ലിങ്ഗപുരാണമ്

ഭൂരിശ്രവാഃ പ്രഭുഃ ശംഭുഃ കൃഷ്ണോ ഗൌരസ്തു പഞ്ചമഃ കന്യാ കീര്തിമതീ ചൈവ യോഗമാതാ ധൃതവ്രതാ

ഭൂരിശ്രവ, ശംഭു, കൃഷ്ണൻ, ഗൗരൻ എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചുപേർ; മകൾ കീർത്തിമതിയും, ധൃതവ്രതയുമായ യോഗമാതാവുമാണ്.

ജനനീ ബ്രഹ്മദത്തസ്യ പത്നീ സാ ത്വനുഹസ്യ ച ശ്വേതഃ കൃഷ്ണശ് ച ഗൌരശ് ച ശ്യാമോ ധൂമ്രസ്തഥാരുണഃ

ബ്രഹ്മദത്തന്റെയും അനുഹന്റെയും ഭാര്യയായ അവൾ, ശ്വേതൻ, കൃഷ്ണൻ, ഗൗരൻ, ശ്യാമൻ, ധൂമ്രൻ, അരുണൻ എന്നിങ്ങനെ മക്കളെ പ്രസവിച്ചു.

നീലോ ബാദരികശ്ചൈവ സര്വേ ചൈതേ പരാശരാഃ പരാശരാണാമഷ്ടൌ തേ പക്ഷാഃ പ്രോക്താ മഹാത്മനാമ്

നീലനും ബാദരികനും ഇവരും പരാശരന്മാർ തന്നെയാണ്. മഹാത്മാക്കളായ പരാശരന്മാരുടെ എട്ടു ശാഖകൾ ഇവയാണ്.

അത ഊര്ധ്വം നിബോധധ്വമ് ഇന്ദ്രപ്രമിതിസംഭവമ് വസിഷ്ഠസ്യ കപിഞ്ജല്യോ ഘൃതാച്യാമുദപദ്യത

ഇപ്പോൾ, ഇന്ദ്രപ്രമിതിയുടെ വംശത്തെക്കുറിച്ച് കൂടി കേൾക്കൂ: വസിഷ്ഠന്റെ മകൻ കപിഞ്ജലൻ ഘൃതാചിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു.

ത്രിമൂര്തിര്യഃ സമാഖ്യാത ഇന്ദ്രപ്രമിതിരുച്യതേ പൃഥോഃ സുതായാം സമ്ഭൂതോ ഭദ്രസ്തസ്യാ ഭവദ്വസുഃ

ത്രിമൂർത്തി എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ, ഇന്ദ്രപ്രമിതി എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. പൃഥുവിന്റെ മകളിൽ നിന്ന് അവൻ ജനിച്ചു; അവളിൽ നിന്ന് ഭദ്രൻ, ഭദ്രനിൽ നിന്ന് വസു ജനിച്ചു.

ഉപമന്യുഃ സുതസ്തസ്യ ബഹവോ ഹ്യൌപമന്യവഃ മിത്രാവരുണയോശ്ചൈവ കൌണ്ഡിന്യാ യേ പരിശ്രുതാഃ

വസുവിന് ഉപമന്യു എന്നൊരു മകൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; ഉപമന്യുവിന്റെ സന്തതികൾ അനേകം. മിത്രനും വരുണനും ചേർന്നാണ് പ്രശസ്തനായ കൗണ്ടിന്യന്മാർ ജനിച്ചത്.

ഏകാര്ഷേയാസ് തഥാ ചാന്യേ വാസിഷ്ഠാ നാമ വിശ്രുതാഃ ഏതേ പക്ഷാ വസിഷ്ഠാനാം സ്മൃതാ ദശ മഹാത്മനാമ്

ഒന്നാർഷേയർ എന്നും പ്രശസ്തനായ വാസിഷ്ഠന്മാർ എന്നും മറ്റു ചിലർ കൂടി ഉണ്ട്. മഹാത്മാക്കളായ വാസിഷ്ഠന്മാരുടെ പത്ത് ശാഖകൾ ഇവയാണ് എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

ഇത്യേതേ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രാ മാനസാ വിശ്രുതാ ഭുവി ഭര്താരശ് ച മഹാഭാഗാ ഏഷാം വംശാഃ പ്രകീര്തിതാഃ

ഇങ്ങനെ, ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തരായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച പുത്രന്മാരും അവരുടെ മഹത്വമുള്ള വംശങ്ങളും വിവരിച്ചു.

ത്രിലോകധാരണേ ശക്താ ദേവര്ഷികുലസംഭവാഃ തേഷാം പുത്രാശ് ച പൌത്രാശ് ച ശതശോ ഽഥ സഹസ്രശഃ

ദേവർഷികളുടെ കുടുംബങ്ങളിൽ ജനിച്ച ഇവർ, മൂന്നു ലോകവും താങ്ങാൻ ശേഷിയുള്ളവരാണ്; അവരുടെ മക്കളും മുമ്മക്കളും നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് ഉണ്ടായിരുന്നു.

യൈസ്തു വ്യാപ്താസ്ത്രയോ ലോകാഃ സൂര്യസ്യേവ ഗഭസ്തിഭിഃ

സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ പോലെ, ഇവർ മൂന്നു ലോകവും വ്യാപിച്ചു.

കഥം ഹി രക്ഷസാ ശക്തിര് ഭക്ഷിതഃ സോ ഽനുജൈഃ സഹ വാസിഷ്ഠോ വദതാം ശ്രേഷ്ഠ സൂത വക്തുമിഹാര്ഹസി

രാക്ഷസൻ ശക്തിയെയും സഹോദരന്മാരെയും എങ്ങനെ ഭക്ഷിച്ചു? വാചകന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സൂതൻ, നീ ഇതു ഇവിടെ പറയേണ്ടതാണല്ലോ.

രാക്ഷസോ രുധിരോ നാമ വസിഷ്ഠസ്യ സുതം പുരാ ശക്തിം സ ഭക്ഷയാമാസ ശക്തേഃ ശാപാത്സഹാനുജൈഃ

രുധിരൻ എന്നൊരു രാക്ഷസൻ, വസിഷ്ഠന്റെ മകൻ ശക്തിയെയും സഹോദരന്മാരെയും, ശക്തിയുടെ ശാപം മൂലം, ഒരിക്കൽ ഭക്ഷിച്ചു.

വസിഷ്ഠയാജ്യം വിപ്രേന്ദ്രാസ് തദാദിശ്യൈവ ഭൂപതിമ് കല്മാഷപാദം രുധിരോ വിശ്വാമിത്രേണ ചോദിതഃ

വിശ്വാമിത്രൻ പ്രേരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, രാജാവായ കല്മാഷപാദന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം, രുധിരൻ വസിഷ്ഠന്റെ യാഗഹവിസ്സ് ഭക്ഷിച്ചു.

ഭക്ഷിതഃ സ ഇതി ശ്രുത്വാ വസിഷ്ഠസ്തേന രക്ഷസാ ശക്തിഃ ശക്തിമതാം ശ്രേഷ്ഠോ ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ ധര്മവിത്

ശക്തി എന്ന ധർമ്മജ്ഞനും ശക്തന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായവൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ആ രാക്ഷസൻ ഭക്ഷിച്ചുവെന്ന് കേട്ടപ്പോൾ വസിഷ്ഠൻ ദുഃഖത്തിൽ ആകയായിരുന്നു.

ഹാ പുത്ര പുത്ര പുത്രേതി ക്രന്ദമാനോ മുഹുര്മുഹുഃ അരുന്ധത്യാ സഹ മുനിഃ പപാത ഭുവി ദുഃഖിതഃ

'എൻ്റെ മകനേ, മകനേ, മകനേ' എന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും വിളിച്ചുകൊണ്ട്, അരുന്ധതിയോടൊപ്പം ആ മുനി ദുഃഖത്തോടെ നിലത്തേക്ക് വീണു.

നഷ്ടം കുലമിതി ശ്രുത്വാ മര്തും ചക്രേ മതിം തദാ സ്മരന്പുത്രശതം ചൈവ ശക്തിജ്യേഷ്ഠം ച ശക്തിമാന്

തൻ്റെ വംശം നശിച്ചുവെന്ന് അറിഞ്ഞപ്പോൾ, വസിഷ്ഠൻ മരിക്കണമെന്ന് തീരുമാനിച്ചു; തൻ്റെ നൂറു മക്കളെയും മുതിർന്നവനും ശക്തിയുള്ളവനുമായ ശക്തിയെയും ഓർത്തുകൊണ്ട്.

ന തം വിനാഹം ജീവിഷ്യേ ഇതി നിശ്ചിത്യ ദുഃഖിതഃ

'അവനെ ഇല്ലാതെ ഞാൻ ജീവിക്കില്ല' എന്ന് ദുഃഖത്തിൽ ഉറപ്പിച്ചു.

ആരുഹ്യ മൂര്ധാനമ് അജാത്മജോ ഽസൌ തയാത്മവാന് സര്വവിദ് ആത്മവിച്ച ധരാധരസ്യൈവ തദാ ധരായാം പപാത പത്ന്യാ സഹ സാശ്രുദൃഷ്ടിഃ

എല്ലാം അറിയുന്ന ആത്മജ്ഞാനിയുമായ അജാതപുത്രൻ, ഭാര്യയോടൊപ്പം കുന്നിൻ മുകളിലേക്ക് കയറി, കണ്ണുനീരോടെ നിലത്തേക്ക് വീണു.

ധരാധരാത്തം പതിതം ധരാ തദാ ദധാര തത്രാപി വിചിത്രകണ്ഠീ കരാംബുജാഭ്യാം കരിഖേലഗാമിനീ രുദന്തമാദായ രുരോദ സാ ച

കുന്നിൽ നിന്ന് വീണവനെ ഭൂമി അന്നേരം പിടിച്ചു. അതിനുമപ്പുറം, അത്ഭുതകരമായ കഴുത്തുള്ള, ആനപോലെ സുന്ദരമായി സഞ്ചരിക്കുന്ന അവൾ, തന്റെ കമലപോലുള്ള കൈകളാൽ കരയുന്ന മുനിയെ ഉയർത്തി പിടിച്ചു, അവളും കരഞ്ഞു.

തദാ തസ്യ സ്നുഷാ പ്രാഹ പത്നീ ശക്തേര്മഹാമുനിമ് വസിഷ്ഠം വദതാം ശ്രേഷ്ഠം രുദന്തീ ഭയവിഹ്വലാ

അപ്പോള്‍ ശക്തിയുടെ ഭാര്യയായ അവളുടെ മരുമകള്‍ ഭയത്താല്‍ വിങ്ങി കരയുമ്പോള്‍, മഹാമുനിയായ വസിഷ്ഠന്‍ എന്ന വാക്കുകളുടെ ശ്രേഷ്ഠനോടു പറഞ്ഞു.

ഭഗവന്ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠ തവ ദേഹമ് ഇദം ശുഭമ് പാലയസ്വ വിഭോ ദ്രഷ്ടും തവ പൌത്രം മമാത്മജമ്

ഭഗവന്‍, ബ്രാഹ്മണന്മാരില്‍ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഈ പുണ്യമായ ശരീരം സംരക്ഷിക്കണമേ, എന്റെ മകനായ നിന്റെ പൗത്രനെ കാണാന്‍ വേണ്ടി.

ന ത്യാജ്യം തവ വിപ്രേന്ദ്ര ദേഹമേതത്സുശോഭനമ് ഗര്ഭസ്ഥോ മമ സര്വാര്ഥസാധകഃ ശക്തിജോ യതഃ

ബ്രാഹ്മണന്മാരില്‍ പ്രധാനനായവനേ, ഈ മനോഹരമായ ശരീരം നീ ഉപേക്ഷിക്കരുത്. കാരണം, എന്റെ ഗര്‍ഭത്തിലെ ശക്തിയുടെ മകനാണ് എല്ലാം സാധിപ്പിക്കാനുള്ളവന്‍.

ഏവമുക്ത്വാഥ ധര്മജ്ഞാ കരാഭ്യാം കമലേക്ഷണാ ഉത്ഥാപ്യ ശ്വശുരം നത്വാ നേത്രേ സംമൃജ്യ വാരിണാ

അവള്‍ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ധര്‍മ്മത്തെ അറിയുന്ന കമലനയനിയായ അവള്‍ കൈകൊണ്ട് തന്റെ ശ്വശുരനെ എഴുന്നേല്‍പ്പിച്ചു, വണങ്ങി, വെള്ളം കൊണ്ട് കണ്ണ് തുടച്ചു.

ദുഃഖിതാപി പരിത്രാതും ശ്വശുരം ദുഃഖിതം തദാ അരുന്ധതീം ച കല്യാണീം പ്രാര്ഥയാമാസ ദുഃഖിതാമ്

വേദനയിലായിരുന്നെങ്കിലും, തന്റെ ദുഃഖിതനായ ശ്വശുരനെ ആശ്വസിപ്പിക്കാനും, ദുഃഖം നിറഞ്ഞിരുന്ന അരുന്ധതിയെ ആശ്വസിപ്പിക്കാനുമാണ് അവള്‍ ശ്രമിച്ചത്.

സ്നുഷാവാക്യം തതഃ ശ്രുത്വാ വസിഷ്ഠ ഉത്ഥായ ഭൂതലാത് സംജ്ഞാമവാപ്യ ചാലിങ്ഗ്യ സാ പപാത സുദുഃഖിതാ

മരുമകളുടെ വാക്കുകള്‍ കേട്ട വസിഷ്ഠന്‍ നിലത്തു നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു, ബോധം വീണ്ടെടുത്തു, അവളെ അണച്ചു, അതിനുശേഷം അത്യന്തം ദുഃഖിതയായ അവള്‍ വീണുപോയി.

അരുന്ധതീ കരാഭ്യാം താം സംസ്പൃശ്യാസ്രാകുലേക്ഷണാമ് രുരോദ മുനിശാര്ദൂലോ ഭാര്യയാ സുതവത്സലഃ

കണ്ണുനീര്‍ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ അരുന്ധതി അവളെ തൊട്ടു. ഭാര്യയെ മകനുപോലെ സ്നേഹിച്ച മഹാമുനി വസിഷ്ഠന്‍ അവിടെ കരഞ്ഞു.

അഥ നാഭ്യംബുജേ വിഷ്ണോര് യഥാ തസ്യാശ്ചതുര്മുഖഃ ആസീനോ ഗര്ഭശയ്യായാം കുമാര ഋചമാഹ സഃ

പിന്നീട്, വിഷ്ണുവിന്റെ നാഭികമലത്തില്‍ ഇരിക്കുന്ന നാലുമുഖനുപോലെ, ഗര്‍ഭത്തില്‍ കിടന്നിരുന്ന ആ ബാലന്‍ ഒരു വേദമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ചു.

തതോ നിശമ്യ ഭഗവാന് വസിഷ്ഠ ഋചമാദരാത് കേനോക്തമിതി സംചിന്ത്യ തദാതിഷ്ഠത്സമാഹിതഃ

അത് കേട്ട മഹാനായ വസിഷ്ഠന്‍ ഭക്തിയോടെ ആരാണ് ഇത് പറഞ്ഞതെന്ന് ആലോചിച്ചു, മനസ്സ് അതിലേയ്ക്ക് കേന്ദ്രീകരിച്ചു.

വ്യോമാങ്ഗണസ്ഥോ ഽഥ ഹരിഃ പുണ്ഡരീകനിഭേക്ഷണഃ വസിഷ്ഠമാഹ വിശ്വാത്മാ ഘൃണയാ സ ഘൃണാനിധിഃ

അപ്പോള്‍ ആകാശത്ത് നില്ക്കുന്ന, കമലപോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ള, ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവായ ഹരി, കരുണയോടെ വസിഷ്ഠനോടു പറഞ്ഞു.