ലിങ്ഗപുരാണമ്

വിശോകശ്ച വികേശശ് ച വിപാശഃ പാപനാശനഃ സുമുഖോ ദുര്മുഖശ്ചൈവ ദുര്ദമോ ദുരതിക്രമഃ

വിശോകൻ, വികേശൻ, വിപാശൻ, പാപനാശകൻ, സുമുഖൻ, ദുര്മുഖൻ, ദുര്ദമൻ, ദുരതിക്രമൻ.

സനകശ് ച സനന്ദശ് ച പ്രഭുര്യശ് ച സനാതനഃ ഋഭുഃ സനത്കുമാരശ് ച സുധാമാ വിരജാസ് തഥാ

സനകനും സനന്ദനും, പ്രഭുവും സനാതനനും, ഋഭു, സനത്കുമാരൻ, സുധാമ, കൂടാതെ വിരജൻ.

ശങ്ഖപാദ് വൈരജശ്ചൈവ മേഘഃ സാരസ്വതസ് തഥാ സുവാഹനോ മുനിശ്രേഷ്ഠോ മേഘവാഹോ മഹാദ്യുതിഃ

ശംഖപാദൻ, വൈരാജൻ, മേഘൻ, സാരസ്വതൻ, സുപ്രസിദ്ധനായ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ, സുവാഹനൻ, മേഘവാഹൻ മഹത്തായ തേജസ്സോടെ.

കപിലശ്ചാസുരിശ്ചൈവ തഥാ പഞ്ചശിഖോ മുനിഃ വാല്കലശ് ച മഹായോഗീ ധര്മാത്മാനോ മഹൌജസഃ

കപിലൻ, അസുരി, അതുപോലെ തന്നെ പഞ്ചശിഖമുനി, വാൽകലൻ മഹായോഗി, ധർമ്മാത്മാവും വലിയ ഊർജ്ജമുള്ളവനും.

പരാശരശ് ച ഗര്ഗശ് ച ഭാര്ഗവശ്ചാങ്ഗിരാസ് തഥാ ബലബന്ധുര് നിരാമിത്രഃ കേതുശൃങ്ഗസ്തപോധനഃ

പരാശരൻ, ഗർഗൻ, ഭാർഗവൻ, ആംഗിരസൻ, ബാലബന്ധു, നിരാമിത്രൻ, കെതു ശ്രിംഗൻ, തപോധനൻ.

ലമ്ബോദരശ് ച ലമ്ബശ്ച ലമ്ബാക്ഷോ ലമ്ബകേശകഃ സര്വജ്ഞഃ സമബുദ്ധിശ് ച സാധ്യഃ സര്വസ്തഥൈവ ച

അവൻ ലംബോദരനും, ലംബനും, ലംബാക്ഷനും, ലംബകേശകനും, എല്ലാം അറിയുന്നവനും, സമബുദ്ധിയുള്ളവനും, സാധ്യനും, സര്വനുമാണ്.

സുധാമാ കാശ്യപശ്ചൈവ വാസിഷ്ഠോ വിരജാസ് തഥാ അത്രിര് ദേവസദശ്ചൈവ ശ്രവണോ ഽഥ ശ്രവിഷ്ഠകഃ കുണിശ് ച കുണിബാഹുശ് ച കുശരീരഃ കുനേത്രകഃ

സുധാമാ, കാശ്യപൻ, വാസിഷ്ഠൻ, വിരജ, അത്രി, ദേവസദൻ, ശ്രവണൻ, ശ്രവിഷ്ഠകൻ, കുണി, കുണിബാഹു, കുശരീരൻ, കുനേത്രകൻ എന്നിവരും.

കശ്യപോ ഽപ്യുശനാശ്ചൈവ ച്യവനോ ഽഥ ബൃഹസ്പതിഃ ഉതഥ്യോ വാമദേവശ് ച മഹായോഗോ മഹാബലഃ

കശ്യപൻ, ഉശന, ച്യവനൻ, ബൃഹസ്പതി, ഉതഥ്യൻ, വാമദേവൻ, മഹായോഗി, മഹാബലൻ എന്നിവരും.

വാചശ്രവാഃ സുധീകശ്ച ശ്യാവാശ്വശ് ച യതീശ്വരഃ ഹിരണ്യനാഭഃ കൌശല്യോ ലോഗാക്ഷിഃ കുഥുമിസ് തഥാ

വാചശ്രവ, സുധീക, ശ്യാവാശ്വൻ, യതീശ്വരൻ, ഹിരണ്യനാഭൻ, കൗശല്യൻ, ലോകാക്ഷി, കുതുമി എന്നിവരും.

സുമന്തുര്ബര്ബരീ വിദ്വാന് കബന്ധഃ കുശികംധരഃ പ്ലക്ഷോ ദാല്ഭ്യായണിശ്ചൈവ കേതുമാന് ഗോപനസ് തഥാ

സുമന്തു, ബർബരീ എന്ന ജ്ഞാനി, കബന്ധൻ, കുശികംധരൻ, പ്ലക്ഷൻ, ദാൽഭ്യായണി, കെതുമാൻ, ഗോപനൻ എന്നിവരും.

ഭല്ലാവീ മധുപിങ്ഗശ്ച ശ്വേതകേതുസ്തപോനിധിഃ ഉശികോ ബൃഹദശ്വശ് ച ദേവലഃ കവിരേവ ച

ഭല്ലാവി, മധുപിംഗൻ, ശ്വേതകേതു, തപസ്സിന്റെ നിധി, ഉശികൻ, ബൃഹദശ്വൻ, ദേവളൻ, കവിയും.

ശാലിഹോത്രോ ഽഗ്നിവേശശ്ച യുവനാശ്വഃ ശരദ്വസുഃ ഛഗലഃ കുണ്ഡകര്ണശ് ച കുമ്ഭശ്ചൈവ പ്രവാഹകഃ

ശാലിഹോത്രൻ, അഗ്നിവേശൻ, യുവനാശ്വൻ, ശരദ്വസു, ചഗലൻ, കുണ്ഡകർണൻ, കുംഭൻ, പ്രവാഹകൻ എന്നിവരും.

ഉലൂകോ വിദ്യുതശ്ചൈവ മണ്ഡൂകോ ഹ്യാശ്വലായനഃ അക്ഷപാദഃ കുമാരശ് ച ഉലൂകോ വത്സ ഏവ ച

ഉലൂകൻ, വിദ്യുത്, മണ്ടൂകൻ, ആശ്വലായനൻ, അക്ഷപാദൻ, കുമാരൻ, ഉലൂകൻ, വത്സൻ എന്നിവരും.

കുശികശ്ചൈവ ഗര്ഭശ് ച മിത്രഃ കൌരുഷ്യ ഏവ ച ശിഷ്യാസ്ത്വേതേ മഹാത്മാനഃ സര്വാവര്തേഷു യോഗിനാമ്

കുശികൻ, ഗർഭൻ, മിത്രൻ, കൌരുഷ്യൻ ഇവർ എല്ലാ പാരമ്പര്യങ്ങളിലും മഹാത്മാക്കളായ യോഗികളുടെ ശിഷ്യന്മാരാണ്.

വിമലാ ബ്രഹ്മഭൂയിഷ്ഠാ ജ്ഞാനയോഗപരായണാഃ ഏതേ പാശുപതാഃ സിദ്ധാ ഭസ്മോദ്ധൂലിതവിഗ്രഹാഃ

വിമലന്മാർ, ബ്രഹ്മത്തിൽ ഏറ്റവും സ്ഥിരതയുള്ളവർ, ജ്ഞാനയോഗത്തിൽ ലയിച്ചവർ, ഈ പാശുപതർ സിദ്ധന്മാരാണ്, അവർ ബസ്മം പുരട്ടിയവരാണ്.

ശിഷ്യാഃ പ്രശിഷ്യാശ്ചൈതേഷാം ശതശോ ഽഥ സഹസ്രശഃ പ്രാപ്യ പാശുപതം യോഗം രുദ്രലോകായ സംസ്ഥിതാഃ

അവരുടെ ശിഷ്യന്മാരും ശിഷ്യശിഷ്യന്മാരും നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും, പാശുപതയോഗം നേടിയവരായി രുദ്രലോകത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവരായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ദേവാദയഃ പിശാചാന്താഃ പശവഃ പരികീര്തിതാഃ തേഷാം പതിത്വാത്സര്വേശോ ഭവഃ പശുപതിഃ സ്മൃതഃ

ദേവന്മാരിൽ നിന്ന് പിശാചുകൾ വരെ എല്ലാം പശുക്കളായി പറയപ്പെടുന്നു; അവർക്കെല്ലാം അധിപതിയായതിനാൽ ഭവൻ പശുപതി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

തേന പ്രണീതോ രുദ്രേണ പശൂനാം പതിനാ ദ്വിജാഃ യോഗഃ പാശുപതോ ജ്ഞേയഃ പരാവരവിഭൂതയേ

രുദ്രൻ, പശുക്കളുടെ നാഥൻ, ഈ പാശുപതയോഗം സ്ഥാപിച്ചു, ദ്വിജന്മാരേ, പരമാധമമായ ശക്തികൾ നേടുന്നതിനായി.

സംക്ഷേപതഃ പ്രവക്ഷ്യാമി യോഗസ്ഥാനാനി സാമ്പ്രതമ് കല്പിതാനി ശിവേനൈവ ഹിതായ ജഗതാം ദ്വിജാഃ

ഇപ്പോൾ ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി യോഗസ്ഥലങ്ങൾ വിശദീകരിക്കാം; ഈ സ്ഥലങ്ങൾ ശിവൻ തന്നെ ലോകങ്ങളുടെ ഹിതത്തിനായി നിർമിച്ചവയാണ്, ദ്വിജന്മാരേ.

ഗലാദധോ വിതസ്ത്യാ യന് നാഭേരുപരി ചോത്തമമ് യോഗസ്ഥാനമധോ നാഭേര് ആവര്തം മധ്യമം ഭ്രുവോഃ

കഴുത്തിന് താഴെയും നാഭിക്ക് മുകളിലുമുള്ള ഒരു വിരൽവ്യാപ്തി ദൂരമുള്ളത് യോഗത്തിലെ ഉത്തമസ്ഥാനം; നാഭിക്ക് താഴെ അധസ്ഥാനം, കണിച്ചില്ലിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ മദ്ധ്യസ്ഥാനം.

സര്വാര്ഥജ്ഞാനനിഷ്പത്തിര് ആത്മനോ യോഗ ഉച്യതേ ഏകാഗ്രതാ ഭവേച്ചൈവ സര്വദാ തത്പ്രസാദതഃ

എല്ലാ അറിവുകളും ആത്മാവിന് ലഭിക്കുന്നത് തന്നെ യോഗം എന്നു പറയുന്നു; അവന്റെ കൃപയാൽ ഒരാൾക്ക് എപ്പോഴും ഏകാഗ്രത ലഭിക്കും.

പ്രസാദസ്യ സ്വരൂപം യത് സ്വസംവേദ്യം ദ്വിജോത്തമാഃ വക്തും ന ശക്യം ബ്രഹ്മാദ്യൈഃ ക്രമശോ ജായതേ നൃണാമ്

സ്വയം അനുഭവപ്പെടുന്ന കൃപയുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം, ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, ബ്രഹ്മാദികൾക്കു പോലും വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല; അത് മനുഷ്യരിൽ ക്രമേണ ഉദയം ചെയ്യുന്നു.

യോഗശബ്ദേന നിര്വാണം മാഹേശം പദമുച്യതേ തസ്യ ഹേതുരൃഷേര്ജ്ഞാനം ജ്ഞാനം തസ്യ പ്രസാദതഃ

യോഗം എന്ന പദം മഹേശന്റെ പരമപദമായ നിർവാണം എന്നർത്ഥം; അതിന്റെ കാരണം ഋഷിയുടെ ജ്ഞാനം, ആ ജ്ഞാനം അവന്റെ കൃപയാൽ ലഭിക്കുന്നു.

ജ്ഞാനേന നിര്ദഹേത്പാപം നിരുധ്യ വിഷയാന് സദാ നിരുദ്ധേന്ദ്രിയവൃത്തേസ്തു യോഗസിദ്ധിര്ഭവിഷ്യതി

ജ്ഞാനത്തിന്റെ വഴി പാപങ്ങൾ ദഹിപ്പിക്കണം, എല്ലായ്പ്പോഴും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ വിഷയങ്ങളിൽ നിന്നു വിട്ടിരുത്തണം. ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തികൾ നിയന്ത്രിക്കുമ്പോൾ യോഗസിദ്ധി ഉണ്ടാകും.

യോഗോ നിരോധോ വൃത്തേഷു ചിത്തസ്യ ദ്വിജസത്തമാഃ സാധനാന്യഷ്ടധാ ചാസ്യ കഥിതാനീഹ സിദ്ധയേ

ചിത്തത്തിന്റെ പ്രവൃത്തികൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നതാണ് യോഗം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ. ഈ യോഗസിദ്ധിക്ക് എട്ടു വിധത്തിലുള്ള ഉപായങ്ങൾ ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

യമസ്തു പ്രഥമഃ പ്രോക്തോ ദ്വിതീയോ നിയമസ് തഥാ തൃതീയമാസനം പ്രോക്തം പ്രാണായാമസ്തതഃ പരമ്

ആദ്യമായി യമം, രണ്ടാംതായി നിയമം, മൂന്നാമത് ആസനം, അതിനുശേഷം പ്രാണായാമം എന്നിങ്ങനെയാണ് ക്രമം.

പ്രത്യാഹാരം പഞ്ചമോ വൈ ധാരണാ ച തതഃ പരാ ധ്യാനം സപ്തമമിത്യുക്തം സമാധിസ്ത്വഷ്ടമഃ സ്മൃതഃ

അഞ്ചാമത് പ്രത്യാഹാരം, അതിനുശേഷം ധാരണ, ഏഴാമത് ധ്യാനം, എട്ടാമത് സമാധി എന്നിങ്ങനെയാണ്.

തപസ്യുപരമശ്ചൈവ യമ ഇത്യഭിധീയതേ അഹിംസാ പ്രഥമോ ഹേതുര് യമസ്യ യമിനാം വരാഃ

തപസ്സും നിയന്ത്രണവും യമം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. യമത്തിന്റെയും യമികളെക്കാളും ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അഹിംസയാണ് യമത്തിന്റെ ആദ്യ കാരണം.

സത്യമസ്തേയമപരം ബ്രഹ്മചര്യാപരിഗ്രഹൌ നിയമസ്യാപി വൈ മൂലം യമ ഏവ ന സംശയഃ

സത്യവും അസ്തേയം, ബ്രഹ്മചര്യവും അപരിഗ്രഹവും — ഇവയും നിയമത്തിന്റെ മൂലമാണ്. യമം തന്നെയാണ് അതിന്റെ അടിസ്ഥാനം, സംശയമില്ല.