ശൌക്രം ശുക്രോ ഽവിശത്സ്ഥാനം ഷോഡശാര്ചിഃ പ്രതാപവാന് ബൃഹദ് ബൃഹസ്പതിശ്ചൈവ ലോഹിതശ്ചൈവ ലോഹിതമ്
ശുക്രൻ ശുക്രന്റെ വാസസ്ഥലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു, പതിനാറു കിരണങ്ങളോടെ പ്രകാശിച്ചു; വലിയ ബൃഹസ്പതി ബൃഹസ്പതിയുടെ വാസസ്ഥലത്തിലും, ചൊവ്വ ചൊവ്വയുടെ വാസസ്ഥലത്തിലും പ്രവേശിച്ചു.
ശനൈശ്ചരം തഥാ സ്ഥാനം ദേവശ്ചാപി ശനൈശ്ചരഃ ബൌധം ബുധസ്തു സ്വര്ഭാനുഃ സ്വര്ഭാനുസ്ഥാനമാശ്രിതഃ
അതു പോലെ ശനി ശനിയുടെ വാസസ്ഥലത്തിലും, ശനിദേവൻ അവിടെയും; ബുധൻ ബുധന്റെ വാസസ്ഥലത്തിലും, രാഹു രാഹുവിന്റെ വാസസ്ഥലത്തിലും പ്രവേശിച്ചു.
നക്ഷത്രാണി ച സര്വാണി നക്ഷത്രാണി വിശന്തി ച ഗൃഹാണ്യേതാനി സര്വാണി ജ്യോതീംഷി സുകൃതാത്മനാമ്
എല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളും മറ്റുള്ളവയും നക്ഷത്രങ്ങളിലേക്കാണ് പ്രവേശിക്കുന്നത്. ഈ ഗ്രഹങ്ങളും പ്രകാശമുള്ളവയും സത്പുരുഷന്മാരുടെ ഉടമസ്ഥതയിലാണു്.
കല്പാദൌ സമ്പ്രവൃത്താനി നിര്മിതാനി സ്വയംഭുവാ സ്ഥാനാന്യേതാനി തിഷ്ഠന്തി യാവദ് ആഭൂതസംപ്ലവമ്
കല്പം തുടങ്ങുമ്പോൾ സ്വയംഭുവൻ ഇവയെ സൃഷ്ടിച്ചു് പ്രവർത്തിപ്പിച്ചു. ഈ സ്ഥാനങ്ങൾ സർവ്വപ്രളയം വരെയും നിലനിൽക്കും.
മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു ദേവസ്ഥാനാനി താനി വൈ അഭിമാനിനോ ഽവതിഷ്ഠന്തേ ദേവാഃ സ്ഥാനം പുനഃ പുനഃ
എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളിലും ഇവ ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളാണ്. അഹങ്കാരമുള്ള ദേവന്മാർ ഈ സ്ഥാനങ്ങളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും വസിക്കുന്നു.
അതീതൈസ്തു സഹൈതാനി ഭാവ്യാഭാവ്യൈഃ സുരൈഃ സഹ വര്തന്തേ വര്തമാനൈശ് ച സ്ഥാനിഭിസ്തൈഃ സുരൈഃ സഹ
കഴിഞ്ഞ ദേവന്മാരോടും വരാനിരിക്കുന്നവരോടും വരാതിരിക്കുന്നവരോടും കൂടെ ഇപ്പോൾ നിലനിൽക്കുന്ന ദേവന്മാരോടും ചേർന്ന് ഈ സ്ഥാനങ്ങൾ തുടരുന്നു.
അസ്മിന്മന്വന്തരേ ചൈവ ഗ്രഹാ വൈമാനികാഃ സ്മൃതാഃ വിവസ്വാനദിതേഃ പുത്രഃ സൂര്യോ വൈവസ്വതേ ഽന്തരേ
ഈ മന്വന്തരത്തിൽ ഗ്രഹങ്ങളെ വൈമാനികം എന്നു വിളിക്കുന്നു. വിവസ്വാൻമാരും അതിതിയും മകനായ സൂര്യൻ വൈവസ്വത മന്വന്തരത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
ദ്യുതിമാനൃഷിപുത്രസ്തു സോമോ ദേവോ വസുഃ സ്മൃതഃ ശുക്രോ ദേവസ്തു വിജ്ഞേയോ ഭാര്ഗവോ ഽസുരയാജകഃ
പ്രഭയുള്ള സോമൻ ഒരു ഋഷിപുത്രനാണ്, ദേവനും വസുവുമാണ്. ശുക്രൻ ദേവൻ ഭൃഗുവിന്റെ വംശജനും അസുരാരാധകനുമാണ്.
ബൃഹത്തേജാഃ സ്മൃതോ ദേവോ ദേവാചാര്യോ ഽങ്ഗിരഃസുതഃ ബുധോ മനോഹരശ്ചൈവ ഋഷിപുത്രസ്തു സ സ്മൃതഃ
വലിയ തേജസ്സുള്ള ദേവൻ, ദേവന്മാരുടെ ഗുരു, അംഗിരസിന്റെ മകനായ ബൃഹസ്പതി എന്നറിയപ്പെടുന്നു. മനോഹരനും ആകർഷകനുമായ ബുധൻ ഒരു ഋഷിപുത്രനാണ്.
ശനൈശ്ചരോ വിരൂപസ്തു സംജ്ഞാപുത്രോ വിവസ്വതഃ അഗ്നിര്വികേശ്യാം ജജ്ഞേ തു യുവാസൌ ലോഹിതാര്ചിഷഃ
വിചിത്രരൂപമുള്ള ശനൈശ്ചരൻ സംജ്ഞയും വിവസ്വാനും മകനാണ്. അഗ്നി വികേശിയിൽ ജനിച്ചു, അവൻ യുവാവും ചുവപ്പൻ ജ്വാലകളുമുള്ളവനുമാണ്.
നക്ഷത്രഋക്ഷനാമിന്യോ ദാക്ഷായണ്യസ്തു താഃ സ്മൃതാഃ സ്വര്ഭാനുഃ സിംഹികാപുത്രോ ഭൂതസംതാപനോ ഽസുരഃ
ദക്ഷന്റെ പുത്രിമാർ നക്ഷത്രങ്ങളും രാശികളും ആയി അറിയപ്പെടുന്നു. സിംഹികയുടെ മകനായ സ്വർഭാനു ജീവികൾക്ക് ദു:ഖം നൽകുന്ന അസുരനാണ്.
സോമര്ക്ഷഗ്രഹസൂര്യേഷു കീര്തിതാസ്ത്വഭിമാനിനഃ സ്ഥാനാന്യേതാന്യഥോക്താനി സ്ഥാനിന്യശ്ചൈവ ദേവതാഃ
ചന്ദ്രൻ, നക്ഷത്രങ്ങൾ, ഗ്രഹങ്ങൾ, സൂര്യൻ എന്നിവയിൽ അഹങ്കാരമുള്ളവർ പറയപ്പെടുന്നു. ഇവയുടെ സ്ഥാനങ്ങൾ മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെയാണ്, ദേവതകളും അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
സൌരമ് അഗ്നിമയം സ്ഥാനം സഹസ്രാംശോര്വിവസ്വതഃ ഹിമാംശോസ്തു സ്മൃതം സ്ഥാനമ് അമ്മയം ശുക്ലമേവ ച
സഹസ്രകിരണനായ വിവസ്വാന്റെ സൗരസ്ഥാനത്ത് അഗ്നിയാണു്. ചന്ദ്രന്റെ സ്ഥാനം ജലസ്വഭാവവും വെള്ളയും ആണെന്ന് പറയുന്നു.
ആപ്യം ശ്യാമം മനോജ്ഞം ച ബുധരശ്മിഗൃഹം സ്മൃതമ് ശുക്ലസ്യാപ്യമ്മയം ശുക്ലം പദം ഷോഡശരശ്മിവത്
ബുധന്റെ സ്ഥാനം ജലസ്വഭാവവും കറുപ്പും മനോഹരവുമാണ്. ശുക്രന്റെ സ്ഥാനം വെള്ളയും ജലസ്വഭാവവും, പതിനാറു് കിരണങ്ങളോടെ പ്രകാശിക്കുന്നതുമാണ്.
നവരശ്മി തു ഭൌമസ്യ ലോഹിതം സ്ഥാനമ് ഉത്തമമ് ഹരിദ്രാഭം ബൃഹച്ചാപി ഷോഡശാര്ചിര്ബൃഹസ്പതേഃ
ഭൗമന്റെ ഉത്തമമായ സ്ഥാനം ചുവപ്പും ഒമ്പത് കിരണങ്ങളുമാണ്. ബൃഹസ്പതിയുടെ സ്ഥാനം മഞ്ഞയും വലിയതും പതിനാറു് ജ്വാലകളുമാണ്.
അഷ്ടരശ്മിഗൃഹം ചാപി പ്രോക്തം കൃഷ്ണം ശനൈശ്ചരേ സ്വര്ഭാനോസ്താമസം സ്ഥാനം ഭൂതസംതാപനാലയമ്
ശനൈശ്ചരന്റെ സ്ഥാനം കറുപ്പും എട്ടു് കിരണങ്ങളുമുള്ളതാണെന്ന് പറയുന്നു. സ്വർഭാനുവിന്റെ സ്ഥാനം ഇരുട്ടാണ്, ജീവികൾക്ക് ദു:ഖം നൽകുന്നവന്റെ വാസസ്ഥലമാണ്.
വിജ്ഞേയാസ്താരകാഃ സര്വാസ് ത്വ് ഋഷയസ്ത്വേകരശ്മയഃ ആശ്രയാഃ പുണ്യകീര്തീനാം ശുക്ലാശ്ചാപി സ്വവര്ണതഃ
എല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളും ഓരോന്നും ഒരു കിരണമുള്ള ഋഷിമാരാണ്. അവ സത്കീർത്തിയുള്ളവരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളാണ്, സ്വഭാവത്തിൽ വെള്ളവുമാണ്.
ഘനതോയാത്മികാ ജ്ഞേയാഃ കല്പാദാവേവ നിര്മിതാഃ ആദിത്യരശ്മിസംയോഗാത് സംപ്രകാശാത്മികാഃ സ്മൃതാഃ
അവയെല്ലാം മേഘജലത്തിൽ നിന്നുള്ളവയാണെന്ന് അറിയണം. കല്പാരംഭത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവയും, ആദിത്യന്റെ കിരണങ്ങൾ ചേർന്ന് പ്രകാശമുള്ളവയുമാണ്.
നവയോജനസാഹസ്രോ വിഷ്കംഭഃ സവിതുഃ സ്മൃതഃ ത്രിഗുണസ്തസ്യ വിസ്താരോ മണ്ഡലസ്യ പ്രമാണതഃ
സവിതാവിന്റെ ആധാരം ഒൻപതിനായിരം യോജനമാണ്. അതിന്റെ വലിപ്പം, വട്ടത്തിന്റെ അളവനുസരിച്ച്, അതിന്റെ മൂന്നു മടങ്ങാണ്.
ദ്വിഗുണഃ സൂര്യവിസ്താരാദ് വിസ്താരഃ ശശിനഃ സ്മൃതഃ തുല്യസ്തയോസ്തു സ്വര്ഭാനുര് ഭൂത്വാധസ്താത്പ്രസര്പതി
സൂര്യന്റെ വിസ്താരത്തിന്റെ ഇരട്ടി ചന്ദ്രന്റെ വിസ്താരമാണ്. സ്വർഭാനു ഇരുവരുടെയും തുല്യവലിപ്പം വഹിച്ച് അവയുടെ കീഴിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ഉദ്ധൃത്യ പൃഥിവീഛായാം നിര്മിതാം മണ്ഡലാകൃതിമ് സ്വര്ഭാനോസ്തു ബൃഹത്സ്ഥാനം തൃതീയം യത്തമോമയമ്
ഭൂമിയുടെ നിഴൽ ഉയർത്തി, വൃത്താകൃതിയിൽ ഒരൊറ്റ രൂപം ഉണ്ടാക്കി. അതാണ് സ്വർഭാനുവിന്റെ വലിയ സ്ഥാനം, മൂന്നാമത്തേതും, ഇരുട്ടിൽനിന്ന് രൂപം കൊണ്ടതുമാണ്.
ആദിത്യാത്തച്ച നിഷ്ക്രമ്യ സമം ഗച്ഛതി പര്വസു ആദിത്യമേതി സോമാച്ച പുനഃ സൌരേഷു പര്വസു
ആ രൂപം സൂര്യനിൽനിന്ന് പുറത്ത് വന്ന്, ചന്ദ്രനോടൊപ്പം ചന്ദ്രകലകളിൽ സമമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു. പിന്നെ ചന്ദ്രനിൽനിന്ന് സൂര്യനിലേക്കും, വീണ്ടും ആ കാലങ്ങളിൽ സൂര്യനിലേക്കുമാണ് അതിന്റെ യാത്ര.
സ്വര്ഭാനും നുദതേ യസ്മാത് തസ്മാത്സ്വര്ഭാനുരുച്യതേ ചന്ദ്രസ്യ ഷോഡശോ ഭാഗോ ഭാര്ഗവസ്യ വിധീയതേ
സ്വർഭാനുവിനെ തള്ളിപ്പോകുന്നുവെന്നതിനാലാണ് അതിന് സ്വർഭാനു എന്ന പേര് കിട്ടിയത്. ചന്ദ്രന്റെ പതിനാറിൽ ഒരു ഭാഗം ഭാർഗവനു നല്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
വിഷ്കംഭാന്മണ്ഡലാച്ചൈവ യോജനാഗ്രാത്പ്രമാണതഃ ഭാര്ഗവാത്പാദഹീനസ്തു വിജ്ഞേയോ വൈ ബൃഹസ്പതിഃ
ആ ആകാശവൃത്തങ്ങളുടെയും അളവുകളുടെയും അറ്റത്തിൽനിന്ന്, ഭാർഗവനിൽനിന്ന് നാലിലൊന്ന് കുറവുള്ളതായാണ് ബൃഹസ്പതിയെ അറിയേണ്ടത്.
ബൃഹസ്പതേഃ പാദഹീനൌ വക്രസൌരീ ഉഭൌ സ്മൃതൌ വിസ്താരാന്മണ്ഡലാച്ചൈവ പാദഹീനസ്തയോര്ബുധഃ
ബൃഹസ്പതിയിൽനിന്ന് നാലിലൊന്ന് കുറവുള്ളവരായാണ് വക്രനും ശനിയും അറിയപ്പെടുന്നത്. അവരിൽനിന്നും വൃത്തങ്ങളുടെയും അളവിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ നാലിലൊന്ന് കുറവുള്ളതായാണ് ബുധൻ.
താരാനക്ഷത്രരൂപാണി വപുഷ്മന്തീഹ യാനി വൈ ബുധേന താനി തുല്യാനി വിസ്താരാന്മണ്ഡലാച്ച വൈ
ഇവിടെ കാണുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളും താരങ്ങളും, തിളങ്ങുന്നവയാകുന്നു, അവയുടെ വലിപ്പത്തിലും വൃത്തത്തിലും ബുധനുമായി തുല്യമാണ്.
പ്രായശശ്ചന്ദ്രയോഗീനി വിദ്യാദൃക്ഷാണി തത്ത്വവിത് താരാനക്ഷത്രരൂപാണി ഹീനാനി തു പരസ്പരമ്
യഥാർത്ഥം അറിയുന്നവൻ അറിയണം, ഭൂരിഭാഗം നക്ഷത്രങ്ങൾ ചന്ദ്രനുമായി ചേർന്നിരിക്കുന്നുവെന്ന്. താരനക്ഷത്രങ്ങളുടെ രൂപങ്ങൾ തമ്മിൽ പരസ്പരം കുറവാണ്.
ശതാനി പഞ്ച ചത്വാരി ത്രീണി ദ്വേ ചൈവ യോജനേ സര്വോപരി നികൃഷ്ടാനി താരകാമണ്ഡലാനി തു
നാനൂറ്, മൂനൂറ്, ഇരുനൂറ് യോജനങ്ങൾ — ഇവയാണ് എല്ലാറ്റിലും താഴെയുള്ള, താരമണ്ഡലങ്ങൾ.
യോജനാന്യര്ധമാത്രാണി തേഭ്യോ ഹ്രസ്വം ന വിദ്യതേ ഉപരിഷ്ടാത്ത്രയസ്തേഷാം ഗ്രഹാസ്തേ ദൂരസര്പിണഃ
അവയിൽ അർദ്ധയോജനത്തിൽ കുറവൊന്നുമില്ല. അതിനുമുകളിൽ മൂന്ന് ഗ്രഹങ്ങൾ, ദൂരേ സഞ്ചരിക്കുന്നവ, സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
സൌരോ ഽങ്ഗിരാശ് ച വക്രശ് ച ജ്ഞേയാ മന്ദവിചാരിണഃ പൂര്വമേവ സമാഖ്യാതാ ഗതിസ്തേഷാം യഥാക്രമമ്
ശനിയും അങ്കിരസും വക്രനും—all മന്ദഗതിയിലുള്ളവരായി അറിയണം. അവരുടെ ഗതികൾ മുമ്പേ വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.