ലിങ്ഗപുരാണമ്

താരാഗ്രഹാണാം ശുക്രസ്തു കേതൂനാം ചാപി ധൂമവാന് ധ്രുവഃ കില ഗ്രഹാണാം തു വിഭക്താനാം ചതുര്ദിശമ്

നക്ഷത്രങ്ങളിലും ഗ്രഹങ്ങളിലും ശുക്രനാണ് പ്രധാനം; ധൂമവാൻ ആണ് ഗ്രഹപ്പൊട്ടുകളില്‍ പ്രധാനപ്പെട്ടത്; നാലു ദിക്കുകളിലായി നിലകൊള്ളുന്ന ഗ്രഹങ്ങളില്‍ ധ്രുവനാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനി.

നക്ഷത്രാണാം ശ്രവിഷ്ഠാ സ്യാദ് അയനാനാം തഥോത്തരമ് വര്ഷാണാം ചൈവ പഞ്ചാനാമ് ആദ്യഃ സംവത്സരഃ സ്മൃതഃ

നക്ഷത്രങ്ങളില്‍ ശ്രവിഷ്ഠയാണ് പ്രധാനത്; അയനങ്ങളില്‍ ഉത്തരായനമാണ്; അഞ്ചു വര്‍ഷങ്ങളില്‍ ആദ്യം വരുന്നത് സംവത്സരമെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

ഋതൂനാം ശിശിരശ്ചാപി മാസാനാം മാഘ ഉച്യതേ പക്ഷാണാം ശുക്ലപക്ഷസ്തു തിഥീനാം പ്രതിപത്തഥാ

ഋതുക്കളില്‍ ശിശിരം പ്രധാനമാണ്; മാസങ്ങളില്‍ മാഘം; പക്ഷങ്ങളില്‍ ശുക്ലപക്ഷം; തിഥികളില്‍ പ്രതിപതിയും പ്രധാനമാണ്.

അഹോരാത്രവിഭാഗാനാമ് അഹശ്ചാദിഃ പ്രകീര്തിതഃ മുഹൂര്താനാം തഥൈവാദിര് മുഹൂര്തോ രുദ്രദൈവതഃ

പകലും രാത്രിയും വിഭജിക്കുമ്പോള്‍ പകലാണ് ആദ്യം; മുഹൂർത്തങ്ങളിൽ ആദ്യ മുഹൂർത്തം രുദ്രനു സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

ക്ഷണശ്ചാപി നിമേഷാദിഃ കാലഃ കാലവിദാം വരാഃ ശ്രവണാന്തം ധനിഷ്ഠാദി യുഗം സ്യാത്പഞ്ചവാര്ഷികമ്

ക്ഷണങ്ങളിൽ നിമിഷമാണ് ആദ്യം; കാലത്തെ അറിയുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ശ്രവണയുടെ അവസാനം മുതൽ ധനിഷ്ഠയുടെ ആരംഭം വരെ ആയ കാലം അഞ്ചു വര്‍ഷങ്ങളാണ്.

ഭാനോര്ഗതിവിശേഷേണ ചക്രവത്പരിവര്തതേ ദിവാകരഃ സ്മൃതസ്തസ്മാത് കാലകൃദ്വിഭുരീശ്വരഃ

സൂര്യന്റെ പ്രത്യേകമായ ചലനത്താൽ ദിവാകരൻ ചക്രംപോലെ ചുറ്റുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ കാലം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഭഗവാൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.

ചതുര്വിധാനാം ഭൂതാനാം പ്രവര്തകനിവര്തകഃ തസ്യാപി ഭഗവാന് രുദ്രഃ സാക്ഷാദ്ദേവഃ പ്രവര്തകഃ

നാലു വിധമായ ജീവികളുടെ ആരംഭവും അവസാനവും അവൻ ചെയ്യുന്നു; അവനു പോലും ഭഗവാൻ രുദ്രൻ നേരിട്ട് ആരംഭം നൽകുന്ന ദൈവമാണ്.

ഇത്യേഷ ജ്യോതിഷാമേവം സംനിവേശോ ഽര്ഥനിശ്ചയഃ ലോകസംവ്യവഹാരാര്ഥം മഹാദേവേന നിര്മിതഃ

ഇങ്ങനെ, ഈ ജ്യോതിഷങ്ങളുടെ ക്രമീകരണവും അർത്ഥനിശ്ചയവും ലോകത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിനായി മഹാദേവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.

ബുദ്ധിപൂര്വം ഭഗവതാ കല്പാദൌ സമ്പ്രവര്തിതഃ സ ആശ്രയോ ഽഭിമാനീ ച സര്വസ്യ ജ്യോതിരാത്മകഃ

കല്പത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ ഭഗവാൻ മുൻകൂട്ടി ആലോചിച്ച് ഇതെല്ലാം ആരംഭിച്ചു; അവൻ എല്ലാവർക്കും ആധാരവും, പ്രധാനിയും, പ്രകാശത്തിന്റെ സ്വഭാവവുമാണ്.

ഏകരൂപപ്രധാനസ്യ പരിണാമോ ഽയമദ്ഭുതഃ നൈഷ ശക്യഃ പ്രസംഖ്യാതും യാഥാതഥ്യേന കേനചിത്

ഏകരൂപമായ മുഖ്യസ്വഭാവത്തിന്റെ ഈ അത്ഭുതകരമായ പരിവർത്തനം യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരാലും പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല.

ഗതാഗതം മനുഷ്യേണ ജ്യോതിഷാം മാംസചക്ഷുഷാ ആഗമാദനുമാനാച്ച പ്രത്യക്ഷാദുപപത്തിതഃ

ജ്യോതിഷങ്ങളുടെ വരവും പോകലും മനുഷ്യന് കണ്ണിലൂടെ, ആചാരപരമ്പരയിലൂടെ, അനുമാനത്തിലൂടെ, നേരിട്ടുള്ള അനുഭവത്തിലൂടെ, യുക്തിയിലൂടെ അറിയാവുന്നതാണ്.

പരീക്ഷ്യ നിപുണം ബുദ്ധ്യാ ശ്രദ്ധാതവ്യം വിപശ്ചിതാ ചക്ഷുഃ ശാസ്ത്രം ജലം ലേഖ്യം ഗണിതം മുനിസത്തമാഃ

തീക്ഷ്ണമായ ബുദ്ധിയോടെ പരിശോധിച്ചശേഷം വിശ്വാസം വേണം, ജ്ഞാനിയേ; കണ്ണ്, ശാസ്ത്രം, വെള്ളം, എഴുത്ത്, ഗണിതം — ഇതെല്ലാം പ്രധാനമാണ്, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവരേ.

പഞ്ചൈതേ ഹേതവോ ജ്ഞേയാ ജ്യോതിര്മാനവിനിര്ണയേ

ജ്യോതിഷങ്ങളുടെ അളവ് നിർണ്ണയിക്കാൻ ഈ അഞ്ചു കാരണങ്ങൾ അറിയേണ്ടതാണ്.

കഥം വിഷ്ണോഃ പ്രസാദാദ്വൈ ധ്രുവോ ബുദ്ധിമതാം വരഃ മേഢീഭൂതോ ഗ്രാഹാണാം വൈ വക്തുമര്ഹസി സാംപ്രതമ്

വിഷ്ണുവിന്റെ കൃപയാൽ ധ്രുവൻ എങ്ങനെ ഗ്രഹങ്ങളിൽ അസ്ഥിരമായ തൂണായി മാറി? ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഇത് ഇപ്പോൾ പറയണം.

ഏതമര്ഥം മയാ പൃഷ്ടോ നാനാശാസ്ത്രവിശാരദഃ മാര്കണ്ഡേയഃ പുരാ പ്രാഹ മഹ്യം ശുശ്രൂഷവേ ദ്വിജാഃ

ഈ കാര്യത്തിൽ വിവിധ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള മാർക്കണ്ടേയൻ ഒരിക്കൽ എന്നോട് ചോദിച്ചു; ഞാൻ ആഗ്രഹത്തോടെ കേൾക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹം എന്നോട് പറഞ്ഞു, ദ്വിജന്മാരേ.

സാര്വഭൌമോ മഹാതേജാഃ സര്വശസ്ത്രഭൃതാം വരഃ ഉത്താനപാദോ രാജാ വൈ പാലയാമാസ മേദിനീമ്

സകലരാജാക്കന്മാരിലും പ്രഭാവം നിറഞ്ഞവനും ആയുധധാരികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനുമായ ഉത്താനപാദൻ ഭൂമിയെ ഭരിച്ചു.

തസ്യ ഭാര്യാദ്വയമ് അഭൂത് സുനീതിഃ സുരുചിസ് തഥാ അഗ്രജായാമഭൂത്പുത്രഃ സുനീത്യാം തു മഹായശാഃ

അവനു രണ്ടു ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു—സുനീതിയും സുരുചിയും. സുനീതിയിൽ നിന്നു, മൂത്ത ഭാര്യയിൽ നിന്നു, മഹാപ്രശസ്തനായ ഒരു മകൻ ജനിച്ചു.

ധ്രുവോ നാമ മഹാപ്രാജ്ഞഃ കുലദീപോ മഹാമതിഃ കദാചിത് സപ്തവര്ഷേ ഽപി പിതുരങ്കമ് ഉപാവിശത്

ധ്രുവൻ എന്ന പേരിലുള്ള ആ ബാലൻ, കുടുംബത്തിന്റെ വിളക്കായും വലിയ ബുദ്ധിയുള്ളവനുമായും, ഏഴാം വയസ്സിൽ തന്നെ അപ്പന്റെ മടിയിൽ ഇരുന്നു.

സുരുചിസ്തം വിനിര്ധൂയ സ്വപുത്രം പ്രീതിമാനസാ ന്യവേശയത്തം വിപ്രേന്ദ്രാ ഹ്യ് അങ്കം രൂപേണ മാനിതാ

സുരുചി അവനെ തള്ളിക്കളഞ്ഞു, സന്തോഷത്തോടെ സ്വന്തം മകനെ അപ്പന്റെ മടിയിൽ ഇരുത്തി, അവന്റെ രൂപം കണ്ട് ആദരവോടെ നോക്കി.

അലബ്ധ്വാ സ പിതുര്ധീമാന് അങ്കം ദുഃഖിതമാനസഃ മാതുഃ സമീപമാഗമ്യ രുരോദ സ പുനഃ പുനഃ

അപ്പന്റെ മടി ലഭിക്കാതെ, ആ ബുദ്ധിമാൻ ബാലൻ ദുഃഖഭാരമുള്ള മനസ്സോടെ അമ്മയുടെ അടുക്കൽ ചെന്നു വീണ്ടും വീണ്ടും കരയാൻ തുടങ്ങി.

രുദന്തം പുത്രമാഹേദം മാതാ ശോകപരിപ്ലുതാ സുരുചിര്ദയിതാ ഭര്തുസ് തസ്യാഃ പുത്രോ ഽപി താദൃശഃ

മകൻ കരയുന്നത് കണ്ട അമ്മ, ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി, അവനോട് പറഞ്ഞു. ഭർത്താവിന്റെ പ്രിയയായ സുരുചിക്കും അങ്ങനെ ഒരു മകനുണ്ടായിരുന്നു.

മമ ത്വം മന്ദഭാഗ്യായാ ജാതഃ പുത്രോ ഽപ്യഭാഗ്യവാന് കിം ശോചസി കിമര്ഥം ത്വം രോദമാനഃ പുനഃ പുനഃ

നിന്റെ അമ്മയായ ഞാൻ ദാരിദ്ര്യശാലിയാണ്; നീയും അതുപോലെ ദാരിദ്ര്യശാലിയാണെന്നു തോന്നുന്നു. നീ എന്തിനാണ് ഇങ്ങനെ വീണ്ടും വീണ്ടും ദുഃഖിച്ചു കരയുന്നത്?

സംതപ്തഹൃദയോ ഭൂത്വാ മമ ശോകം കരിഷ്യസി സ്വസ്ഥസ്ഥാനം ധ്രുവം പുത്ര സ്വശക്ത്യാ ത്വം സമാപ്നുയാഃ

നിന്റെ ഹൃദയം ദുഃഖത്തിൽ കത്തിക്കരിഞ്ഞാൽ, അതു എന്റെ ദുഃഖം മാത്രം കൂട്ടും. എന്റെ മകനേ, നീ സ്വന്തം ശക്തിയാൽ നിനക്ക് ഉചിതമായ സ്ഥാനം നേടണം.

ഇത്യുക്തഃ സ തു മാത്രാ വൈ നിര്ജഗാമ തദാ വനമ് വിശ്വാമിത്രം തതോ ദൃഷ്ട്വാ പ്രണിപത്യ യഥാവിധി

അമ്മ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, അവൻ അപ്പോൾ തന്നെ കാടിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. അവിടെ വിശ്വാമിത്രനെ കണ്ടു, വിധിപ്രകാരം നമസ്കരിച്ചു.

ഉവാച പ്രാഞ്ജലിര്ഭൂത്വാ ഭഗവന് വക്തുമര്ഹസി സര്വേഷാമുപരിസ്ഥാനം കേന പ്രാപ്സ്യാമി സത്തമ

കൈകൂപ്പി ഭക്തിയോടെ, 'ഭഗവനേ, ദയവായി പറയേണം, എങ്ങനെ ഞാൻ എല്ലാവരിലും ഏറ്റവും ഉന്നതമായ സ്ഥാനത്തെത്താം?' എന്ന് ചോദിച്ചു.

പിതുരങ്കേ സമാസീനം മാതാ മാം സുരുചിര്മുനേ വ്യധൂനയത്സ തം രാജാ പിതാ നോവാച കിംചന

എന്റെ അപ്പന്റെ മടിയിൽ ഞാൻ ഇരിക്കുമ്പോൾ, മഹർഷേ, അമ്മയായ സുരുചി എന്നെ തള്ളിക്കളഞ്ഞു; രാജാവായ അപ്പൻ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.

ഏതസ്മാത് കാരണാദ് ബ്രഹ്മംസ് ത്രസ്തോ ഽഹം മാതരം ഗതഃ സുനീതിരാഹ മേ മാതാ മാ കൃഥാഃ ശോകമുത്തമമ്

ഇതുകൊണ്ടാണ്, ബ്രാഹ്മണേ, ഞാൻ ഭയപ്പെട്ടു അമ്മയുടെ അടുക്കൽ പോയത്. സുനീതി എന്ന എന്റെ അമ്മ, 'നീ അത്യന്തം ദുഃഖിക്കേണ്ട' എന്നു പറഞ്ഞു.

സ്വകര്മണാ പരം സ്ഥാനം പ്രാപ്തുമര്ഹസി പുത്രക തസ്യാ ഹി വചനം ശ്രുത്വാ സ്ഥാനം തവ മഹാമുനേ

നിന്റെ സ്വന്തം പ്രവൃത്തിയാൽ നീ ഉന്നതമായ സ്ഥാനം നേടണം, മകനേ. അമ്മയുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടു, മഹർഷേ, നിന്റെ സ്ഥാനം ഉറപ്പാകും.

പ്രാപ്തോ വനമിദം ബ്രഹ്മന്ന് അദ്യ ത്വാം ദൃഷ്ടവാന്പ്രഭോ തവ പ്രസാദാത് പ്രാപ്സ്യേ ഽഹം സ്ഥാനമദ്ഭുതമുത്തമമ്

ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഈ കാടിൽ എത്തി, ബ്രാഹ്മണേ, ഇന്ന് നിന്നെ കണ്ടു. നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞാൻ അത്ഭുതകരമായ ഉന്നതമായ സ്ഥാനം നേടും.