ഏവമാദീനി വാക്യാനി ഭാഷമാണാം മഹാതപാഃ അനിരീക്ഷ്യൈവ ഹൃഷ്ടാത്മാ ഹരേര്നാമ ജജാപ സഃ
അവൾ ഇങ്ങനെ പല വാക്കുകളും പറഞ്ഞിട്ടും, മഹാതപസ്വി അവളെ നോക്കിയില്ല; സന്തോഷത്തോടെ ഹരിയുടെ നാമം ജപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
തതഃ പ്രശേമുഃ സര്വത്ര വിഘ്നരൂപാണി തത്ര വൈ തതോ ഗരുഡമാരുഹ്യ കാലമേഘസമദ്യുതിഃ
അതിനുശേഷം അവിടെയുള്ള എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും അകന്നു; പിന്നെ, കറുത്ത മേഘംപോലുള്ള പ്രകാശത്തോടെ, വിഷ്ണു ഗരുഡനിൽ കയറി അവിടെ എത്തി.
സര്വദേവൈഃ പരിവൃതഃ സ്തൂയമാനോ മഹര്ഷിഭിഃ ആയയൌ ഭഗവാന്വിഷ്ണുഃ ധ്രുവാന്തികമ് അരാതിഹാ
എല്ലാ ദേവന്മാരാലും വളയപ്പെട്ടു, മഹർഷിമാരാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട്, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഭാഗവാൻ വിഷ്ണു ധ്രുവന്റെ അടുത്തേക്ക് വന്നു.
സമാഗതം വിലോക്യാഥ കോ ഽസാവിത്യേവ ചിന്തയന് പിബന്നിവ ഹൃഷീകേശം നയനാഭ്യാം ജഗത്പതിമ്
അവൻ സമീപിക്കുന്നതിനെ കണ്ടു, 'ഇവൻ ആരാണ്?' എന്ന് വിചാരിച്ചു; ലോകനാഥനായ ഹൃഷീകേശനെ കണ്ണുകൊണ്ട് ആസ്വദിക്കുന്നപോലെ നോക്കി.
ജപന് സ വാസുദേവേതി ധ്രുവസ്തസ്ഥൌ മഹാദ്യുതിഃ ശങ്ഖപ്രാന്തേന ഗോവിന്ദഃ പസ്പര്ശാസ്യം ഹി തസ്യ വൈ
മഹാതേജസ്സുള്ള ധ്രുവൻ 'വാസുദേവ' എന്ന് ജപിച്ചുകൊണ്ടു നിന്നു; ഗോവിന്ദൻ തന്റെ ശംഖത്തിന്റെ അറ്റം കൊണ്ട് അവന്റെ മുഖം സ്പർശിച്ചു.
തതഃ സ പരമം ജ്ഞാനമ് അവാപ്യ പുരുഷോത്തമമ് തുഷ്ടാവ പ്രാഞ്ജലിര്ഭൂത്വാ സര്വലോകേശ്വരം ഹരിമ്
അതിനുശേഷം, പരമജ്ഞാനം പ്രാപിച്ച്, പരമപുരുഷനായി, എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും നാഥനായ ഹരിയെ കയ്യുകൂപ്പി സ്തുതിച്ചു.
പ്രസീദ ദേവദേവേശ ശങ്ഖചക്രഗദാധര ലോകാത്മന് വേദഗുഹ്യാത്മന് ത്വാം പ്രപന്നോ ഽസ്മി കേശവ
ദേവദേവേശാ, ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവ കൈവശമുള്ളവാ, ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവേ, വേദങ്ങളുടെ രഹസ്യങ്ങളെ അറിയുന്നവാ, ഞാൻ നിന്നിൽ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു, കേശവാ, ദയവായി കൃപചെയ്യണം.
ന വിദുസ്ത്വാം മഹാത്മാനം സനകാദ്യാ മഹര്ഷയഃ തത്കഥം ത്വാമഹം വിദ്യാം നമസ്തേ ഭുവനേശ്വര
സനകാദി മഹർഷിമാരും നിന്നെ അറിയുന്നില്ല, മഹാത്മാവേ; ഞാൻ എങ്ങനെ നിന്നെ അറിയാൻ കഴിയും? ലോകനാഥനേ, നിനക്കു വന്ദനം.
തമാഹ പ്രഹസന്വിഷ്ണുര് ഏഹി വത്സ ധ്രുവോ ഭവാന് സ്ഥാനം ധ്രുവം സമാസാദ്യ ജ്യോതിഷാമ് അഗ്രഭുഗ് ഭവ
വിഷ്ണു പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു: 'വരിക, ധ്രുവാ, നീ സ്ഥിരമായ സ്ഥാനത്തെ പ്രാപിച്ച്, നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ളവനാകുക.'
മാത്രാ ത്വം സഹിതസ്തത്ര ജ്യോതിഷാം സ്ഥാനമാപ്നുഹി മത്സ്ഥാനമേതത്പരമം ധ്രുവം നിത്യം സുശോഭനമ്
അവിടെ, അമ്മയോടൊപ്പം, നീ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ സ്ഥാനത്തെ പ്രാപിക്കണം; എന്റെ ഈ പരമവും ശാശ്വതവും മനോഹരവുമായ സ്ഥാനം തന്നെയാണ് അത്.
തപസാരാധ്യ ദേവേശം പുരാ ലബ്ധം ഹി ശങ്കരാത് വാസുദേവേതി യോ നിത്യം പ്രണവേന സമന്വിതമ്
പണ്ടു, കഠിനതപസ്സിലൂടെ ദേവനാഥനെ ആരാധിച്ച്, ശങ്കരനിൽ നിന്ന് ഇതു ലഭിച്ചു: 'വാസുദേവ' എന്ന നാമം പ്രണവത്തോടൊപ്പം എപ്പോഴും ജപിക്കുന്നവൻ—
നമസ്കാരസമായുക്തം ഭഗവച്ഛബ്ദസംയുതമ് ജപേദേവം ഹി യോ വിദ്വാന് ധ്രുവം സ്ഥാനം പ്രപദ്യതേ
നമസ്കാരവും 'ഭഗവാൻ' എന്ന ശബ്ദവും ചേർത്ത് ഭക്തിപൂർവ്വം ജപിക്കുന്ന ജ്ഞാനി ധ്രുവന്റെ സ്ഥിരമായ സ്ഥാനത്തെ പ്രാപിക്കും.
തതോ ദേവാഃ സഗന്ധര്വാഃ സിദ്ധാശ് ച പരമര്ഷയഃ മാത്രാ സഹ ധ്രുവം സര്വേ തസ്മിന് സ്ഥാനേ ന്യവേശയന്
അപ്പോൾ ദേവന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും മഹർഷിമാരും അവരുടെ അമ്മമാരോടൊപ്പം ആ സ്ഥലത്ത് ഉറപ്പോടെ താമസിച്ചു.
വിഷ്ണോരാജ്ഞാം പുരസ്കൃത്യ ജ്യോതിഷാം സ്ഥാനമാപ്തവാന് ഏവം ധ്രുവോ മഹാതേജാ ദ്വാദശാക്ഷരവിദ്യയാ
വിഷ്ണുവിന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം മഹാതേജസ്സുള്ള ധ്രുവൻ പന്ത്രണ്ടക്ഷര മന്ത്രത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഇടയിൽ സ്ഥാനം നേടി.
അവാപ മഹതീം സിദ്ധിമ് ഏതത്തേ കഥിതം മയാ
അവൻ വലിയ സിദ്ധി നേടി; ഇതാണ് ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞത്.
തസ്മാദ്യോ വാസുദേവായ പ്രണാമം കുരുതേ നരഃ സ യാതി ധ്രുവസാലോക്യം ധ്രുവത്വം തസ്യ തത്തഥാ
അതിനാൽ വാസുദേവനോട് നമസ്കരിക്കുന്ന ആരും ധ്രുവന്റെ ലോകം പ്രാപിക്കും; അവന്റെ സ്ഥിരതയും ധ്രുവനുപോലെയാകും.
ദേവാനാം ദാനവാനാം ച ഗന്ധര്വോരഗരക്ഷസാമ് ഉത്പത്തിം ബ്രൂഹി സൂതാദ്യ യഥാക്രമമനുത്തമമ്
ദേവന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും ഗാന്ധർവന്മാരുടെയും പാമ്പുകളുടെയും രാക്ഷസന്മാരുടെയും ഉത്ഭവം എങ്ങനെ എന്നിങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ പറയൂ, സൂതാ.
സംകല്പാദ്ദര്ശനാത്സ്പര്ശാത് പൂര്വേഷാം സൃഷ്ടിരുച്യതേ ദക്ഷാത്പ്രാചേതസാദൂര്ധ്വം സൃഷ്ടിര്മൈഥുനസംഭവാ
മുന്പ് സൃഷ്ടി ചിന്തയിലും ദർശനത്തിലും സ്പർശത്തിലും നിന്നാണ് ഉണ്ടായത്; പ്രചേതസിന്റെ മകനായ ദക്ഷൻ ശേഷം, സൃഷ്ടി ലൈംഗിക സംയോജനത്തിലൂടെ നടന്നു.
യദാ തു സൃജതസ്തസ്യ ദേവര്ഷിഗണപന്നഗാന് ന വൃദ്ധിമഗമല്ലോകസ് തദാ മൈഥുനയോഗതഃ
ദേവന്മാരെയും മഹർഷിമാരെയും പാമ്പുകളെയും സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ ലോകങ്ങൾ വളരുന്നില്ലായിരുന്നു; അപ്പോൾ ലൈംഗിക സംയോജനത്തിലൂടെ വളർച്ച ഉണ്ടായി.
ദക്ഷഃ പുത്രസഹസ്രാണി പഞ്ച സൂത്യാമജീജനത് താംസ്തു ദൃഷ്ട്വാ മഹാഭാഗാന് സിസൃക്ഷുര്വിവിധാഃ പ്രജാഃ
ദക്ഷൻ ജനനത്തിലൂടെ അഞ്ചായിരം പുത്രന്മാരെ ഉണ്ടാക്കി; അവരെ കണ്ടു, പലതരം ജീവികളെ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ, ദക്ഷൻ ഭാഗ്യവാൻ ആയിരുന്നു.
നാരദഃ പ്രാഹ ഹര്യശ്വാന് ദക്ഷപുത്രാന് സമാഗതാന് ഭുവഃ പ്രമാണം സര്വം തു ജ്ഞാത്വോര്ധ്വമധ ഏവ ച
ദക്ഷന്റെ പുത്രന്മാരായ ഹര്യശ്വന്മാരെ നാരദൻ ചേർന്ന് പറഞ്ഞു: 'ഭൂമിയുടെ അളവ് മുഴുവനും, മേലും കീഴും, മനസ്സിലാക്കിയ ശേഷം—'
തതഃ സൃഷ്ടിം വിശേഷേണ കുരുധ്വം മുനിസത്തമാഃ തേ തു തദ്വചനം ശ്രുത്വാ പ്രയാതാഃ സര്വതോദിശമ്
'അപ്പോൾ, മഹർഷിമാരേ, നിങ്ങൾ വിശദമായി സൃഷ്ടി നടത്തൂ.' ആ വാക്കുകൾ കേട്ടു, അവർ എല്ലാദിശയിലേക്കും പോയി.
അദ്യാപി ന നിവര്തന്തേ സമുദ്രാദിവ സിന്ധവഃ ഹര്യശ്വേഷു ച നഷ്ടേഷു പുനര്ദക്ഷഃ പ്രജാപതിഃ
ഇന്നും അവർ തിരികെ വരുന്നില്ല, നദികൾ സമുദ്രത്തിലേക്ക് പോകുന്നതുപോലെ; ഹര്യശ്വന്മാർ ഇല്ലാതായപ്പോൾ, ജീവികളുടെ പ്രഭുവായ ദക്ഷൻ വീണ്ടും—
സൂത്യാമേവ ച പുത്രാണാം സഹസ്രമസൃജത്പ്രഭുഃ ശബലാ നാമ തേ വിപ്രാഃ സമേതാഃ സൃഷ്ടിഹേതവഃ
അവൻ വീണ്ടും ജനനത്തിലൂടെ ആയിരം പുത്രന്മാരെ ഉണ്ടാക്കി; അവർ ശബലന്മാർ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു, മഹർഷിമാരേ, സൃഷ്ടിക്കാനായി ഒന്നിച്ചവരാണ്.
നാരദോ ഽനുഗതാന്പ്രാഹ പുനസ്താന്സൂര്യവര്ചസഃ ഭുവഃ പ്രമാണം സര്വം തു ജ്ഞാത്വാ ഭ്രാതൄന് പുനഃ പുനഃ
സൂര്യപ്രഭയുള്ള ആ ശബലന്മാരോട് നാരദൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'ഭൂമിയുടെ അളവ് മുഴുവനും മനസ്സിലാക്കി, നിങ്ങളുടെ സഹോദരന്മാരെ വീണ്ടും വീണ്ടും ചിന്തിക്കൂ.'
ആഗത്യ വാഥ സൃഷ്ടിം വൈ കരിഷ്യഥ വിശേഷതഃ തേ ഽപി തേനൈവ മാര്ഗേണ ജഗ്മുര്ഭ്രാതൃഗതിം തഥാ
'നിങ്ങൾ വന്നശേഷം, നിങ്ങൾ വിശദമായി സൃഷ്ടി നടത്തും.' അവർയും അതേ വഴിയിൽ, സഹോദരന്മാർ പോയതുപോലെ, പോയി.
തതസ്തേഷ്വപി നഷ്ടേഷു ഷഷ്ടികന്യാഃ പ്രജാപതിഃ വൈരിണ്യാം ജനയാമാസ ദക്ഷഃ പ്രാചേതസസ്തദാ
അവരും ഇല്ലാതായപ്പോൾ, പ്രചേതസിന്റെ മകനായ പ്രജാപതി ദക്ഷൻ, വൈരിണിയിൽ അറുപത് പുത്രിമാരെ ജനിപ്പിച്ചു.
പ്രാദാത്സ ദശകം ധര്മേ കശ്യപായ ത്രയോദശ വിംശത്സപ്ത ച സോമായ ചതസ്രോ ഽരിഷ്ടനേമയേ
അവരിൽ പത്ത് ധർമ്മനു, പതിമൂന്ന് കശ്യപനു, ഇരുപത്തേഴു സോമനു, നാലു അരിഷ്ടനേമിക്ക് നൽകി.
ദ്വേ ചൈവ ഭൃഗുപുത്രായ ദ്വേ കൃശാശ്വായ ധീമതേ ദ്വേ ചൈവാങ്ഗിരസേ തദ്വത് താസാം നാമാനി വിസ്തരാത്
രണ്ട് ഭൃഗുപുത്രനു, രണ്ട് ബുദ്ധിമാനായ കൃശാശ്വനു, രണ്ട് അങ്ങിരസിനും അങ്ങനെ തന്നു; അവരുടെ പേരുകൾ വിശദമായി പറയുന്നു.
ശൃണുധ്വം ദേവമാതൄണാം പ്രജാവിസ്താരമാദിതഃ മരുത്വതീ വസൂര് യാമിര് ലമ്ബാ ഭാനുരരുന്ധതീ
ദേവമാതാക്കളുടെ സന്തതിയുടെ വ്യാപ്തി ആദ്യം മുതൽ കേൾക്കൂ: മരുത്വതീ, വസൂ, യാമി, ലംബാ, ഭാനു, അരുന്ധതി.