നാരദഃ പ്രാഹ ഹര്യശ്വാന് ദക്ഷപുത്രാന് സമാഗതാന് ഭുവഃ പ്രമാണം സര്വം തു ജ്ഞാത്വോര്ധ്വമധ ഏവ ച
ദക്ഷന്റെ പുത്രന്മാരായ ഹര്യശ്വന്മാരെ നാരദൻ ചേർന്ന് പറഞ്ഞു: 'ഭൂമിയുടെ അളവ് മുഴുവനും, മേലും കീഴും, മനസ്സിലാക്കിയ ശേഷം—'
തതഃ സൃഷ്ടിം വിശേഷേണ കുരുധ്വം മുനിസത്തമാഃ തേ തു തദ്വചനം ശ്രുത്വാ പ്രയാതാഃ സര്വതോദിശമ്
'അപ്പോൾ, മഹർഷിമാരേ, നിങ്ങൾ വിശദമായി സൃഷ്ടി നടത്തൂ.' ആ വാക്കുകൾ കേട്ടു, അവർ എല്ലാദിശയിലേക്കും പോയി.
അദ്യാപി ന നിവര്തന്തേ സമുദ്രാദിവ സിന്ധവഃ ഹര്യശ്വേഷു ച നഷ്ടേഷു പുനര്ദക്ഷഃ പ്രജാപതിഃ
ഇന്നും അവർ തിരികെ വരുന്നില്ല, നദികൾ സമുദ്രത്തിലേക്ക് പോകുന്നതുപോലെ; ഹര്യശ്വന്മാർ ഇല്ലാതായപ്പോൾ, ജീവികളുടെ പ്രഭുവായ ദക്ഷൻ വീണ്ടും—
സൂത്യാമേവ ച പുത്രാണാം സഹസ്രമസൃജത്പ്രഭുഃ ശബലാ നാമ തേ വിപ്രാഃ സമേതാഃ സൃഷ്ടിഹേതവഃ
അവൻ വീണ്ടും ജനനത്തിലൂടെ ആയിരം പുത്രന്മാരെ ഉണ്ടാക്കി; അവർ ശബലന്മാർ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു, മഹർഷിമാരേ, സൃഷ്ടിക്കാനായി ഒന്നിച്ചവരാണ്.
നാരദോ ഽനുഗതാന്പ്രാഹ പുനസ്താന്സൂര്യവര്ചസഃ ഭുവഃ പ്രമാണം സര്വം തു ജ്ഞാത്വാ ഭ്രാതൄന് പുനഃ പുനഃ
സൂര്യപ്രഭയുള്ള ആ ശബലന്മാരോട് നാരദൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'ഭൂമിയുടെ അളവ് മുഴുവനും മനസ്സിലാക്കി, നിങ്ങളുടെ സഹോദരന്മാരെ വീണ്ടും വീണ്ടും ചിന്തിക്കൂ.'
ആഗത്യ വാഥ സൃഷ്ടിം വൈ കരിഷ്യഥ വിശേഷതഃ തേ ഽപി തേനൈവ മാര്ഗേണ ജഗ്മുര്ഭ്രാതൃഗതിം തഥാ
'നിങ്ങൾ വന്നശേഷം, നിങ്ങൾ വിശദമായി സൃഷ്ടി നടത്തും.' അവർയും അതേ വഴിയിൽ, സഹോദരന്മാർ പോയതുപോലെ, പോയി.
തതസ്തേഷ്വപി നഷ്ടേഷു ഷഷ്ടികന്യാഃ പ്രജാപതിഃ വൈരിണ്യാം ജനയാമാസ ദക്ഷഃ പ്രാചേതസസ്തദാ
അവരും ഇല്ലാതായപ്പോൾ, പ്രചേതസിന്റെ മകനായ പ്രജാപതി ദക്ഷൻ, വൈരിണിയിൽ അറുപത് പുത്രിമാരെ ജനിപ്പിച്ചു.
പ്രാദാത്സ ദശകം ധര്മേ കശ്യപായ ത്രയോദശ വിംശത്സപ്ത ച സോമായ ചതസ്രോ ഽരിഷ്ടനേമയേ
അവരിൽ പത്ത് ധർമ്മനു, പതിമൂന്ന് കശ്യപനു, ഇരുപത്തേഴു സോമനു, നാലു അരിഷ്ടനേമിക്ക് നൽകി.
ദ്വേ ചൈവ ഭൃഗുപുത്രായ ദ്വേ കൃശാശ്വായ ധീമതേ ദ്വേ ചൈവാങ്ഗിരസേ തദ്വത് താസാം നാമാനി വിസ്തരാത്
രണ്ട് ഭൃഗുപുത്രനു, രണ്ട് ബുദ്ധിമാനായ കൃശാശ്വനു, രണ്ട് അങ്ങിരസിനും അങ്ങനെ തന്നു; അവരുടെ പേരുകൾ വിശദമായി പറയുന്നു.
ശൃണുധ്വം ദേവമാതൄണാം പ്രജാവിസ്താരമാദിതഃ മരുത്വതീ വസൂര് യാമിര് ലമ്ബാ ഭാനുരരുന്ധതീ
ദേവമാതാക്കളുടെ സന്തതിയുടെ വ്യാപ്തി ആദ്യം മുതൽ കേൾക്കൂ: മരുത്വതീ, വസൂ, യാമി, ലംബാ, ഭാനു, അരുന്ധതി.
സംകല്പാ ച മുഹൂര്താ ച സാധ്യാ വിശ്വാ ച ഭാമിനീ ധര്മപത്ന്യഃ സമാഖ്യാതാസ് താസാം പുത്രാന്വദാമി വഃ
സംകല്പ, മുഹൂർത്ത, സാദ്ധ്യ, വിശ്വ, ഭാമിനി എന്നിങ്ങനെയുള്ളവർ ധർമ്മന്റെ ഭാര്യമാരാണ്. അവരുടെ മക്കളെ ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറയും.
വിശ്വേദേവാസ്തു വിശ്വായാഃ സാധ്യാ സാധ്യാനജീജനത് മരുത്വത്യാം മരുത്വന്തോ വസോസ്തു വസവസ് തഥാ
വിശ്വയുടെ മക്കൾ വിശ്വദേവന്മാർ ആണ്; സാദ്ധ്യയുടെ മക്കൾ സാദ്ധ്യർ; മരുത്വതിയുടെ മക്കൾ മരുതുകൾ; വസുവിന്റെ മക്കൾ വസുക്കൾ ആണ്.
ഭാനോസ്തു ഭാനവഃ പ്രോക്താ മുഹൂര്തായാ മുഹൂര്തകാഃ ലമ്ബായാ ഘോഷനാമാനോ നാഗവീഥിസ്തു യാമിജഃ
ഭാനുവിന്റെ മക്കൾ ഭാനവന്മാർ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; മുഹൂർത്തയുടെ മക്കൾ മുഹൂർത്തകർ; ലംബയുടെ മകൻ ഘോഷനാമനാണ്; നാഗവീതിയുടെ മകൻ യാമിജൻ ആണ്.
സംകല്പായാസ്തു സംകല്പോ വസുസര്ഗം വദാമി വഃ ജ്യോതിഷ്മന്തസ്തു യേ ദേവാ വ്യാപകാഃ സര്വതോദിശമ്
സംകല്പയുടെ മകൻ സംകല്പൻ ആണ്. ഇനി ഞാൻ വസുക്കളുടെ ഉത്ഭവം നിങ്ങളോട് പറയും. പ്രകാശമുള്ള ദേവന്മാർ, എല്ലാ ദിശകളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവർ, വസുക്കളാണ്.
വസവസ്തേ സമാഖ്യാതാഃ സര്വഭൂതഹിതൈഷിണഃ ആപോ ധ്രുവശ് ച സോമശ് ച ധരശ്ചൈവാനിലോ ഽനലഃ
വസുക്കൾ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നവർ എല്ലാ ജീവികളുടെ ഭലത്തിന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവരാണ്. അവർ: ആപ, ധ്രുവ, സോമ, ധര, അനിലൻ, അനലൻ എന്നിങ്ങനെ.
പ്രത്യൂഷശ് ച പ്രഭാസശ് ച വസവോ ഽഷ്ടൌ പ്രകീര്തിതാഃ അജൈകപാദ് അഹിര്ബുധ്ന്യോ വിരൂപാക്ഷഃ സഭൈരവഃ
പ്രത്യൂഷൻ, പ്രഭാസൻ എന്നിവരും ചേർന്ന് എട്ട് വസുക്കൾ ആയി അറിയപ്പെടുന്നു. അജൈകപാദ്, അഹിർബുധ്ന്യൻ, വിരൂപാക്ഷൻ, സഭൈരവൻ,
ഹരശ് ച ബഹുരൂപശ് ച ത്ര്യംബകശ് ച സുരേശ്വരഃ സാവിത്രശ് ച ജയന്തശ് ച പിനാകീ ചാപരാജിതഃ
ഹരൻ, ബഹുരൂപൻ, ത്രയമ്പകൻ, സുരേശ്വരൻ, സാവിത്രൻ, ജയന്തൻ, പിനാകി, അപരാജിതൻ,
ഏതേ രുദ്രാഃ സമാഖ്യാതാ ഏകാദശ ഗണേശ്വരാഃ കശ്യപസ്യ പ്രവക്ഷ്യാമി പത്നീഭ്യഃ പുത്രപൌത്രകമ്
ഇവരൊക്കെയും പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാർ, ഗണങ്ങളുടെ നാഥന്മാർ ആകുന്നു. ഇനി ഞാൻ കശ്യപന്റെ ഭാര്യമാരിൽ ജനിച്ച മക്കളെയും മക്കളുടെ മക്കളെയും നിങ്ങളോട് പറയും.
അദിതിശ് ച ദിതിശ്ചൈവ അരിഷ്ടാ സുരസാ മുനിഃ സുരഭിര് വിനതാ താമ്രാ തദ്വത് ക്രോധവശാ ഇലാ
അദിതി, ദിതി, അരിഷ്ട, സുരസ, മുനി, സുരഭി, വിനത, താമ്ര, ക്രോധവശ, ഇലാ,
കദ്രൂസ്ത്വിഷാ ദനുസ്തദ്വത് താസാം പുത്രാന്വദാമി വഃ തുഷിതാ നാമ യേ ദേവാശ് ചാക്ഷുഷസ്യാന്തരേ മനോഃ
കദ്രു, ത്വിഷ, ദനു എന്നിവരും. ഇവരുടെ മക്കളെ ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറയും. ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ തുഷിതദേവന്മാർ ജനിച്ചു.
വൈവസ്വതാന്തരേ തേ വൈ ആദിത്യാ ദ്വാദശ സ്മൃതാഃ ഇന്ദ്രോ ധാതാ ഭഗസ്ത്വഷ്ട മിത്രോ ഽഥ വരുണോ ഽര്യമാ
വൈവസ്വതമനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ പന്ത്രണ്ട് ആദിത്യന്മാർ പ്രശസ്തരാണ്: ഇന്ദ്രൻ, ധാതാവ്, ഭാഗൻ, ത്വഷ്ടാവ്, മിത്രൻ, വരുണൻ, അര്യാമൻ,
വിവസ്വാന്സവിതാ പൂഷാ അംശുമാന് വിഷ്ണുരേവ ച ഏതേ സഹസ്രകിരണാ ആദിത്യാ ദ്വാദശ സ്മൃതാഃ
വിവസ്വാൻ, സാവിത്രൻ, പൂഷൻ, അംശുമാൻ, വിഷ്ണു എന്നിവരും. ഈ പന്ത്രണ്ട് ആദിത്യന്മാർ ആയിരം കിരണങ്ങളോടെ പ്രകാശിക്കുന്നവരാണ്.
ദിതിഃ പുത്രദ്വയം ലേഭേ കശ്യപാദിതി നഃ ശ്രുതമ് ഹിരണ്യകശിപും ചൈവ ഹിരണ്യാക്ഷം തഥൈവ ച
ദിതിക്ക് കശ്യപനിൽ നിന്ന് രണ്ട് മക്കൾ ജനിച്ചു, നിങ്ങൾക്ക് അറിയാവുന്നതുപോലെ: ഹിരണ്യകശിപു, ഹിരണ്യാക്ഷൻ.
ദനുഃ പുത്രശതം ലേഭേ കശ്യപാദ് ബലദര്പിതമ് വിപ്രചിത്തിഃ പ്രധാനോ ഽഭൂത് തേഷാം മധ്യേ ദ്വിജോത്തമാഃ
ദനുവിന് കശ്യപനിൽ നിന്ന് നൂറ് മക്കൾ ജനിച്ചു, അവരൊക്കെയും ശക്തിയിൽ അഭിമാനമുള്ളവരായിരുന്നു. അവരിൽ പ്രധാനനായത് വിപ്രചിത്തിയാണ്.
താമ്രാ ച ജനയാമാസ ഷട് കന്യാ ദ്വിജപുങ്ഗവാഃ ശുകീം ശ്യേനീം ച ഭാസീം ച സുഗ്രീവീം ഗൃധ്രികാം ശുചിമ്
താമ്രയ്ക്ക് ആറു പെൺമക്കൾ ജനിച്ചു: ശുകി, ശ്യേനീ, ഭാസി, സുഗ്രീവി, ഗൃധ്രിക, ശുചി.
ശുകീ ശുകാനുലൂകാംശ് ച ജനയാമാസ ധര്മതഃ ശ്യേനീ ശ്യേനാംസ് തഥാ ഭാസീ കുരങ്ഗാംശ് ച വ്യജീജനത്
ശുകി ധർമ്മപഥത്തിൽ ശുകൻമാരെയും ഉലൂക്കന്മാരെയും ജനിപ്പിച്ചു; ശ്യേനീ ശ്യേനന്മാരെ; ഭാസി കുറങ്ങന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.
ഗൃധ്രീ ഗൃധ്രാന് കപോതാംശ് ച പാരാവതീ വിഹംഗമാന് ഹംസസാരസകാരണ്ഡപ്ലവാഞ്ഛുചിരജീജനത്
ഗൃധ്രി ഗൃധ്രന്മാരെയും കപോതന്മാരെയും ജനിപ്പിച്ചു; പാർാവതീ പക്ഷികളെ; ശുചി ഹംസം, സാരസം, കാരണ്ടം, പ്ലവം എന്നിവയെ ജനിപ്പിച്ചു.
അജാശ്വമേഷോഷ്ട്രഖരാന് സുഗ്രീവീ ചാപ്യജീജനത് വിനതാ ജനയാമാസ ഗരുഡം ചാരുണം ശുഭാ
സുഗ്രീവി ആടുകൾ, കുതിരകൾ, ആടുകൾ, ഒട്ടകങ്ങൾ, കഴുതകൾ എന്നിവയെ ജനിപ്പിച്ചു; വിനത ഗരുഡനും അരുണനും എന്നിങ്ങനെ ശുഭമായവരെ ജനിപ്പിച്ചു.
സൌദാമിനീം തഥാ കന്യാം സര്വലോകഭയങ്കരീമ് സുരസായാഃ സഹസ്രം തു സര്പാണാമഭവത്പുരാ
അങ്ങനെ, സൗദാമിനി എന്ന പെൺകുട്ടിയും, എല്ലായിടത്തെയും ഭയപ്പെടുത്തുന്നവളും, പുരാതനകാലത്ത് സുരസാ ആയിരം പാമ്പുകളെയും പ്രസവിച്ചു.
കദ്രൂഃ സഹസ്രശിരസാം സഹസ്രം പ്രാപ സുവ്രതാ പ്രധാനാസ്തേഷു വിഖ്യാതാഃ ഷഡ്വിംശതിരനുത്തമാഃ
കദ്രൂ എന്ന സത്യനിഷ്ഠയായ സ്ത്രീ, ആയിരം തലകളുള്ള ആയിരം പാമ്പുകളെ പ്രസവിച്ചു. അവരിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവരായി ആറു ഇരുപത്താറു പേർ പ്രസിദ്ധരാണ്.