ലിങ്ഗപുരാണമ്

വിചാരമുഗ്ധേ തവ ഗര്ഭമണ്ഡലം കരാംബുജാഭ്യാം വിനിഹത്യ ദുര്ലഭമ് കുലം വസിഷ്ഠസ്യ സമസ്തമപ്യഹോ നിഹന്തുമാര്യേ കഥമുദ്യതാ വദ

നിനക്ക് എന്ത് സംഭവിച്ചു, മനസ്സിലാകാതെ നീ നിന്റെ കയ്യാൽ വയറടിച്ചു? വസിഷ്ഠന്റെ അപൂർവമായ ഈ വംശം മുഴുവൻ നശിപ്പിക്കാൻ നീ തയ്യാറാവാൻ എന്തുകൊണ്ടാണ് തീരുമാനിച്ചത്, മഹിളേ, പറയൂ.

തവാത്മജം ശക്തിസുതം ച ദൃഷ്ട്വാ ചാസ്വാദ്യ വക്ത്രാമൃതമ് ആര്യസൂനോഃ ത്രാതും യതോ ദേഹമിമം മുനീന്ദ്രഃ സുനിശ്ചിതഃ പാഹി തതഃ ശരീരമ്

നിന്റെ മകനെയും ശക്തിയുടെ മകനെയും കണ്ടു, അവന്റെ വായിൽ നിന്നുള്ള അമൃതം അനുഭവിച്ച്, മഹർഷിയുടെ പുത്രൻ ഈ ശരീരം സംരക്ഷിക്കണമെന്ന് ഉറപ്പിച്ചു. അതിനാൽ, ശരീരം സംരക്ഷിക്കണം.

ഏവം സ്നുഷാമുപാലഭ്യ മുനിം ചാരുന്ധതീ സ്ഥിതാ അരുന്ധതീ വസിഷ്ഠസ്യ പ്രാഹ ചാര്തേതി വിഹ്വലാ

ഇങ്ങനെ മരുമകളെ ശാസിച്ച്, അരുന്ധതി മഹർഷിയോടൊപ്പം നിന്നു. വിഷാദത്തിലും ആശങ്കയിലും അരുന്ധതി വസിഷ്ഠനോടു പറഞ്ഞു.

ത്വയ്യേവ ജീവിതം ചാസ്യ മുനേര് യത് സുവ്രതേ മമ ജീവിതം രക്ഷ ദേഹസ്യ ധാത്രീ ച കുരു യദ്ധിതമ്

ധർമ്മപത്നിയേ, ഈ മഹർഷിയുടെ ജീവൻ നിനക്കാണ് ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നത്. എന്റെ ജീവനും സംരക്ഷിക്കണം; ശരീരത്തിന്റെ രക്ഷകയായി, നല്ലത് ചെയ്യണം.

മയാ യദി മുനിശ്രേഷ്ഠസ് ത്രാതും വൈ നിശ്ചിതം സ്വകമ് മമാശുഭം ശുഭം ദേഹം കഥംചിത് പാലയാമ്യഹമ്

ഞാൻ മഹർഷിയെ സംരക്ഷിക്കണമെന്ന് ഉറപ്പാണെങ്കിൽ, എന്റെ ശരീരം നല്ലതോ ചീത്തയോ ആയാലും, എങ്കിലും ഞാൻ അതിനെ എങ്കിലും സംരക്ഷിക്കും.

പ്രിയദുഃഖമഹം പ്രാപ്താ ഹ്യ് അസതീ നാത്ര സംശയഃ മുനേ ദുഃഖാദഹം ദഗ്ധാ യതഃ പുത്രീ മുനേ തവ

സന്തോഷവും ദുഃഖവും ഞാൻ അനുഭവിച്ചു; ഞാൻ ശുദ്ധയല്ല — ഇതിൽ സംശയമില്ല, മഹർഷേ. ഞാൻ നിന്റെ മകളായതുകൊണ്ട് ദുഃഖത്തിൽ കത്തുന്നു.

അഹോ ഽദ്ഭുതം മയാ ദൃഷ്ടം ദുഃഖപാത്രീ ഹ്യഹം വിഭോ ദുഃഖത്രാതാ ഭവ ബ്രഹ്മന് ബ്രഹ്മസൂനോ ജഗദ്ഗുരോ

അയ്യോ, അത്ഭുതം ഞാൻ കണ്ടു; ഞാൻ ദുഃഖത്തിന്റെ പാത്രമാണ്, പ്രഭോ. ദുഃഖം നീക്കുന്നവനായി, ബ്രഹ്മപുത്രനേ, ലോകഗുരുവേ, ദയവായി.

തഥാപി ഭര്തൃരഹിതാ ദീനാ നാരീ ഭവേദിഹ പാഹി മാം തത ആര്യേന്ദ്ര പരിഭൂതാ ഭവിഷ്യതി

എങ്കിലും ഭർത്താവില്ലാതെ ഒരു സ്ത്രീ ഇവിടെ ദയനീയയാകും; മഹാനായ അര്യ, എന്നെ സംരക്ഷിക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ അപമാനിതയാകും.

പിതാ മാതാ ച പുത്രാശ്ച പൌത്രാഃ ശ്വശുര ഏവ ച ഏതേ ന ബാന്ധവാഃ സ്ത്രീണാം ഭര്താ ബന്ധുഃ പരാ ഗതിഃ

പിതാവും മാതാവും മക്കളും മുമ്മക്കളും ശ്വശുരനും — ഇവർ സ്ത്രീകളുടെ യഥാർത്ഥ ബന്ധുക്കളല്ല; ഭർത്താവാണ് സത്യമായ ബന്ധുവും പരമാശ്രയവുമാണ്.

ആത്മനോ യദ്ധി കഥിതമ് അപ്യര്ധമിതി പണ്ഡിതൈഃ തദപ്യത്ര മൃഷാ ഹ്യാസീദ് ഗതഃ ശക്തിരഹം സ്ഥിതാ

പണ്ഡിതർ ആത്മാവിനെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞതും പൂർണ്ണ സത്യമല്ല; അതും ഇവിടെ തെറ്റാണെന്ന് തെളിഞ്ഞു, കാരണം ശക്തി പോയി, ഞാൻ മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു.

അഹോ മമാത്ര കാഠിന്യം മനസോ മുനിപുങ്ഗവ പതിം പ്രാണസമം ത്യക്ത്വാ സ്ഥിതാ യത്ര ക്ഷണം യതഃ

എന്റെ മനസിന്റെ കഠിനതയെ നോക്കൂ, മഹർഷികളിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ; ജീവനെപ്പോലും പ്രിയനായ ഭർത്താവിനെ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടും ഞാൻ ഒരു നിമിഷം ഇവിടെ തുടരുന്നു.

വസിഷ്ഠാശ്വത്ഥമാശ്രിത്യ ഹ്യ് അമൃതാ തു യഥാ ലതാ നിര്മൂലാപ്യമൃതാ ഭര്ത്രാ ത്യക്താ ദീനാ സ്ഥിതാപ്യഹമ്

വസിഷ്ഠനെ ആശ്രയിച്ച്, വൃക്ഷത്തിൽ ചെടിപോലെ ഞാൻ അമൃതസ്വഭാവം കൈവരുന്നു; എന്നാൽ, ഭർത്താവിനാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട് ഞാൻ ദയനീയയായി തുടരുന്നു.

സ്നുഷാവാക്യം നിശമ്യൈവ വസിഷ്ഠോ ഭാര്യയാ സഹ തദാ ചക്രേ മതിം ധീമാന് യാതും സ്വാശ്രമമാശ്രമീ

മരുമകളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, വസിഷ്ഠൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങാൻ മനസ്സിൽ തീരുമാനിച്ചു.

കൃച്ഛ്രാത്സഭാര്യോ ഭഗവാന് വസിഷ്ഠഃ സ്വാശ്രമം ക്ഷണാത് അദൃശ്യന്ത്യാ ച പുണ്യാത്മാ സംവിവേശ സ ചിന്തയന്

കഷ്ടതയോടെ, ഭഗവാൻ വസിഷ്ഠൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം ഉടനെ തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി; പുണ്യാത്മാവായ വസിഷ്ഠൻ, ആരും കാണാതെ, ആലോചിച്ചു, അകത്തു കടന്നു.

സാ ഗര്ഭം പാലയാമാസ കഥംചിന്മുനിപുങ്ഗവാഃ കുലസംധാരണാര്ഥായ ശക്തിപത്നീ പതിവ്രതാ

ശക്തിയുടെ ഭക്തയായ ഭാര്യ, വംശം നിലനിർത്താൻ വേണ്ടി, മഹർഷികളേ, എങ്കിലും തന്റെ ഗർഭം എങ്ങിനെയോ സംരക്ഷിച്ചു.

തതഃ സാസൂത തനയം ദശമേ മാസി സുപ്രഭമ് ശക്തിപത്നീ യഥാ ശക്തിം ശക്തിമന്തമരുന്ധതീ

പിന്നീട് പത്താം മാസത്തിൽ ശക്തിയുടെ ഭാര്യ, അരുന്ധതിക്ക് പോലെ, തന്റെ കഴിവിനനുസരിച്ച് ഒരു പ്രകാശമുള്ള മകനെ പ്രസവിച്ചു.

അസൂത സാ ദിതിര്വിഷ്ണും യഥാ സ്വാഹാ ഗുഹം സുതമ് അഗ്നിം യഥാരണിഃ പത്നീ ശക്തേഃ സാക്ഷാത്പരാശരമ്

അവൾ ദിതിയെപ്പോലെ വിഷ്ണുവിനെയും, സ്വാഹയെപ്പോലെ ഗുഹനെയും, അഗ്നിയുടെ ഭാര്യയെപ്പോലെ അഗ്നിയിൽ നിന്നുള്ള മകനെയും, ശക്തിയുടെ ഭാര്യയെപ്പോലെ പരാശരനെയും പ്രസവിച്ചു.

യദാ തദാ ശക്തിസൂനുര് അവതീര്ണോ മഹീതലേ ശക്തിസ്ത്യക്ത്വാ തദാ ദുഃഖം പിതൄണാം സമതാം യയൌ

അപ്പോൾ ശക്തിയുടെ മകൻ ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചപ്പോൾ, ശക്തിക്ക് അനുഭവിച്ചിരുന്ന ദുഃഖം അവസാനിച്ചു, അവൻ പിതൃഭൂമിയിൽ സമത്വം പ്രാപിച്ചു.

ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ പുണ്യാത്മാ ആദിത്യൈര് ഇവ ഭാസ്കരഃ രരാജ പിതൃലോകസ്ഥോ വാസിഷ്ഠോ മുനിപുങ്ഗവാഃ

പിതൃലോകത്തിൽ വാസിഷ്ഠനും സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം, ആദിത്യന്മാരിൽ ഭാസ്കരൻ പോലെ, മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനായി പ്രകാശിച്ചു.

ജഗുസ്തദാ ച പിതരോ നനൃതുശ് ച പിതാമഹാഃ പ്രപിതാമഹാശ് ച വിപ്രേന്ദ്രാ ഹ്യ് അവതീര്ണേ പരാശരേ

അപ്പോൾ പിതാക്കന്മാർ പാടുകയും, പിതാമഹന്മാരും പ്രപിതാമഹന്മാരും നൃത്തം ചെയ്യുകയും, ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ പരാശരന്റെ അവതാരത്തിൽ സന്തോഷിച്ചു.

യേ ബ്രഹ്മവാദിനോ ഭൂമൌ നനൃതുര് ദിവി ദേവതാഃ പുഷ്കരാദ്യാശ് ച സസൃജുഃ പുഷ്പവര്ഷം ച ഖേചരാഃ

ബ്രഹ്മത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നവർ ഭൂമിയിൽ നൃത്തം ചെയ്തു, ദേവന്മാർ സ്വർഗത്തിൽ നൃത്തം ചെയ്തു, പുഷ്കരൻമുതൽ ആകാശവാസികൾ പൂക്കൾ മഴപോലെ ചൊരിഞ്ഞു.

പുരേഷു രാക്ഷസാനാം ച പ്രണാദം വിഷമം ദ്വിജാഃ ആശ്രമസ്ഥാശ് ച മുനയഃ സമൂഹുര്ഹര്ഷസംതതിമ്

രാക്ഷസരുടെ നഗരങ്ങളിൽ ദ്വിജന്മാർ വലിയ ശബ്ദം ഉയർത്തി, ആശ്രമങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന മഹർഷിമാർ ആനന്ദത്തിൽ മുങ്ങി.

അവതീര്ണോ യഥാ ഹ്യണ്ഡാദ് ഭാനുഃ സോ ഽപി പരാശരഃ അദൃശ്യന്ത്യാശ്ചതുര്വക്ത്രോ മേഘജാലാദ്ദിവാകരഃ

അണ്ടിൽ നിന്ന് സൂര്യൻ ഉദിക്കുന്നതുപോലെ, പരാശരനും ഉദിച്ചു; മേഘക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് നാലുമുഖൻ ഉദിക്കുന്നതുപോലെ, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് സൂര്യൻപോലെയായിരുന്നു അവന്റെ അവതാരം.

സുഖം ച ദുഃഖമഭവദ് അദൃശ്യന്ത്യാസ്തഥാ ദ്വിജാഃ ദൃഷ്ട്വാ പുത്രം പതിം സ്മൃത്വാ അരുന്ധത്യാ മുനേസ്തഥാ

അദൃശ്യന്തിക്ക് സന്തോഷവും ദുഃഖവും ഒരുപോലെ അനുഭവപ്പെട്ടു, മകനെ കണ്ടപ്പോൾ ഭർത്താവിനെ ഓർത്ത്; അതുപോലെ തന്നെ, അരുന്ധതിക്കും മഹർഷിയുടെ ഭാര്യയായിരുന്നപ്പോൾ സംഭവിച്ചു.

ദൃഷ്ട്വാ ച തനയം ബാലാ പരാശരമതിദ്യുതിമ് ലലാപ വിഹ്വലാ ബാലാ സന്നകണ്ഠീ പപാത ച

തന്റെ പ്രകാശമുള്ള മകൻ പരാശരനെ കണ്ടപ്പോൾ, ആ ബാല, വിറയച്ചു, കണ്ഠം മുറുകി, കരഞ്ഞ് നിലത്ത് വീണു.

സാ പരാശരമഹോ മഹാമതിം ദേവദാനവഗണൈശ് ച പൂജിതമ് ജാതമാത്രമ് അനഘം ശുചിസ്മിതാ ബുധ്യ സാശ്രുനയനാ ലലാപ ച

ശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയോടെ, കണ്ണീരോടെ, അവൾ ജനിച്ച ഉടനെ തന്നെ മഹാമതിയായ, പാപരഹിതനായ, ദേവദാനവഗണങ്ങൾ ആദരിക്കുന്ന പരാശരനെ സ്തുതിച്ചു.

ഹാ വസിഷ്ഠസുത കുത്രചിദ്ഗതഃ പശ്യ പുത്രമനഘം തവാത്മജമ് ത്യജ്യ ദീനവദനാം വനാന്തരേ പുത്രദര്ശനപരാമിമാം പ്രഭോ

"വസിഷ്ഠപുത്രാ, നീ എവിടെയാണെങ്കിലും, ഇതാ നിന്റെ പാപരഹിതനായ മകനെയും, നിന്റെ സ്വന്തം പുത്രനെയും കാണു. എന്നെ ദുഃഖഭരിതയായ മുഖത്തോടെയും, മകനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ടും, കാടിനുള്ളിൽ വിട്ട് പോയതല്ലോ, പ്രഭോ!"

ശക്തേ സ്വം ച സുതം പശ്യ ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ ഷണ്മുഖമ് യഥാ മഹേശ്വരോ ഽപശ്യത് സഗണോ ഹൃഷിതാനനഃ

"ശക്തി, നീയും സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം നിന്റെ ആറുമുഖനായ മകനെയും കാണു. മഹേശ്വരൻ തന്റെ സന്തോഷഭരിതമായ മുഖത്തോടെയും, അനുചിതരോടൊപ്പം തന്റെ മകനെയും കണ്ടതുപോലെ."

അഥ തസ്യാസ്തദാലാപം വസിഷ്ഠോ മുനിസത്തമഃ ശ്രുത്വാ സ്നുഷാമുവാചേദം മാ രോദീര് ഇതി ദുഃഖിതഃ

അപ്പോൾ മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വസിഷ്ഠൻ, അവളുടെ ആ വിലാപം കേട്ട്, ദുഃഖത്തോടെ തന്റെ മരുമക്കളോട് പറഞ്ഞു: "കരയേണ്ടാ."