ലിങ്ഗപുരാണമ്

മത്സമസ്തവ പൌത്രോ ഽസൌ ശക്തിജഃ ശക്തിമാന്മുനേ തസ്മാദുത്തിഷ്ഠ സംത്യജ്യ ശോകം ബ്രഹ്മസുതോത്തമ

മഹാമുനിയേ, ശക്തിയുടെ മകനായ നിന്റെ പൗത്രന്‍ എന്റെതും നിന്റെതും ആണു, അവന് ശക്തിയുള്ളവനാണ്. അതുകൊണ്ട്, ബ്രഹ്മപുത്രന്മാരില്‍ ഏറ്റവും ഉത്തമനായവനേ, ദുഃഖം ഉപേക്ഷിച്ച് എഴുന്നേല്‍ക്കൂ.

രുദ്രഭക്തശ് ച ഗര്ഭസ്ഥോ രുദ്രപൂജാപരായണഃ രുദ്രദേവപ്രഭാവേണ കുലം തേ സംതരിഷ്യതി

അവന്‍ ഗര്‍ഭത്തിലിരിക്കുമ്പോഴും രുദ്രഭക്തനാണ്, രുദ്രനെ ആരാധിക്കുന്നതില്‍ മുഴുകിയവനാണ്. രുദ്രദേവന്റെ ശക്തിയാല്‍ നിന്റെ വംശം രക്ഷപ്പെടും.

ഏവമുക്ത്വാ ഘൃണീ വിപ്രം ഭഗവാന് പുരുഷോത്തമഃ വസിഷ്ഠം മുനിശാര്ദൂലം തത്രൈവാന്തരധീയത

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കരുണാനിധിയായ പരമപുരുഷന്‍ മഹാമുനിയായ വസിഷ്ഠന്റെ കാഴ്ചയില്‍ നിന്ന് അവിടെയേല്‍ അപ്രത്യക്ഷനായി.

തതഃ പ്രണമ്യ ശിരസാ വസിഷ്ഠോ വാരിജേക്ഷണമ് അദൃശ്യന്ത്യാ മഹാതേജാഃ പസ്പര്ശോദരമാദരാത്

അതിനു ശേഷം മഹാതേജസ്സുള്ള വസിഷ്ഠന്‍ കമലനയനനായ ഭഗവാനെ തലകുനിഞ്ഞ് വണങ്ങി, അവന്‍ കാണാതായെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ ഗര്‍ഭത്തെ സ്പര്‍ശിച്ചു.

ഹാ പുത്ര പുത്ര പുത്രേതി പപാത ച സുദുഃഖിതഃ ലലാപാരുന്ധതീ പ്രേക്ഷ്യ തദാസൌ രുദതീം ദ്വിജാഃ

ഹായ് മകനേ, മകനേ എന്നു വിളിച്ചു വസിഷ്ഠന്‍ അത്യന്തം ദുഃഖത്തോടെ നിലത്തു വീണു. അരുന്ധതി കരയുന്നത് കണ്ട ബ്രാഹ്മണന്മാര്‍ അവളെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.

സ്വപുത്രം ച സ്മരന് ദുഃഖാത് പുനരേഹ്യേഹി പുത്രക തവ പുത്രമിമം ദൃഷ്ട്വാ ഭോ ശക്തേ കുലധാരണമ്

തന്റെ മകനെ ഓര്‍ത്തു ദുഃഖത്തില്‍ വീണ്ടും വിളിച്ചു: വരൂ, വരൂ മകനേ! ശക്തിയേ, നിന്റെ മകനായ ഈ വംശധാരിയെ കാണു.

തവാന്തികം ഗമിഷ്യാമി തവ മാത്രാ ന സംശയഃ ഏവമുക്ത്വാ രുദന്വിപ്ര ആലിങ്ഗ്യാരുന്ധതീം തദാ

നിന്റെ അമ്മയോടൊപ്പം ഞാന്‍ നിശ്ചയമായും നിന്റെ അടുക്കല്‍ വരാം. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ബ്രാഹ്മണന്‍ കരയുമ്പോള്‍ അരുന്ധതിയെ അണച്ചു.

പപാത താഡയന്തീവ സ്വസ്യ കുക്ഷീ കരേണ വൈ അദൃശ്യന്തീ ജഘാനാഥ ശക്തിജസ്യാലയം ശുഭാ

ആ സ്ത്രീ തന്റെ കൈകൊണ്ട് വയറിൽ അടിച്ച് വേദനയോടെ നിലം വീണു. ശുഭയായ ശക്തിയുടെ ഭാര്യ, ശക്തിയുടെ വാസസ്ഥലത്തേയും നശിപ്പിച്ച്, അപ്രത്യക്ഷയായി.

സ്വോദരം ദുഃഖിതാ ഭൂമൌ ലലാപ ച പപാത ച അരുന്ധതി തദാ ഭീതാ വസിഷ്ഠശ് ച മഹാമതിഃ

വേദനയോടെ അവൾ നിലത്ത് കരഞ്ഞ് വീണു. അപ്പോൾ അരുന്ധതി ഭയപ്പെട്ടു; മഹാമതിയായ വസിഷ്ഠനും ഭയത്തോടെ നിന്നു.

സമുത്ഥാപ്യ സ്നുഷാം ബാലാമ് ഊചതുര്ഭയവിഹ്വലൌ

ഭയത്തിൽ വിറയുന്ന ഇരുവരും, അവരുടെ ബാല്യവയസ്സുള്ള മരുമകളെ എഴുന്നേൽപ്പിച്ച് അവളോടു പറഞ്ഞു.

വിചാരമുഗ്ധേ തവ ഗര്ഭമണ്ഡലം കരാംബുജാഭ്യാം വിനിഹത്യ ദുര്ലഭമ് കുലം വസിഷ്ഠസ്യ സമസ്തമപ്യഹോ നിഹന്തുമാര്യേ കഥമുദ്യതാ വദ

നിനക്ക് എന്ത് സംഭവിച്ചു, മനസ്സിലാകാതെ നീ നിന്റെ കയ്യാൽ വയറടിച്ചു? വസിഷ്ഠന്റെ അപൂർവമായ ഈ വംശം മുഴുവൻ നശിപ്പിക്കാൻ നീ തയ്യാറാവാൻ എന്തുകൊണ്ടാണ് തീരുമാനിച്ചത്, മഹിളേ, പറയൂ.

തവാത്മജം ശക്തിസുതം ച ദൃഷ്ട്വാ ചാസ്വാദ്യ വക്ത്രാമൃതമ് ആര്യസൂനോഃ ത്രാതും യതോ ദേഹമിമം മുനീന്ദ്രഃ സുനിശ്ചിതഃ പാഹി തതഃ ശരീരമ്

നിന്റെ മകനെയും ശക്തിയുടെ മകനെയും കണ്ടു, അവന്റെ വായിൽ നിന്നുള്ള അമൃതം അനുഭവിച്ച്, മഹർഷിയുടെ പുത്രൻ ഈ ശരീരം സംരക്ഷിക്കണമെന്ന് ഉറപ്പിച്ചു. അതിനാൽ, ശരീരം സംരക്ഷിക്കണം.

ഏവം സ്നുഷാമുപാലഭ്യ മുനിം ചാരുന്ധതീ സ്ഥിതാ അരുന്ധതീ വസിഷ്ഠസ്യ പ്രാഹ ചാര്തേതി വിഹ്വലാ

ഇങ്ങനെ മരുമകളെ ശാസിച്ച്, അരുന്ധതി മഹർഷിയോടൊപ്പം നിന്നു. വിഷാദത്തിലും ആശങ്കയിലും അരുന്ധതി വസിഷ്ഠനോടു പറഞ്ഞു.

ത്വയ്യേവ ജീവിതം ചാസ്യ മുനേര് യത് സുവ്രതേ മമ ജീവിതം രക്ഷ ദേഹസ്യ ധാത്രീ ച കുരു യദ്ധിതമ്

ധർമ്മപത്നിയേ, ഈ മഹർഷിയുടെ ജീവൻ നിനക്കാണ് ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നത്. എന്റെ ജീവനും സംരക്ഷിക്കണം; ശരീരത്തിന്റെ രക്ഷകയായി, നല്ലത് ചെയ്യണം.

മയാ യദി മുനിശ്രേഷ്ഠസ് ത്രാതും വൈ നിശ്ചിതം സ്വകമ് മമാശുഭം ശുഭം ദേഹം കഥംചിത് പാലയാമ്യഹമ്

ഞാൻ മഹർഷിയെ സംരക്ഷിക്കണമെന്ന് ഉറപ്പാണെങ്കിൽ, എന്റെ ശരീരം നല്ലതോ ചീത്തയോ ആയാലും, എങ്കിലും ഞാൻ അതിനെ എങ്കിലും സംരക്ഷിക്കും.

പ്രിയദുഃഖമഹം പ്രാപ്താ ഹ്യ് അസതീ നാത്ര സംശയഃ മുനേ ദുഃഖാദഹം ദഗ്ധാ യതഃ പുത്രീ മുനേ തവ

സന്തോഷവും ദുഃഖവും ഞാൻ അനുഭവിച്ചു; ഞാൻ ശുദ്ധയല്ല — ഇതിൽ സംശയമില്ല, മഹർഷേ. ഞാൻ നിന്റെ മകളായതുകൊണ്ട് ദുഃഖത്തിൽ കത്തുന്നു.

അഹോ ഽദ്ഭുതം മയാ ദൃഷ്ടം ദുഃഖപാത്രീ ഹ്യഹം വിഭോ ദുഃഖത്രാതാ ഭവ ബ്രഹ്മന് ബ്രഹ്മസൂനോ ജഗദ്ഗുരോ

അയ്യോ, അത്ഭുതം ഞാൻ കണ്ടു; ഞാൻ ദുഃഖത്തിന്റെ പാത്രമാണ്, പ്രഭോ. ദുഃഖം നീക്കുന്നവനായി, ബ്രഹ്മപുത്രനേ, ലോകഗുരുവേ, ദയവായി.

തഥാപി ഭര്തൃരഹിതാ ദീനാ നാരീ ഭവേദിഹ പാഹി മാം തത ആര്യേന്ദ്ര പരിഭൂതാ ഭവിഷ്യതി

എങ്കിലും ഭർത്താവില്ലാതെ ഒരു സ്ത്രീ ഇവിടെ ദയനീയയാകും; മഹാനായ അര്യ, എന്നെ സംരക്ഷിക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ അപമാനിതയാകും.

പിതാ മാതാ ച പുത്രാശ്ച പൌത്രാഃ ശ്വശുര ഏവ ച ഏതേ ന ബാന്ധവാഃ സ്ത്രീണാം ഭര്താ ബന്ധുഃ പരാ ഗതിഃ

പിതാവും മാതാവും മക്കളും മുമ്മക്കളും ശ്വശുരനും — ഇവർ സ്ത്രീകളുടെ യഥാർത്ഥ ബന്ധുക്കളല്ല; ഭർത്താവാണ് സത്യമായ ബന്ധുവും പരമാശ്രയവുമാണ്.

ആത്മനോ യദ്ധി കഥിതമ് അപ്യര്ധമിതി പണ്ഡിതൈഃ തദപ്യത്ര മൃഷാ ഹ്യാസീദ് ഗതഃ ശക്തിരഹം സ്ഥിതാ

പണ്ഡിതർ ആത്മാവിനെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞതും പൂർണ്ണ സത്യമല്ല; അതും ഇവിടെ തെറ്റാണെന്ന് തെളിഞ്ഞു, കാരണം ശക്തി പോയി, ഞാൻ മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു.

അഹോ മമാത്ര കാഠിന്യം മനസോ മുനിപുങ്ഗവ പതിം പ്രാണസമം ത്യക്ത്വാ സ്ഥിതാ യത്ര ക്ഷണം യതഃ

എന്റെ മനസിന്റെ കഠിനതയെ നോക്കൂ, മഹർഷികളിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ; ജീവനെപ്പോലും പ്രിയനായ ഭർത്താവിനെ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടും ഞാൻ ഒരു നിമിഷം ഇവിടെ തുടരുന്നു.

വസിഷ്ഠാശ്വത്ഥമാശ്രിത്യ ഹ്യ് അമൃതാ തു യഥാ ലതാ നിര്മൂലാപ്യമൃതാ ഭര്ത്രാ ത്യക്താ ദീനാ സ്ഥിതാപ്യഹമ്

വസിഷ്ഠനെ ആശ്രയിച്ച്, വൃക്ഷത്തിൽ ചെടിപോലെ ഞാൻ അമൃതസ്വഭാവം കൈവരുന്നു; എന്നാൽ, ഭർത്താവിനാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട് ഞാൻ ദയനീയയായി തുടരുന്നു.

സ്നുഷാവാക്യം നിശമ്യൈവ വസിഷ്ഠോ ഭാര്യയാ സഹ തദാ ചക്രേ മതിം ധീമാന് യാതും സ്വാശ്രമമാശ്രമീ

മരുമകളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, വസിഷ്ഠൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങാൻ മനസ്സിൽ തീരുമാനിച്ചു.

കൃച്ഛ്രാത്സഭാര്യോ ഭഗവാന് വസിഷ്ഠഃ സ്വാശ്രമം ക്ഷണാത് അദൃശ്യന്ത്യാ ച പുണ്യാത്മാ സംവിവേശ സ ചിന്തയന്

കഷ്ടതയോടെ, ഭഗവാൻ വസിഷ്ഠൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം ഉടനെ തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി; പുണ്യാത്മാവായ വസിഷ്ഠൻ, ആരും കാണാതെ, ആലോചിച്ചു, അകത്തു കടന്നു.

സാ ഗര്ഭം പാലയാമാസ കഥംചിന്മുനിപുങ്ഗവാഃ കുലസംധാരണാര്ഥായ ശക്തിപത്നീ പതിവ്രതാ

ശക്തിയുടെ ഭക്തയായ ഭാര്യ, വംശം നിലനിർത്താൻ വേണ്ടി, മഹർഷികളേ, എങ്കിലും തന്റെ ഗർഭം എങ്ങിനെയോ സംരക്ഷിച്ചു.

തതഃ സാസൂത തനയം ദശമേ മാസി സുപ്രഭമ് ശക്തിപത്നീ യഥാ ശക്തിം ശക്തിമന്തമരുന്ധതീ

പിന്നീട് പത്താം മാസത്തിൽ ശക്തിയുടെ ഭാര്യ, അരുന്ധതിക്ക് പോലെ, തന്റെ കഴിവിനനുസരിച്ച് ഒരു പ്രകാശമുള്ള മകനെ പ്രസവിച്ചു.

അസൂത സാ ദിതിര്വിഷ്ണും യഥാ സ്വാഹാ ഗുഹം സുതമ് അഗ്നിം യഥാരണിഃ പത്നീ ശക്തേഃ സാക്ഷാത്പരാശരമ്

അവൾ ദിതിയെപ്പോലെ വിഷ്ണുവിനെയും, സ്വാഹയെപ്പോലെ ഗുഹനെയും, അഗ്നിയുടെ ഭാര്യയെപ്പോലെ അഗ്നിയിൽ നിന്നുള്ള മകനെയും, ശക്തിയുടെ ഭാര്യയെപ്പോലെ പരാശരനെയും പ്രസവിച്ചു.

യദാ തദാ ശക്തിസൂനുര് അവതീര്ണോ മഹീതലേ ശക്തിസ്ത്യക്ത്വാ തദാ ദുഃഖം പിതൄണാം സമതാം യയൌ

അപ്പോൾ ശക്തിയുടെ മകൻ ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചപ്പോൾ, ശക്തിക്ക് അനുഭവിച്ചിരുന്ന ദുഃഖം അവസാനിച്ചു, അവൻ പിതൃഭൂമിയിൽ സമത്വം പ്രാപിച്ചു.

ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ പുണ്യാത്മാ ആദിത്യൈര് ഇവ ഭാസ്കരഃ രരാജ പിതൃലോകസ്ഥോ വാസിഷ്ഠോ മുനിപുങ്ഗവാഃ

പിതൃലോകത്തിൽ വാസിഷ്ഠനും സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം, ആദിത്യന്മാരിൽ ഭാസ്കരൻ പോലെ, മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനായി പ്രകാശിച്ചു.