പിതൄണാം സമതാം യയൌ

അപ്പോൾ ശക്തിയുടെ മകൻ ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചപ്പോൾ, ശക്തിക്ക് അനുഭവിച്ചിരുന്ന ദുഃഖം അവസാനിച്ചു, അവൻ പിതൃഭൂമിയിൽ സമത്വം പ്രാപിച്ചു.

ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ പുണ്യാത്മാ ആദിത്യൈര് ഇവ ഭാസ്കരഃ രരാജ പിതൃലോകസ്ഥോ വാസിഷ്ഠോ മുനിപുങ്ഗവാഃ

പിതൃലോകത്തിൽ വാസിഷ്ഠനും സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം, ആദിത്യന്മാരിൽ ഭാസ്കരൻ പോലെ, മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനായി പ്രകാശിച്ചു.

ജഗുസ്തദാ ച പിതരോ നനൃതുശ് ച പിതാമഹാഃ പ്രപിതാമഹാശ് ച വിപ്രേന്ദ്രാ ഹ്യ് അവതീര്ണേ പരാശരേ

അപ്പോൾ പിതാക്കന്മാർ പാടുകയും, പിതാമഹന്മാരും പ്രപിതാമഹന്മാരും നൃത്തം ചെയ്യുകയും, ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ പരാശരന്റെ അവതാരത്തിൽ സന്തോഷിച്ചു.

യേ ബ്രഹ്മവാദിനോ ഭൂമൌ നനൃതുര് ദിവി ദേവതാഃ പുഷ്കരാദ്യാശ് ച സസൃജുഃ പുഷ്പവര്ഷം ച ഖേചരാഃ

ബ്രഹ്മത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നവർ ഭൂമിയിൽ നൃത്തം ചെയ്തു, ദേവന്മാർ സ്വർഗത്തിൽ നൃത്തം ചെയ്തു, പുഷ്കരൻമുതൽ ആകാശവാസികൾ പൂക്കൾ മഴപോലെ ചൊരിഞ്ഞു.

പുരേഷു രാക്ഷസാനാം ച പ്രണാദം വിഷമം ദ്വിജാഃ ആശ്രമസ്ഥാശ് ച മുനയഃ സമൂഹുര്ഹര്ഷസംതതിമ്

രാക്ഷസരുടെ നഗരങ്ങളിൽ ദ്വിജന്മാർ വലിയ ശബ്ദം ഉയർത്തി, ആശ്രമങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന മഹർഷിമാർ ആനന്ദത്തിൽ മുങ്ങി.

അവതീര്ണോ യഥാ ഹ്യണ്ഡാദ് ഭാനുഃ സോ ഽപി പരാശരഃ അദൃശ്യന്ത്യാശ്ചതുര്വക്ത്രോ മേഘജാലാദ്ദിവാകരഃ

അണ്ടിൽ നിന്ന് സൂര്യൻ ഉദിക്കുന്നതുപോലെ, പരാശരനും ഉദിച്ചു; മേഘക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് നാലുമുഖൻ ഉദിക്കുന്നതുപോലെ, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് സൂര്യൻപോലെയായിരുന്നു അവന്റെ അവതാരം.

സുഖം ച ദുഃഖമഭവദ് അദൃശ്യന്ത്യാസ്തഥാ ദ്വിജാഃ ദൃഷ്ട്വാ പുത്രം പതിം സ്മൃത്വാ അരുന്ധത്യാ മുനേസ്തഥാ

അദൃശ്യന്തിക്ക് സന്തോഷവും ദുഃഖവും ഒരുപോലെ അനുഭവപ്പെട്ടു, മകനെ കണ്ടപ്പോൾ ഭർത്താവിനെ ഓർത്ത്; അതുപോലെ തന്നെ, അരുന്ധതിക്കും മഹർഷിയുടെ ഭാര്യയായിരുന്നപ്പോൾ സംഭവിച്ചു.

ദൃഷ്ട്വാ ച തനയം ബാലാ പരാശരമതിദ്യുതിമ് ലലാപ വിഹ്വലാ ബാലാ സന്നകണ്ഠീ പപാത ച

തന്റെ പ്രകാശമുള്ള മകൻ പരാശരനെ കണ്ടപ്പോൾ, ആ ബാല, വിറയച്ചു, കണ്ഠം മുറുകി, കരഞ്ഞ് നിലത്ത് വീണു.

സാ പരാശരമഹോ മഹാമതിം ദേവദാനവഗണൈശ് ച പൂജിതമ് ജാതമാത്രമ് അനഘം ശുചിസ്മിതാ ബുധ്യ സാശ്രുനയനാ ലലാപ ച

ശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയോടെ, കണ്ണീരോടെ, അവൾ ജനിച്ച ഉടനെ തന്നെ മഹാമതിയായ, പാപരഹിതനായ, ദേവദാനവഗണങ്ങൾ ആദരിക്കുന്ന പരാശരനെ സ്തുതിച്ചു.

ഹാ വസിഷ്ഠസുത കുത്രചിദ്ഗതഃ പശ്യ പുത്രമനഘം തവാത്മജമ് ത്യജ്യ ദീനവദനാം വനാന്തരേ പുത്രദര്ശനപരാമിമാം പ്രഭോ

"വസിഷ്ഠപുത്രാ, നീ എവിടെയാണെങ്കിലും, ഇതാ നിന്റെ പാപരഹിതനായ മകനെയും, നിന്റെ സ്വന്തം പുത്രനെയും കാണു. എന്നെ ദുഃഖഭരിതയായ മുഖത്തോടെയും, മകനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ടും, കാടിനുള്ളിൽ വിട്ട് പോയതല്ലോ, പ്രഭോ!"

ശക്തേ സ്വം ച സുതം പശ്യ ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ ഷണ്മുഖമ് യഥാ മഹേശ്വരോ ഽപശ്യത് സഗണോ ഹൃഷിതാനനഃ

"ശക്തി, നീയും സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം നിന്റെ ആറുമുഖനായ മകനെയും കാണു. മഹേശ്വരൻ തന്റെ സന്തോഷഭരിതമായ മുഖത്തോടെയും, അനുചിതരോടൊപ്പം തന്റെ മകനെയും കണ്ടതുപോലെ."

അഥ തസ്യാസ്തദാലാപം വസിഷ്ഠോ മുനിസത്തമഃ ശ്രുത്വാ സ്നുഷാമുവാചേദം മാ രോദീര് ഇതി ദുഃഖിതഃ

അപ്പോൾ മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വസിഷ്ഠൻ, അവളുടെ ആ വിലാപം കേട്ട്, ദുഃഖത്തോടെ തന്റെ മരുമക്കളോട് പറഞ്ഞു: "കരയേണ്ടാ."

ആജ്ഞയാ തസ്യ സാ ശോകം വസിഷ്ഠസ്യ കുലാങ്ഗനാ ത്യക്ത്വാ ഹ്യപാലയദ്ബാലം ബാലാ ബാലമൃഗേക്ഷണാ

വസിഷ്ഠന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം, ആ കുടുംബത്തിലെ മഹിള, ദുഃഖം വിട്ട്, ബാലമായ അവൾ തന്നെ, കാട്ടുപോലെയുള്ള കണ്ണുകളോടെ, കുട്ടിയെ പരിപാലിച്ചു.

ദൃഷ്ട്വാ താമബലാം പ്രാഹ മങ്ഗലാഭരണൈര് വിനാ ആസീനാമാകുലാം സാധ്വീം ബാഷ്പപര്യാകുലേക്ഷണാമ്

അവളെ ബാലയെയും, മംഗളാഭരണങ്ങൾ ഇല്ലാതെ, കണ്ണുനിറഞ്ഞു ഇരിക്കുന്ന സതിയായവളെയും, വിഷമത്തോടെ ഇരിക്കുന്നവളെയും കണ്ടു, അവൻ അവളോട് പറഞ്ഞു.

അമ്ബ മങ്ഗലവിഭൂഷണൈര് വിനാ ദേഹയഷ്ടിരനഘേ ന ശോഭതേ വക്തുമര്ഹസി തവാദ്യ കാരണം ചന്ദ്രബിംബരഹിതേവ ശര്വരീ

"അമ്മേ, മംഗളാഭരണങ്ങൾ ഇല്ലാതെ, നിന്റെ ദേഹസൗന്ദര്യം പ്രകാശിക്കുന്നില്ല. ഇന്ന് അതിന്റെ കാരണമെന്തെന്ന് നീ എനിക്ക് പറയണം. ചന്ദ്രൻ ഇല്ലാത്ത രാത്രിപോലെയാണ് നീ."

മാതര്മാതഃ കഥം ത്യക്ത്വാ മങ്ഗലാഭരണാനി വൈ ആസീനാ ഭര്തൃഹീനേവ വക്തുമര്ഹസി ശോഭനേ

"അമ്മേ, നീ മംഗളാഭരണങ്ങൾ കളഞ്ഞ്, ഭർത്താവില്ലാത്തവളെപ്പോലെ ഇരിക്കുന്നതെന്തുകൊണ്ടാണ്? സുന്ദരിയേ, അതിന്റെ കാരണമെന്തെന്ന് നീ പറയണം."

അദൃശ്യന്തീ തദാ വാക്യം ശ്രുത്വാ തസ്യ സുതസ്യ സാ ന കിംചിദ് അബ്രവീത് പുത്രം ശുഭം വാ യദി വേതരത്

അദൃശ്യന്തിയുടെ മകനിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, അവൾ മകനോട് നല്ലതോ മറ്റേതെങ്കിലുംതോ ഒന്നും പറഞ്ഞു ഇല്ല.

അദൃശ്യന്തീം പുനഃ പ്രാഹ ശാക്തേയോ ഭഗവാന്മമ മാതഃ കുത്ര മഹാതേജാഃ പിതാ വദ വദേതി താമ്

ശക്തിയുടെ മഹാതേജസ്സായ മകൻ വീണ്ടും അദൃശ്യന്തിയെ ചോദിച്ചു: "അമ്മേ, എന്റെ അച്ഛൻ എവിടെയാണ്? ദയവായി പറയൂ, പറയൂ!"

ശ്രുത്വാ രുരോദ സാ വാക്യം പുത്രസ്യാതീവ വിഹ്വലാ ഭക്ഷിതോ രക്ഷസാ താതസ് തവേതി നിപപാത ച

മകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട അദൃശ്യന്തി അതിയായി ദുഃഖത്തോടെ കരഞ്ഞു: "നിന്റെ അച്ഛൻ ഒരു രാക്ഷസൻ തിന്നുകളഞ്ഞു," എന്ന് പറഞ്ഞ് അവൾ നിലംപതിച്ചു.

ശ്രുത്വാ വസിഷ്ഠോ ഽപി പപാത ഭൂമൌ പൌത്രസ്യ വാക്യം സ രുദന്ദയാലുഃ അരുന്ധതീ ചാശ്രമവാസിനസ്തദാ മുനേര്വസിഷ്ഠസ്യ മുനീശ്വരാശ് ച

പൗത്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട വസിഷ്ഠനും കരയികൊണ്ട് നിലത്ത് വീണു. അരുന്ധതിയും ആശ്രമത്തിലെ മുനികളും വസിഷ്ഠനോടൊപ്പം അപ്പോൾ ദുഃഖിച്ചു.

ഭക്ഷിതോ രക്ഷസാ മാതുഃ പിതാ തവ മുഖാദിതി ശ്രുത്വാ പരാശരോ ധീമാന് പ്രാഹ ചാസ്രാവിലേക്ഷണഃ

അമ്മയുടെ വായിൽ നിന്ന് അച്ഛൻ രാക്ഷസനാൽ തിന്നുപോയെന്ന് കേട്ട ധീരനായ പരാശരൻ കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞു പറഞ്ഞു.

അഭ്യര്ച്യ ദേവദേവേശം ത്രൈലോക്യം സചരാചരമ് ക്ഷണേന മാതഃ പിതരം ദര്ശയാമീതി മേ മതിഃ

"ദേവന്മാരുടെ ദൈവത്തെയും മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ആരാധിച്ചശേഷം, അമ്മേ, ഞാനൊരു നിമിഷംകൊണ്ട് അച്ഛനെ കാണിച്ചുതരാം എന്ന് ഞാൻ തീരുമാനിച്ചു."