ഉദ്ധൃത്യ പൃഥിവീഛായാം നിര്മിതാം മണ്ഡലാകൃതിമ് സ്വര്ഭാനോസ്തു ബൃഹത്സ്ഥാനം തൃതീയം യത്തമോമയമ്
ഭൂമിയുടെ നിഴൽ ഉയർത്തി, വൃത്താകൃതിയിൽ ഒരൊറ്റ രൂപം ഉണ്ടാക്കി. അതാണ് സ്വർഭാനുവിന്റെ വലിയ സ്ഥാനം, മൂന്നാമത്തേതും, ഇരുട്ടിൽനിന്ന് രൂപം കൊണ്ടതുമാണ്.
ആദിത്യാത്തച്ച നിഷ്ക്രമ്യ സമം ഗച്ഛതി പര്വസു ആദിത്യമേതി സോമാച്ച പുനഃ സൌരേഷു പര്വസു
ആ രൂപം സൂര്യനിൽനിന്ന് പുറത്ത് വന്ന്, ചന്ദ്രനോടൊപ്പം ചന്ദ്രകലകളിൽ സമമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു. പിന്നെ ചന്ദ്രനിൽനിന്ന് സൂര്യനിലേക്കും, വീണ്ടും ആ കാലങ്ങളിൽ സൂര്യനിലേക്കുമാണ് അതിന്റെ യാത്ര.
സ്വര്ഭാനും നുദതേ യസ്മാത് തസ്മാത്സ്വര്ഭാനുരുച്യതേ ചന്ദ്രസ്യ ഷോഡശോ ഭാഗോ ഭാര്ഗവസ്യ വിധീയതേ
സ്വർഭാനുവിനെ തള്ളിപ്പോകുന്നുവെന്നതിനാലാണ് അതിന് സ്വർഭാനു എന്ന പേര് കിട്ടിയത്. ചന്ദ്രന്റെ പതിനാറിൽ ഒരു ഭാഗം ഭാർഗവനു നല്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
വിഷ്കംഭാന്മണ്ഡലാച്ചൈവ യോജനാഗ്രാത്പ്രമാണതഃ ഭാര്ഗവാത്പാദഹീനസ്തു വിജ്ഞേയോ വൈ ബൃഹസ്പതിഃ
ആ ആകാശവൃത്തങ്ങളുടെയും അളവുകളുടെയും അറ്റത്തിൽനിന്ന്, ഭാർഗവനിൽനിന്ന് നാലിലൊന്ന് കുറവുള്ളതായാണ് ബൃഹസ്പതിയെ അറിയേണ്ടത്.
ബൃഹസ്പതേഃ പാദഹീനൌ വക്രസൌരീ ഉഭൌ സ്മൃതൌ വിസ്താരാന്മണ്ഡലാച്ചൈവ പാദഹീനസ്തയോര്ബുധഃ
ബൃഹസ്പതിയിൽനിന്ന് നാലിലൊന്ന് കുറവുള്ളവരായാണ് വക്രനും ശനിയും അറിയപ്പെടുന്നത്. അവരിൽനിന്നും വൃത്തങ്ങളുടെയും അളവിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ നാലിലൊന്ന് കുറവുള്ളതായാണ് ബുധൻ.
താരാനക്ഷത്രരൂപാണി വപുഷ്മന്തീഹ യാനി വൈ ബുധേന താനി തുല്യാനി വിസ്താരാന്മണ്ഡലാച്ച വൈ
ഇവിടെ കാണുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളും താരങ്ങളും, തിളങ്ങുന്നവയാകുന്നു, അവയുടെ വലിപ്പത്തിലും വൃത്തത്തിലും ബുധനുമായി തുല്യമാണ്.
പ്രായശശ്ചന്ദ്രയോഗീനി വിദ്യാദൃക്ഷാണി തത്ത്വവിത് താരാനക്ഷത്രരൂപാണി ഹീനാനി തു പരസ്പരമ്
യഥാർത്ഥം അറിയുന്നവൻ അറിയണം, ഭൂരിഭാഗം നക്ഷത്രങ്ങൾ ചന്ദ്രനുമായി ചേർന്നിരിക്കുന്നുവെന്ന്. താരനക്ഷത്രങ്ങളുടെ രൂപങ്ങൾ തമ്മിൽ പരസ്പരം കുറവാണ്.
ശതാനി പഞ്ച ചത്വാരി ത്രീണി ദ്വേ ചൈവ യോജനേ സര്വോപരി നികൃഷ്ടാനി താരകാമണ്ഡലാനി തു
നാനൂറ്, മൂനൂറ്, ഇരുനൂറ് യോജനങ്ങൾ — ഇവയാണ് എല്ലാറ്റിലും താഴെയുള്ള, താരമണ്ഡലങ്ങൾ.
യോജനാന്യര്ധമാത്രാണി തേഭ്യോ ഹ്രസ്വം ന വിദ്യതേ ഉപരിഷ്ടാത്ത്രയസ്തേഷാം ഗ്രഹാസ്തേ ദൂരസര്പിണഃ
അവയിൽ അർദ്ധയോജനത്തിൽ കുറവൊന്നുമില്ല. അതിനുമുകളിൽ മൂന്ന് ഗ്രഹങ്ങൾ, ദൂരേ സഞ്ചരിക്കുന്നവ, സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
സൌരോ ഽങ്ഗിരാശ് ച വക്രശ് ച ജ്ഞേയാ മന്ദവിചാരിണഃ പൂര്വമേവ സമാഖ്യാതാ ഗതിസ്തേഷാം യഥാക്രമമ്
ശനിയും അങ്കിരസും വക്രനും—all മന്ദഗതിയിലുള്ളവരായി അറിയണം. അവരുടെ ഗതികൾ മുമ്പേ വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഏതേഷ്വേവ ഗ്രഹാഃ സര്വേ നക്ഷത്രേഷു സമുത്ഥിതാഃ വിവസ്വാനദിതേഃ പുത്രഃ സൂര്യോ വൈ മുനിസത്തമാഃ
ഈ ഗ്രഹങ്ങൾ എല്ലാം ഇവിടത്തെ നക്ഷത്രങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉദയിക്കുന്നത്. മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോ, സൂര്യൻ വിവസ്വാന്റെയും അദിതിയുടെയും പുത്രനാണ്.
വിശാഖാസു സമുത്പന്നോ ഗ്രഹാണാം പ്രഥമോ ഗ്രഹഃ ത്വിഷിമാന് ധര്മപുത്രസ്തു സോമോ ദേവോ വസുസ്തു സഃ
വിശാഖയിൽ ജനിച്ച ആദ്യഗ്രഹം, പ്രകാശമുള്ളതും ധർമ്മപുത്രനുമാണ്. സോമദേവൻ വസുവാണ്.
ശീതരശ്മിഃ സമുത്പന്നഃ കൃത്തികാസു നിശാകരഃ ഷോഡശാര്ചിര്ഭൃഗോഃ പുത്രഃ ശുക്രഃ സൂര്യാദനന്തരമ്
തണുത്ത കിരണങ്ങളുള്ള, രാത്രിയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ കൃതികയിൽ ജനിച്ചു. പതിനാറ് കിരണങ്ങളുള്ള ഭൃഗുപുത്രനായ ശുക്രൻ സൂര്യനു ശേഷം വന്നവനാണ്.
താരാഗ്രഹാണാം പ്രവരസ് തിഷ്യേ ക്ഷേത്രേ സമുത്ഥിതഃ ഗ്രഹശ്ചാങ്ഗിരസഃ പുത്രോ ദ്വാദശാര്ചിര്ബൃഹസ്പതിഃ
താരഗ്രഹങ്ങളിൽ പ്രധാനിയായത് തിഷ്യത്തിൽ ഉദിച്ചു. അങ്കിരസിന്റെ പുത്രനായ, പന്ത്രണ്ടു കിരണങ്ങളുള്ള ബൃഹസ്പതി ഗ്രഹം ജനിച്ചു.
ഫാല്ഗുനീഷു സമുത്പന്നഃ പൂര്വാഖ്യാസു ജഗദ്ഗുരുഃ നവാര്ചിര്ലോഹിതാങ്ഗശ് ച പ്രജാപതിസുതോ ഗ്രഹഃ
പൂർവഫല്ഗുനിയിൽ ജനിച്ച ലോകഗുരു, പ്രജാപതിയുടെ പുത്രനായ, ഒമ്പത് കിരണങ്ങളുള്ള ചുവന്നവൻ, ആ ഗ്രഹം ഉദിച്ചു.
ആഷാഢാസ്വിഹ പൂര്വാസു സമുത്പന്ന ഇതി സ്മൃതഃ രേവതീഷ്വേവ സപ്താര്ചിഃസ്ഥാനേ സൌരിഃ ശനൈശ്ചരഃ
പൂർവാഷാഢയിൽ ആ ഗ്രഹം ജനിച്ചതായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. രേവതിയിൽ, ഏഴ് കിരണങ്ങളുള്ള സ്ഥാനത്ത്, ശനൈശ്ചരനായ ശനിയും സ്ഥിതി ചെയ്തു.
സൌമ്യോ ബുധോ ധനിഷ്ഠാസു പഞ്ചാര്ചിര് ഉദിതോ ഗ്രഹഃ തമോമയോ മൃത്യുസുതഃ പ്രജാക്ഷയകരഃ ശിഖീ
സൗമ്യനായ ബുധൻ ധനിഷ്ഠയിൽ, അഞ്ചു കിരണങ്ങളുള്ള ഗ്രഹമായി ഉദിച്ചു. ഇരുട്ടിൽനിന്നുള്ള, മരണപുത്രനായ, സകലജീവികളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ശിഖി ജനിച്ചു.
ആശ്ലേഷാസു സമുത്പന്നഃ സര്വഹാരീ മഹാഗ്രഹഃ തഥാ സ്വനാമധേയേഷു ദാക്ഷായണ്യഃ സമുത്ഥിതാഃ
ആശ്ലേഷയിൽ ജനിച്ച മഹാഗ്രഹം, എല്ലാം തിന്നുന്നവൻ ആയിരുന്നു. അതുപോലെ, ദക്ഷയുടെ പുത്രിമാർ തങ്ങളുടെ പേരിലുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ഉദിച്ചു.
തമോവീര്യമയോ രാഹുഃ പ്രകൃത്യാ കൃഷ്ണമണ്ഡലഃ ഭരണീഷു സമുത്പന്നോ ഗ്രഹശ്ചന്ദ്രാര്കമര്ദനഃ
അന്ധകാരത്തിന്റെ ശക്തിയില് നിന്നുണ്ടായ രാഹു സ്വഭാവത്തില് കറുത്ത വട്ടംപോലെയാണ്. ഭരണി നക്ഷത്രത്തില് ജനിച്ച ഈ ഗ്രഹം ചന്ദ്രനെയും സൂര്യനെയും ബാധിക്കുന്നു.
ഏതേ താരാ ഗ്രഹാശ്ചാപി ബോദ്ധവ്യാ ഭാര്ഗവാദയഃ ജന്മനക്ഷത്രപീഡാസു യാന്തി വൈഗുണ്യതാം യതഃ
ഭൃഗു മുതലായ ഈ നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും മനസ്സിലാക്കേണ്ടതാണ്, കാരണം ജനന നക്ഷത്രങ്ങളില് ഉണ്ടാകുന്ന ദോഷങ്ങളില് ഇവ ദുഷ്പ്രഭാവം ഉണ്ടാക്കുന്നു.
മുച്യതേ തേന ദോഷേണ തതസ്തദ്ഗ്രഹഭക്തിതഃ സര്വഗ്രഹാണാമേതേഷാമ് ആദിരാദിത്യ ഉച്യതേ
ആ ഗ്രഹത്തെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാല് ആ ദോഷം മാറും. ഈ എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളില് സൂര്യനാണ് ആദ്യം എന്നത് പറയപ്പെടുന്നു.
താരാഗ്രഹാണാം ശുക്രസ്തു കേതൂനാം ചാപി ധൂമവാന് ധ്രുവഃ കില ഗ്രഹാണാം തു വിഭക്താനാം ചതുര്ദിശമ്
നക്ഷത്രങ്ങളിലും ഗ്രഹങ്ങളിലും ശുക്രനാണ് പ്രധാനം; ധൂമവാൻ ആണ് ഗ്രഹപ്പൊട്ടുകളില് പ്രധാനപ്പെട്ടത്; നാലു ദിക്കുകളിലായി നിലകൊള്ളുന്ന ഗ്രഹങ്ങളില് ധ്രുവനാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനി.
നക്ഷത്രാണാം ശ്രവിഷ്ഠാ സ്യാദ് അയനാനാം തഥോത്തരമ് വര്ഷാണാം ചൈവ പഞ്ചാനാമ് ആദ്യഃ സംവത്സരഃ സ്മൃതഃ
നക്ഷത്രങ്ങളില് ശ്രവിഷ്ഠയാണ് പ്രധാനത്; അയനങ്ങളില് ഉത്തരായനമാണ്; അഞ്ചു വര്ഷങ്ങളില് ആദ്യം വരുന്നത് സംവത്സരമെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
ഋതൂനാം ശിശിരശ്ചാപി മാസാനാം മാഘ ഉച്യതേ പക്ഷാണാം ശുക്ലപക്ഷസ്തു തിഥീനാം പ്രതിപത്തഥാ
ഋതുക്കളില് ശിശിരം പ്രധാനമാണ്; മാസങ്ങളില് മാഘം; പക്ഷങ്ങളില് ശുക്ലപക്ഷം; തിഥികളില് പ്രതിപതിയും പ്രധാനമാണ്.
അഹോരാത്രവിഭാഗാനാമ് അഹശ്ചാദിഃ പ്രകീര്തിതഃ മുഹൂര്താനാം തഥൈവാദിര് മുഹൂര്തോ രുദ്രദൈവതഃ
പകലും രാത്രിയും വിഭജിക്കുമ്പോള് പകലാണ് ആദ്യം; മുഹൂർത്തങ്ങളിൽ ആദ്യ മുഹൂർത്തം രുദ്രനു സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
ക്ഷണശ്ചാപി നിമേഷാദിഃ കാലഃ കാലവിദാം വരാഃ ശ്രവണാന്തം ധനിഷ്ഠാദി യുഗം സ്യാത്പഞ്ചവാര്ഷികമ്
ക്ഷണങ്ങളിൽ നിമിഷമാണ് ആദ്യം; കാലത്തെ അറിയുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ശ്രവണയുടെ അവസാനം മുതൽ ധനിഷ്ഠയുടെ ആരംഭം വരെ ആയ കാലം അഞ്ചു വര്ഷങ്ങളാണ്.
ഭാനോര്ഗതിവിശേഷേണ ചക്രവത്പരിവര്തതേ ദിവാകരഃ സ്മൃതസ്തസ്മാത് കാലകൃദ്വിഭുരീശ്വരഃ
സൂര്യന്റെ പ്രത്യേകമായ ചലനത്താൽ ദിവാകരൻ ചക്രംപോലെ ചുറ്റുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ കാലം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഭഗവാൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
ചതുര്വിധാനാം ഭൂതാനാം പ്രവര്തകനിവര്തകഃ തസ്യാപി ഭഗവാന് രുദ്രഃ സാക്ഷാദ്ദേവഃ പ്രവര്തകഃ
നാലു വിധമായ ജീവികളുടെ ആരംഭവും അവസാനവും അവൻ ചെയ്യുന്നു; അവനു പോലും ഭഗവാൻ രുദ്രൻ നേരിട്ട് ആരംഭം നൽകുന്ന ദൈവമാണ്.
ഇത്യേഷ ജ്യോതിഷാമേവം സംനിവേശോ ഽര്ഥനിശ്ചയഃ ലോകസംവ്യവഹാരാര്ഥം മഹാദേവേന നിര്മിതഃ
ഇങ്ങനെ, ഈ ജ്യോതിഷങ്ങളുടെ ക്രമീകരണവും അർത്ഥനിശ്ചയവും ലോകത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിനായി മഹാദേവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
ബുദ്ധിപൂര്വം ഭഗവതാ കല്പാദൌ സമ്പ്രവര്തിതഃ സ ആശ്രയോ ഽഭിമാനീ ച സര്വസ്യ ജ്യോതിരാത്മകഃ
കല്പത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ ഭഗവാൻ മുൻകൂട്ടി ആലോചിച്ച് ഇതെല്ലാം ആരംഭിച്ചു; അവൻ എല്ലാവർക്കും ആധാരവും, പ്രധാനിയും, പ്രകാശത്തിന്റെ സ്വഭാവവുമാണ്.